Bijlage 2 - Participatieverslag 2 kolommenstuk bomenbeleid

Participatieverslag aanpassing bomenbeleid

Bijlage 2

De gemeente Zoetermeer hecht veel waarde aan zowel een groene als leefbare stad. In Zoetermeer staan heel veel bomen in particuliere tuinen en in de parken en bosjes. Daarnaast heeft de gemeente circa 46.000 gemeentebomen in de stad langs straten en op pleinen. Een totaal van ruim 100.000 bomen. De aanpassing in het bomenbeleid gaat over een deel van deze gemeentebomen. De vele bomen in onze stad worden bijzonder gewaardeerd, maar op een beperkt aantal plaatsen staan bomen die hinder opleveren voor de omwonenden. In een aantal gevallen is dat veroorzaakt doordat bij de bouw van nieuwe wijken iets te veel is gedacht aan de korte termijn – zo snel mogelijk veel groen door middel van bomen – en iets te weinig aan de wat langere termijn. Ook staan sommige bomen net op de verkeerde standplaats en zorgen voor allerlei ongemak. De wensen van bewoners stroken niet altijd met het huidige bomenbeleid van de gemeente Zoetermeer. Daarom is besloten in het coalitieakkoord 2022-2026 (hoofdstuk 9.) dat een beperkte aanpassing op het bomenbeleid plaatsvindt. Deze aanpassing richt zich specifiek op buurtbomen en beoogt bewoners meer invloed te geven op het beheer van bomen in hun directe omgeving. Buurtbomen zijn bomen die vallen onder de categorie buurtgroen in de groenkaart van Zoetermeer. (Groenkaart 2018). Hierop zijn uitzonderingen zoals bijvoorbeeld monumentale bomen en herdenkingsbomen.

De voorgestelde aanpassingen in het bomenbeleid zijn: Jaarlijks kan een beperkt aantal bewoners – het betreft 30 verzoeken per jaar - een verzoek doen tot het aanpassen van de bomen in hun buurt. Het betreft verzoeken die via het reguliere beleid niet in aanmerking komen. Bewoners kunnen elke vorm van overlast aandragen. Bewoners kunnen ook vragen om nieuwe bomen aan te planten. De bewoners kunnen verzoeken indienen voor snoei en het kappen van een tot vijf bomen, met waar mogelijk het vervangen van bomen voor een andere soort op dezelfde plaats of op een andere locatie in de buurt. Dit hangt samen met wel of geen ruimte op de standplaats en ondergrondse groeiruimte. Het verzoek kan ook gaan over het plaatsen van extra bomen. Bij een verzoek wordt een buurtpeiling gehouden. Als 70% of meer van de bewoners voor de voorgestelde maatregelen stemt (snoeien of vervangen), wordt deze maatregel uitgevoerd. Bij een score tussen 30% en 70% wordt de Externe Adviescommissie Bomen (EAB) ingeschakeld voor advies. Bij 30% of minder worden geen maatregelen genomen. Het nemen van maatregelen bij overlast (snoeien of vervangen) wordt makkelijker gemaakt door de APV zo te wijzigen dat geen kapvergunning nodig is voor buurtbomen.

Dit zorgt zowel voor een financiële besparing als een efficiëntieslag, omdat dit gaat gelden voor alle kapvergunningen van buurtbomen, dus ook als bomen om andere redenen (bouwprojecten, slechte conditie van de boom, etc.) gekapt moeten worden.

Wijze van participatie

De participatie over deze aanpassing heeft op de volgende manieren plaatsgevonden: een inloopavond op 5 november en via DoeMee.zoetermeer.nl. Daarnaast zijn schriftelijke reacties ontvangen van bewoners. Alle reacties zijn verwerkt in het overzicht, het zogenaamde 2 kolommenstuk. De inloopavond heeft plaatsgevonden op 5 november 2024. Via verschillende media zijn inwoners uitgenodigd en dit heeft geleid tot 65 aanmeldingen. Uiteindelijk zijn circa 100 inwoners op de inloopavond gekomen. Via formulieren hebben inwoners ideeën en suggesties aangedragen. Medewerkers van de gemeente hebben vragen beantwoord en de aanpassing van het bomenbeleid toegelicht. Van 15 oktober tot 12 november 2024 en van 17 december 2024 tot en met 12 januari 2025 hebben inwoners een reactie kunnen geven via DoeMee en daarop zijn 429 reacties ontvangen. De reacties geven een gemengd beeld. Via DoeMee waren er iets meer tegenstanders dan voorstanders, bij de inloopavond was het andersom. Veel bewoners hebben aangegeven dat de communicatie over bomen sowieso verbeterd moet worden: reacties op meldingen blijven soms uit en het is niet altijd voldoende duidelijk waarom de gemeente geen maatregelen neemt.

