Bijlage 3 - Zoetermeer FM Aanvullende toetsingscriteria

Toetsingscriteria | Verlenging aanwijzing zendmachtiging Lokale Publieke Media - instelling Stichting Zoetermeer FM ©ZFM/april 2023

ZFM ZOETERMEER TV | ZIGGO 42 | KPN 1419 | T MOBILE 737 | TELE2 | YOU TUBE | ZFM ZOETERMEER RADIO | FM 96.2 | DAB+ | ZIGGO 719 | KPN 1119 | T MOBILE 2119 | WEBSITES ÉN APPS MET LIVE RADIO EN TV, PODCAST/VODCAST, NIEUWS EN DE ONLINE UITAGENDA VOOR DE STAD EN DE REST VAN NEDERLAND, GRATIS APP VOOR ANDROID EN APPLE, OOK OP O.A. RADIO.NET EN TUNE IN| POPULAIRSTE ZOETERMEERSE NIEUWSBRENGER OP FACEBOOK| OOK TE ZIEN EN TE HOREN BIJ KLEINERE PROVIDERS STIPTE, EDUTEL EN XMS | NOXON INTERNET RADIO

Beste Stefan, Op verzoek van het college van Burgemeester en Wethouders beantwoorden wij hierbij de aanvullende toetsingscriteria om de gemeenteraad in staat te stellen een gemotiveerd besluit te nemen over de toekenning van de aanwijzing zendmachtiging voor de gemeente Zoetermeer. Hoe ZFM invulling geeft aan of voldoet aan de geformuleerde criteria is overigens bijna volledig terug te vinden in het ZFM media-aanbodbeleid 2023-2027 dat onlangs is vastgesteld door het PBO en/of onderdeel is van de ongeschreven bedrijfscultuur en identiteit van ZFM (het DNA van ZFM !) ZFM samengevat ZFM is al 30 jaar dag en nacht nadrukkelijk aanwezig in Zoetermeer. Voor 100% gerund en uitgevoerd door vrijwilligers die niet onder doen voor professionals. ZFM is divers en inclusief, toegankelijk, laagdrempelig, bindt, boeit en betrekt, geeft burgers een stem en stimuleert hen een bijdrage te leveren aan de gemeenschap. ZFM heeft de meeste volgers op Facebook (meer dan alle andere lokale nieuwsbrengers en de gemeente). ZFM draait technisch op professioneel niveau, is toekomstbestendig en realiseert dit alles met een begroting van minder dan 1% van het budget van bijvoorbeeld omroep West. Het media-aanbod richt zich op de geografische leefomgeving en de sociaal-culturele en economische identiteit van de inwoners van de gemeente 1.

ZFM richt zich met een pluriforme programmering op het bereiken van in principe alle Zoetermeerders. Met name door de inzet van nieuwe media wil ZFM een positieve bijdrage leveren aan de betrokkenheid van de inwoners en de identiteit van de stad. 2. Het cross mediale aanbod van ZFM draagt bij aan het realiseren van een pluriform communicatieaanbod. ZFM biedt nieuws en achtergrondinformatie over thema’s die spelen in de stad. ZFM signaleert, registreert en informeert over zaken die onderwerp van beleving, meningsvorming of besluitvorming zijn of geeft anderen daar de mogelijkheden toe. Voor de gemeentelijke overheid biedt zij een aanvulling op haar informatie- en communicatiemix richting inwoners, bedrijven, verenigingen en instellingen. 3. ZFM wil als publieke omroep een positieve bijdrage leveren aan de samenleving. De ontvanger/gebruiker staat hierbij centraal. Het specifieke lokale karakter wordt uitgedragen met een brede maatschappelijke kijk op de wereld. Door een open, niet bevooroordeelde, houding naar de samenleving blijft er altijd ruimte voor discussie en opinie. ZFM heeft als grootste kracht dat de organisatie bestaat uit vele enthousiaste vrijwilligers die bekend zijn met de sfeer in en rond Zoetermeer. Hiermee ontstaat op organische wijze een uniek samenspel tussen maker en ontvanger/gebruiker. Door o.a.

prikkelende stellingen en het inzetten van nieuwe technieken wordt de ontvanger met regelmaat door ZFM uitgedaagd te delen of mee te doen. ZFM heeft de afgelopen periode in de coronacrisis aangetoond voor de noodzakelijke onafhankelijke informatievoorziening en verbinding te kunnen zorgen en wil dat blijven doen. 4. ZFM is laagdrempelig en is diepgeworteld in de samenleving. Alle vrijwillige medewerkers wonen, werken en recreëren samen met de mensen voor wie de programma’s worden gemaakt. Het blijkt al 30 jaar een vruchtbare bodem voor interactie met iedereen die hier is geboren of die hier - mede door onze inzet - zijn thuishaven heeft gevonden. Dit wordt ook al drie decennia onderstreept door een actief en betrokken programmabeleid bepalend orgaan (hierna te noemen PBO). 5. ZFM verbindt de Zoetermeerders. Eén op één, groepen binnen de lokale samenleving onderling en – in een breder perspectief – inwoners met de stad Zoetermeer.

