Bijlage 2 - Raadsmemo Advies Burgerinitiatief Gedenksteen Hindoestaanse Migratie

Aan De gemeenteraad van Zoetermeer

Zaakid 2025-142434

Van Het college/ Wethouder Frinking

Datum 4 november 2025

Onderwerp Raadsmemo Advies burgerinitiatief Gedenksteen Hindoestaanse Migratie

Bijlagen 1.Burgerinitiatief Gedenksteen voor de Hindoestaanse Migratie

Op 18 juni 2025 is een burgerinitiatief ingediend met als titel “Gedenksteen Hindoestaanse Migratie in Zoetermeer’. Het burgerinitiatief voldoet aan alle eisen die de Verordening Burgerinitiatief 2021 stelt. Op 22 september 2025 heeft de raad ingestemd met raadsvoorstel Procedurevoorstel burgerinitiatief ‘Gedenksteen Hindoestaanse Migratie in Zoetermeer’, met de volgende beslispunten: 1. Het burgerinitiatief ontvankelijk (geldig) te verklaren. 2. Het college van burgemeester en wethouders te verzoeken om uiterlijk 11 november 2025 een advies aan de raad uit te brengen over het initiatief. 3. Het presidium te verzoeken om - na verkregen advies van het college - het initiatief voor inhoudelijke bespreking te agenderen voor een raadscommissie Samenleving en de raad in de periode eind 2025/begin 2026. In dit memo brengt het college een advies uit aan de raad over het burgerinitiatief en welke mogelijkheden het college ziet om invulling te geven aan het burgerinitiatief Inhoud burgerinitiatief: Het initiatief beoogt de oprichting van een Gedenksteen of Monument in Zoetermeer ter ere van 153 jaar Hindostaanse migratie. De Hindostaanse gemeenschap, met circa 4.000 inwoners in Zoetermeer, heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de stad. Er is momenteel geen publieke plek die deze geschiedenis zichtbaar maakt of erkent.

Het monument moet dienen als plek voor herdenking, educatie en ontmoeting, en bijdragen aan inclusie en historisch bewustzijn. De beoogde plaatsing is vóór 5 juni 2026, zodat het onderdeel kan zijn van de jaarlijkse herdenking. De indiener vraagt de gemeenteraad om: 1. In te stemmen met het plaatsen van een Gedenksteen ter ere van de Hindostaanse migratie in Zoetermeer. 2. Een geschikte locatie in de openbare ruimte te faciliteren in overleg met betrokken organisaties. 3. Procesbegeleiding te bieden via de gemeente (afdeling erfgoed/cultuur/openbare ruimte). 4. Bij te dragen aan de financiering, eventueel via bestaande cultuur- of erfgoedmiddelen

1

Advies burgerinitiatief 1. Plaatsen gedenksteen en faciliteren geschikte ruimte De indiener van het burgerinitiatief verzoekt de gemeente Zoetermeer om in te stemmen met de plaatsing van een gedenksteen ter ere van de Hindostaanse Migratie, en om een geschikte locatie in de openbare ruimte beschikbaar te stellen. Het college erkent het belang van het zichtbaar maken van de Hindoestaanse geschiedenis en kan zich voorstellen dat het idee leeft dat een monument hieraan kan bijdragen. Dit sluit aan bij het gemeentelijk beleid rond Inclusie & Diversiteit. Tegelijkertijd benadrukt het college dat een gedenksteen op zichzelf niet automatisch leidt tot meer verbondenheid. Net als bij de herdenking van het slavernijverleden 30 juni/1juli zijn aanvullende activiteiten zoals educatie en de dialoog van grote waarde. Het college waardeert de intentie van het initiatief en begrijpt de wens om deze geschiedenis een plek te geven in het stadsbeeld. Wel is het belangrijk dat er een uitgewerkt plan ligt en dat de benodigde vergunningen worden aangevraagd. De gemeente helpt de indiener graag op weg om dit plan en de benodigde vergunningen te kunnen regelen door hen in contact te brengen met de juiste collega’s.

Advies 1 het college stelt voor om akkoord te gaan met het plaatsen van een gedenksteen voor zover dit gebeurt in overleg met de betrokken gemeenschap en volgens het proces voor het verkrijgen van een vergunning. Daarom wordt de indiener gevraagd om een plan op te stellen met: • Een ontwerpvoorstel met aanvullend contextdocument (doel, tekst, ontwerp, educatief materiaal); • Voorgestelde locaties in de stad; • Een begroting voor zowel ontwerp als toekomstig onderhoud. Op basis hiervan kan de gemeente de haalbaarheid beoordelen en de benodigde vergunningen in kaart brengen. 2. Het bieden van procesbegeleiding Het college begrijpt dat het realiseren van een monument geen alledaagse opgave is en dat ondersteuning prettig kan zijn. De intentie van het initiatief sluit goed aan bij ambities binnen het netwerk Inclusie & Diversiteit. De netwerkregisseur Sociaal Domein kan hierbij een verbindende rol spelen en kennisdeling stimuleren. De gemeente hecht grote waarde aan aandacht voor het slavernijverleden en aan (h)erkenning van de impact daarvan. Dit geldt eveneens voor de geschiedenis van voormalige contractarbeiders en hun nazaten uit het Nederlandse koloniale rijk. De inzet op herdenken, vieren, bewustwording en educatie is verankerd in de Meerjarenvisie Inclusie & Diversiteit. In dat kader stelt de gemeente voor om de dialoog tussen deze gemeenschappen te stimuleren.

Met een opdracht aan de gemeenschappen om te kijken welke overeenkomsten er bestaan en welke vormen van (h)erkenning, zichtbaarheid en bewustwording als wenselijk worden ervaren. De netwerkregisseur Sociaal Domein kan dit proces faciliteren en ondersteunen. Advies 2 Het college adviseert om geen specifieke procesbegeleiding toe te wijzen vanuit de ambtelijke organisatie, omdat hiervoor geen vaste werkwijze of contactpersoon beschikbaar is. Wel helpt de gemeente de indiener

graag bij het vinden van de juiste partijen voor het opstellen van een concreet projectvoorstel en het aanvragen van een vergunning. 3. Financiële bijdrage door gemeente De indiener van het initiatief verzoekt de gemeente Zoetermeer om een financiële bijdrage voor het ontwerpen, plaatsen en onderhouden van een gedenksteen of monument, eventueel via bestaande cultuurof erfgoedmiddelen. Het college begrijpt de wens voor financiële ondersteuning. De gemeente financiert echter geen monumenten of gedenktekens rechtstreeks. Wel zijn er subsidiemogelijkheden voor activiteiten die bijdragen aan gemeentelijke beleidsdoelen. Zo ontvangt het InterLevensbeschouwelijk Overleg Zoetermeer (ILOZ) jaarlijks subsidie, waarin ook ruimte is voor de herdenking van Hindostaanse migratie. Voor het ontwerpen en plaatsen van een monument zijn er externe fondsen beschikbaar. Zo opent op 12 januari 2026 de regeling “Co-creatie – gemeenschappen” van het Fonds voor Cultuurparticipatie, gericht op erfgoedprojecten door of met gemeenschappen. Advies: Het college adviseert om geen gemeentelijke bijdrage toe te zeggen voor het monument. Wel wordt voorgesteld om de indiener te verwijzen naar externe fondsen en andere financieringsmogelijkheden. De gemeente denkt hierin graag mee en helpt bij het leggen van de juiste contacten.

Voor technische vragen kunt u zich wenden tot: Naam : Anouk Logtenberg Telefoon : +31793469748 E-mailadres : A.E.Logtenberg@zoetermeer.nl