Hoofdthema

Subthema reactie bewoners

Reactie gemeente

Meer inspraak voor bewoners

Bewoners ervaren dagelijks de impact van bomen in hun directe omgeving en zijn daardoor het best in staat om te beoordelen of een boom overlast veroorzaakt.

Dat klopt en de gemeente neemt de overlast die bewoners van bomen ervaren serieus, maar moet ook rekening houden met het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Dat beleid houdt rekening met allerlei aspecten van bomen in de stad zoals het zorgen voor koelte, biodiversiteit, etc. Dit klopt in een beperkt aantal gevallen. De aanpassing betreft 30 situaties per jaar, van maximaal 5 bomen per situatie.

Het nieuwe beleid bevordert democratische besluitvorming, waarbij bewoners gezamenlijk kunnen beslissen over bomen in hun buurt. Het huidige beleid wordt als te rigide ervaren; bewoners voelen zich vaak machteloos en onvoldoende gehoord wanneer ze overlast rapporteren. Overlast door bomen

De aanpassing bomenbeleid geeft inwoners de mogelijkheid een verzoek te doen voor snoeien en vervangen. Ook de communicatie wordt verbeterd.

Fysieke schade: Wortels verstoren stoeptegels en veroorzaken Waar mogelijk wordt schade aan weg of stoep door de gemeente schade aan woningen, auto’s, en rioleringen. hersteld. Inwoners kunnen schade melden via de BuitenBeter App. Wortels die in de tuin of het huis komen, kunnen door de inwoners zelf worden weggehaald. De gemeente kan hierbij adviseren. Schaduw: Grote bomen blokkeren daglicht en zonlicht, wat resulteert in minder wooncomfort en problemen met zonnepanelen.

Vogelpoep: Auto’s en andere eigendommen worden vervuild door vogels in bomen.

Om een betere balans te vinden tussen het behoud van groen en het oplossen van overlast, stelt de gemeente voor het bomenbeleid aan te passen. Het blijft een afweging tussen de voor- en nadelen. Met deze aanpassing van het beleid probeert de gemeente in ieder geval meer mensen tegemoet te komen. Overmatige vervuiling door vogels kan gemeld worden via de BuitenBeter App. De gemeente neemt actie als dit wordt veroorzaakt door concentraties vogels (o.a. parkieten). Vogels mogen, door wettelijke bescherming, beperkt worden verdreven.

Gevaarlijke situaties: Vallende takken tijdens stormen of bij De gemeente is verplicht om ervoor te zorgen dat bomen geen onveilige slecht onderhoud leiden tot schade en risico’s voor bewoners. situaties veroorzaken. Daarom vinden regelmatig boominspecties plaats en waar nodig worden maatregelen getroffen. Als er twijfels zijn kan een melding worden gedaan zodat eventueel een extra inspectie gehouden kan worden. Bij zware stormen kan altijd sprake zijn van takken die uitbreken en uit de boom vallen. Dat is niet te voorkomen. Geschiktheid en locatie van bomen

Veel bomen zijn te groot geworden voor de woonomgeving of zijn destijds verkeerd gekozen.

Dat klopt. In het verleden is op sommige plekken gekozen voor een boomsoort die daar eigenlijk niet goed past. De aanpassing in het bomenbeleid kan helpen om de overlast van dit soort bomen aan te pakken.

De aanpassing in het huidige beleid

Efficiëntie: Het versoepelen van het beleid zorgt ervoor dat overlast sneller wordt aangepakt. De huidige procedures zijn tijdrovend en ontmoedigend.

We verwachten beperkte tijdwinst. De procedure waarbij de buurt naar de mening wordt gevraagd kost ook tijd.

Betere balans: Het aangepaste beleid biedt een betere afweging tussen natuur en leefbaarheid. Bewoners willen groen behouden, maar niet ten koste van hun woongenot.

