Bijlage 2 - Presentatie TB Huisvesting 13 februari 2023

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen Presentatie raads- en commissieleden d.d. 13 februari 2023

Welkom

Presentatie:

Paul Seitzinger, afd. Stedelijke Ontwikkeling

1

Waarom zitten we bij elkaar? 1. Actualisatie huisvestingsverordening, uiterlijk voor 1 juli 2023. Bevoegdheid gemeenteraad 2. Uitbreiden van uw kennis. - Wat is het doel van een huisvestingsverordening? - Welke bevoegdheden heeft de gemeente?

2

Proces: besluitvorming 2023 • 31 januari: participatievoorstel vastgesteld • 13 februari: technische bijeenkomst • 27 maart: bespreken concept huisvestingsverordening (meningvormend) in commissie • Week 10 t/m 14: inspraakprocedure (digitaal) • Week 11: participatiebijeenkomst • Week 16: definitief voorstel verzonden naar raadsleden • 30 mei: behandeling commissie • 5 juni: behandeling gemeenteraad 3

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen q Opbouw in drie blokken q Na ieder blok gelegenheid tot stellen van vragen of plaatsen opmerkingen

q Blok 1: context regelgeving q Blok 2: doelstelling en onderbouwing q Blok 3: bevoegdheden

4

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 1. Context: ontwikkeling woningvoorraad Zoetermeer 2019 - 2022

De woningvoorraad van Zoetermeer is minder betaalbaar geworden • Sociale huur afgenomen in absolute en relatieve zin • Goedkope koop (<195.000) met 68% afgenomen • Koopwoningen vanaf het middeldure segment toegenomen

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

5

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 1. Context: Wie bezit Zoetermeer?

Eigenaren Woningcorporaties: (Stedelink, Vidomes, De Goede Woning, Mooiland) bezitten 19.107 woningen (33,6%) Pensioenfondsen en particulieren bezitten 6.589 woningen (11,6%) Eigenaar-bewoners bezitten 31.129 woningen (54,8%) De woningvoorraad bestaat dus voor 45,2% uit huurwoningen.

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

6

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 1. Context: wachttijden voor de sociale huur zijn toegenomen Tussen 2017 en 2022 is een stijgende trend zichtbaar in de wachttijden

Aantallen zijn in maanden

WID ID ZD 1. 2. 3.

= wooninschrijfduur = inschrijfduur = zoekduur

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

7

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen Context: aandachtsgroepen Toename van huisvestingsvraag • Statushouders • Uitstroom uit zorginstellingen Afname aantal urgent woningzoekenden door strengere regels Motie 2206-58 “Geen voorrang statushouder sociale huur”

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

8

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen Context: Kopen voor de verhuur Maatregelen • Overdrachtsbelasting van 2% naar 8% sinds 1-1-2021 • Opkoopbescherming mogelijk sinds 1-1-2022 • Zwaarder belasten tweede woning vanaf 2023 Komt er nog aan: • Vanaf 2024: reguleren middenhuur (via Woningwaarderingsstelsel) Motie 2111-22 “Woonplicht of woonrecht”

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

9

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen

Vragen / opmerkingen bij context?

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

10

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 2. Doelstelling en onderbouwing: samenvatting

Probleemstelling q schaarste: tekort aan betaalbare woningen q onevenwichtig / onrechtvaardige effecten Beide niet aantonen  geen huisvestingsverordening!

Doel huisvestingsverordening q bestrijden van onevenwichtig en onrechtvaardige effecten q verdeling van schaarse woningen Andere doelen mogen niet!

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

11

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 2. Doelstelling en onderbouwing: schaarste en onevenwichtige effecten

Schaarste en onevenwichtige effecten q Per segment beargumenteren. In Zoetermeer gaat het om sociale huur-, middeldure huur- en goedkope koopwoningen. q Voorbeelden van onevenwichtig/onrechtvaardige effecten: q Verdringing van starters door lange inschrijfduur

Vormt de basis voor alle bevoegdheden uit de huisvestingsverordening!

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

12

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 2. Doelstelling en onderbouwing: doelstelling huisvestingsverordening

Doel huisvestingsverordening “Bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte”

Niet toegestaan q ‘Ongewenste’ type bewoning en ‘ongewenste’ bewoners weren q De leefbaarheid bevorderen

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

13

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 2. Doelstelling en onderbouwing: doelstelling huisvestingsverordening vervolg

Rechter zet streep door delen van huisvestingsverordeningen q Reden: regels sluiten niet aan bij doelstellingen

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

14

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen

Vragen / opmerkingen bij doelstelling en onderbouwing?

