Bijlage 4.8 Onderzoek externe veiligheid (deel 2)

Adviesgroep AVIV BV Wethouder Beversstraat 185 7543 BK Enschede

Externe veiligheid / Van der Valk Hotel te Zoetermeer deel 2

Project Datum

204344 20 april 2021

Opdrachtgever PAM Teunissen Architectenburo b.v. Veurseweg 143 2251 AB Voorschoten

Externe veiligheid / Van der Valk Hotel te Zoetermeer deel 2

Project

204344

Datum

20 april 2021

Auteur Review

B.A. Overvelde R.J.M. Scheres

Versie nr.

2

Opdrachtgever

PAM Teunissen Architectenburo b.v. t.a.v. P. Teunissen Veurseweg 143 2251 AB Voorschoten

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

Inhoudsopgave 1 Inleiding ______________________________________________________ 4 2 Normstelling externe veiligheid ___________________________________ 5 Wet- en regelgeving _________________________________________ 5 Risicobenadering ____________________________________________ 5 3 Uitgangspunten risicoberekening _________________________________ 8 Plangebied _________________________________________________ 8 RBM II ____________________________________________________ 9 Transportintensiteit __________________________________________ 9 Trajecteigenschappen _______________________________________ 10 Bebouwing ________________________________________________ 10 4 Resultaten risicoberekening ____________________________________ 11 Plaatsgebonden risico _______________________________________ 11 Groepsrisico_______________________________________________ 11 5 Conclusie ____________________________________________________ 14 Referenties _____________________________________________________ 15 Bijlage 1. Gegevens bebouwing ____________________________________ 16 1.1. Omgeving _________________________________________________ 16 1.2. Plangebied ________________________________________________ 17

3

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

1 Inleiding Men is van plan een hotel in Zoetermeer te realiseren. Het plangebied bevindt zich binnen 200 m van de A12, N470 en de Zuidweg waarover vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Inzicht in de externe veiligheidsrisico’s is daarom nodig. In het vorige rapport is de A12 behandeld, in dit deel staan de resultaten voor de N470 en de Zuidweg. Andere voor externe veiligheid relevante risicobronnen bevinden zich op dusdanig grote afstand van het plangebied, dat de risicobronnen geen invloed hebben op de veiligheid in het plangebied en dat het plangebied geen invloed heeft op het groepsrisico van die risicobronnen. De rapportage is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt de normstelling externe veiligheid voor transportroutes samengevat. In hoofdstuk 3 worden de uitgangspunten van de risicoberekening beschreven. Hoofdstuk 4 bevat het resultaat van de risicoberekening. Hoofdstuk 5 ten slotte bevat de conclusie.

4

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

2 Normstelling externe veiligheid Wet- en regelgeving Het transport van gevaarlijke stoffen brengt risico’s met zich mee door de mogelijkheid dat bij een ongeval gevaarlijke stoffen kunnen vrijkomen. Het risico voor personen die verblijven in de omgeving wordt gevat onder het begrip externe veiligheid (EV). Voor het transport van gevaarlijke stoffen over de weg, het spoor en het binnenwater is een risiconormering vastgesteld. In het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) zijn de regels opgenomen voor de ruimtelijke ordening [1]. Voor infrabesluiten zijn de regels vastgelegd in de Beleidsregels EV-beoordeling Tracébesluiten (de Beleidsregels) [2].

Risicobenadering De risicobenadering externe veiligheid kent twee begrippen om het risiconiveau voor activiteiten met gevaarlijke stoffen in relatie tot de omgeving aan te geven. Deze begrippen zijn het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Met het PR wordt de aan te houden afstand geëvalueerd tussen de activiteit en kwetsbare functies in de omgeving. Of een functie kwetsbaar of beperkt kwetsbaar is, is te vinden in het Besluit externe veiligheid Inrichtingen (Bevi) [4]. Voorbeelden van kwetsbare objecten zijn woningen, scholen, ziekenhuizen en grote kantoorgebouwen. Beperkt kwetsbare objecten zijn onder andere verspreid liggende woningen, sporthallen en bedrijfsgebouwen. Met het GR wordt geëvalueerd of als gevolg van een ongeval een groot aantal slachtoffers kan vallen, doordat een grote groep personen blootgesteld wordt. Plaatsgebonden risico Het PR is de kans per jaar dat een persoon, die zich continu en onbeschermd op een bepaalde plaats in de omgeving van een transportroute bevindt, overlijdt door een ongeval met het transport van gevaarlijke stoffen op die route. Plaatsen met een gelijk risico kunnen door zogenaamde risicocontouren op een kaart worden weergegeven. Het PR leent zich daarmee goed voor het vaststellen van een veiligheidszone tussen een route en kwetsbare bestemmingen zoals woonwijken.

