Bijlage 2 - Uitvoeringsagenda

Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Gemeente Zoetermeer Juni 2023

2021

1

Inhoud Inhoud .............................................................................................................................................................2 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie...............................................................................................................3 1 Maatregelen binnen projecten ..................................................................................................................3 2 Borgen in beleid........................................................................................................................................6 3 Onderzoeken ............................................................................................................................................8 4 Samenwerken en stimuleren ....................................................................................................................9 5 Uitvoeringsagenda..................................................................................................................................12

2

Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie In de uitvoeringsagenda staan de maatregelen om de effecten van de wateroverlast, hitte en droogte het hoofd te kunnen bieden. De maatregelen dragen bij aan het doel om van Zoetermeer een meer natuur-inclusieve en duurzame stad te maken. Dit uitvoeringsprogramma heeft een looptijd t/m 2030. We beschrijven hierin per type actie wat we al doen, en wat we aanvullend gaan doen om onze doelstellingen te behalen. We maken onderscheid tussen de volgende acties: • •

• •

Projecten – fysieke uitvoeringsprojecten. Borgen in beleid – aanpassingen in het gemeentelijk beleid om klimaatadaptatie een plek te geven in alle beleidsvelden. Dit betekent in de praktijk ook een doorwerking naar regelgeving bij ontwerp en realisatie. Onderzoeken – onderzoeksactiviteiten om kennis te ontwikkelen of acties uit te werken. Samenwerken en stimuleren – afspraken en stimuleringsregelingen om samen met partners ambities te bereiken.

In de hoofdstukken 1 t/m 4 wordt beschreven wat we al doen en wat we van plan zijn te doen. Dit is onderverdeeld volgens de vier bovenstaande type acties. In hoofdstuk 5 komen alle nog uit te voeren maatregelen samen in een overzicht: de uitvoeringsagenda.

1 Maatregelen binnen projecten 1.1 Waar zijn we al mee gestart? Vergroten van regenwaterriool, extra kolken en minder verharding Zoetermeer benut momenteel al kansen binnen projecten om rekening te houden met zware regenbuien en wateroverlast. De gemeente heeft bijna overal een gescheiden rioleringsstelsel, waarbij het regenwater en afvalwater gescheiden wordt afgevoerd. Bij de aanleg van nieuwe regenwaterriolering houden we rekening met zwaardere buien door de diameter van regenwaterleidingen van 300 naar 400 mm te vergroten. Ook wordt nagegaan of extra kolken nodig zijn om het water vanaf het wegdek versneld af te voeren bij hevige buien. Daar waar mogelijk infiltreren we water in de grond. Daarvoor benutten we in de openbare ruimte de mogelijkheden om verhard oppervlakte (o.a. asfalt, elementenverharding en stoeptegels) deels om te zetten naar onverhard of tenminste waterdoorlatend. Deze omzetting mag niet ten koste gaan van de functie die betreffende wegen en paden hebben. Daarbij wordt ook de mogelijkheid bekeken

3

om bij nieuwe aanleg rioolbuizen infiltrerend te maken. In de Nota Riolering is rekening gehouden met deze maatregelen. Extra berging nieuwe Driemanspolder en Ons Blauwe Goud In 2020 heeft het Hoogheemraadschap van Rijnland in samenwerking met de gemeenten Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg piekberging in de nieuwe Driemanspolder aangelegd. Daarnaast werken we met het Hoogheemraadschap Rijnland samen binnen het programma Ons Blauwe Goud. We werken hier aan de verbetering van de waterkwaliteit in de Zoetermeerse plas en het stedelijke gebied en geven meer ruimte aan planten en dieren. Dit doen we onder meer door het aanleggen van natuurvriendelijke oevers aangelegd in het Westerpark, het Buytenpark, en de wijken Meerzicht en Buytenwegh.

