Bijlage 3 - Bestuurlijke nota Veilig Thuis Haaglanden

Bestuurlijke nota GR Veilig Thuis februari 2023

GR Veilig Thuis Achtergrond In haar jaarplan 2021 heeft de rekenkamercommissie aangekondigd een onderzoek te doen naar Veilig Thuis. Aanleiding hiervoor vormden vragen vanuit de gemeenteraad. De raad is in de praktijk vaak het eerste aanspreekpunt wanneer er onverhoopt een incident plaatsvindt. Raadsleden vroegen zich af hoe de raad goed in positie kan worden gebracht. Men vroeg zich met name af in hoeverre is de sturingsmogelijkheid op de GGD Haaglanden, een gemeenschappelijke regeling waarbij de gemeente Den Haag tegelijkertijd opdrachtgever en opdrachtnemer is, behulpzaam of juist belemmerend is ten aanzien van Veilig Thuis. De rekenkamercommissie is van mening dat onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de GR Veilig Thuis (GR VT) zowel een maatschappelijk als financieel belang dient. Het gaat om een voorziening voor de meest kwetsbare personen en er gaat veel geld in om (in 2021 droeg Zoetermeer ruim €1 miljoen bij, in 2022 bijna €1,2 miljoen).

Rekenkameronderzoek De centrale onderzoeksvraag is als volgt: “Hoe is de governance van de GR VT ingericht, hoe is de sturing daarvan in de gemeentelijke praktijk en wat zijn de inhoudelijke sturingsmogelijkheden voor de raad?” Het doel van het onderzoek is: - de governance van de GR VT inzichtelijk maken voor de raad; - de sturingsmogelijkheden die de raad heeft in kaart te brengen; - zicht te krijgen op de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de GR VT, met inbegrip van de samenwerking met de lokale teams in Zoetermeer; - bezien hoe de transparantie van de bedrijfsvoering voor alle betrokkenen kan worden vergroot. Het onderzoek is uitgevoerd door StiBaBo. Het onderzoek bestond uit een documentonderzoek en interviews. Er is tevens een groepsgesprek gevoerd waarbij een afvaardiging uit de gemeenteraad én uit de ambtelijke organisatie aanwezig was.

Conclusies 1. In VT Haaglanden heeft de gemeente Den Haag een relatief machtige positie. Deze weerspiegelt tot op zekere hoogte de relatieve verhoudingen in bevolkingsaantallen. Problematisch is de combinatie van opdrachtgever en opdrachtnemer van Den Haag in VT Haaglanden. 2. Sturingsmogelijkheden van gemeenschappelijke regelingen zijn beperkt. Zienswijzen zijn voor de raad het belangrijkste instrument. Het effect ervan kan worden versterkt door een vorm van afstemming tussen gemeenteraden op basis waarvan gemeenschappelijk gedragen zienswijzen kunnen worden ingediend. 3. VT Haaglanden heeft zienswijzen van de raad van Zoetermeer de afgelopen tijd serieus genomen, maar de voornaamste zorg van Zoetermeer en andere gemeenten – de lange wachtlijsten – is niet weggenomen (dat komt mede door de krappe arbeidsmarkt). 4. De informatievoorziening aan de raad voldoet aan de wettelijke eisen, maar VT Haaglanden kan – door het goede voorbeeld van VT Rotterdam Rijnmond te volgen – transparanter berichten over zijn functioneren. 5. VT Haaglanden is een centrale schakel in de keten om problemen rond huiselijk geweld en kindermishandeling aan te pakken. Zoetermeer kan zelf voor de eigen inwoners de keten helpen versterken door het eigen lokale team zo goed mogelijk in te richten.

1

Aanbevelingen Aan college respectievelijk het lid namens Zoetermeer in het AB van VT Haaglanden 1. Bevorder actief de totstandkoming van een langetermijnagenda van de VT Haaglanden. De opstelling ervan geeft de raad een belangrijk handvat om invloed uit te oefenen op de nadere invulling van het beleidskader. 2. Stel in het AB van VT Haaglanden de problematische samenloop van opdrachtgever en opdrachtnemer aan de orde en stel voor dat ambtenaren van Den Haag die tijdelijk werken voor VT Haaglanden, dat voor die periode onder het gezag van VT Haaglanden doen. Aan de raad 1. Overweeg met andere raden de instelling van een gezamenlijk platform om zienswijzen onderling af te stemmen. Dat vergt een extra tijdsinvestering, maar kan de grip van de raad op deze GR helpen versterken. .

2