De gemeente heeft duidelijke afspraken wanneer bomen wel of niet vervangen of verwijderd kunnen worden. Met de aanpassing van het bomenbeleid proberen we in een beperkt aantal gevallen meer tegemoet te komen aan de wensen van de bewoners. De gemeenteraad maakt via het bomenbeleid de afweging tussen algemeen en persoonlijk belang. Klopt.

Verduurzaming: Het aangepaste beleid maakt het mogelijk om te grote bomen voor de standplaats of bomen die overlast veroorzaken te vervangen door nieuwe bomen die beter bijdragen aan biodiversiteit en een schonere leefomgeving. Verbetering van sociale cohesie

Voorbeelden van langdurige frustratie

Polarisatie en subjectieve overlast

Ecologische en klimaataspecten

Het aangepaste bomenbeleid bevordert de samenwerking en sociale cohesie tussen buurtbewoners en vergroot hun betrokkenheid bij de inrichting van hun leefomgeving.

Buren zijn het niet altijd eens over de bomen in hun omgeving. Daarom wordt de buurtpeiling ingezet. De gemeente hoopt zeker dat hierdoor de samenwerking en sociale cohesie verbetert.

Door gezamenlijk te stemmen en te beslissen ontstaat een sterker gevoel van verantwoordelijkheid en eigenaarschap over de buurt.

Dit is zeker de bedoeling.

Veel bewoners beschrijven jarenlange pogingen om hun klacht en meldingen serieus genomen te krijgen door de gemeente. Verzoeken om snoeien of herplaatsing blijven vaak onbeantwoord Het aangepaste beleid kan dergelijke frustraties verminderen door bewoners een directe stem te geven.

De gemeente Zoetermeer streeft ernaar met het aanpassen van het bomenbeleid meer bewoners beter van dienst te zijn. Ook wordt ingezet op betere communicatie en afhandeling van meldingen.

Het nieuwe beleid bevordert verdeeldheid tussen buurtbewoners. Het laten bepalen van bomenkap door bewoners op basis van ‘overlast’ kan leiden tot conflicten en subjectieve beslissingen. Overlast, zoals vallende bladeren of schaduw, is namelijk moeilijk objectief vast te stellen.

Door middel van de buurtpeiling wordt dit voorkomen. Dit geeft iedereen die dicht bij de boom woont, de kans zijn mening te geven. Aan de hand van het opgestelde beleid zullen daar dan wel of geen acties uit volgen.

Dit aangepaste beleid kan buurten meer versteend maken, wat de leefbaarheid verslechtert.

De gemeente Zoetermeer begrijpt deze zorgen, maar wil benadrukken dat een groene stad altijd het streven is. Het aangepaste beleid betreft een heel klein deel van het grote aantal bomen dat in de stad staat. Klopt helemaal. Daarom betreft het aangepaste beleid slechts een klein deel van de bomen. De gemeente Zoetermeer blijft een heel groene stad. Als een buurtboom gekapt wordt, wordt op dezelfde plek en indien het niet kan, op een andere plek een boom terug geplant.

Belang van bomen: Bomen spelen een cruciale rol in het tegengaan van hittestress, verbeteren de luchtkwaliteit (CO2opname, zuurstofproductie), vangen fijnstof op en houden water vast.

De aanpassing van het beleid is gericht op het verminderen van frustraties.

Biodiversiteit: Bomen bieden een leefomgeving voor vogels, insecten en andere dieren. Het verwijderen van bomen beschadigt bovendien ondergrondse schimmelnetwerken die bijdragen aan gezonde ecosystemen. Klimaatverandering: In tijden van klimaatverandering is het essentieel om juist méér bomen te planten en bestaande bomen te behouden.

Groen karakter van Zoetermeer

Zoetermeer staat bekend om haar groene karakter en wordt gewaardeerd om de natuurlijke omgeving. Het nieuwe beleid kan leiden tot een verlies van dit karakter en meer verstening, vergelijkbaar met steden als Rotterdam en Den Haag. Het groene karakter draagt bij aan de gezondheid en het welzijn van bewoners en geeft kinderen de kans om op te groeien in contact met de natuur.

Kwaliteit van herplanting

Bij bomenkap worden vaak kleinere, niet-inheemse bomen herplant, zoals berken- of amberbomen. Deze bomen zijn minder weerbaar, dragen niet bij aan de oorspronkelijke biodiversiteit en zorgen niet voor hetzelfde koelende effect.