Berging van water in de Nieuwe Driemanspolder

Projecten met subsidie van het Rijk (impulsregeling klimaatadaptatie) Op grond van de impulsregeling klimaatadaptatie is subsidie aangevraagd bij het Rijk voor de hieronder staande projecten. • Project Centraal Park: dit project vindt plaats in het centrum van Zoetermeer, een buurt met veel verharding en ouderen. Tussen 2024 en 2025 wordt hier 2640 m2 omgezet naar groen en wordt de buurt aangenamer om tijdens warme perioden te verblijven. Het Rijk financiert een kwart van het benodigde budget. 4

•

•

Project Meerzicht Landenbuurt: in Meerzicht en de Landenbuurt wordt er tussen 2023 en 2026 meer afstroming naar het oppervlaktewater gerealiseerd op 6 locaties bij inlaatplaatsen van boten. Deze inlaatplaatsen, ten behoeve van onderhoud aan de vijvers, hebben een verhard talud zodat regenwater zonder schade aan te richten kan afstromen. Ook gaan bergings- en infiltratiemogelijkheden bij parkeervakken en groen aangelegd worden. Het Rijk financiert een derde deel van het benodigde budget. Project revitalisering Meerzicht, Landenbuurt en Bergenbuurt: op 3 locaties gaat de afvoercapaciteit vergroot worden door de aanleg van riolen tussen 2023 en 2026. Het Rijk financiert een derde deel van het benodigde budget.

Figuur 5 Een voorbeeld van een natuurvriendelijke oever in aanleg aan de Zonnenberg in Meerzicht

5

1.2 Wat gaan we aanvullend doen? In projecten zullen we aanvullend onderstaande maatregelen nemen. Hierbij moet gezegd worden dat maatregelen per project beoordeeld moeten worden op de inpasbaarheid. De mogelijkheden zijn immers per project verschillend. Over deze maatregelen die betrekking hebben op projecten heeft interne afstemming plaatsgevonden met projectleiders en stedenbouwkundigen. Verbetering afstroming regenwater De komende periode richten we ons in kwetsbare wijken op het bergen van regenwater en een verbetering van de afvoer naar het oppervlaktewater, dit bij reconstructies en inbreidingen. Daarbij wordt gekeken naar het via de oppervlakte afvoeren van het water. Waar het vervolgens in de bodem kan worden opgenomen (onverharde gebieden) of opgeslagen in vijvers en watergangen. Het opnemen in de bodem (infiltreren) en bergen van het water zorgt ervoor dat tijdens droogte meer water beschikbaar is voor het groen. Ook draagt het bij aan minder daling van de grondwaterstand. Meer schaduw in de wijken Om hitte tegen te gaan worden in komende projecten ingezet op het bevorderen van schaduwrijke koele plekken bij nieuwbouw en reconstructies. Hierbij wordt vooral gedacht aan schaduwvorming door meer bomen te plaatsen. Vanuit de bomenkansenkaart (in ontwikkeling) wordt in projecten meegenomen waar uitbreiding van groen mogelijk is.

Voor straten zet de gemeente in op een breder profiel waarin (boven- en ondergronds) voldoende ruimte is voor grotere bomen. Bij de aanpak van wijkparken, (speel)pleinen en andere wijkvoorzieningen worden klimaatmaatregelen genomen, zodat koele en aangename verblijfsgebieden ontstaan. Vergroening schoolpleinen Meer vergroening wordt toegepast om hitte tegen te gaan en het schoolplein leefbaar te houden. In navolging van de vergroening van het schoolplein van basisschool Wereldwijs worden in de jaren 2024 en 2025 jaarlijks twee schoolpleinen aangepakt. Bij deze projecten kijken we naar samenwerking met de Hoogheemraadschappen, waarbij ook mogelijkheden zijn voor subsidie.

2 Borgen in beleid 2.1 Wat doen we al? Convenant Klimaat-adaptief Bouwen Zoetermeer heeft zich aangesloten bij het Convenant Klimaat-adaptief Bouwen van de provincie Zuid-Holland, waarin eisen staan voor wateroverlast, hitte, droogte, bodemdaling en natuur inclusief bouwen. De komende jaren gaan wij verdere invulling geven aan de eisen van dit convenant in ons beleid. Hier worden ook de

