Bijlage 3 - Concept Jaarstukken Hoefweg 2023
Tekst van het document
BEDRIJVENSCHAP HOEFWEG
JAARSTUKKEN 2023 Versie DB 04-04-2024
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
3
2.
Jaarverslag
4
2.1 Programmaverantwoording 2.1.1 Doelstelling 2.1.2 Wat hebben we bereikt in 2023 2.2 Paragrafen 2.2.1 Inleiding 2.2.2 Paragraaf lokale heffingen 2.2.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.4 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 2.2.5 Financieringsparagraaf 2.2.6 Bedrijfsvoeringsparagraaf 2.2.7 Paragraaf verbonden partijen 2.2.8 Paragraaf grondbeleid 2.2.9 Paragraaf Wet open overheid
4 4 4 8 8 8 8 9 10 11 12 12 14
3.
Jaarrekening
15
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Waarderingsgrondslagen inzake rechtmatigheidsverantwoording Overzicht van baten en lasten en de toelichting Balans en de toelichting Niet in de balans opgenomen rechten en plichten Gebeurtenissen na balansdatum Overzicht taakvelden Rechtmatigheidsverantwoording
15 16 17 21 25 25 26 26
Bijlage:
berekening EMU saldo
28
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
2 van 28
1.
Inleiding
Voor u liggen de jaarstukken over het verslagjaar 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling Bedrijvenschap Hoefweg. Het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) heeft als uitgangspunt gediend voor het opstellen van de jaarstukken. De juridische structuur van Bedrijvenschap Hoefweg vloeit voort uit de op 20 november 1996 door de gemeenten Bleiswijk (nu Lansingerland) en Zoetermeer vastgestelde Gemeenschappelijke Regeling (GR) Bedrijvenschap Hoefweg, en uit de vier wijzigingen op betreffende GR. De juridische structuur van Bedrijvenschap Hoefweg omvat de volgende organen: • Algemeen Bestuur (AB) Het AB bestaat uit acht leden, als volgt aan te wijzen. De raad van elke deelnemende gemeente wijst uit het college van burgemeester en wethouders van de betreffende gemeente twee leden aan, tevens wijst de raad van elke deelnemende gemeente uit zijn leden eveneens twee leden aan. • Dagelijks Bestuur (DB) Het DB kent een samenstelling van vier leden, te weten de leden van het Algemeen bestuur die zijn aangewezen uit de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten. • Voorzitter De voorzitter is gekozen door en uit het AB, uit hen die tevens zijn aangewezen als lid van het DB. De plaatsvervangende voorzitter wordt door en uit het AB gekozen, uit hen die tevens zijn aangewezen als lid van het DB en niet zijn aangewezen als voorzitter.
De voorzitter vertegenwoordigt Bedrijvenschap Hoefweg in en buiten rechte. • Secretaris De secretaris van het AB en van het DB, die geen lid van het AB kan zijn, wordt door het AB benoemd, geschorst en ontslagen. Door de secretaris worden alle stukken die van het AB en DB uitgaan, mede ondertekend conform art. 23 lid 3 van de gemeenschappelijke regeling. • Directeur De directeur wordt door het AB benoemd, geschorst en ontslagen. Onder verantwoordelijkheid van de directeur is een administrateur en een controller belast met het zorg dragen voor de administratie, het beheer van de vermogenswaarden en het jaarlijks opmaken van de rekening.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
3 van 28
2.
Jaarverslag
2.1 Programmaverantwoording 2.1.1 Doelstelling Het Bedrijvenschap Hoefweg heeft als doelstelling het ontwikkelen van vestigingsmogelijkheden voor lokale, regionale en (inter)nationale bedrijven die een belangrijke bijdrage leveren aan de werkgelegenheid. Daartoe ontwikkelt het Bedrijvenschap het bedrijventerrein Hoefweg, dat in 2006 is opgegaan in het bedrijvenpark Prisma. Het bedrijvenpark Prisma is een ontwikkeling van het Bedrijvenschap Hoefweg, MRP Development BV (voorheen ASR Vastgoed Ontwikkeling) en Maasstede Bleiswijk BV. 2.1.2
Wat hebben we bereikt in 2023
Algemeen Vanuit de lange termijn behoefte aan nieuwe bedrijventerreinen binnen de regio Den Haag en de regio Rotterdam is Prisma Bedrijvenpark, waar Hoefweg deel van uitmaakt, vanaf omstreeks 2006 tot ontwikkeling gekomen. Door de uitstekende ligging en bereikbaarheid van de locatie, is Prisma Bedrijvenpark een aantrekkelijke vestigingslocatie geworden voor ondernemers uit een wijdere omtrek. Planologisch regime Het bestemmingsplan Hoefweg-Noord is in 1999 door de raad van de toenmalige gemeente Bleiswijk (nu gemeente Lansingerland) vastgesteld. In dit bestemmingsplan is de realisatie van een bedrijventerrein op deze locatie mogelijk gemaakt. In 2007 is de eerste partiële herziening van dit bestemmingsplan goedgekeurd. In 2013 is een wijzigingsplan voor enkele onderdelen vastgesteld. In 2014 is het bestemmingsplan voor het horecacluster bedrijvenpark Prisma vastgesteld. De gronden van Bedrijvenschap Hoefweg, die deel uit maken van het gebied Bleizo-West, hebben de bestemming Bedrijven. Voor de nieuw beoogde programmering voor het gebied Bleizo-West is nog geen bestemmingsplan in procedure gebracht, dit is afhankelijk van de uitkomsten van het proces van besluitvorming over de gewenste programmering van Bleizo-West door de gemeenten Lansingerland en Zoetermeer, almede de medewerking van de Provincie Zuid-Holland.
In oktober 2021 hebben de raden van de gemeenten Lansingerland en Zoetermeer ingestemd met het Ontwikkelingsperspectief PROEFtuin Bleizo, in 2023 is het overleg tussen alle betrokken overheden over de ontwikkeling van deze locatie gecontinueerd. De gemeenten Lansingerland en Zoetermeer hebben GR Bleizo laten weten dat de gemeenten vasthouden aan de ontwikkeling van de visie PROEFtuin Bleizo, maar dat niet bekend is wanneer de besluitvorming over de ontwikkeling zal plaatsvinden. Dit brengt met zich mee dat de on hold situatie in de ontwikkeling van de gronden langer zal duren. Aangenomen wordt dat de besluitvorming in 2025 zou kunnen plaatsvinden en dat in 2026 een omgevingsplan voor het gebied zal worden vastgesteld. Hierop vooruitlopend zal Bedrijvenschap Hoefweg haar gronden in 2024 overdragen ten behoeve van de ontwikkeling van PROEFtuin Bleizo. Samenwerking In 2006 is besloten tot samenwerking met twee private ontwikkelaars (ASR Vastgoedontwikkeling BV en Maasstede Bleiswijk BV). De samenwerking heeft als doel tot een optimale integrale ontwikkeling en realisatie van het plangebied te komen. De samenwerking houdt kort samengevat in: verrekening van de kosten van de (gerealiseerde en nog te realiseren) infrastructurele voorzieningen, en planontwikkeling, zulks naar rato van het netto uitgeefbare grondbezit.
