Bijlage 2 - Praatplaat Grondbeleid Zoetermeer 2021

GRONDBELEID ZOETERMEER AFWEGINGSKADER GRONDBELEID De gemeente Zoetermeer hanteert een eenduidig afwegingskader om te komen tot een grondbeleidsvorm voor ruimtelijke ontwikkelingen in Zoetermeer. Welke grondbeleidsvorm voor een specifieke locatie voor de gemeente van toepassing is, zal de uitkomst zijn van een zorgvuldig afwegingsproces. Het afwegingskader van Zoetermeer bestaat uit de volgende drie bouwstenen: urgentie, waarde en regie.

Het Zoetermeerse afwegingskader moet zorgen voor meer eenduidigheid in de gemeentelijke werkwijze. Het vormt een hulpmiddel om te komen tot een grondbeleidskeuze voor een beoogde ontwikkeling in Zoetermeer. Het is geen stroomschema met zwart/wit uitkomsten. Het moet vooral het gesprek over de wijze waarop het grondbeleid kan worden ingezet faciliteren en structureren. De onderlinge weging van de bouwstenen

MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN GRONDBELEID

zullen per casus verschillen. De keuze voor een grondbeleidsvorm is een uitkomst van een integrale afweging. De drie bouwstenen beïnvloeden elkaar en zijn daarbij als het ware tandwielen die in elkaar grijpen. Het afwegingskader vormt de basis voor de motivatie en onderbouwing van een grondbeleidskeuze in het college- en raadsvoorstel waarmee keuzes, ook voor derden, transparant tot stand komen.

AFWEGINGSKADER GRONDBELEID

INZET GRONDBELEIDSINSTRUMENTEN Actief grondbeleid

Urgentie

Omgevingsvisie Grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel om ruimtelijke en maatschappelijke opgaven te realiseren. Deze zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 en worden verder uitgewerkt in gebieds- en beleidsprogramma’s. De opgave van Zoetermeer 2040 bestaat uit de volgende centrale elementen: • Vier mechanismen • Zes hoofdlijnen • Twee pijlers

In welke mate en binnen welke termijn draagt de ontwikkeling bij aan gestelde prioriteiten zoals beschreven in Zoetermeer 2040 en/of nadere uitwerking in gebieds- en beleidsprogramma’s?

Minnelijk verwerven

Partijen komen op vrijwillige basis tot grondtransactie.

Grondruil

Uitwisselen van gronden tussen partijen.

Onteigenen

Gedwongen overdracht van het eigendomsrecht van particulieren aan de overheid.

Opstal ontwikkeling

Het bouwen van de woningen, eventueel gecombineerd met ander vastgoed, om maximaal te kunnen sturen op programma.

Strategische aankopen

In een vroeg stadium (grond)aankopen om een strategische positie te verwerven voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen.

Voorkeursrecht

De Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). Grondeigenaren verplichten bij verkoop de grond eerst aan de gemeente aan te bieden.

Gronduitgifte

Door het vaststellen van de uitgifteprijzen en voorwaarden bij de gronduitgifte kan de gemeente regie voeren.

Partnerselectie

Actief zoeken naar samenwerkingsverbanden met ontwikkelende partijen die van meerwaarde zijn voor een specifieke (ruimtelijke) opgave.

Zoetermeerse aanpak Als nadere uitwerking van de Omgevingsvisie wordt in de verschillende beleids- en gebiedsprogramma de ‘hoe’-vraag beantwoord. Het gemeentelijk grondbeleid houdt nadrukkelijk rekening met de Zoetermeerse beleidscyclus en vindt voor het eerst plaats op programmaniveau.

Waarde

Karakter grondbeleid

Waarde creërend

In welke mate draagt de ontwikkeling bij aan het creëren van maatschappelijke waarde, vertaald in de zes hoofdlijnen van de Omgevingsvisie (of nadere uitwerking daarvan in beleid- of gebiedsprogramma) en daarmee aan het keren van de vier mechanismen?

Ambitie gestuurd

Adaptief

Situationeel grondbeleid

Maatschappelijk

Financieel

Is de ontwikkeling financieel haalbaar en risicobewust uitvoerbaar?

Regie

Verschillende vormen grondbeleid Publieke ontwikkeling Aanleg voorzieningen

Faciliterend grondbeleid Kostenverhaal integraal

Manier voor het verhalen van kosten bij integrale gebiedsontwikkeling waarbij het eindbeeld is vastgesteld.

Kostenverhaal organisch

Manier voor het verhalen van kosten bij organische gebiedsontwikkeling waarbij het eindbeeld niet is vastgesteld.

Landelijke kavelruil

Het op grote schaal ruilen van grond tussen eigenaren. Dit heeft als doel de verbetering van agrarische, sociale en economische omstandigheden in een (landelijke) gebied.

Stedelijke kavelruil

Eigenaren van onroerend goed in het stedelijk gebied committeren zich op vrijwillige basis aan het ruilen van gebouwen of gronden of aan de aanpassing van de grenzen van grondbezit.

Passief

Actief

Faciliterend

Regie voeren

Stimuleren

Zijn er voldoende initiatieven vanuit de samenleving?

Regisseren

Is de gemeente voldoende in positie om eventueel te sturen? Joint venture

Samenwerking

Bijdrage ruimtelijke ontwikkeling

Bouwclaim

Een financiële vergoeding, te betalen door een particuliere initiatiefnemer aan de gemeente, voor ruimtelijke ontwikkelingen. Functionele samenhang moet worden geborgd in Omgevingsvisie- of programma.

Samenwerkend grondbeleid

Concessie

Actief

Samenwerkend

Faciliterend

Voor deze grondbeleidsvorm betreft het de inzet van een combinatie van bovenstaande instrumenten