Herkenning, nabijheid, gemeenschapsgevoel en participatie zijn daarbij kernbegrippen. ZFM informeert en geeft door laagdrempelig te zijn burgers een stem waardoor ze zich gehoord weten, en stimuleert hen een bijdrage aan de gemeenschap te leveren. 6. De publieke taak van ZFM komt tot uitdrukking in het media-aanbodbeleid, waarin het informeren en voorlichten van de lokale bevolking over maatschappelijke en culturele ontwikkelingen binnen Zoetermeer en daarbuiten, gericht op het gebied waar de Zoetermeerder woont, leeft, werkt, inkopen doet, uitgaat, sport, onderwijs volgt enzovoort, voor zover ze van belang zijn voor de Zoetermeerder, een belangrijke plaats innemen. 7. Het PBO is in zijn samenstelling representatief voor de belangrijkste in de gemeente Zoetermeer voorkomende culturele, maatschappelijke, godsdienstige en geestelijke stromingen. De twaalf leden van het PBO zijn afgevaardigden van instellingen of organisaties die in totaal tien Zoetermeerse stromingen vertegenwoordigen. Het PBO, feitelijk dus zelf onderdeel van de sociaal-culturele en economische identiteit van de inwoners van Zoetermeer, heeft daarmee een sterke binding met het Zoetermeerse publiek en draagt zo bij aan de verscheidenheid van en binnen de programmering van ZFM. 8.

ZFM brengt Zoetermeerders met elkaar in contact door actuele lokale informatie, de beste muziek en een (spraakmakend) programma-aanbod. De huidige ZFMprogrammering, die volledig is gericht op Zoetermeer en het Zoetermeerse publiek, is tot stand gekomen op basis van het door het PBO jaarlijks vastgestelde mediaaanbodbeleid. Daarnaast geeft het PBO met enige regelmaat zowel gevraagd als ongevraagd advies over onderwerpen zoals items/thema’ s en/of redactionele samenwerking die volgens het PBO belangrijk zijn voor het informeren, bereiken en/of verbinden van (specifieke doelgroepen van) inwoners van Zoetermeer. Met de adviezen van de zeer betrokken, diep in de Zoetermeerse samenleving gewortelde PBO-leden gaat het station management van ZFM aan de slag om het media-aanbod van ZFM verder te verrijken. Het gebruikte mediakanaal of de mediakanalen worden optimaal ingezet om het media-aanbod te verspreiden en een zo groot mogelijk bereik te bewerkstelligen 9. ZFM staat altijd aan !! Via radiofrequenties op FM en DAB+, HD-video en audiostreams, kabeltelevisie, een website, internetapplicaties, apps en een goede positie op de populairste sociale media-kanalen zoals Facebook, Instagram, TikTok en YouTube, informeren en entertainen wij de stad, de regio en zelfs iedereen die geïnteresseerd is in Zoetermeer wereldwijd.

Met deze combinatie worden 24/7 zoveel mogelijk stadsgenoten van alle leeftijden en (doel) groepen bereikt. Door distributiekanalen te ontkoppelen worden programma’s gebracht op de beste plek om de juiste doel- of leeftijdsgroepen te bereiken. 10. Waar kun je ZFM vinden? ZFM ZOETERMEER TV | ZIGGO 42 | KPN 1419 | T MOBILE 737 | TELE2 | YOU TUBE | ZFM ZOETERMEER RADIO | FM 96.2 | DAB+ | ZIGGO 719 | KPN 1119 | T MOBILE 2119 | WEBSITES ÉN APPS MET LIVE RADIO EN TV, PODCAST/VODCAST, NIEUWS EN DE ONLINE UITAGENDA VOOR DE STAD EN DE REST VAN NEDERLAND www.zfmzoetermeer.nl | www.insidezoetermeer.nl | GRATIS ZFMZOETERMEER APP VOOR ANDROID EN APPLE, MAAR OOK TE VINDEN IN APPS ALS RADIO.NET EN TUNE IN| POPULAIRSTE ZOETERMEERSE NIEUWSBRENGER OP FACEBOOK, MAAR OOK ACTIEF OP TWITTER, INSTAGRAM EN TIK TOK | TV EN DIGITALE RADIO OOK VERKRIJGBAAR BIJ KLEINERE PROVIDERS ALS STIPTE, EDUTEL EN XMS | NOXON INTERNET RADIO.

11. ZFM is een toegankelijke lokale omroep, die de lokale bewoners kent, bindt, boeit en betrekt, die zich bedient van een cross mediale aanpak en digitale innovaties, zodat alle lokale doelgroepen worden bereikt. Door (video) kanalen op gezette tijden te ontkoppelen van de radio kunnen er specifiek gerichte doelgroepprogramma’s worden uitgezonden zonder hiermee de aantrekkelijkheid van het radiostation te verkleinen. Wij bekijken continu wat er nodig is om het grootste bereik te kunnen halen. Als voorbeeld noemen wij hier: Een wat langer praatprogramma op tv of een op jongeren gerichte vlog via YouTube, het laatste nieuwsbulletin 24/7 beschikbaar via de ZFM website, podcasts enz. Om doelgroepen nog beter te kunnen bedienen wordt onderzocht of een 2e radiostation tot de mogelijkheden behoort. Ten slotte wordt altijd bekeken hoe ZFM het bereik in de regio/streek verder kan optimaliseren zodat de Zoetermeerders die dagelijks forensen ook tijdens hun werk/hobby en woon/werkverkeer binnen de regio bereikt kunnen worden. 12. Er zijn dagelijks live gepresenteerde radioprogramma’s voorzien van Zoetermeerse actualiteiten en wetenswaardigheden. 13. Er zijn wekelijks (semi) live gepresenteerde tv-programma’s voorzien van Zoetermeerse actualiteiten en achtergrondinformatie. 14.