6

eisen uit de maatlat van het Rijk meegenomen. Op welke manier we hier invulling aan willen geven moet nog nader bepaald worden. Programma Duurzaam & Groen 2020-2023 Hierin geven we aan dat klimaatadaptatie wordt meegenomen bij de woningopgave. De ambitie die in dit programma is uitgesproken luidt: “We willen in 2040 een groenblauwe structuur in en om de stad hebben die onze concurrerende woonaantrekkelijkheid van Zoetermeer vergroot, leidt tot verhoging van de biodiversiteit en verbetering van de gezondheid en de klimaatadaptatie” In projecten die in voorbereiding zijn, zoals Stadshart, Meerzicht, Centraal Park en Entree gebied, worden klimaatmaatregelen zoals vergroening meegenomen. Nota Riolering 2023-2026 In de nota riolering geven we aan dat het principe “stad als spons” belangrijk is voor onze gemeente. Het uitgangspunt is dat we steeds voorkomen dat (regen)water in natte perioden wordt afgevoerd en dat de stad tijdens droge perioden niet afhankelijk is van externe wateraanvoer. Strategische Agenda 2040 Zoetermeer In de Strategische Agenda is de ambitie dat groen uitnodigt om te bewegen, sporten en ontmoeten en daarmee bijdraagt aan de gezondheid van onze bewoners. Groen zorgt voor een prettiger leefomgeving en verlaagt de druk op de gezondheidszorg. Een andere ambitie is dat ons centrum in 2040 bekend staat als een groen stadscentrum.

De strategische agenda sluit aan bij het in hoofdstuk 3 genoemde doel: ‘Elk gebouw heeft binnen 300 meter toegang tot een koele plek’. Dit doel komt voort uit de, in hoofdstuk 3 van klimaatadaptatiestrategie uitgelegde, 3-30-300 methode. 2.2 Wat gaan we nog doen? We gaan de komende periode klimaatadaptatie verder borgen in ons beleid. De belangrijkste beleidsstukken staan hieronder aangegeven. Uitwerking omgevingsvisie Zoetermeer 2040 We verwerken het Convenant klimaat-adaptief bouwen en de ’maatlat klimaat adaptief gebouwde omgeving’ Landelijke maatlat (overheid.nl) in de beleidsuitwerking van de omgevingsvisie Zoetermeer 2040 met onder andere een afwegingskader voor het bepalen van klimaat-adaptieve en natuur-inclusieve maatregelen bij bebouwing. De vertaling van de normen en richtlijnen uit het convenant en de maatlat vindt plaats in het omgevingsplan. Omgevingsprogramma Buitenruimte We vertalen de eisen uit het convenant en de maatlat naar beleidsregels voor het Omgevingsprogramma Buitenruimte. Het Omgevingsprogramma Buitenruimte wordt één van de programma's die voortvloeien uit de Visie Zoetermeer 2040, de Ruimtelijke Strategie en de huidige beleidsdocumenten. Het is een verdere vertaling van het beleid naar richtlijnen en maatregelen die bijdragen aan de doelen van de omgevingsvisie Zoetermeer 2040. Dit programma biedt daarom de handvatten voor 7

de inrichting van de buitenruimte om wateroverlast, droogte en hitte tegen te gaan en biodiversiteit te borgen. Handboek Openbare Ruimte We passen in ons handboek de eisen voor de afvoer van regenwater bij nieuwbouw aan. We nemen in overleg met de ontwerpers van de openbare ruimte (bij Stadsbeheer) klimaatstraatprofielen op in het Handboek Openbare Ruimte. We nemen eisen aan de inrichting van parken en (speel)pleinen op, om wateroverlast te voorkomen, voldoende koeling te realiseren en verdroging van groen te voorkomen.

3 Onderzoeken Voor een aantal onderwerpen is het belangrijk om onderzoek uit te voeren, voordat we concrete maatregelen kunnen nemen. 3.1 Wat doen we al? Momenteel monitoren we de effecten van droogte op de weginfrastructuur en pakken we schade aan vanuit het wegenbudget. Droogteschade wordt nu vooral gezien bij asfaltwegen op dijklichamen. Bomenkansenkaart Er is een bomenkansenkaart in ontwikkeling die laat zien waar er ruimte voor bomen is zowel ondergronds als bovengronds. Dit is onderdeel van de aanpak van onnodige verharding en hoe de stad hittebestendiger wordt gemaakt. De bomenkansenkaart kan als als hulpmiddel gebruikt worden bij beleid en planvorming en in toekomstige projecten (met name in de ontwerpfase). 3.2 Wat gaan we nog doen? We gaan de komende periode aanvullend onderzoek uitvoeren voor een aantal thema’s. Aanrijdroutes hulpdiensten bij wateroverlast We gaan in overleg met de veiligheidsregio over de bereikbaarheid van wijken tijdens extreme neerslag. Zo weten we of gebouwen in een wijk bereikbaar zijn en blijven bij extreme regenval. Percentage schaduw op loop- en fietsroutes Het creëren van schaduw op loop- en fietsroutes is een belangrijke ambitie. Daarom beginnen we met een inventarisatie van de huidige schaduwpercentages op loop- en fietsroutes.