Hiertoe is een gezamenlijke entiteit in de vorm van een Commanditaire Vennootschap aangegaan, met een door partijen opgerichte Besloten Vennootschap als beherend vennoot. Ten gevolge van deze samenwerking is, voor wat betreft het Bedrijvenschap, het risico van verkoop van bouwrijpe gronden beperkt tot ca. 30% van de totale oppervlakte van het plangebied. De overige 70% is ten gevolge van de samenwerking geheel voor risico van private ondernemingen gekomen. In 2016 is ASR Vastgoed Ontwikkeling overgenomen door Meijer Realty Partners (MRP). Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
4 van 28
Conform de afspraken in de SOK (Samenwerkingsovereenkomst Prisma) is op 24 april 2006 de Commanditaire Vennootschap Prisma Bleiswijk (CV) en de Besloten Vennootschap Prisma Bleiswijk Beheer (BV) opgericht. In de CV nemen als commandites deel het Bedrijvenschap Hoefweg (30%), MRP Development B.V. (21%), Maasstede Bleiswijk BV (46%) en de beherend vennoot (3%). De BV heeft als aandeelhouders het Bedrijvenschap Hoefweg (31%), MRP Development B.V. (22%) en Maasstede Bleiswijk BV (47%). De ontwikkeling van Bedrijvenpark Prisma is eind 2021 geheel gerealiseerd (alle gronden zijn verkocht), met uitzondering van de gronden van Bedrijvenschap Hoefweg die onderdeel uitmaken van het gebied ‘Bleizo-West’. Prisma heeft alle openbare gronden inmiddels zowel v.w.b. het juridisch eigendom als het beheer overgedragen aan de gemeente Lansingerland. Volgens de afspraken in de SOK zou de samenwerking Prisma eind 2024 kunnen worden opgeheven. Echter, bij CV Prisma Bleiswijk is in september 2020 schade ontstaan als gevolg van fraude. Voor het verhaal van de schade en justitiële opvolging dienen procedures te worden doorlopen waardoor de opheffing van de samenwerking Prisma is opgeschort. In 2021 heeft Prisma partijen aansprakelijk gesteld en hiervoor gedagvaard. In juni 2023 heeft de Rechtbank vonnis gewezen, waarin de gedaagde partijen niet aansprakelijk zijn gesteld voor de schade.
Prisma is in september 2023 in hoger beroep gegaan tegen dit vonnis, een uitspraak wordt verwacht in 2024. De aandeelhouders van Prisma Bleiswijk Beheer BV en de vennoten van CV Prisma Bleiswijk streven sinds medio 2020 naar een beëindiging van de samenwerking en opheffing van de Prismavennootschappen. De financiële positie van Prisma is vanwege de schade ontoereikend om de vorderingen van de aandeelhouders op Prisma te voldoen. Voor Bedrijvenschap Hoefweg betreft dit ca. € 0,9 mln. Het verhalen van de schade (en de hiermee gemoeide kosten), de verwachtingen over de vergoeding van de schade, de bereidheid van de aandeelhouders van Prisma om een deel van de eventuele resterende schade naar rato van de aandelenpositie in Prisma te dragen, alsmede hetgeen hierbij van toepassing is bij een commanditaire vennootschap, zijn onderwerp van overleg tussen de directie van Prisma en de aandeelhouders. Het schaderisico van Bedrijvenschap Hoefweg betreft de hoogte van de vordering die Bedrijvenschap Hoefweg nog op Prisma heeft. Hiermee is in de jaarrekening 2022 en de grondexploitatie per 1-1-2023 van Bedrijvenschap Hoefweg al rekening gehouden. Wat heeft het gekost Rekening 2022
Begroting 2023
1.198 110 -1.088 79 -1.099
361 399 38 0 38
Lasten Baten Saldo / winstneming VPB Gerealiseerd resultaat
Bedragen x € 1.000 Begroting Rekening 2023 na 2023 wijziging 1.155 415 1.262 460 107 45 0 248 107 293
Toelichting op de staat van baten en lasten Een toelichting op de volledige baten en lasten wordt als onderdeel van de jaarrekening gegeven in paragraaf 3.2. Ontwikkelingsprogramma gebied nabij OV-knooppunt Bleizo De gemeenten Lansingerland en Zoetermeer hebben een ontwikkelperspectief opgesteld voor het gebied rondom het OV Knooppunt Bleizo, ‘PROEFtuin Bleizo’, dat in oktober 2021 door de raden van beide gemeenten is vastgesteld. Bedrijvenschap Hoefweg is eerder door de gemeenten verzocht om de gronduitgifte van de gronden in het deelgebied Bleizo-West op te schorten, zodat een realisatie van een nieuw ontwikkelperspectief in de toekomst mogelijk is. De gemeenten Lansingerland en Zoetermeer hebben Bedrijvenschap Hoefweg eerder verzocht vooralsnog uit te gaan van de Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
5 van 28
programmering op basis van de doelstelling van de gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Hoefweg. Bedrijvenschap Hoefweg zal in 2024 haar gronden overdragen ten behoeve van de ontwikkeling van PROEFtuin Bleizo. Aangenomen wordt dat de besluitvorming in 2025 zou kunnen plaatsvinden en dat in 2026 een omgevingsplan voor het gebied zal worden vastgesteld. Hierop vooruitlopend gaat Bedrijvenschap Hoefweg niet uit van een programmering behorende bij de ontwikkelvisie PROEFtuin Bleizo. Ruimtebehoefte en -schaarste In 2023 is nog sterker gebleken dat in de zuidvleugel van de randstad, het stedelijke gebied waartoe Bleizo-West behoort de behoefte aan ruimte voor nieuwe ontwikkelingen groot is, zowel voor bedrijfsterreinen (modern gemengd als logistiek), woningbouw en andere functies is sprake van een oplopende vraag. De locaties, waar ‘greenfield-ontwikkelingen’ mogelijk zijn met een schaalgrote zoals op de gronden van Bedrijvenschap Hoefweg en GR Bleizo zijn schaars. Beleidsindicatoren Vanuit de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is het verplicht om in de begroting en jaarrekening over de volgende beleidsindicatoren te rapporteren, voor Bedrijvenschap Hoefweg zijn de beleidsindicatoren als volgt: Indicator
Omschrijving
Per.
GR Hoefweg* Begroting Rekening 0,00 0,00
1
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2023
2
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2023
0,00
0,00
3
Apparaats -kosten
Kosten per inwoner
2023
1,65
1,72
4
Externe inhuur**
2023
4,6%
14,4%
5
Overhead
Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten
2023
36,4%
24,3%
Beschrijving De toegestane formatie in fte van het apparaat op peildatum januari; BS Hoefweg heeft geen medewerkers in dienst De werkelijke bezetting in fte van het apparaat op peildatum januari; BS Hoefweg heeft geen medewerkers in dienst De personele en materiele kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie De inhuur voor tijdelijke vervanging of voor inhuur specialisten met specialistische kennis die ontbreekt in de organisatie De kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces
AD*) Bron is "eigen rekening" en "eigen begroting" AD**) voor inhuur specialisten is de vaste bezetting niet meegerekend. De vaste bezetting bestaat uit extern ingehuurde medewerkers.