De zes vrijwillig maar professioneel werkende redacteuren produceren dagelijks 24/7 eigen Zoetermeers nieuws in plaats van het nieuws van anderen over te nemen waarbij daarnaast de kwaliteit van de berichtgeving, op basis van feiten, belangrijker is dan de kwantiteit. Het eigen geproduceerde Zoetermeerse nieuws is 24/7 beschikbaar en wordt verspreid via de eerder genoemde meer dan 20 distributiekanalen. 15. In de Zoetermeerse Stadspeiling gehouden in september en oktober 2022 onder 1025 respondenten ouder dan 18 jaar gaf 32,8% van de Zoetermeerders aan ZFM te volgen via radio, Facebook, de ZFM-app, Instagram, YouTube of Twitter. Van deze 32,8% doet 29,2% dat (bijna) dagelijks tot één keer per week. De Zoetermeerders die ZFM volgen, waarderen ZFM met een gemiddeld rapportcijfer van 7,5. Daarbij geven de respondenten vaak aan dat zij het lokale nieuws (zeer !!) waarderen. 16. Uit de Stadspeling 2021 deelrapport informatiebronnen en bestuur blijkt dat het aandeel Zoetermeerders dat het lokale nieuws in het algemeen via (mobiel) internet volgt, is gegroeid van 44,4% in 2015 naar > 65% in 2021.

Hoe groot het aandeel van ZFM hierin is, is jammer genoeg niet onderzocht maar gezien de toename van het aantal streamstarts via de ZFM-website en de royale verdubbeling van het aantal volgers van de ZFM-Facebookpagina van 6.100 in 2016 naar > 12.400 in 2021 doet vermoeden dat het ZFM-aandeel hierin substantieel is. 17. Om onderdeel te worden en te blijven van het nieuwsmenu van de Zoetermeerders zijn de sociale mediakanalen voor de verspreiding van lokaal nieuws voor ZFM belangrijke platforms. ZFM heeft per maart 2023 met >13.500 volgers en >12.600 likes op de ZFM Facebookpagina een grote en relevante groep volgers (en het aantal volgers groeit nog steeds!) die de redactie van ZFM tippen over zaken die in de stad spelen. Deze interactie heeft de afgelopen jaren geleid tot diverse primeurs. Ook voor speciale live uitzendingen worden sociale media steeds meer ingezet. Het berichtbereik is met een gemiddelde van rond de 150.000, met uitschieters naar > 500.000 bereikte personen, zelfs in vergelijking met landelijke mediakanalen hoog. 18. Net als in 2021/2022 gaat ZFM in 2023 met het aantal Facebookvolgers aan kop op het populairste sociale-media-platform en laat het zowel de gemeente Zoetermeer als andere vergelijkbare lokale media achter zich. Het bereik wordt gerealiseerd met content en reacties, er wordt, ook omdat daar geen budget voor is, niet geadverteerd op Facebook. 19.

Naast de sociale mediakanalen als Facebook, Twitter en Instagram wordt ook de ZFM website goed bezocht. In zowel de Apple Appstore als in GooglePlay is sinds de zomer van 2018 een eigen gratis ZFM-app te downloaden. Via de ZFM-app registreerden we

in 2023 ruim 2.800 streamstarts per dag. Bij het terugluisteren blijft het dagelijkse stadsnieuws de populairste podcast (circa 1.800 keer per week). Elke dag worden de lokale nieuwsberichten achter elkaar gezet waarbij de luisteraar in een paar minuten wordt bijgepraat over lopende zaken. Met het in gebruik nemen van een gloednieuwe radiostudio vol gehangen met camera's konden er afgelopen jaar nog meer (radio) programma’s met beeld toegevoegd worden om terug te kijken en luisteren. 20. ZFM is continu beschikbaar via alle tot haar beschikking staande kanalen. ZFM zet ook de ontvanger aan tot actie. Zo kunnen inwoners zich via de eigen (mobiele) apparatuur steeds makkelijker laten zien en horen in het programma-aanbod. Er zullen zich in de toekomst steeds meer nieuwe digitale distributiemogelijkheden (apps, mobiele sites, media streams) aandienen. Om onderdeel te blijven van het nieuwsmenu van Zoetermeerders en de aansluiting met de ontvanger/gebruiker niet te verliezen worden deze nieuwe mogelijkheden altijd bestudeerd en waar nodig en financieel mogelijk ingezet. 21. Culturele en maatschappelijke organisaties kunnen via de website of app van ZFM onbeperkt (gratis!) agenda-berichten plaatsen die dan weer zichtbaar zijn in de populaire online ZFM agenda’s UIT in ZTM en UIT in NLD. ZFM brengt hiermee het ruimste aanbod aan evenementennieuws van binnen en buiten de stad.