Hierdoor ontstaat een nettoverlies aan groen, zelfs als de herplantplicht wordt nageleefd.

Dit klopt. De wijziging in het beleid is dan ook niet bedoeld om het aantal bomen in de stad te verminderen. Er wordt gekeken naar passende oplossingen om de overlast te verhelpen. Dit hoeft niet altijd de kap van een boom te zijn. Als dit toch het geval is, wordt altijd een nieuwe boom terug geplant op dezelfde plek, en als dat niet kan op een andere plek. Dat doen we zeker. Het overgrote deel van de bomen blijft gewoon staan. We planten ieder jaar bomen bij. Bomen bieden leefgebied, voedsel en beschutting voor diverse planten en dieren, waaronder vogels, insecten en vleermuizen. De gemeente Zoetermeer heeft dit opgenomen in haar beleid en onderschrijft het belang daarvan. Het vele groen maakt een belangrijk deel uit van de aantrekkelijkheid van Zoetermeer als woonplaats. Verstening zal niet gebeuren omdat groen vervangen wordt door groen. De aanpassing van het beleid betreft een beperkt aantal bomen – in vergelijking met de hoeveelheid bestaande bomen – dat geen sprake is van een vergelijkbaar beeld als in de genoemde steden. De gemeente is het hiermee eens. De aanpassing in het bomenbeleid verandert dit niet. Dit is niet het geval. De gemeente kiest voor de juiste boom op de juiste plek. De aanpassing van het beleid betreft een beperkt aantal bomen en bij het terugplaatsen wordt rekening gehouden met de wensen van de direct omwonenden.

Bij de grotere hoeveelheid bomen die vanwege andere oorzaken worden vervangen (vanwege woningbouw, of slechte conditie van de bomen) wordt sowieso gezorgd voor een grote diversiteit en variatie aan bomen. Deze stelling klopt als we alleen kijken naar de bepaalde locatie waar een boom wordt weggehaald of vervangen. Door in Zoetermeer steeds meer bomen bij te planten (in de afgelopen 2 jaar al zo’n 1000 bomen door de gemeente en ook nog zo’n 1600 (gratis) bomen door particulieren) wordt Zoetermeer steeds groener. De gemeente streeft naar een duurzaam en gevarieerd bomenbestand met meer bomen en met een lange levensduur. Dit betekent dat er aandacht is voor de juiste boomsoort op de juiste plek, het verbeteren van groeiomstandigheden, en het voorkomen van ziekten en plagen door het aanplanten van een gevarieerd assortiment bomen. Het tegemoetkomen aan de wensen van een beperkt aantal inwoners wijzigt dit niet.

Onkunde en kortetermijndenken bij bewoners

Rol van deskundigen en de gemeente

Voorstellen ter verbetering

Waarschuwingen voor negatieve gevolgen

Bewoners zijn geneigd beslissingen te nemen op basis van individuele, kortetermijnbelangen, zoals het plaatsen van zonnepanelen of het vermijden van vogelpoep op auto’s

De aanpassing betreft een klein aantal bomen waarbij de buurt met elkaar beslist en daarmee zeggenschap heeft over de eigen leefomgeving. We zien dat veel mensen juist proberen om duurzaam te leven door bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen of om elektrisch te gaan rijden.

Een boom leeft vaak langer dan een bewoner in een huis, wat aantoont dat dergelijke beslissingen een langetermijnperspectief vereisen.

Ook in het aangepaste beleid wordt gestreefd naar een duurzaam bomenbestand met een lange levensduur. De gemeente houdt rekening met een langetermijnperspectief.

Buurtbewoners beschikken vaak niet over de nodige ecologische kennis om de impact van bomenkap goed in te schatten.

Klopt. De gemeente zorgt ervoor dat het bomenbestand in Zoetermeer in omvang en diversiteit behouden blijft. Dat kan ook als in een beperkt aantal gevallen tegemoet wordt gekomen aan de wensen van de bewoners.

Beslissingen over bomenkap horen thuis bij deskundigen en niet bij buurtbewoners. Bomen zijn publiek bezit en van strategisch belang voor de stad.

De gemeenteraad beslist over het bomenbeleid, ook over deze kleine aanpassing.