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

15

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden

Overzicht Bevoegdheden q Huisvestingsvergunning en woonruimteverdeling (HW 2014, artikel 8 t/m 9) § Urgenten (HW 2014, artikel 12 t/m 13) § Lokaal maatwerk (HW 2014, artikel 14) q Beheer woningvoorraad § Onttrekken (HW 2014, artikel 21) § Omzetten (HW 2014, artikel 21) § Splitsen (HW 2014, artikel 22) § Toeristische verhuur (HW 2014, artikel 23) q Bovengemeentelijke voorschriften § Huisvesting statushouders (HW 2014, artikel 28 t/m 30) q Tijdelijke regeling inzake opkoopbescherming (HW 2014, artikel 39 t/m 45) 1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

16

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden: huisvestingsvergunning

Huisvestingsvergunning q Een vergunning aan wie een woning verhuurd mag worden. q Nu: voor sociale en middeldure huur q Woningcorporaties gemandateerd q Criteria: § Inkomen § Huishoudgrootte (alleen sociale huur) § Toegankelijkheid (alleen sociale huur)

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

17

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden: Woonruimteverdeling en volgordebepaling

1) Urgent woningzoekenden q Voorrang om een urgent probleem op te lossen q Sociaal, medisch en financiële urgenties q Lokale (Zoetermeerse) urgentiecommissie: gemeente, huurders en corporatie neemt zitting

2) Lokaal maatwerk (regionaal maatwerk) q Maximaal 25% van de woningtoewijzingen sociale huur lokale voorrang q Categorieën vooraf door college vast te stellen q Alleen naar huishoudens met maatschappelijke of economische binding aan Zoetermeer

3) Wooninschrijfduur q Wie het langste staat ingeschreven krijgt de woning 1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

18

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden: Beheer woningvoorraad (1)

1) Onttrekken q Voorbeeld: woning omzetten naar bedrijfsruimte/kantoor q Nu: vergunning nodig q Reikwijdte: alle woonruimten q Beoordelingskader: belangenafweging

2) Omzetten q Voorbeeld: zelfstandige woning omzetten naar onzelfstandige woningen (verkameren) q Nu: vergunning nodig q Reikwijdte: alle woonruimten q Beoordelingskader: belangenafweging 1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

19

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden: Beheer woningvoorraad (2)

3) Splitsen q Voorbeeld: een woning splitsen in meerder woningen q Nu: vergunning nodig q Reikwijdte: sociale en middeldure huur q Beoordelingskader: belangenafweging

4) Toeristische verhuur q Voorbeeld: gebruik woonruimte als AirBnB beperken q Nu: niet gereguleerd q Reikwijdte: n.v.t. q Beoordelingskader: n.v.t. 1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

20

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden: Bovengemeentelijke voorschriften

Huisvesting statushouders q Bevoegdheid rijksoverheid: Wettelijke plicht gemeenten, controle door provincie q Totaal aantal statushouders, verdeeld naar rato aantal inwoner q Statushouders worden nu direct bemiddeld

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

21

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen 3. Bevoegdheden: Tijdelijke regeling opkoopbescherming

Opkoopbescherming q Doel: Beperken eigendomsrecht ten behoeve van kopers q Nu: niet gereguleerd  implementatie met vergunningstelsel q Reikwijdte: alleen goedkope en middeldure koopwoningen (wettelijk) q Uitzondering voor kinderen q Beperkt de vrije-sector

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

22

Huisvesting: verdelen en beschermen van onze woningen

Vragen / opmerkingen bij bevoegdheden?

1. 2. 3.

Context Doelstelling en onderbouwing Bevoegdheden

23

Herhaling Proces: besluitvorming 2023 • 31 januari: participatievoorstel vastgesteld • 27 maart: bespreken concept huisvestingsverordening (meningvormend) in commissie • Week 10 t/m 14: inspraakprocedure (digitaal) • Week 11: participatiebijeenkomst • Week 16: definitief voorstel verzonden naar raadsleden • 30 mei: behandeling commissie • 5 juni: behandeling gemeenteraad 24

Bijlage: verhuringen aandachtsgroepen

25