Deze online agenda’s worden meer dan 22.500 keer per maand geraadpleegd. Uit de content haalt de redactie van ZFM onderwerpen voor berichten en programma-items en van Zoetermeerse organisaties horen wij terug dat aandacht via ZFM voor een activiteit of evenement direct in hogere bezoekersaantallen is terug te zien. Er wordt samengewerkt met lokale partners- en organisaties 22. Met o.a. Stichting Piëzo, mboRijnland, FNV ZuidHolland Centraal, Koepel Natuur en Milieu-organisaties, Zoetermeerse Kerken, Zoetermeerse Markt, gro-up/Buurtwerk, Greg&Baud Producties, CKC & Partners, Zoetermeerse Zakenvrouwen, GreenTeamZoetermeer en Focus op Zoetermeer zijn afspraken gemaakt over onderwerpen en/of thema’s die aandacht behoeven in de programmering, over radioof tv programma’s met een speciaal doel en/of doelgroep, over samenwerking op redactioneel gebied of over buitenschoolse activiteiten t.b.v. kennis/ontwikkeling en daarnaast het vinden van jong talent. 23. Naast bovengenoemde actieve samenwerking heeft ZFM warme contacten binnen veel Zoetermeerse stromingen/netwerken.

Via de vertegenwoordigers in het PBO dragen de netwerken binnen de Zoetermeerse stromingen: Etnische en Culturele minderheden, Jongeren, Kerkgenootschappen, Kunst & Cultuur, Maatschappelijke Zorg en Welzijn, Natuur en Milieu, Onderwijs en Educatie, Vrije Tijd, Recreatie & Sport, Werkgevers en Werknemers zo bij aan de verscheidenheid van en binnen het mediaaanbod van ZFM. 24. ZFM heeft in overeenstemming met het PBO al enige jaren geleden een beleid ingezet om te bevorderen dat redactieleden vanuit bijzondere doelgroepen zitting nemen in de nieuwsredactie. Deze redacteuren hebben naast de algemene redactionele werkzaamheden de mogelijkheid om het (lokale) nieuws te belichten vanuit de visie van hun doelgroep. 25. Naast het jaarlijks vaststellen van het media-aanbodbeleid adviseert het PBO zowel gevraagd als ongevraagd over onderwerpen, thema’s/items en/of samenwerking op redactioneel gebied welke het PBO voor (groepen van) Zoetermeerders belangrijk vinden. Met de adviezen van de zeer betrokken, diep in de Zoetermeerse samenleving gewortelde PBO-leden gaat ZFM aan de slag om het media-aanbod voor het Zoetermeerse publiek verder te verrijken.

26. Iedere Zoetermeerder mag gebruik maken van het ZFM-platform om programma’s of programma-items te komen maken en daarnaast onbeperkt ideeën, informatie en content aan te leveren. 27. ZFM wil en kan samenwerken met iedereen die de Mediawet en de Governance Code Publieke Omroep respecteert en daarmee dezelfde normen en waarden hanteert als ZFM. 28. Bekend is dat de items op de website “Focus op Zoetermeer” door een klein publiek worden bekeken. Zo is bijvoorbeeld het eindejaarsinterview met de Burgemeester in drie maanden tijd 44 keer bekeken. Om meer bereik te genereren voor het Zoetermeerse online-initiatief “Focus op Zoetermeer” is al sinds 2019 binnen de ZFMprogrammering ruimte gereserveerd voor een (twee)wekelijks tv-programma inclusief herhalingen alsook voor incidentele politieke specials. 29. Met het online platform ZoetermeerActief.nl worden ad-hoc over en weer berichten, items of tips gedeeld, maar er zijn ook plannen voor structurele samenwerking. Het is nog te vroeg om hier te vermelden hoe die samenwerking eruit gaat zien maar ZFM gaat ervanuit dit op korte termijn bekend te kunnen maken. 30. Samenwerking binnen het publieke bestel in de regio, o.a. om de doelmatigheid van de inzet van publieke middelen te verhogen, is voor ZFM altijd bespreekbaar.

Alle mogelijke opties worden op basis van gelijkwaardigheid en wederkerigheid met uiteindelijk resultaat Win/Win voor beide partners overwogen. In dit kader kan ZFM melden dat de recente gesprekken met Omroep West over mogelijke samenwerking op redactioneel gebied zeer positief verlopen. Het ziet ernaaruit dat ZFM op korte termijn bekend kan maken hoe deze samenwerking met Omroep West eruit gaat zien en wanneer wij daarmee zullen starten. 31. Speciale programma’s op verzoek van de gemeente Zoetermeer zoals bijvoorbeeld het periodiek uitzenden van gemeenteraadsvergaderingen, de Veteranenavond, de 4 mei herdenking of bijvoorbeeld een online stream van de NewYearsParty voor jongeren zijn bij ZFM altijd mogelijk binnen een speciale 3 partijen co-productie oveeenkomst. 32. ZFM is dus 100% van, voor en door Zoetermeerders. 33. Om een alternatief te onderzoeken voor de toekomstige afschakeling van de FMfrequentie heeft ZFM in 2016 binnen de regio het initiatief genomen voor testuitzendingen op DAB+ . In vervolg op deze voortrekkersrol heeft ZFM als leidende partij sinds 2020 buiten de grenzen van de gemeente Zoetermeer maar binnen het publieke bestel een samenwerkingsovereenkomst t.b.v. de nieuwste DAB+ radiouitzendingen met 11 organisaties waaronder de lokale publieke omroepen PijnackerNootdorp, Gouda-Zuidplas, RTV Lansingerland en RTV Krimpenerwaard.