De gemeente heeft een verantwoordelijkheid om bomen te beschermen en het algemeen belang te behartigen. Dit kan niet worden overgelaten aan bewoners, die zich vaak richten op persoonlijke of economische voordelen.

Dit klopt. Daarom betreft de aanpassing van het beleid een beperkt aantal situaties. Zoetermeer is door dit beleid een van de groenste steden van Nederland (top 5). Dit blijft ook zo.

Houd het beleid zoals het is en maak bomenkap niet eenvoudiger.

De bomenkap wordt niet eenvoudiger. De aanpassing betreft een beperkt aantal situaties waarbij sowieso een peiling wordt gehouden onder de direct betrokkenen.

Investeer in beter onderhoud van bomen, zoals regelmatig snoeien, in plaats van ze te verwijderen.

Elk jaar wordt een kwart van alle bomen onderhouden. Ze worden gecontroleerd door middel van een boomveiligheidscontrole, (indien nodig) gesnoeid, en als het niet anders kan gekapt en vervangen.

Stimuleer bewoners om het belang van bomen te begrijpen door middel van voorlichting en educatie.

De gemeente zet verschillende instrumenten (o.a. boomfeestdag, bomenwandelingen, educatieprogramma's, social media, bomen weggeefacties, etc.) in om de inwoners te informeren en te betrekken bij het bomenbeleid.

Zorg dat bij noodzakelijke kap gelijkwaardige of meer bomen worden terug geplant en kies voor inheemse soorten.

Dat is zeker de bedoeling. Ook het aangepaste bomenbeleid is erop gericht om de meest optimale (inheemse) boom op de juiste plaats te planten. Dit zal niet gebeuren. De aanpassing betreft 30 situaties per jaar van maximaal 5 bomen per jaar. Ook wordt bij kap een boom teruggeplaatst op dezelfde plek en als dit niet kan op een andere plek.

Het versoepelen van het bomenbeleid kan leiden tot een massale kap van bomen, waardoor Zoetermeer haar groene uitstraling verliest.

Dit aangepaste beleid zal de biodiversiteit schaden, bijdragen aan meer hitte in de stad en conflicten tussen buurtbewoners aanwakkeren.

De aanpassing van het bomenbeleid heeft hier minimale impact op.

Hoofdthema inloopbijeenkomst

Sub-thema reactie bewoners

Reactie gemeente

Flexibiliteit in Overlastbeheer

Stel criteria op die overlast door specifieke bomen sneller aanpakken, bijvoorbeeld bij wortelopdruk of overmatige schaduw. Het beleid kan bijvoorbeeld per type boom of situatie (zoals groeiomstandigheden) bepaalde uitzonderingen toestaan. Zorg voor een eenvoudiger proces voor bewoners om kap- of snoei verzoeken in te dienen, vooral in gevallen van overlast. Snellere behandeling van kleinere casussen (bijv. maximaal 1-2 bomen) kan bijdragen aan een efficiënter beheer.

De aanpassing van het bomenbeleid betreft alleen een beperkt aantal situaties op verzoek van de bewoners. Verdere aanpassingen van het beleid zijn nu niet aan de orde.

Regio-specifieke aanpak

Voor wijken waar overlast door bepaalde boomsoorten vaker voorkomt, kan een beleid op maat worden ontwikkeld om te voorkomen dat overlast escaleert.

Op zich een goed idee, maar de aanpassing die nu voorligt betreft alleen een beperkt aantal situaties. Eventuele andere aanpassingen van het beleid zijn nu niet aan de orde.

Duidelijke Kapcriteria en Transparantie

Het opstellen van transparante criteria voor wanneer een boom wel of niet kan worden verwijderd, kan zorgen voor duidelijkheid en rust bij bewoners die zich zorgen maken over willekeurige kap. Introduceer een extra stap waarin buurtbewoners rechtstreeks kunnen adviseren over bomen in hun buurt voordat besluiten definitief worden genomen.

Het huidige bomenbeleid geeft dit soort criteria. De aanpassing die nu wordt voorgesteld is bedoeld om daar een beperkt aantal uitzonderingen op te kunnen maken. Er is nooit sprake van willekeurige kap. Het aangepaste bomenbeleid is erop gericht bewoners via een buurtpeiling te betrekken als er een verzoek wordt gedaan in het kader van de uitzonderingen. Bij reguliere ontwikkelingen in de stad wordt zoveel mogelijk geprobeerd om de omgeving bij de besluitvorming te betrekken. Dat is niet altijd mogelijk. Dit is zeker de bedoeling.