Dit is van belang bij loop- en fietsroutes naar koele verblijfsplekken (in parken), richting het ziekenhuis, gezondheidscentra en winkels. Op basis van de resultaten kunnen we locaties aanwijzen waar dit niet het geval is. Vervolgens worden maatregelen meegenomen bij lopende opgaven/geplande projecten. Infiltratiemogelijkheden

8

We gaan samen met de hoogheemraadschappen onderzoek doen naar het vasthouden van water zowel bovengronds als in de bodem. We onderzoeken hier ook welke mogelijkheden er zijn voor infiltratie. Dit doen we voor het gehele grondgebied van de gemeente Zoetermeer. Eisen klimaatbestendige (nieuw)bouw Om lokaal invulling te geven aan de eisen voor klimaat-adaptief bouwen, onderzoeken we de mogelijkheden om deze eisen verplicht te stellen. We kijken hierin nadrukkelijk welke eisen wij kunnen opstellen voor groen, lichtinval en schaduw, waterberging en infiltratie in de tuinen van nieuwbouwwoningen (particulier en huur). Vanuit de woningbouwcorporaties is voor haar woningbestand behoefte hier actief mee aan de slag te gaan. Streefcijfers zoals 3-30-300 kunnen hierbij handvatten bieden. 3-30-300 betekent dat vanuit ieder huis zicht moet zijn op 3 bomen, in elke wijk een bladerdek van tenminste 30% moet zijn en dat hooguit driehonderd meter van elke woning een park of plantsoen met bomen moet zijn. Droogtegevoeligheid van veendijken en weginfrastructuur We blijven de droogtegevoeligheid van de veendijken en de weginfrastructuur met oog op het toekomstige klimaat monitoren. Dit doen we vanuit de reguliere weginspecties. Deze problematiek doet zich op dit moment o.a. voor bij de voetpaden aan de Osylaan en het fietspad Lansingpad.

De kosten van schades door droogte komen ten laste van het wegenbudget. Uitvoeren biodiversiteitsscan We voeren een biodiversiteitsscan uit om in beeld te krijgen in welke wijken of buurten, bij uitvoering van projecten, de biodiversiteit versterkt kan worden. Deze biodiversiteitsscan volgt uit de ‘Landelijke maatlat voor een groene, klimaat adaptieve gebouwde omgeving'. Hierin is als doel opgenomen om groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit te versterken op alle schaalniveaus. De uitvoering van de scan en de verwerking daarvan wordt in de komende beleidsprogramma's opgepakt. Klimaatstresstest actualiseren In 2025 wordt de klimaatstresstest in overeenstemming met landelijke afspraken geactualiseerd om de klimaatbestendigheid van Zoetermeer in beeld te krijgen. Hierbij worden de nieuwe klimaatscenario's van het KNMI als toets gebruikt. Na deze stresstest wordt de klimaatadaptatiestrategie geactualiseerd. Indicatoren voor klimaatadaptatie Om klimaatmaatregelen te kunnen monitoren is het zinvol te werken met indicatoren. De indicatoren zorgen ervoor om doelgericht vanuit een nulmeting over een bepaalde periode het verloop bij te houden gericht op een van tevoren gesteld doel. Van belang is wat je wilt meten en welk doel je ermee wilt halen. Dit is onderdeel van het instellen van indicatoren.

Dit kan bijvoorbeeld zijn de gerealiseerde hoeveelheid schaduw per oppervlakte van een wijk. De indicatoren worden de komende tijd ontwikkeld.