In tabel 1 wordt weergegeven welke normen voor het plaatsgebonden risico van toepassing zijn. Type object

Omgevingsbesluit

Kwetsbare objecten

Grenswaarde PR 10-6

Beperkt kwetsbare objecten

Richtwaarde PR 10-6

Tabel 1. Normen plaatsgebonden risico

5

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

De grenswaarde moet te allen tijde in acht worden genomen, het bevoegd gezag mag niet van de grenswaarde afwijken. Voor de richtwaarde geldt dat uitsluitend in geval van zwaarwegende belangen (zoals economische) daarvan mag worden afgeweken. Voor ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving van basisnetroutes dienen de afstanden rechtstreeks getoetst te worden aan de risicoplafonds zoals die zijn vastgesteld in de Regeling Basisnet [3]. Voor ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving van andere dan de basisnetroutes dienen de afstanden getoetst te worden aan de berekende 10 -6 contour van het plaatsgebonden risico. In veel gevallen is een risicoberekening niet nodig en kan worden volstaan met het toepassen van de vuistregels uit de Handleiding Risicoanalyse Transport (HART) [5].

Groepsrisico Indien een plangebied ligt binnen het invloedsgebied van een transportroute waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd, wordt in de toelichting bij het bestemmingsplan en in de ruimtelijke onderbouwing van de omgevingsvergunning in elk geval ingegaan op: • de mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp op die transportroute, en • voor zover dat plan of die vergunning betrekking heeft op nog niet aanwezige kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten: de mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen indien zich op die transportroute een ramp voordoet. Als het groepsrisico door een bestemmingsplan dat geheel of gedeeltelijk gelegen is binnen 200 m van een transportroute meer dan 10% toeneemt ten opzichte van de bestaande situatie en groter is dan 10% van de oriëntatiewaarde dient het groepsrisico te worden verantwoord. Dit wordt ook wel aangeduid als de verantwoordingsplicht groepsrisico. In de motivering bij het betrokken besluit moeten ten minste de volgende gegevens worden opgenomen: • 1°.

de dichtheid van personen in het invloedsgebied van de transportroute op het tijdstip waarop het plan of besluit wordt vastgesteld, rekening houdend met de in dat gebied reeds aanwezige personen en de personen die in dat gebied op grond van het geldende bestemmingsplan of de geldende bestemmingsplannen of een omgevingsvergunning redelijkerwijs te verwachten zijn, en 2°. de als gevolg van het bestemmingsplan of de omgevingsvergunning redelijkerwijs te verwachten verandering van de dichtheid van personen in het gebied waarop dat plan of die vergunning betrekking heeft; • het groepsrisico op het tijdstip waarop het plan of de vergunning wordt vastgesteld en de bijdrage van de in dat plan of besluit toegelaten kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten aan de hoogte van het groepsrisico, vergeleken met de oriëntatiewaarde; • de maatregelen ter beperking van het groepsrisico die bij de voorbereiding van het plan of de vergunning zijn overwogen en de in dat plan of die vergunning opgenomen maatregelen, waaronder de stedenbouwkundige opzet en voorzieningen met betrekking tot de inrichting van de openbare ruimte, en

6

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

• de mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkelingen met een lager groepsrisico en de vooren nadelen daarvan. Het groepsrisico geeft aan wat de kans is op een ongeval met tien of meer dodelijke slachtoffers in de omgeving van de beschouwde activiteit, kortom de kans op een ramp. Het aantal personen dat in de omgeving van de route verblijft, bepaalt mede de hoogte van het GR. Het GR wordt weergegeven in een zogenaamde fN-curve, op de verticale as staat de cumulatieve kans per jaar f op een ongeval met N of meer slachtoffers en op de horizontale as het aantal slachtoffers. Figuur 1 geeft een voorbeeld. Het groepsrisico wordt bepaald per kilometer route en vergeleken met de oriëntatiewaarde. Deze waarde helpt het bevoegd gezag bij de afweging of de kans op een ramp opweegt tegen het maatschappelijk voordeel van het voorgenomen besluit. Het begrip oriëntatiewaarde houdt in dat het bevoegd gezag gemotiveerd kan besluiten een hogere kans op een ramp te accepteren.

Oriëntatiewaarde

Figuur 1.

Voorbeeld groepsrisico transportroute

7

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

3 Uitgangspunten risicoberekening Plangebied Figuur 2 toont de ligging van het plangebied en de wegen ter hoogte van het plangebied. Ten westen van het plangebied zijn 2 tankstations gelegen welke LPG verkopen. De locatie van de tankstations zijn weergegeven in figuur 3. Het plangebied ligt op ongeveer 50 meter van de Zuidweg en op ongeveer 120 meter van de N470.

Figuur 2.

Ligging plangebied ten opzichte van de risicobronnen

Figuur 3.