Er is sprake van een professioneel geborgde organisatie 34. ZFM is een professionele lokale omroep, die op formele en informele wijze stevig is verankerd in de Zoetemeerse samenleving, die primair aandacht heeft voor onafhankelijke nieuwsvoorziening en een pluriforme programmering, waar talent de ruimte krijgt en waar sprake is van bestuurlijke integriteit en financiële continuïteit. 35. ZFM respecteert de Mediawet en beleidsregels van het Commissariaat voor de Media (hierna te noemen CvdM) waarin o.a. is opgenomen dat leden van het PBO geen nevenfunctie mogen uitoefenen die de onafhankelijkheid van het media-aanbod zou kunnen beïnvloeden. Het is daarom volstrekt ondenkbaar/uitgesloten dat PBO-leden van ZFM nauwe banden hebben met of voorzitter, bestuurslid of medewerker zijn van een commerciële media-instelling en ook ondenkbaar/uitgesloten dat PBO-leden medewerker zijn van een bedrijf waaraan (een deel van) de verzorging van het media aanbod is uitbesteed.

36. De onverenigbare functies voor leden PBO vloeien voort uit het bepaalde in artikel 2.1, tweede lid, van de Mediawet. In dit artikellid is opgenomen dat het media-aanbod van de lokale publieke mediadienst onafhankelijk dient te zijn van commerciële invloeden en van overheidsinvloeden. 37. Principe 4 van de Governance Code Publieke Omroep uit 2018 stelt o.a. dat het bestuur van de omroep verantwoordelijk is voor het borgen van transparantie, onafhankelijkheid en integriteit van de omroep en daarnaast dat zij zorg draagt voor een heldere scheiding van redactionele en zakelijke leiding. Het is daarom binnen ZFM volstrekt ondenkbaar dat een programmamaker of redacteur tevens lid is van het bestuur of PBO. Ook is het binnen ZFM volstrekt ondenkbaar dat een bestuurslid tevens medewerker of directeur/eigenaar is van een bedrijf waaraan een deel van de verzorging van het media-aanbod is of binnenkort wordt uitbesteed. 38. Voor een goede gang van de dagelijkse werkzaamheden binnen de lokale omroep is een scheiding van bestuurlijke verantwoordelijkheden en de verantwoordelijkheden van vorm en inhoud van het media-aanbod onontbeerlijk. De scheiding van deze verantwoordelijkheden heeft ZFM in 2021 vastgelegd in een vernieuwd redactiestatuut waarin o.a. de redactionele onafhankelijkheid van de ZFM-vrijwilligers geborgd is.

Overigens was ZFM in 1993 de eerste lokale omroep die onder leiding van Hannie van Leeuwen een redactiestatuut instelde. 39. Het Programmabeleid Bepalende Orgaan (PBO) van ZFM is door de wetgever opgedragen om het media-aanbodbeleid van ZFM te bepalen en om te controleren of dat media-aanbodbeleid op het gebied van inhoud en verspreiding ook daadwerkelijk is uitgevoerd. In het jaarverslag van ZFM staat een uitgebreide evaluatie en verantwoording van content en activiteiten t.b.v. de realisatie van een wettelijk lokaal toereikend media-aanbod (hierna te noemen LTMA). Het PBO heeft in de PBOvergadering van 11 januari 2023 op basis van deze uitgebreide verantwoording en op basis van eigen waarneming en bevindingen vastgesteld dat zowel inhoud als verspreiding van het media-aanbod van ZFM op de juiste wijze heeft plaatsgevonden. In de PBO-vergadering van 15 juni 2022 heeft het PBO de geheel herziene beleidsnota Media-Aanbod 2023 – 2027 goedgekeurd en vastgesteld.

Naar de mening van het PBO komt in dit ZFM media-aanbodbeleid voldoende naar voren wat belangrijk is namelijk welk (distributie) kanaal moet worden ingezet voor het bereiken van welke (doel)groep, met andere woorden: Hoe bereikt ZFM zo veel mogelijk Zoetermeerders? Het PBO is in zijn samenstelling representatief voor de belangrijkste in de gemeente Zoetermeer voorkomende culturele, maatschappelijke, godsdienstige en geestelijke stromingen. De twaalf leden van het PBO zijn afgevaardigden van instellingen of organisaties die in totaal tien Zoetermeerse stromingen vertegenwoordigen. Het PBO opereert autonoom van het bestuur en station management en heeft in 2022 drie keer vergaderd waarvan één keer online. 40. Het Commissariaat voor de Media (CvdM) ziet erop toe dat ZFM voldoet aan de eisen die de Mediawet stelt. Onderdeel van dit toezicht is een toets op de jaarlijkse financiële verantwoording. Het CvdM verlangt van lokale media-instellingen dat zij werken met een jaarrekening die bestaat uit een balans, een exploitatierekening en een toelichting hierop. Daarnaast dient de omroep aanvullende bijlagen mee te sturen die inzicht geven in aan de media-instelling gelieerde organisaties, in barter- en sponsorovereenkomsten en in overeenkomsten met derden waaraan (een deel van) de productie van het media-aanbod is uitbesteed.

De eisen die aan de jaarrekening en de zogeheten additionele informatie worden gesteld, zijn vastgelegd in het Handboek Financiële Verantwoording Publieke Lokale Media-instellingen. ZFM ontvangt jaarlijks goedkeuring van het CvdM voor de ingediende financiële verantwoording voorzien van de additionele informatie inclusief accountants- en samenstellingsverklaring.