9

4 Samenwerken en stimuleren 4.1 Wat doen we al? Netwerk (afval)waterketen Delfland. (NAD) Wij nemen deel aan deze netwerkorgansiatie waaraan twaalf gemeenten, twee waterbedrijven en Hoogheemraadschap Delfland deelnemen. Het richt zich op de afvalwaterketen (rioolwater) en het watersysteem (regenwater). Hier wordt veel kennis gedeeld tussen gemeenten over klimaatadaptatie en worden symposia georganiseerd om kennis te vergroten. Overleg Hoogheemraadschappen Rijnland en Schieland en de Krimpenerwaard. Wij nemen deel aan de overleggen met de Hoogheemraadschappen Rijnland, en Schieland en de Krimpenerwaard. Hier bespreken we mogelijkheden in het watersysteem om klimaatbestendiger te worden. Bestuurlijke tafels Bestuurlijk overleg vindt plaats over de groengebieden Buytenhout, Bentwoud en Duin, Horst en Weide. Hierin spelen klimaat en biodiversiteit een rol. 4.2 Wat gaan we nog doen? Communicatie(campagnes) uitbreiden We gaan onze bestaande communicatiecampagnes uitbreiden: • We gebruiken informatie van de Stichting Steenbreek om bewoners te informeren over de mogelijkheden die zij hebben om maatregelen te nemen tegen wateroverlast, hitte of droogte. Denk aan het plaatsen van een regenton, een groen dak, gevel- en vergroening van tuinen. Ook nemen we vanaf 2024 deel aan het NK-tegelwippen en geven daar verdere publiciteit aan.

• Tijdens het participatietraject van projecten gaan we bewoners informeren over klimaatadaptatiemaatregelen die zij zelf kunnen nemen. • In de communicatie naar inwoners zal benadrukt worden dat inwoners ook zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor het eigen grondgebied en de wijk waar men woont. • We voeren een dialoog met parkmanagement over vergroenen van bedrijventerreinen en bedrijfspanden. • We gaan in gesprek met eigenaren van gebouwen die kwetsbare doelgroepen huisvesten (woningcorporaties en zorginstellingen). • Wij wijzen inwoners en bedrijven op subsidieregelingen van het Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenwaard en Hoogheemraadschap van Rijnland.

10

Schuurtje voorzien van groen

Instellen subsidie voor groene daken We gaan particulieren en bedrijven stimuleren om maatregelen te nemen met een gemeentelijke stimuleringsregeling voor groene daken. Dit draagt bij aan voorkomen van wateroverlast en zorgt voor verkoeling in de stedelijke omgeving. Hitteplan opstellen We stellen in samenwerking met de GGD een hitteplan voor Zoetermeer op. Dit plan moet inzicht geven in hittegevoelige buurten. Deze informatie gecombineerd met informatie over kwetsbare inwoners geeft inzicht waar gericht maatregelen wenselijk zijn. In samenwerking met de GGD en woningcorporaties wordt bepaald welke maatregelen nodig en mogelijk zijn. Evalueren Berging Rekening Courant (BRC) Zoetermeer heeft zowel in het beheersgebied van het Hoogheemraadschap van Rijnland als in het beheersgebied van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard een zogenaamde Berging Rekening Courant (BRC): een saldo van gedempt en gegraven water. Dit betekent dat als een eigenaar (bijvoorbeeld een gemeente) van de BRC in het eigen grondgebied veel gegraven water heeft (positief saldo), dan kan zij derden (bijvoorbeeld een projectontwikkelaar) toestemming geven om hier gebruik van te maken. Concreet kan dus een projectontwikkelaar , wanneer er geen ruimte meer is in een project daarmee toch water compenseren via deze BRC.

Op basis van de nieuwe klimaatscenario’s worden beide BRC’s opnieuw doorgerekend. De nieuwe scenario's hebben zeer waarschijnlijk effect op de benodigde en beschikbare waterberging. Evaluatie Ons Blauwe Goud Het project loopt nog tot 2026. Daarna evalueren we Ons Blauwe Goud waarbij we nagaan welke mogelijkheden er zijn om de positieve resultaten toe te passen op andere locaties in de stad.

11

Koppelkansen woningbouwcorporaties Tijdens de dialoog met de woningbouwcorporaties in Zoetermeer is besproken dat we samen kunnen inventariseren wanneer we de komende 5 jaar werkzaamheden kunnen koppelen aan renovaties van corporatiewoningen. Mogelijke kansen zijn de aanleg van groene daken en gevels. Deze dragen bij aan het tegengaan van hitte en hebben een isolerende werking. Een van de voorbeelden die werd genoemd tijdens de dialoog was de Bossenbuurt.