Ad 4) Er is in verband met lopende juridische en fiscale procedures meer dan gebruikelijk inzet geweest van specialisten. Ad 5) de overhead is relatief minder gestegen dan de totale lasten. Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de volgende onderwerpen: • Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is; • Algemene uitkeringen; • Dividend; • Saldo van de financieringsfunctie; • Overige algemene dekkingsmiddelen. Voor Bedrijvenschap Hoefweg zijn de algemene dekkingsmiddelen niet van toepassing, met uitzondering van het saldo van de financieringsfunctie. Deze is voor 2023 nihil. Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
6 van 28
Overzicht overhead In de programmaverantwoording wordt inzicht gegeven in de overhead. Overzicht overhead
Realisatie 2023
Overhead
0
Begroot 2023 na wijziging 0
Begroot 2023 voor wijziging 0
De specificatie van de “eigen” overhead is opgenomen in de jaarrekening, onderdeel toelichting op het overzicht van baten en lasten. Vennootschapsbelasting In de programmaverantwoording wordt inzicht gegeven in het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting
Realisatie 2023
Vennootschapsbelasting (teruggave)
248
Begroot 2023 na wijziging 0
Begroot 2023 voor wijziging 0
Bedrijvenschap Hoefweg heeft overeenstemming bereikt met de belastingdienst over de te hanteren fiscale openingsbalanswaardering voor de vennootschapsbelasting. De aangiften zijn conform ingediend. Onvoorzien In de begroting en jaarrekening van Bedrijvenschap Hoefweg is er geen sprake van een post onvoorzien.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
7 van 28
2.2
Paragrafen
2.2.1 Inleiding In het hiernavolgende worden de verplichte paragrafen uit het Besluit Begroting & Verantwoording Provincies en Gemeenten (kortweg: BBV) benoemd en uitgewerkt dan wel wordt gemotiveerd aangegeven waarom het bestuur de paragrafen niet van toepassing acht. 2.2.2 Paragraaf lokale heffingen De gemeenschappelijke regeling geniet geen inkomsten uit lokale heffingen aangezien het opleggen van lokale heffingen niet tot de bevoegdheden van de gemeenschappelijke regeling behoort. Deze paragraaf is daarom niet van toepassing. 2.2.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Voor winstneming (weerstandsvermogen) geldt de percentage of Completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. De beide deelnemende gemeenten staan borg voor een eventueel exploitatietekort. In de gemeenschappelijke regeling is vastgesteld dat de risicoverdeling geschiedt op basis van 50% - 50% per deelnemende gemeente. Risico’s exploitatiegronden Aan de ramingen van grondexploitaties kleeft altijd een inherent risico. Het verwachte resultaat is gebaseerd op de huidige inzichten met betrekking tot de looptijd van de grondexploitaties, het renteverloop en de ontwikkelingen op de markt voor bedrijventerreinen.
Verandering van inzichten omtrent de uitvoerbaarheid leiden veelal tot wijzigingen in het financiële beeld van grondexploitaties. Op basis van de uitgevoerde Monte Carlo-simulatie is bepaald dat de uitgifteprijs en de opbrengstindex het meeste invloed hebben op het resultaat van de grondexploitatie. Andere risico’s die invloed hebben zijn de eenheidsprijs en plankosten. De Monte Carlo-simulatie van de huidige grondexploitatie resulteert in een bandbreedte van € 10,5 mln. (NCW) tot € 11,4 mln. (NCW) bij een zekerheidspercentage van 95%. Dit houdt in dat er volgens de uitkomsten van de simulatie 95% kans is dat het resultaat van de grondexploitatie tussen deze waarden ligt. De benodigde weerstandscapaciteit voor de risico’s wordt gevonden in de positieve contante waarde van de grondexploitatie. Beide gemeenten hoeven dus geen weerstandscapaciteit te reserveren voor Bedrijvenschap Hoefweg. De risicowaarde bedraagt dus € 0,9 mln. Uit de uitgevoerde gevoeligheidsanalyse blijkt dat de uitgifteprijs hoogwaardig als risico het meeste invloed heeft op de bandbreedte van de uitkomst van de risicoanalyse. De weerstandscapaciteit is € 10,4 mln. (NCW grondexploitatie) na belastingen en daarmee ruim voldoende. Weerstandsratio De weerstandsratio wordt als volgt berekend:
Ratio weerstandsvermogen
Beschikbare 10,4 weerstandscapaciteit = 11,6 = Benodigde 0,9 weerstandscapaciteit
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
8 van 28
Kengetallen Vanuit het BBV is het verplicht om over de volgende kengetallen te rapporteren.
1. Netto schuldquote: relateert de schuldpositie van de gemeente aan de inkomstenstroom 1a. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. De solvabiliteitsratio: indicator om inzicht te krijgen in de mate waarin de onderneming in staat is aan zijn financiële verplichtingen te kunnen voldoen. 3. Kengetal Grondexploitatie: in - en nog niet in exploitatie gronden / Totale baten voor bestemming
Real. 2022 5.167%
Real. Begr. 2023 2023 1.274% 1.679%
Begr. 2024 -59%
5.167%
1.274% 1.679%
-59%
52%
56%
47%
100%
13.181% 3.257% 4.187%
0%
4. Structurele exploitatieruimte
0%
0%
0%
0%
5. Belastingcapaciteit
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Norm Toelichting 100%- Gezien de aard van de 130% activiteiten van de Bedrijvenschap Hoefweg kunnen de jaarlijkse 100%- inkomsten (baten voor 130% bestemming) enorm afwijken. 25% Bedrijvenschap Hoefweg is <> volledig vreemd vermogen 40% gefinancierd. Als eigen vermogen wordt zuiver de wettelijk verplichte tussentijdse winstneming geboekt. >0 Gezien de aard van de activiteiten van Bedrijvenschap Hoefweg kunnen de jaarlijkse inkomsten (baten voor bestemming) enorm afwijken. >0 Bij Bedrijvenschap Hoefweg is er geen sprake van structurele baten en lasten N.v.t. Bedrijvenschap Hoefweg heeft geen belastinginkomsten
Relatie tot de financiële positie Bij Bedrijvenschap Hoefweg is uitsluitend sprake van externe financiering. Het bedrijvenschap bouwt, met uitzondering van de verplichte winstneming, geen weerstandsvermogen op. Frauderisicoanalyse Eind 2023 heeft de jaarlijkse frauderisicoanalyse plaatsgevonden. Hierbij zijn de directeur, secretaris en de controller bij elkaar gekomen om de risico’s van fraude te analyseren. De uitkomst van de sessie heeft wederom er toe geleid dat geconcludeerd kan worden dat het frauderisico zeer beperkt aanwezig is. Veel benoemde risico’s zijn over het algemeen niet van toepassing en indien risico’s wel aanwezig zijn, dan zijn deze allemaal afgedekt door functiescheiding, interne controlemaatregelen en periodieke verantwoording aan directie en bestuur. Verder is de omvang van de activiteiten van Bedrijvenschap Hoefweg beperkt en transparant te noemen. 2.2.4 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van het Bedrijvenschap omvatten alleen gronden in ontwikkeling, bedoeld voor verkoop als bedrijventerrein. Deze kapitaalgoederen staan niet duurzaam ten dienste van de bedrijfsvoering en worden daarom verantwoord onder de post onderhanden werk. Nadat de bouwrijpe gronden zijn uitgegeven, de voorzieningen van openbaar nut zijn gerealiseerd en de deelneming in Prisma is beëindigd, vindt opheffing plaats van de gemeenschappelijke regeling.