41. ZFM levert ter verantwoording van de besteding van de gemeentelijke subsidie ter bekostiging van ZFM een uitgebreid jaarverslag waarin o.a. zijn opgenomen de verslagen van de PBO-vergaderingen, uitgebreide evaluatie en toetsing door het PBO van het uitgevoerde media-aanbodbeleid, de door het CvdM goedgekeurde financiële verantwoording waaronder de jaarrekening, een overzicht van alle ZFM-frequenties en de ZFM-bereikcijfers. 42. De wetgever wil de omroep zo veel mogelijk vrijlaten bij de invulling van zendtijd en het samenstellen van programma’s. Maar hij wil óók voldoende aandacht van de omroep voor het eigen verzorgingsgebied in de programmering garanderen. Daarvoor hanteert de wet de ICE-norm. Deze norm bepaalt o.a. dat ten minste vijftig procent van de toetsingstijd op alle kanalen een informatief, cultureel of educatief karakter moet hebben, gericht op de eigen gemeente. Een 24/7 non-stop classic hits radiostation zal zonder enige twijfel populair zijn onder een bepaalde leeftijdsdoelgroep, maar omdat zo’n radiokanaal nooit kan voldoen aan de wettelijke ICE-norm heeft ZFM er geen. Het ZFM media-aanbod voldoet op alle kanalen aan de wettelijk voorgeschreven ICE-norm. 43. (Streek)omroepen die voldoen aan de 20 criteria van een LTMA komen in aanmerking voor het sinds 2019 bestaande Keurmerk Nederlandse Streekomroepen.

Op het gebied van content en distributie voldoet ZFM aan de voorwaarden voor een LTMA en daarmee ook aan een aantal belangrijke streekomroep-keurmerkvereisten. De realiteit is echter dat het behalen van het keurmerk voor ZFM niet mogelijk zal zijn zonder de introductie van een basisbekostiging van het Rijk o.a. ter bekostiging van een professioneel kader. Omdat meer lokale omroepen daar tegenaan liepen is in mei 2022 een ‘light’ variant “Op weg naar het Keurmerk” geïntroduceerd. ZFM zal zich in de aankomende zendmachtigingsperiode inzetten om het behalen van dit ‘keurmerk light’ te realiseren. Het is aannemelijk dat sprake zal zijn van een stabiele financiële situatie, waarin rekening gehouden is met de beperkte gemeentelijke subsidiëring 44. ZFM is al 30 jaar een stabiele factor in het Zoetermeerse medialandschap en ZFM heeft zichzelf in die 30 jaar steeds opnieuw uitgevonden, door te blijven vernieuwen, door vooruit te lopen met name door ons vrijwilligersbestand continue te verjongen. 45. Niet alleen onze nieuwe aanwas vrijwilligers maar ook onze huidige en voormalige vrijwilligers zijn voor ZFM goud waard.

Via ons netwerk in Hilversum dat de afgelopen 30 jaar is opgebouwd via (voormalig) vrijwilligers, zijn meerdere, binnen het huidige bekostigingsniveau, voor ZFM onbetaalbare professionele omroepfaciliteiten toch bereikbaar geworden waarmee ZFM technisch gezien op een zeer hoog niveau kan presteren. Onze contacten in Hilversum hebben namelijk geleid tot waardevolle samenwerkingen waarbij ZFM als bèta tester op basis van bruikleen kan beschikken over high end broadcast apparatuur, digitale verbindingen, server opslagruimte, een stream capaciteit op hoog niveau en specifieke studio software. Hierdoor kunnen onze vrijwilligers zich beter ontwikkelen en kennis opdoen die ze goed kunnen gebruiken als ze door willen naar betaald werk in de mediabranche. Ook met de beheersing en het gebruik van een werkomgeving die gelijk is en zelfs soms vooruitloopt (bèta tester), aan die van een professionele organisatie is een groot voordeel gebleken. Zo konden collega’s van NPO radio1 bij een update worden geholpen door een van onze doorgestroomde vrijwilligers en konden nu inmiddels landelijk bekende radiopresentatoren gelijk aan de slag in de studio’s van o.a. Q-music, Slam! en Radio538.

Overigens hebben al deze doorstromers nog steeds iets met ZFM en staan ze ons regelmatig belangeloos bij in het produceren van vormgeving, advies en workshops voor de vrijwilligers en een enkele keer zelfs als gastpresentator in onze programmering.

46. De wettelijke opdracht van ZFM is veelomvattend en belangrijk, maar de financiering loopt daar absoluut niet mee in de pas. Zelfs het minimale richtsnoerbedrag per huishouden van de VNG heeft ZFM de afgelopen 13 jaar niet van de gemeente Zoetermeer mogen ontvangen. Dat heeft ZFM, als 100% vrijwilligersorganisatie, er echter niet van weerhouden om met passie, creativiteit, vindingrijkheid en doorzettingsvermogen een belangrijke plaats te verwerven binnen de Zoetermeerse samenleving. 47. De ervaringen van de afgelopen coronajaren hebben laten zien hoe (kosten)efficiënt ZFM eigenlijk is, hoe snel ZFM in staat is gebleken om met beperkte middelen de faciliteiten en (werk)processen van tientallen vrijwilligers toekomstbestendig aan te passen aan een nieuwe situatie en hoe makkelijk zij verbonden blijven met elkaar én het Zoetermeerse publiek. 48. De zes vrijwillig maar professioneel werkende ZFM-redacteuren produceren dagelijks 24/7 eigen Zoetermeers nieuws in plaats van het nieuws van anderen over te nemen waarbij daarnaast de kwaliteit van de berichtgeving, op basis van feiten, belangrijker is dan de kwantiteit. Van onze collega-omroepen in de nabijgelegen gemeenten Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp weten wij dat zij moeite hebben met het vinden en vasthouden van gekwalificeerde redactieleden.