Versimpeld Aanvraagproces

Betrokkenheid en Advies vanuit de Gemeenschap

Compensatiebeleid voor Verwijderde Bomen

Langetermijnvisie op Groene Structuur

Voeg een verplichte herplantregeling toe waarbij elke verwijderde boom gecompenseerd wordt door een nieuwe aanplant binnen dezelfde wijk. Dit helpt om de groenvoorziening en ecologische waarde van de buurt te behouden. Stel een langtermijnplan op voor het behoud van de groene infrastructuur in de stad, waarin het belang van oudere bomen en ecologische waarde expliciet wordt meegenomen.

Om ervoor te zorgen dat het besluit tot aanpassing wordt voorgelegd aan de direct betrokkenen wordt een buurtpeiling gedaan. Dat maakt het proces op zich niet eenvoudiger. Verdere aanpassingen worden nu niet voorgesteld. Het is aan de gemeenteraad om hierover te beslissen.

Er komt een transparant meerjarenplan voor boombeheer, gebaseerd op boomveiligheidsinspecties, risicoanalyses, en externe adviezen. Dit meerjarenplan maakt deel uit van het grotere integrale onderhoud- en vervangingsplan voor de openbare ruimte. Goede communicatie en burgerbetrokkenheid zijn daarbij essentieel. Dit staat los van de aanpassing die nu wordt voorgesteld.

Hoofdthema zakensysteem brieven

sub-thema reactie brievenschrijvers

Het bomenbeleid verzwakt het streven om Zoetermeer te ontwikkelen als aantrekkelijke groene woonstad, waar inwoners kunnen genieten van rust en ruimte.

Reactie gemeente

Het "groene karakter" van de gemeente in het beleid is een combinatie van de hoeveelheid groen, de kwaliteit ervan, de manier waarop het is geïntegreerd in de stad, en de bijdrage die het levert aan de leefbaarheid, gezondheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid van de stad. Het is een kernwaarde die wordt nagestreefd door middel van een zorgvuldige belangenafweging en een duurzame aanpak van boombeheer. Het aangepaste bomenbeleid staat een groene stad niet in de weg. Het aangepaste bomenbeleid zou deze ambitie kunnen De aanpassing van het beleid is ervoor bedoeld om in een beperkt ondersteunen door strengere regels te hanteren voor het aantal gevallen een uitzondering te kunnen maken. kappen van bomen en te stimuleren dat er bij Het reguliere beleid benadrukt dat de kwaliteit van het groen nieuwbouwprojecten voldoende bomen geplant worden. belangrijker is dan de kwantiteit. Het gaat om de "groene bedekkingsgraad" en het totale beeld, niet alleen om het aantal bomen. De Visie Zoetermeer 2040 benadrukt de ecologische waarde De gemeente wil de ecologische waarde van groen benadrukken door van groen en de noodzaak om de biodiversiteit te versterken. een combinatie van maatregelen, gericht op het bevorderen van Het aangepaste bomenbeleid dreigt deze doelstelling te biodiversiteit, het creëren van leefgebied, het vergroten van de ondermijnen door het vergemakkelijken van kap.

bewustwording, en het beschermen van natuurwaarden. Het aangepaste bomenbeleid verandert dit niet. Het kappen van deze bomen betekent niet alleen het verlies De gemeente Zoetermeer erkent het belang van de ecologische en van groen, maar ook het verdwijnen van de biodiversiteit in klimaataspecten van bomen en integreert deze in haar beleid en beheer. onze omgeving. Ik vraag me af wat de voordelen zijn van deze Door middel van een diversiteit aan maatregelen streeft de gemeente beslissing en of er alternatieven overwogen zijn die zowel het naar een groene, gezonde en klimaatbestendige stad. behoud van onze natuur kunnen waarborgen als de doelen die Het nieuwe beleid betreft een klein aantal situaties per jaar, zodat de natuur behouden blijft en uitgebreid wordt, en we toch een aantal met het kappen beoogd worden. uitzonderingen kunnen maken om tegemoet te komen aan de wensen van de inwoners.