De regeling heeft een looptijd tot 1-1-2025. Duurzaamheid Op het vlak van duurzame energie zijn veel bedrijfspanden op de uitgegeven gronden op het Bedrijvenpark Prisma voorzien van zonnepanelen. Het betreft omvangrijke panden en het oppervlakte zonnepanelen is substantieel.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
9 van 28
Binnen de A12 corridor zijn plannen ontwikkeld voor de situering van brandstofverkooppunten voor waterstof. Bij het bedrijvenpark Doelwijk in Waddinxveen komt een ‘Energy Hub’ voor alle soorten brandstoffen, inclusief waterstof. Op Bedrijvenpark Prisma is eveneens sprake van een initiatief voor een brandstofverkooppunt met groene waterstof. Het is nog vraag of aan alle voorwaarden voor zo’n initiatief kan worden voldaan, alvorens zicht op realisatie en exploitatie ontstaat. 2.2.5 Financieringsparagraaf In de gemeenschappelijke regeling is in artikel 24 bepaald dat de behoefte aan financiële middelen geregeld zal worden door middel van een door één van de deelnemende gemeenten aan te bieden rekening courant. In de loop van 2005 is de Gemeenschappelijke Regeling gewijzigd (goedkeuring GS van Zuid Holland per 13 juli 2005), teneinde het mogelijk te maken dat het Bedrijvenschap rechtstreeks gebruik zou kunnen maken van een met de Bank Nederlandse Gemeenten te treffen financieringsarrangement. Al jaren trekt het Bedrijvenschap de benodigde financiële middelen dan ook aan via de BNG. Verder is als uitvloeisel van de samenwerkingsovereenkomst het merendeel van de gronden van het Bedrijvenschap in 2006 overgedragen aan Prisma Bleiswijk Beheer BV, die zelfstandig in haar financiering voorziet.
De eigen financiering van het Bedrijvenschap betreft daarom alleen de niet in de CV ingebrachte gronden evenals de aanleg van de microstructuur, de apparaatskosten, de rentelasten en een niet op CV-partijen verhaalbaar deel van de historische plan- en apparaatskosten van het Bedrijvenschap. Hieronder een overzicht van de leningen die liepen in 2023: Lening nummer
Hoofdsom
40.116521 40.115709 Totaal
7.000.000 7.000.000
afgeloste leningen in 2023 8.000.000 8.000.000
Rente-% 4,05% 0,32%
Rentebedrag per jaar 283.500 25.600
Start datum
Looptijd
Eind datum
03-07-2023 01-06-2022
13 mnd. 13 mnd.
05-08-2024 03-07-2023
De rentelasten bedragen afgerond € 284.000 exclusief belastingrente. In de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) zijn richtlijnen neergelegd ter beheersing van de renterisico’s. Zo zijn er spelregels opgenomen voor de mate waarin decentrale overheden kort gefinancierd mogen zijn (kasgeldlimiet) en lang gefinancierd mogen zijn (renterisiconorm). In onderstaande overzichten treft u de toetsingen aan van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm over het jaar 2023. Kasgeldlimiet Realisatie Vlottende schuld Vlottende middelen Netto vlottende schuld
jan-mrt 0 2.314 -2.314
Kwartaal apr-jun jul-sep 0 0 2.360 1.907 -2.360 -1.907
Bedragen x € 1.000 Gemiddeld okt-dec Jaar 0 0 1.314 1.974 -1.314 -1.974
-30 -30 -30 -30 -30 Wettelijke norm KGL -2.343 -2.390 -1.937 -1.344 -2.004 Afwijking wettelijke norm* * Een positieve afwijking geeft aan dat de wettelijke norm is overschreden, een negatief bedrag geeft de ruimte onder de wettelijke norm weer. Het gehele jaar 2023 wordt voldaan aan de kasgeldlimiet. In geen enkel kwartaal wordt de kasgeldlimiet immers overschreden.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
10 van 28
Renterisiconorm De renterisiconorm geeft de norm aan met betrekking tot de renterisico’s over de vaste schulden. Deze norm bepaalt het maximale deel van de vaste schuld dat in aanmerking mag komen voor aflossing (al dan niet met herfinanciering) en/of renteherziening. Als gevolg van deze norm kan een rentestijging op de kapitaalmarkt slechts gedeeltelijk doorwerken in de te betalen rentelasten over de vaste schuld. Voor decentrale overheden is deze norm vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal van het betreffende jaar (met een minimum van € 2,5 mln.). Gelet op de omvang van het begrotingstotaal 2023 van Bedrijvenschap Hoefweg (€ 0,361 mln.) bedraagt de renterisiconorm in 2023 € 2,5 mln. (minimum). Dat betekent dat in 2023 maximaal € 2,5 mln. in aanmerking zou mogen komen voor aflossing (al dan niet met herfinanciering) en/of renteherziening. Gezien het specifieke verloop van uitgaven, inkomsten en financieringsbehoefte bij de gebiedsontwikkeling van Bedrijvenschap Hoefweg, alsmede de dynamiek die zich hierin voordoet, maakt het praktisch onuitvoerbaar om aan de renterisiconorm te voldoen zonder maatregelen die onlogisch zijn en ook op gespannen voet staan met het BBV en die bovendien financieel nadelig zijn voor het resultaat van de grondexploitatie. Bedrijvenschap Hoefweg heeft in 2023 voor € 8 mln. aan langlopende leningen afgelost.
Hiermee overschrijdt Bedrijvenschap Hoefweg de renterisiconorm. Bedrijvenschap Hoefweg heeft ontheffing gekregen van de provincie Zuid Holland voor het voldoen aan de renterisiconorm voor de begrotingsjaren 2023 en 2024. Renteresultaat Renteschema Externe rentelasten kort- en langlopende geldleningen Externe rentebaten kort- en langlopende geldleningen Saldo rentelasten en rentebaten
2023 97 0 97
Rente aan grondexploitaties Rente projectfinanciering Rente baten projectfinanciering Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
97 0 0 0
Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Aan taakvelden toe te rekenen rente
0 0 0
Aan taakvelden toegerekende rente Verwacht renteresultaat op taakveld Treasury
0 0
2.2.6
Bedrijfsvoeringsparagraaf
Bedrijvenschap Hoefweg heeft in 2023 zelf geen personeel in dienst en is gevestigd buiten beide gemeentehuizen. In 2023 is de organisatie als volgt ingesteld: • Het AB heeft een directeur en een secretaris aangesteld. Beide functionarissen zijn extern ingehuurd. De tarieven zijn marktconform. • De Directie Instructie Hoefweg is in september 2021 met vier jaar verlengd en daarmee de mandaten aan de directeur. • De administrateur, controller, officemanager, projectleiders, toezichthouder en planeconoom worden ingehuurd van externe bureaus. • In 2023 zijn externe adviseurs ingehuurd voor het opstellen van juridische en fiscale adviezen. • Bedrijvenschap Hoefweg werkt intensief samen met GR Bleizo. De projectorganisaties van beide gemeenschappelijke regelingen zijn medio 2016 samengevoegd. Waar mogelijk worden
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
11 van 28
werkzaamheden en activiteiten gecombineerd, zoals de gezamenlijke aanbesteding van accountantsdiensten en fiscale advisering. Normenkader Het normenkader bestaat uit een overzicht van de geldende externe en eigen regelgeving met betrekking tot financiële beheer handelingen, bestaande uit relevante regelgeving van hogere overheden (externe regelgeving) en van de gemeenschappelijke regeling zelf (interne regelgeving). Het normenkader voor de controle 2023 is op 14 december 2023 door het algemeen bestuur vastgesteld. Het normenkader is de basis voor de interne controle en de procesbeschrijvingen die worden opgesteld. Alleen op die wijze kan worden geborgd dat er in overeenstemming met de regelgeving wordt gehandeld. Uit de interne controle is niet gebleken dat er sprake is van financiële onrechtmatigheden. M&O beleid Er zijn geen gevallen geconstateerd waarbij sprake is van misbruik en/of oneigenlijk.