Ligging plangebied ten opzichte van de tankstations

8

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

RBM II Het risico van het transport wordt berekend met RBM II versie 2.3 [6]. De berekening wordt uitgevoerd conform de Handleiding risicoanalyse transport [5]. Voor de berekening zijn de volgende gegevens nodig: • De transportintensiteit van gevaarlijke stoffen. • De uitstromingsfrequentie, de kans per voertuigkilometer dat een tankauto met gevaarlijke stoffen betrokken raakt bij een ongeval zodanig dat er uitstroming van de stof optreedt. • Het aantal personen dat langs de route blootgesteld wordt aan de gevolgen van een ongeval. De bevolkingsdichtheden worden aangegeven in veelhoeken langs de route met een uniforme dichtheid per veelhoek. • De meteorologische condities: hiervoor is weerstation Ypenburg gebruikt.

Transportintensiteit Informatie over de transportintensiteit van gevaarlijke stoffen is afkomstig van de vergunde doorzet per tankstation. De vergunde jaardoorzet LPG van het tankstation aan Zuidweg 90 is <500 m3 en het tankstations aan de houtsingel 1 heeft een vergunde jaardoorzet van 500 – 1000 m3. Voor elke 1000m3 wordt uitgegaan van 70 lossingen per jaar. In tabel 2 staat de vergunde hoeveelheid met het bijbehorende aantal transporten. Het aantal transporten wordt vervolgens verdubbeld gezien de transporten in 2 richtingen gaan over dezelfde route. Stofcategorie GF3 (LPG) Tabel 2.

Vergunde jaardoorzet [m3]

Aantal transporten tot tankstation [1/jaar]

Zuidweg 90

Houtsingel 1

Zuidweg 90

Houtsingel 1

<500

500-1000

210

140

Transporthoeveelheden gevaarlijke stoffen

Voor het vervoer vanaf de A2 wordt uitgegaan dat het van beide kanten geleverd wordt. Daarom wordt er voor het stuk over de tussen de 2 afritten van uitgegaan van een worst-case scenario waarin al het transport uit oostelijke richting komt. Standaard wordt aangenomen dat 61% van het transport overdag plaatsvindt tussen 8:00 en 18:30 uur en alleen gedurende de werkweek.

9

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

Trajecteigenschappen De Zuidweg ligt binnen de bebouwde kom met een maximale snelheid van 70 km/u en een middenberm tussen de verschillende rijrichtingen. De weg wordt dus gemodelleerd als weg binnen de bouwde kom.

Bebouwing Voor de inventarisatie van bebouwing en de hiermee gepaard gaande aanwezigheid van personen binnen 355 m van de weg is in de referentiesituatie is gebruik gemaakt van de BAGpopulatieservice [7]. In aanvulling daarop zijn bestemmingsplannen geraadpleegd [8]. De aanwezigheidsgegevens voor de invulling van het plangebied zijn aangeleverd door de opdrachtgever. In bijlage 1 wordt in meer detail ingegaan op de modellering van het plangebied en de omgeving.

10

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

4 Resultaten risicoberekening Plaatsgebonden risico In bijlage 1 van de regeling Basisnet zijn voor wegen behorende tot het Basisnet afstanden vastgelegd voor de zogeheten veiligheidszone (de 10-6 plaatsgebonden risicocontour) [3]. De Zuidweg en de N470 zijn niet opgenomen in het basisnet. Daardoor is er uitgeweken naar de bijlage van de HART en de hierin vernoemde vuistregels. Voor wegen met een transport onder de 500 tankwagens per jaar geldt dat er geen PR10 -6 contour. Dit betekent dat het plaatsgebonden risico vanwege het vervoer van gevaarlijke stoffen op het midden van de weg minder bedraagt dan 10-6 per jaar. Het plangebied ligt op minimaal 50 meter van het hart van de weg en ligt daarmee buiten de PR10-6 contour. Het plaatsgebonden risico vormt daarom geen belemmering voor de ontwikkeling van het plangebied.

Groepsrisico Het groepsrisico is berekend voor de huidige en de toekomstige situatie. Tabel 3 toont het groepsrisico als factor ten opzichte van de oriëntatiewaarde. In de tabel is aangegeven hoeveel de berekende frequentie op een bepaald aantal slachtoffers maximaal afwijkt van de oriëntatiewaarde. Een factor 0.09 betekent bijvoorbeeld dat het groepsrisico 11 keer kleiner is dan de oriëntatiewaarde. Situatie

Factor t.o.v. OW

Huidig

0.01

Toekomstig

0.09

Tabel 3.

