Bijlage 2 - Raadsmemo Begeleiding inburgeringsplichtigen 2021

Aan De gemeenteraad van Zoetermeer

Zaakid 0637675750

Van Het college/ Wethouder Ter Laak

Datum 19 februari 2021

Onderwerp Begeleiding inburgeringsplichtigen 2021

Bijlagen

Inleiding De ingang van de nieuwe wet inburgering is uitgesteld naar 01-01-2022. In 2021 is een hoge taakstelling opgelegd, waardoor een hogere instroom inburgeringsplichtigen te verwachten is. In het huidige inburgeringsstelsel is onvoldoende ondersteuning in het integratietraject. Het gevolg is dat mensen wel voldoen aan hun inburgeringsplicht, maar niet zelfstandig kunnen deelnemen aan de Nederlandse maatschappij. Om de nieuwkomers van dit jaar toch te kunnen ondersteunen in de integratie, is extra inzet van de gemeente nodig. Naast de instroom van dit jaar, is het onduidelijk hoe geïntegreerd de inburgeraars zijn die tijdens de huidige inburgeringswet hun traject hebben afgerond of nog doorlopen. Ook het kabinet heeft zorgen geuit over de mate van zelfstandigheid van de groep mensen die sinds 1 januari 2013 zijn ingeburgerd, de ingangsdatum van de huidige wet. De lange termijn oplossing wordt geboden door de nieuwe wet inburgering. Voor nu is er een bedrag beschikbaar gesteld voor begeleiding gericht op een goede integratie aan de groep mensen die voor de ingang van de nieuwe wet inburgeringsplichtig waren, zijn of worden. Het gaat hierbij om mensen die een vergunning tot verblijf hebben gekregen op basis van een asielverzoek; de vergunninghouders.

Waarom extra begeleiding De huidige wet inburgering gaat uit van een hoge mate van zelfredzaamheid bij mensen die moeten inburgeren. Uit de evaluaties van de huidige wet is gebleken dat dit niet passend is voor de doelgroep vergunninghouders. Veelal ronden zij de inburgering af op een te laag niveau, zodat zij hun inburgeringsexamen gegarandeerd zullen halen. Het examen wordt dan ook behaald, maar het taalniveau is vervolgens onvoldoende om zelfstandig te kunnen participeren in de Nederlandse maatschappij. Ook bleek uit de evaluaties dat mensen aan hun inburgeringsplicht voldoen op basis van een inspanningsverplichting. Dit betekent dat zij een bepaald aantal uren naar school geweest zijn en hierdoor klaar zijn met inburgeren. Het voldoen aan hun plicht staat dan los van hun taalbeheersing of kennis van de Nederlandse maatschappij. Wie krijgt extra begeleiding De gemeente heeft geen compleet overzicht van de vergunninghouders die van 2013 tot 2022 inburgeringsplichtig zijn geworden. Door een scan van (voormalig) inburgeringsplichtigen met verblijfstatus op grond van asiel zal vast worden gesteld wie extra begeleiding nodig heeft. Hierbij wordt gekeken naar mensen met een uitkering, maar ook bij de Binnenbaan, Piëzo, Vluchtelingenwerk en DigiTaalhuis wordt de vraag uitgezet. Hierdoor zal het grootste deel van de groep mensen gevonden worden.

Aansluitend vindt een intake plaats om te bepalen hoe zelfredzaam iemand is. Hierbij wordt ingegaan op taalbeheersing, sociale activiteiten en de financiële situatie. Verwachting is dat er tussen de 200 à 300 mensen gesproken zullen worden, waarvan een deel extra begeleiding nodig heeft.

Ondersteuning aansluitend bij bestaande activiteiten In Zoetermeer staat al een stevig stelsel als het aankomt op ondersteuning op de eerder genoemde terreinen. Voor extra taalles zijn diverse mogelijkheden onder andere via de Wet Educatie en Beroepsonderwijs, voor sociale activering kan gebruik worden gemaakt van Piëzo en voor hulp met de financiën zijn binnen Zoetermeer diverse budgettrainingen beschikbaar. Indien de vraag het aanbod overschrijdt, wordt het inburgeringsbudget ingezet voor extra inkoop. Nieuwe instroom gelijk oppakken De vergunninghouders die dit jaar binnen Zoetermeer worden geplaatst, krijgen vanaf de start financieel ontzorgen aangeboden. Dit wordt bij de nieuwe wet inburgering een verplicht onderdeel. Financieel ontzorgen bestaat uit twee delen. Als eerste wordt het eerste half jaar de vaste lasten vanuit de uitkering door betaald. Dit zijn de zorgverzekering, huur en gas en licht. Tegelijkertijd wordt aan de financiële zelfredzaamheid gewerkt door een budgettraining aan te bieden. Na zes maanden wordt gekeken of de verantwoordelijkheid voor de betalingen kan worden overgedragen naar de vergunninghouder of dat een verlenging nodig is. Ook kan gekozen worden voor budgetbeheer, of in het zwaarste geval worden in gezet op bewindsvoering. Door preventief in te zetten op de financiële zelfredzaamheid, worden problemen op termijn voorkomen.

Indien er sprake is van een echtpaar, dan worden beide partners aangemeld voor een training. Binnen Zoetermeer loopt een pilot financieel ontzorgen. Deze pilot is later van start gegaan door de maatregelen die horen bij Covid-19. Zodra de pilot is afgerond wordt u hierover geïnformeerd. Dekking kosten Voor het uitvoeren van de hierboven beschreven acties is extra personele inzet nodig. Voor de invoering van de nieuwe wet inburgering zijn middelen beschikbaar gesteld, waaronder het incidentele implementatiebudget 2020. Het voorstel voor overheveling van dit budget naar 2021 om ingezet te worden op de extra ondersteuning ontvangt u via het eerste tussenbericht van de perspectief nota. De extra inzet zal binnen de grenzen van dit budget blijven. Aansluiting op de nieuwe wet inburgering De mensen die een verblijfsrecht krijgen na 1 januari 2022 vallen onder de nieuwe wet inburgering, waarbij een goede begeleiding is geborgd door verplichte elementen van dienstverlening. Iedereen krijgt een brede intake, regelmatige evaluaties, passende leerroute en ruimte om te veranderen van leerroute als dit nodig is. De inzet is zo snel mogelijk volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Voor de mensen die voor die tijd komen is er geen overgangsrecht.

Door nu de groep duidelijk in kaart te brengen en de mensen te helpen waar nodig, wordt ook bij deze groep gestreefd naar volwaardige deelname. Voor technische vragen kunt u zich wenden tot: Naam : Mevrouw E.M. Kremer Telefoonnummer : 079 – 346.80.44 E-mailadres : e.m.kremer@zoetermeer.nl