2.2.7 Paragraaf verbonden partijen Zoals eerder gemeld is de gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Hoefweg op 7 februari 2006 een samenwerking aangegaan met private partijen, van waaruit een commanditaire vennootschap CV Prisma Bleiswijk is aangegaan met een beherend vennootschap Prisma Bleiswijk Beheer BV. Het Bedrijvenschap neemt voor 30% deel in de CV en voor 31% in de BV. Bedrijvenschap Hoefweg draagt voor gelijke percentages het financiële risico ten aanzien van de winst- en verliesrekening van de CV Prisma Bleiswijk en Prisma Bleiswijk Beheer BV. De samenwerking heeft als doel tot een optimale integrale ontwikkeling en realisatie van het plangebied te komen. Lijst verbonden partijen: Overige verbonden partijen: Eigen vermogen per 1/1/2020: Eigen vermogen per 31/12/2020: Vreemd vermogen per 1/1/2020: Vreemd vermogen per 31/12/2020: Resultaat 2020: Risico’s:
CV Prisma Bleiswijk € 28.498 € 28.498 (Concept cijfers) € 3.291.857 € 4.283.576 (Concept cijfers) € 0 (Concept cijfers) er is sprake van reguliere bedrijfsvoeringrisico’s.
2.2.8 Paragraaf grondbeleid Basis voor het actieve grondbeleid door het Bedrijvenschap is het vigerende bestemmingsplan Hoefweg-Noord alsmede de door het Bedrijvenschap vastgestelde (jaarlijks te actualiseren) grondexploitatie en planning. Aan het produceren en afzetten van bouwrijpe grond zijn aanzienlijke financiële risico’s verbonden. In deze paragraaf wordt op de perspectieven en risico’s ingegaan. Perspectief voor bedrijfsterreinen algemeen: Sinds 2015 trekt de markt voor de verkoop van bedrijfskavels aan. Alle reguliere bedrijfskavels gelegen buiten het gebied Bleizo-West zijn verkocht de resterende kavels zijn on hold in afwachting van besluiten omtrent de door de gemeenten beoogde ontwikkeling PROEFtuin Bleizo.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
12 van 28
De grondexploitatie van het Bedrijvenschap Hoefweg heeft een verwachte looptijd tot en met 2024 (de regeling loopt tot 1-1-2025) en er wordt een tenminste positief plansaldo verwacht. Een beknopt mutatieoverzicht van de grondexploitatie met peildatum 1/1/2024 inclusief de raming van kosten en opbrengsten tot het einde van de looptijd, ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 Boekwaarde Mutaties Boekwaarde Raming Saldo eind 31-12-2022 2023 31-12-2023 (reëel) Looptijd 66.435 0 66.435 0 66.435 Grondverwerving 5.303 0 5.303 668 5.971 Openbare Werken 24.288 167 24.455 530 24.985 Afdelings-/Overige kosten -90.345 -1 -90.347 -18.132 -108.479 Opbrengsten 8.847 293 9.141 -9.141 0 Winstneming 14.528 459 14.987 -26.075 -11.088 Totaal (eindwaarde) Negatief saldo komt overeen met een positief resultaat Conform de regels van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is de winstneming volgens de POC methode (Percentage of Completion Methode) bepaald. De (tussentijdse) winstneming is positief en komt uit op afgerond € 79.000. De berekening is als volgt:
Totaal Gerealiseerd
Winstneming jaar 2023 Kosten Opbrengsten € 97.290.000 € 108.379.000 € 96.195.000 € 90.347.000
% gerealiseerd POC
98,87%
Verrekening risico's
€-
Totaal gecorrigeerd
€ 97.290.000
Winstneming t/m 2023 t/m 2022 genomen winst Winstneming 2023
Resultaat € 11.089.000
83,36%
€ 108.379.000
82,42%
€ 11.089.000 € 9.140.000 € 8.847.000 € 293.000
De winstneming is positief. De raming is gebaseerd op de actuele grondexploitatieberekening, die is vastgesteld door het DB op 04 april 2024. De grondexploitatie met prijspeil 1/1/2024 kent de volgende karakteristieken: - looptijd tot en met 2024; - rentepercentage 4,05%; - indexering civiele kosten 2024 2,0%; - indexering VTA/looncomponent 2024 4,0%; - indexering opbrengsten: 2,0%. De grondexploitatieberekening per 1 januari 2024 laat op eindwaarde per 31-12-2024 een positief resultaat zien van afgerond € 11,1 mln.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
13 van 28
2.2.9
Paragraaf Wet open overheid
De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden. Per die datum is de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervallen omdat deze is opgegaan in de Woo. Het doel van de Woo is om de transparantie van overheden en semioverheden te verbeteren. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en uitwisselbaar is. Ook moet de Woo ervoor zorgen dat overheidsinformatie eenvoudig en goed wordt ontsloten en goed wordt gearchiveerd. De Woo verplicht overheden om zo veel mogelijk informatie in een vroegtijdig stadium actief openbaar te maken en te publiceren. De Woo maakt onderscheid in actieve openbaarmaking en passieve openbaarmaking. Passieve openbaarmaking is niet nieuw; bij een besluit naar aanleiding van een Woo-verzoek moet dit besluit kenbaar worden gemaakt aan de verzoeker, maar ook aan ‘eenieder’, bijvoorbeeld door publicatie op de website van het bestuursorgaan. Bij Bedrijvenschap Hoefweg zijn er – vanaf inwerkingtreding van de Woo - geen Woo-besluiten genomen. Ook heeft het publiceren van Woobesluiten nog geen kracht van wet. Voor wat betreft de actieve openbaarmaking zijn 11 categorieën van documenten aangewezen die vallen onder deze actieve openbaarmakingsplicht. Echter, de wetsartikelen in de Woo die zien op de actieve openbaarmaking van deze 11 categorieën zijn op dit moment nog niet in werking getreden.
Door het Ministerie van BZK is een prioritering aangegeven in de 11 categorieën en hebben overheden 5 jaar de tijd, gerekend vanaf ingangsdatum Woo 1 mei 2022, om aan alle verplichtingen van de Woo/ actieve openbaarmaking te voldoen. Op dit moment wordt vanuit de landelijke overheid/ BZK hard gewerkt aan een tool (de Woo-index) waarop alle overheden URL’s moeten gaan plaatsen die verwijzen naar informatie uit deze 11 categorieën. Dat betekent dat de Woo-index dus alleen een zoek- en verwijs index wordt, waarbij overheden dus zelf een locatie moeten aanwijzen waarop alle informatie beschikbaar wordt gesteld. Bedrijvenschap Hoefweg volgt deze ontwikkelingen op de voet o.a. door aan te sluiten bij kennissessies die vanuit de VNG georganiseerd worden. Zodat de organisatie zodra er meer duidelijkheid is concrete voorbereidingen kan treffen en binnen de gestelde termijnen aan alle wettelijke verplichtingen zal kunnen voldoen.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
14 van 28
3.