12

5 Uitvoeringsagenda In onderstaand overzicht staan de maatregelen die de komende jaren plaats vinden op het gebied van klimaatadaptatie. De maatregelen staan grotendeels niet op zichzelf maar worden geborgd in komende projecten, beleidsprocessen (Ruimtelijke Strategie en Omgevingsprogramma Buitenruimte). Type

Omschrijving Maatregel

Kosten

Dekking

Fte

Planni ng

Opmerking

Projecten

Project Centraal Park

€ 696.800

Projectkosten

Intern

2024 2025

Project Meerzicht Landenbuurt

€ 395.000

Intern

2023 2026

Project revitalisering Meerzicht

€ 600.000

Budget groot onderhoud riolering Budget groot onderhoud riolering

Het Rijk financiert een derde deel (€ 343.200) via de impulsregeling klimaatadaptatie. Vanuit impulsregeling 130.850 gefinancierd

Intern

20232026

Het Rijk financiert een derde deel (€ 198.000) van het benodigde budget.

Verbetering afstroming regenwater. Maatregelen zijn locatieafhankelijk

Project Afhankelij k

Budget groot onderhoud riolering

Intern

20232030

Werkzaamheden worden meegenomen in (integrale) projecten

Vergroten riool, extra kolken en minder verharding

Project Afhankelij k

Intern

20232030

Werkzaamheden worden meegenomen in (integrale) projecten

Meer schaduw in de wijken

€200.000 p.j.

Budget groot onderhoud riolering en wegen (minder verharding) Project budget+ Nota Riolering

intern

20232030

Vergroening vier schoolpleinen

€150.000 p.j.

Begroting 2024

intern

2024 2025

40% van deze kosten zijn gedekt vanuit Nota Riolering. Overige 60% via de perspectiefnota 2025. Dit is nog afhankelijk van besluit over de perspectiefnota 2024

Klimaatadaptatie (vanuit convenant en maatlat) in de uitwerking van de omgevingsvisie en plan. Klimaatadaptatie (vanuit maatlat en interne kennis) uitwerken in het omgevingsprogram ma Buitenruimte.

Intern

Intern

Intern

2024 2025

Intern

Intern

intern

2023 2024

Borging in beleid

De beleidsdocumenten worden binnen overige programma’s gedekt., Aanvullend is 0,4 FTE nodig voor coördinatie vanuit klimaatadaptatie.

13

Onderzoek

Samenwer ken en stimuleren

Aanpassen handboek openbare ruimte op klimaatmaatregelen Percentage schaduw op loopen fietsroutes bepalen

Intern

Intern

intern

2024

Wordt meegenomen bij reguliere aanpassing van het Handboek

Intern

intern

intern

2024

Afdeling GIS in samenwerking met bijvoorbeeld Cobra.

Infiltratiemogelijkhe den over geheel Zoetermeer in kaart brengen In kaart brengen asfaltwegen op dijklichamen (i.v.m. risico op droogteschade)

€ 25.000

Budget riolering

intern

2025

€ 25.000

Budget wegen

Intern

2024

Klimaatstresstest actualiseren

€25.000

Nota riolering

Intern

2025

Indicatoren voor klimaatadaptatie

Intern

Intern

Intern

2024

Uitvoeren biodiversiteitsscan

n.t.b.

2024

Communicatiecam pagnes uitbreiden

€ 50.000

Budget Duurzaam en groen Nota riolering

Instellen subsidie groene daken

€ 75.000 p.j.

20242027

Voor inwoners en bedrijven

Hitteplan opstellen

€ 40.000

2024

Samenwerking GGD en woningcorporaties

Evalueren BRC

Intern

Budget Duurzaam & Groen Budget onderzoek nota riolering Intern

2024

Evaluatie Ons Blauwe Goud Dialoog vergroening bedrijventerreinen

Intern

Intern

2025

Samenwerking WS van Rijnland Met WS van Rijnland

Intern

n.v.t.

intern

2024 2025

Dialoog met corporaties en verhuurders over kwetsbare bewoners Overleg woningcorporaties voor koppelkansen klimaatadaptatie Overleg met veiligheidsregio over aanrijroutes

Intern

n.v.t.

Intern

2024

Intern

n.v.t.

Intern

2024

Intern

n.v.t.

Intern

2024

20232030

Het ontwikkelen van indicatoren voor bijhouden effecten Uitvoering door ecologen in combinatie met adviesbureau O.a. Steenbreek

Samenwerking Stadsbeheer en Stedelijke ontwikkeling en Economie Wordt mogelijk onderdeel van het hitteplan.

14