“Omroep Rijswijk valt zonder de gevraagde extra subsidie terug op het berichtenniveau van vóór corona aangezien FeelGood de kosten voor het produceren van het nieuws niet meer dragen”. Voor de afgewezen extra subsidie van EUR 100.000 zouden dagelijks 5 nieuwsitems (2 video’s en 3 artikelen) worden geleverd. 49. In tegenstelling tot sommige collega omroepen, die de verzorging van het mediaaanbod hebben uitbesteed aan commerciele derden, vloeien bij ZFM alle inkomsten – waaronder ook reclame-inkomsten- rechtstreeks naar ZFM en komen daarmee direct en volledig ten goede aan het media-aanbod van ZFM. 50. Ten aanzien van uit te keren vrijwilligersvergoeding is het ZFM-beleid als volgt: Bij het voorhanden zijn van voldoende financiële middelen ontvangen kaderleden en medewerkers ICT & techniek afhankelijk van het aantal uren inzet maximaal EUR 1.800, redactieleden en medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de verwerking van content ontvangen maximaal EUR 500, nieuwslezers ontvangen maximaal EUR 400 en een presentator van een speciaal doelgroep programma ontvangt maximaal EUR 250 per kalenderjaar. Jaarlijks keert ZFM in totaal rond de EUR 9.000 aan vrijwilligersvergoeding uit. 51.

ZFM heeft het verzoek van de makers van “Focus op Zoetermeer” om een jaarlijkse financiële vergoeding van EUR 10.000 voor het (twee)wekelijkse tv-programma van 1530 minuten serieus overwogen maar om vooral geen precedent te scheppen en geen onderscheid te laten ontstaan in waardering tussen de verschillende ZFM-vrijwilligers en ZFM-disciplines heeft het bestuur van ZFM dit verzoek niet kunnen honoreren 52. De NLPO normbegroting 2017 voor een publieke lokale omroep welke voldoet aan de criteria voor een Lokaal Toereikend Media Aanbod (hierna genoemd LTMA) komt uit op EUR 876.000. Hierin is een bedrag opgenomen van EUR 526.000 voor in totaal 9 FTE aan keyfuncties waaronder een station manager/hoofdredacteur, drie redactie medewerkers, een vormgever, medewerker techniek/ICT, editor/webdesigner, secretaresse/medewerker administratie en een acquisiteur. ZFM werkt in 2023 met een begroting van EUR 138.700 waarvan EUR 83.091 subsidie en 55.609 eigen inkomsten. Alle bovengenoemde keyfuncties worden bij ZFM ingevuld door vrijwilligers en enkele professionele faciliteiten worden ZFM aangereikt vanuit ons netwerk.

Wij zijn er zelf bijzonder trots op dat ZFM met de inzet van 100% vrijwillig kapitaal, de hulp, inzet en middelen vanuit ons netwerk en zonder schulden of tekorten, een verschil van bijna EUR 730.000 ten opzichte van de NLPO normbegroting overbrugt en met dat beperkte budget een LTMA kan leveren op het huidige niveau.

53. ZFM is ambitieus en realiseert daarmee qua media-aanbod over een langere periode ruim boven het niveau LTMA waarover sinds 2010 (bekostiging)afspraken zijn met de gemeente. 54. Eigen inkomsten zijn voor de financiering van operationele activiteiten van ZFM een belangrijke inkomstenbron. ZFM vindt het belangrijk om eigen inkomsten te genereren omdat zodoende minder aanspraak gemaakt hoeft te worden op publieke middelen. Ook is het in het kader van journalistieke onafhankelijkheid wenselijk dat niet alle inkomsten van ZFM afkomstig zijn vanuit de gemeentelijke bekostigingsplicht. 55. Zolang de acquisitieactiviteiten niet ten koste gaan van de kernprocessen van de omroeporganisatie in het kader van de uitvoering van de publieke mediataak, heeft ZFM de ambitie om in de toekomstige 5-jarige zendmachtigingsperiode jaarlijks tussen de 25% en 50% aan eigen inkomsten te genereren. 56. Over de periode 2012 t/m 2022 heeft ZFM gemiddeld 28 % aan eigen inkomsten gegenereerd. In 2021 en 2022 was het aandeel eigen inkomsten gestegen naar bijna 35% . Afgezet tegen wat bijvoorbeeld de regionale Omroep West aan eigen inkomsten genereert (over de periode 2016 – 2021 rond de 20%) vinden wij alles boven de 25% voor een 100% vrijwilligersorganisatie een super mooi resultaat. 57.

Het CvdM beoordeelt 1 keer in de 5 jaar, bij beoordeling aanvraag zendmachtiging, de financiële gezondheid van de lokale omroepinstelling. Het CvdM merkt een lokale omroepinstelling als gezond aan wanneer de liquiditeitsratio groter is dan 1 en de solvabiliteit hoger is dan 25%. In 2021 vielen zowel de solvabiliteit- als liquiditeitsratio van ZFM binnen de veilige marges en de verwachting is dat dat ook voor 2022 zal gelden. Er is sprake is van een gedegen personeels-/vrijwilligersbeleid 58. Zonder vrijwilligers geen lokale omroep! 59. ZFM beschikt over een vaste kern van Zoetermeerse vrijwilligers die o.a. werkzaam zijn in de media, telecom en entertainmentindustrie. Zij zorgen voor een hoge kwaliteit van werken binnen de organisatie en het delen van kennis en ervaring is een van de belangrijkste waarden die zij toevoegen. 60. Bestuur, PBO-leden, station management en redactie- en werken allemaal voor 100% op vrijwillige basis en ontvangen daarvoor geen andere beloning dan een eventuele vergoeding voor gemaakte onkosten of een vrijwilligersvergoeding. 61. ZFM sluit niemand uit, is divers en inclusief, laagdrempelig en toegankelijk. Voor alle vrijwilligers maar met name redactie- en programmamedewerkers is in een redactiestatuut geregeld dat zij volledig onafhankelijk van commerciële en/of overheidsinvloeden hun werk kunnen uitvoeren 62.

ZFM-vrijwilligers hebben geen nauwe banden geen of zijn geen directeur of medewerker van instellingen/bedrijven waaraan de productie van (een deel van) het media-aanbod is of wordt uitbesteed. 63. Het is een bewuste keus om de productie van alle ZFM-programma’s niet uit te besteden maar ‘in huis’ te produceren met ZFM-vrijwilligers. Om de kwaliteit van de programmering te garanderen zijn begeleiding en opleiding belangrijke pijlers van ons beleid op de werkvloer. ZFM biedt haar medewerkers een samenhangend pakket leer/werktrajecten aan. De medewerkers fungeren ook als “denktank” binnen de organisatie. Door de diverse samenstelling van het team ontstaan nieuwe ideeën en worden veel verrassende invalshoeken ontdekt. 64. Het programma-schema komt tot stand via een “blauwdruk” op basis van het door het PBO vastgestelde media-aanbodbeleid. Alle medewerkers hebben daardoor een specifieke taak binnen de uitvoering van de programmering. Dit voorkomt het voorop

stellen van eigen belang en zorgt voor een uitvoering op semiprofessioneel niveau binnen de taakstelling van de publieke omroep. 65. De dagelijkse leiding, het station management, bestaat uit ervaren professionals die werken bij landelijke omroepen en die op vrijwillige basis de vijfendertig medewerkers coachen en aansturen. Het station management ondersteunt de medewerkers om hun passie om te zetten in doelmatige activiteiten die passen bij de uitvoering van het media-aanbodbeleid. Deze manier van werken wakkert het enthousiasme om vrijwilliger te blijven aan. In bijna alle gevallen blijven oud-medewerkers op vrijwillige basis betrokken bij de omroep waar zij ooit hun eerste vlieguren maakte. 66. Binnen de programmateams is regelmatig overleg zodat de medewerkers van elkaar weten wat er speelt en elkaar kunnen helpen. Naast de vergaderingen, groepsapps, samenkomsten en gezamenlijke uitvoer hechten wij waarde aan het actief onderhouden van de brede sociale contacten. ZFM faciliteert dit met bijeenkomsten, medewerkers uitjes, collectieve inkoop trainingen. 67. ZFM heeft plaats voor stagiaires van relevante HBO- en Mbo-opleidingen. Naast stagiaires van de school voor journalistiek krijgen ook leerlingen van Mbo-opleidingen voor o.a. audio-, visuele- en mediavormgeving de ruimte om binnen ZFM ervaring op te doen.

Verder ontvangt ZFM met enige regelmaat VMBO-studenten die tijdens een workshop kennismaken met alle aspecten van een lokale publieke omroep. Met opleidingen voor voortgezet onderwijs wordt actief gezocht naar samenwerking waar het gaat over het geven van ruimte aan jongeren op tv en radio. Er is goede hoop dat het concrete plan dat in 2020 door corona in de ijskast is beland, in het aankomende schooljaar 2023/2024 alsnog uitgevoerd gaat worden. 68. ZFM prikkelt bewust (ook) de jongste generatie waardoor er altijd nieuwe aanwas van jonge vrijwilligers is. Onze jongste tv/radiopresentator op dit moment is 17 jaar en hij krijgt bij ZFM alle ruimte om zich verder te ontwikkelen. Of hij ooit zal doorstromen naar een regionale of landelijke omroep zal de tijd leren, maar in ieder geval gingen de afgelopen jaren o.a. de volgende ZFM-talenten hem voor: Hoofd Radiotechniek NPO, Hoofd Radiotechniek Talpa radio (o.a. Radio538, Radio10 en Veronica), de helft van het succesvolle Q-Music ochtend duo, de radiopresentator van de Top50 op 538 (voorheen de legendarische top 40), de radiopresentator van het Slam! programma Boom Room (ook de technicus die op wereldtournee met Armin van Buuren verantwoordelijk is voor alle verbindingen) en onlangs nog de nieuwe parlementair verslaggever van SBS6.

Gelukkig kunnen we zelf ook nog beschikken over nieuwe talenten die ZFM kiezen voor de eerste stappen in medialand. Ze worden allemaal intern getraind voordat ze “on air” gaan. ZFM Zoetermeer April 2023