Jaarrekening
3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Het boekjaar van het Bedrijvenschap valt samen met het kalenderjaar. In deze jaarrekening wordt verslag uitgebracht over de periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023. De richtlijnen volgens het BBV worden integraal gevolgd. Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Algemeen De grondslagen die worden toegepast voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling zijn gebaseerd op verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Voor zover niet anders vermeld, worden passiva opgenomen tegen nominale waarde. Financiële vaste activa: deelnemingen De deelnemingen worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs vindt waardering plaats tegen deze lagere marktwaarde. Gronden in ontwikkeling (onderhanden werk) Het onderhanden werk wordt gewaardeerd tegen de daaraan bestede kosten. Alle gemaakte kosten worden geactiveerd onder de post onderhanden werk. De op onderhanden werk betrekking hebbende opbrengsten worden in mindering gebracht op deze kosten. Bij een uit de grondexploitatieberekening voortvloeiend verwacht positief plansaldo worden gronden in ontwikkeling gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs.
De vervaardigingsprijs bevat mede de rentelasten in verband met de financiering van onderhanden werk/gronden in ontwikkeling. Indien de grondexploitatieberekening daartoe aanleiding geeft (verwacht negatief plansaldo) zal een voorziening voor het onderhanden werk gevormd worden. Vorderingen Vorderingen, overlopende activa en liquide middelen zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, opgenomen tegen de nominale waarde. Indien van toepassing onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid. Grondslagen voor de bepaling van het resultaat De baten en de lasten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben. Voor winstneming geldt de percentage of Completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
15 van 28
3.2 Waarderingsgrondslagen inzake rechtmatigheidsverantwoording Het boekjaar van het Bedrijvenschap valt samen met het kalenderjaar. De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat: • De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële verhoudingswet; • De financiële rechtmatigheid het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: o Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 14 december 2023 door het Algemeen Bestuur is vastgesteld; o Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn.
Voor over- en onderschrijdingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan het Algemeen Bestuur zijn gemeld; o Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. • De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: o Een verantwoordingsgrens van 3 % (zijnde € 17.761) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o Een rapporteringstolerantie van € 20.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
16 van 28
3.3
Overzicht van baten en lasten en de toelichting
Programma grondexploitatie Lasten Grondverwerving Openbare werken Rentelasten Plankosten Overige kosten Mutatie onderhanden werk ** totaal lasten Baten Opbrengsten Overige gronduitgifte Overige inkomsten Mutatie onderhanden werk ** totaal baten Totaal programma grondexploitatie Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting (teruggave) Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat * inclusief begrotingswijziging nummer 1 van 2023
Begroting 2023
Bedragen x € 1.000 Begroting* Rekening 2023 2023
0 0 23 311 27 0 361
0 667 20 352 116 0 1.155
0 0 97 330 -12 0 415
0 0 0 399 399 38 0 0 0 38 0 0 38
0 0 0 1.262 1.262 107 0 0 0 107 0 0 107
0 0 1 459 460 45 0 0 248 293 0 0 293
Zie pagina 5 voor de programma verantwoording. Toelichting op het overzicht van baten en lasten Analyse begrotingsrechtmatigheid Er is geen sprake van begrotingsonrechtmatigheid. Begroting 2023 De begroting 2023 is op 6 juli 2022 door het AB vastgesteld. Begrotingswijziging nummer 1 is op 5 juli 2023 vastgesteld. Grondverwerving Op de post grondverwerving wordt de verwerving uit de joint venture verantwoord. Er zijn geen aankopen geweest in verband met (geplande) leveringen. Openbare werken Betreft m.n. onderzoeken, opruim werkzaamheden, bouw- en woonrijp maken. De begrote uitgaven voor 2023 zijn doorgeschoven naar 2024. Rentelasten De werkelijke rentelasten in 2023 zijn hoger dan begroot. In de grondexploitatie en als afgeleide daarvan in de begroting worden de rentelasten gemiddeld begroot. Hierdoor kunnen er in jaarschijven afwijkingen ontstaan. Plankosten De plankosten zijn conform begroting, hier worden naast de inzet van het projectteam ook de uitgaven van juisten en fiscalisten verantwoord.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
17 van 28
Mutatie Onderhanden Werk De mutatie onderhanden werk betreft een sluitpost in de staat van baten en lasten. Zolang het Bedrijvenschap nog bezig is met de ontwikkeling, de aankoop en verkoop van gronden worden alle opbrengsten en kosten geactiveerd als onderhanden werk. Algemene dekkingsmiddelen Voor Bedrijvenschap Hoefweg zijn de algemene dekkingsmiddelen niet van toepassing, met uitzondering van het saldo van de financieringsfunctie. Deze is voor 2023 nihil. De afzonderlijke onderdelen zijn opgenomen in de programmaverantwoording. Overhead Overhead
Realisatie 2023
Overhead
0
Begroot 2023 na wijziging 0
Begroot 2023 voor wijziging 0
Begroot 2023 na wijziging 0
Begroot 2023 voor wijziging 0
De interne overhead over 2023 is als volgt: Realisatie 2023 6.482
Automatisering
94.445
Personeel
-100.927
Grondexploitaties (dekking) Saldo
0
Overzicht heffing vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting
Realisatie 2023
Vennootschapsbelasting
248
Bedrijvenschap Hoefweg heeft overeenstemming bereikt met de belastingdienst over de te hanteren fiscale openingsbalanswaardering voor de vennootschapsbelasting. De aangiften zijn conform ingediend. Onvoorzien In de begroting en jaarrekening van Bedrijvenschap Hoefweg is er geen sprake van een post onvoorzien. Incidentele baten en lasten Alle baten en lasten zijn incidenteel van aard.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
18 van 28
WNT Op 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden. De WNT is van toepassing op Bedrijvenschap Hoefweg. Het voor Bedrijvenschap Hoefweg toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2023 € 223.000 (het algemeen bezoldigingsmaximum). Verantwoordingsmodel 2023 1a Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Leidinggevende topfunctionarissen, gewezen topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling.