Groepsrisico als factor ten opzichte van de oriëntatiewaarde (OW)

Figuur 4 toont de groepsrisicocurve voor het kilometervak met het hoogste groepsrisico voor de huidige en toekomstige situatie van de beschouwde route. Figuur 5 en Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. figuur 6vatten het berekeningsresultaat op een andere wijze samen. Het gedeelte van het traject dat het kilometervak met het maximale groepsrisico omvat, is weergegeven met blauwe cirkels. Geel gemarkeerd binnen dit gedeelte zijn de ongevalspunten die de grootste bijdrage leveren aan het groepsrisico van dit kilometervak. De ontwikkeling van het plangebied resulteert in een verplaatsing van de ligging van het kilometervak met het hoogste groepsrisico.

11

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

Figuur 4.

Groepsrisico’s huidige (rode lijn) en toekomstige situatie (zwarte lijn)

Figuur 5.

Ligging kilometer hoogste groepsrisico, huidige situatie Deel van het traject dat het kilometervak met het hoogste groepsrisico omvat en een aanduiding van de grootte van dit groepsrisico. Ongevalspunt met de grootste bijdrage aan het groepsrisico van dit kilometervak. Groepsrisico lager dan 0.1 keer de oriëntatiewaarde

12

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

Figuur 6.

Ligging kilometer hoogste groepsrisico, toekomstige situatie (weg binnen bebouwde kom) Deel van het traject dat het kilometervak met het hoogste groepsrisico omvat en een aanduiding van de grootte van dit groepsrisico. Ongevalspunt met de grootste bijdrage aan het groepsrisico van dit kilometervak. Groepsrisico lager dan 0.1 keer de oriëntatiewaarde

13

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

5 Conclusie Het externe veiligheidsrisico door het transport van gevaarlijke stoffen over de Zuidweg en N470 ter hoogte van het plangebied in Zoetermeer is berekend voor de bestaande en de toekomstige situatie. De belangrijkste conclusies naar aanleiding van de resultaten worden in dit hoofdstuk benoemd. Plaatsgebonden risico Er is geen sprake van een PR 10-6 contour. Het plaatsgebonden risico vormt geen belemmering voor de ontwikkeling. Groepsrisico Het groepsrisico van de route neemt toe door de ontwikkeling van het plangebied. Het groepsrisico neemt toe van 0.01 naar 0.09. Met de hoogte van dit groepsrisico (<0,1 x oriëntatiewaarde) kan worden volstaan met een beperkte verantwoording van het groepsrisico en dient alleen in gegaan te worden op de bestrijdbaarheid van het incident met gevaarlijke stoffen en de zelfredzaamheid van personen in het invloedsgebied. De veiligheidsregio Haaglanden geeft hier advies over.

14

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

Referenties 1.

Ministerie I&M

2013

Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) Staatsblad 2013, nr. 465

2.

Ministerie I&M

2014

Beleidsregels EV-beoordeling tracébesluiten Staatscourant 1 oktober 2014, nr. 25839

3.

Ministerie I&M

2014

Regeling Basisnet Staatscourant 19 maart 2014, nr. 8242

4.

Ministerie VROM

2004

Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) Staatsblad 2004, nr. 250

5.

Ministerie I&M

2017

Handleiding Risicoanalyse Transport Versie 1.2 gedateerd 11 januari 2017

6.

Ministerie I&M

2012

RBM II versie 2.3

7.

IOV

2020

BAG-Populatieservice, versie 2020-07 https://populatieservice.demis.nl

8.

Geonovum/ Kadaster

2018

Ruimtelijkeplannen.nl

15

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

Bijlage 1. Gegevens bebouwing 1.1. Omgeving Voor de inventarisatie van de bevolking binnen het invloedsgebied van de wegroute is gebruik gemaakt van de BAG-populatieservice [7]. Voor de omzetting naar het bevolkingsbestand voor RBM II is de drempelwaarde voor een object verlaagd naar 5 personen per object. Panden met een personenaantal lager dan deze waarde worden verdeeld over het bevolkingsgrid van 50x50 m. Panden met een personenaantal boven deze waarde worden geleverd als bouwvlak. Voor de overige instellingen zijn de standaardwaarden gehanteerd. Op basis van bestemmingsplangegevens zijn geen gebieden toegevoegd aan het bevolkingsbestand los van het plangebied. Het bevolkingsbestand wordt weergegeven in figuur 7.

Figuur 7.

Pandselectie BAG-Populatieservice [7]

16

Externe veiligheid / Hotel Van der Valk te Zoetermeer deel 2

1.2. Plangebied In de huidige situatie is het plangebied braakliggend met 3 verschillende bestemmingen, bedrijventerrein, groen en verkeer er zal dus een wijziging plaats moeten vinden in het bestemmingsplan. In de toekomstige situatie is er sprake van een casino en een hotel. In figuur 8 is het plangebied met het gebouw weergegeven. In de berekeningen is uitgegaan van 1000 personen aanwezig gedurende de dag en 400 gedurende de nacht onafhankelijk van wel of geen weekend.

Figuur 8.

Plangebied toekomstige situatie

17