bedragen x € 1
N.P. Zwiep
Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2023 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) Dienstbetrekking? Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal
Directeur
M. KalfSimon Secretaris
01/01 - 31/12 01/01 - 31/12 0,220 0,176 nee nee 40.500 0 40.500
29.040 0 29.040
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
49.083
39.266
"-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging
N.v.t. 40.500
N.v.t. 29.040
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
bedragen x € 1
N.P. Zwiep
Functiegegevens
Directeur
M. KalfSimon
Secretaris
Aanvang en einde functievervulling in 2022
01/01 – 31/12 0,267
01/01 31/12 0,158
nee
nee
53.768 0 53.768
23.973 0 23.973
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
57.641
34.186
Bezoldiging
53.768
23.973
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling Gegevens 2022
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) Dienstbetrekking? Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
19 van 28
1d. Topfunctionarissen alsmede degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt met een bezoldiging van € 1.900 of minder
NAAM TOPFUNCTIONARIS R. Weerwag
FUNCTIE Plv. voorzitter Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur
S. Fortuyn
Voorzitter Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur
J. Iedema L. Hoek
Lid Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Lid Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur
J. Meurs
Lid Algemeen Bestuur
R. v.d. Vlies F. Ammerlaan
Lid Algemeen Bestuur Lid Algemeen Bestuur
C. Toussaint
Lid Algemeen Bestuur
L. Erwich
Lid Algemeen Bestuur
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
20 van 28
3.4
Balans en de toelichting
ACTIVA Vaste activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekking aan deelnemingen Totaal vaste activa
Bedrage x € 1.000 31-12-2023
31-12-2022
13
Vlottende activa Voorraden Onderh. werk (bouwgronden in exploitatie) Uitzettingen met rentetypische looptijd < 1 jaar Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vordering op openbare lichamen Overlopende activa Liquide middelen Banksaldo Totaal vlottende activa TOTAAL ACTIVA
13
13
13
14.528
14.987
2.300
1.209
20 9
21 24
66 16.923
64 16.306
16.936
16.319
PASSIVA
31-12-2022
31-12-2023
Vaste passiva Eigen Vermogen Algemene reserve Gerealiseerd resultaat
9.856 -1.009
8.847 293
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige fin. Instelling Totaal vaste passiva
8.847
9.140
8.000
7.000
16.847
16.140
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar overige schulden Overlopende passiva verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen
66
36
23
144
Totaal vlottende passiva
89
180
16.936
16.319
TOTAAL PASSIVA
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
21 van 28
Toelichting op de balans Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Op 7 februari 2006 heeft het Bedrijvenschap Hoefweg een samenwerkingsovereenkomst (SOK) gesloten aangaande de gezamenlijke ontwikkeling van Prisma Bedrijvenpark. De SOK bepaalt onder meer dat een joint venture is aangegaan met de bedrijven ASR Vastgoed Ontwikkeling (later MRP) en Maasstede Bleiswijk BV. De joint venture bestaat uit een door partijen gezamenlijk aangegane Commanditaire Vennootschap Prisma Bleiswijk, waarover het beheer wordt gevoerd door een Besloten Vennootschap Prisma Bleiswijk Beheer BV. Het Bedrijvenschap neemt voor 30% deel in de CV en voor 31% in de BV. Op de post Deelnemingen wordt de bijdrage van het Bedrijvenschap in het aandelenkapitaal van beide organisaties gepresenteerd. Schematisch kunnen de mutaties met betrekking tot de waarde van de deelnemingen als volgt worden weergegeven. CV BV Totaal Aandeel in kapitaal 7 februari 2006 30.000 5.580 35.580 Mutatie 2006-2022 -21.826 0 -21.826 Aandeel in kapitaal ultimo 2022 8.174 5.580 13.754 Mutatie 2023 0 0 0 Aandeel in kapitaal ultimo 2023 8.174 5.580 13.754 Onderhanden werk (waaronder bouwgronden in exploitatie) De balanspost onderhanden werk (waaronder gronden in exploitatie) bedraagt per eind 2023 € 14.987 (x € 1.000).
Het onderhanden werk bestaat uit een viertal gronden/opstallen in het deelgebied, alsmede uit de nog terug te verdienen kosten van voorbereiding, ontwikkeling, rente e.d. op de verkochte gronden aan CV. Een beknopt mutatie-overzicht van de post onderhanden werk inclusief de raming van kosten en opbrengsten tot het einde van de looptijd is opgenomen in paragraaf 2.2.8 Grondbeleid. De grondexploitatie van Bedrijvenschap Hoefweg is gebaseerd op de ontwikkeling van het Bedrijvenpark Prisma overeenkomstig de doelstelling uit de gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Hoefweg 2017, welke door de raden van Lansingerland en Zoetermeer is vastgesteld. Tevens is de grondexploitatie gebaseerd op de Samenwerkingsovereenkomst Bedrijvenpark Prisma (SOK), waarin de participatie is vastgelegd van Bedrijvenschap Hoefweg en twee marktpartijen in de vennootschappen die het Bedrijvenpark Prisma ontwikkelen. Dit houdt in dat het gebied van Bedrijvenschap Hoefweg vooralsnog ontwikkeld wordt als bedrijventerrein, met name gericht op logistieke bedrijven. Voor de opheffing van Bedrijvenschap Hoefweg is een liquidatieplan opgesteld, waarin is beschreven op welke wijze de resterende uit te geven gronden worden vervreemd voorafgaand aan de geplande opheffing eind 2024.
De gemeenten Lansingerland en Zoetermeer zijn vanaf 2018 bezig met een heroriëntatie op de programmering voor de ontwikkeling van het gebied Bleizo-West (het gebied van GR Bleizo en Bedrijvenschap Hoefweg gelegen aan de A12 en ten westen van de HSL). In 2021 hebben de raden van beide gemeenten de ontwikkelvisie PROEFtuin Bleizo vastgesteld, een ontwikkeling met een substantieel woningbouwprogramma. Besluitvorming is een getrapt proces, opvolgende besluiten van beide gemeenteraden als deelnemers in de gemeenschappelijke regelingen en besluitvorming over het omgevingsplan door de gemeente Lansingerland als bevoegd gezag zullen bepalend zijn voor de invulling en ontwikkelingsstrategie voor het gebied. Dit hele proces heeft gevolgen voor de uitvoeringsplanning van de huidige grondexploitatie en mogelijk uiteindelijk voor de integrale grondexploitatie. Dit zou met terugwerkende kracht consequenties kunnen krijgen voor de grondexploitatie per 1-1-2024 en de op basis hiervan bepaalde kostprijscalculatie. Vooralsnog zijn de consequenties niet te kwantificeren. Om die reden bestaat er tot de finale besluitvorming onzekerheid over de financiële uitkomsten van de ontwikkeling van de gronden van Bedrijvenschap Hoefweg. Het grote tekort aan bedrijfsruimte zorgt ook in 2023 nog voor opwaartse druk bij de huur- en koopprijzen.
Het aanbod nam in 2023 af en door schaarste nam ook het opnameniveau af. Deze daling van beschikbaar aanbod van bedrijfsruimte ontwikkelt zich parallel aan een sterker groeiende stijging van de totale voorraad aan bedrijfsruimte. De groeiende vraag ten opzichte van het aanbod is vooral zichtbaar bij logistiek vastgoed. Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
22 van 28
Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar Betreft Uitzettingen in ’s Rijks schatkist < 1 jaar Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan een jaar Sinds eind 2013 zijn decentrale overheden verplichte deelnemers aan schatkistbankieren. Op 15 december 2013 is de Wet verplicht schatkistbankieren van kracht geworden. Vanaf dat moment zijn alle decentrale overheden (provincies, gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen in de vorm van een openbaar lichaam) verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden. Tegelijkertijd met de wet is de ministeriële regeling schatkistbankieren decentrale overheden van kracht geworden. Onderdeel van die regeling is de rekeningcourantovereenkomst die iedere decentrale overheid heeft met de Staat der Nederlanden. De regeling bevat ook de verplichting voor decentrale overheden om een nieuwe bankrekening te openen bij een of meerdere banken, zodat die bankrekening gekoppeld kan worden aan de schatkist. De wet verplicht alle decentrale overheden om hun overtollige (liquide)middelen aan te houden in de schatkist. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die de decentrale overheidsorgaan niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. In de praktijk betekent dit voor GR Hoefweg dat alles boven € 1 mln.
dagelijks overgemaakt dient te worden naar haar rekening bij de Staat. Dit wordt dagelijks automatisch door de BNG uitgevoerd. Decentrale overheden dienen zich in de jaarstukken over het schatkistbankieren te verantwoorden. Het gemiddelde van het bedrag aan overtollige middelen dat een decentrale overheid gedurende het kwartaal elk kalenderdag buiten de schatkist heeft aangehouden, mag, ingevolge artikel 7, tweede lid, van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, niet boven het drempelbedrag liggen. In 2023 is het drempelbedrag niet overschreden. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) (1)
(2)
Drempelbedrag Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag
Verslagjaar Kwartaal 1
1000
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
132
157
199
123
868
843
801
877
-
-
-
-
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is het Drempelbedrag 1000 drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
(3a) = (1) > (2) (3b) = (2) > (1) (1) Berekening drempelbedrag (4a) (4b) (4c)
(5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)
Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
Verslagjaar
361 361
11.857
14.285
18.318
11.297
90
91
92
92
132
157
199
123
23 van 28
Overlopende activa Betreft de vooruitbetaalde kosten. Liquide middelen Betreft het saldo van de bankrekening bij de BNG. Eigen Vermogen De grondexploitatieberekening met peildatum 1-1-2024 toont een voordelig verwacht resultaat van circa € 10,0 mln. (netto contant). Volgens artikel 12 van de Financiële beheersverordening wordt "Winst in de grondexploitatie eerst genomen, nadat de winst, met voldoende zekerheid te bepalen, daadwerkelijk is gerealiseerd. Uitbetaling van batige saldi aan de deelnemende gemeenten vindt niet eerder plaats dan nadat de grondexploitatie is afgesloten" (artikel 12 lid 4). De toevoeging aan de algemene reserve volgt uit de verplichte tussentijdse (administratieve) winstneming, zie ook de paragaaf grondbeleid. 1-1-2023 Algemene reserve Gerealiseerd resultaat
9.856 -1.009 8.847
Bestemming resultaat 2022 -1.009 1.009 0
Mutaties 2023
31-12-2023
293 293
8.847 293 9.140
Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen (> 1 jaar) Het Bedrijvenschap heeft in het jaar 2023 één langlopende lening. Per 1 januari 2023 was sprake van 1 lening van € 8 mln., deze is op 3 juli 2023 afgelost en is er een nieuwe lening van € 7 mln. afgesloten. Dit is tevens de totale (vaste) schuldpositie per ultimo 2023. De totale rentelast van de huidige lening portefeuille bedraagt afgerond € 284.000. Overige schulden Deze post betreft de crediteurenpositie per ultimo 2023. Overlopende passiva Dit betreft het saldo van facturen die in 2024 zijn ontvangen en betaald, maar betrekking hebben op 2023.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
24 van 28
3.5
Niet in de balans opgenomen rechten en plichten
Prisma Op 29 mei 2006 heeft de CV Prisma Bleiswijk met ABN AMRO Bank en de BNG een financieringsovereenkomst afgesloten voor de financiering van de grondaankopen en de kosten van bouwrijp en woonrijp maken voor de ontwikkeling en realisatie van het bedrijvenpark Prisma. Dit kredietarrangement is gebaseerd op de Samenwerkingsovereenkomst Bedrijvenpark Prisma, zoals deze in 2006 door het Bedrijvenschap en de marktpartijen is gesloten. Voor het Bedrijvenschap Hoefweg betekent dit een onvoorwaardelijke en onherroepelijke afnameplicht van de in 2006 ingebrachte gronden. Uiterlijk op 31 maart 2021 diende de faciliteit te worden afgelost, hetgeen ook heeft plaatsgevonden. Bedrijvenschap Hoefweg neemt voor 30% deel in de CV Prisma Bleiswijk en voor 31% in Prisma Beheer BV. Bedrijvenschap Hoefweg draagt voor gelijke percentages het financiële risico ten aanzien van de winst- en verliesrekening van de CV Prisma Bleiswijk en Prisma Bleiswijk Beheer BV. Bedrijvenschap Hoefweg heeft nog een vordering op CV Prisma Bleiswijk van ca. € 0,9 mln. CV Prisma Bleiswijk beschikt als gevolg van de schade uit 2020 niet over de liquide middelen om de vordering van Bedrijvenschap Hoefweg te voldoen. In de juridische procedure waarin Prisma partijen aansprakelijk heeft gesteld voor de schade is in juni 2023 vonnis gewezen waarin gedaagde partijen niet aansprakelijk zijn gesteld.
Prisma heeft tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld, de uitspraak wordt in 2024 verwacht. In de loop van 2024 zal duidelijkheid ontstaan over het verkrijgen van een schadevergoeding door CV Prisma Bleiswijk en daarmee over de mogelijkheid de vordering aan Bedrijvenschap Hoefweg te voldoen. De jaarrekening over 2020, 2021, 2022 en 2023 van CV Prisma Bleiswijk zijn op het moment van afronden van de jaarstukken van Bedrijvenschap Hoefweg nog niet als vastgestelde jaarrekeningen beschikbaar. CV Prisma Bleiswijk heeft, gezien het vonnis van 2023, aangegeven dat in de bovengenoemde jaarrekeningen een voorziening zal worden opgenomen corresponderend met de geleden schade door de CEO Fraude. In de jaarrekening 2023 van Bedrijvenschap Hoefweg is uitgegaan van de beste inschatting op moment van samenstellen van de jaarstukken, namelijk dat de vordering van Bedrijvenschap Hoefweg op Prisma niet betaald zal kunnen worden. Eventuele afwijkingen van deze inschatting, zullen in de jaarrekening 2024 van Bedrijvenschap Hoefweg verwerkt worden. 3.6
Gebeurtenissen na balansdatum
Niet van toepassing.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
25 van 28
3.7
Overzicht taakvelden Bedragen x € 1.000 Taakveld
0.4
0.5
3.2
R2023
B2023
Lasten
101
86
Baten
101
86
Lasten
97
23
Baten
97
23
Lasten
217
361
Baten
262
399
415
361
460
399
Overhead
Treasury
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Totaal Lasten Baten 3.8
Rechtmatigheidsverantwoording
RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruiken oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 14 december 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het Algemeen Bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 17.761.
De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de commissie BBV van november 2023. Bevinding Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
26 van 28
Begrotingsrechtmatigheid Begrotingscriterium 1A. Overschrijding lasten programma's (of indien van toepassing een ander door het algemeen bestuur vastgesteld autorisatieniveau) 1B. Overschriding investeringsbudgetten (kredieten) 2. Ongeautoriseerde reservemutaties 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan het algemeen bestuur zijn gemeld) Totaal begrotingsonrechtmatigheden 4.* Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid (Financiële verodening artikel 10 lid 5 ) en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. 5. Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden (toe te lichten in paragraaf bedrijfsvoering) Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed
€
- M.
€ - M. € € 0,74 M.
€ 0,74 M. € -0,74 M.
€
- M.
€
-
M&O criterium Geen bevindingen
Ad 4) Begrotingsonrechtmatigheden die voortkomen uit de uitvoering van het beleid, namelijk het bedrijfsmatig ontwikkelen van het Hoefweg grondgebied, zijn acceptabel. Omdat Bedrijvenschap Hoefweg streeft naar optimaal financieel resultaat, op grond waarvan zij door de Belastingdienst is aangemerkt als onderneming in de zin van de Vennootschapsbelasting, zijn onderschrijdingen van lasten en afwijkingen op baten op jaarbasis niet onrechtmatig voor zover deze bijdragen aan een optimaal financieel resultaat op basis van de looptijd van de grondexploitatie.
Jaarstukken 2023 Bedrijvenschap Hoefweg
27 van 28
Bijlage:
berekening EMU saldo
T 2023 -166 0 -166
Bedragen x € 1.000
EMU-SALDO EMU-SALDO referentiewaarde Verschil EMU-saldo & referentiewaarde Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen en leningen Uitzettingen Activa Vlottende activa Uitzettingen Mutaties (1 Liquide middelen januari tot 31 Overlopende activa december) Vaste schuld Vaste Passiva Passiva Vlottende passiva Vlottende schuld Overlopende passiva Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa