Bijlage 2 - Overzicht effect moties voorjaarsdebat

Bijlage 2 Overzicht effect moties voorjaarsdebat 1.

Inleiding

Op 28 september 2023 ontving de raad de Programmabegroting 2024-2027 met een financieel perspectief waar vanaf 2026 nog geen balans is tussen uitgaven en inkomsten. De Programmabegroting 2024 -2027 bevat de vertaling van de uitkomsten van het voorjaarsdebat 2023 (exclusief moties met financiële gevolgen), de gevolgen van de (gecorrigeerde) meicirculaire en raadsbesluiten tot met juli 2023. Ook de verwachte meerjarige effecten uit het Tweede Tussenbericht 2023 zijn verwerkt. Aangenomen moties voorjaarsdebat met financiële gevolgen Tijdens het voorjaarsdebat moties zijn aangenomen met financiële gevolgen, waarbij de raad het college heeft verzocht om uit te zoeken wat de financiële effecten zijn, een voorstel voor financiële dekking te zoeken en voor te leggen aan de raad. Invoering van die moties werkt (structureel) door naar een groter begrotingstekort. De uitkomsten hiervan zijn opgenomen in deze aparte bijlage Overzicht effect moties voorjaarsdebat en in het raadsvoorstel afzonderlijk amendeerbaar gepresenteerd. Na besluitvorming hierover in het najaarsdebat worden de financiële gevolgen verwerkt in de begroting 2024 en verder. Op deze manier kan de raad een nog scherpere integrale afweging maken, omdat inmiddels meer bekend is over de zorgwekkende financiële positie.

Het Overzicht effect moties voorjaarsdebat en de Programmabegroting 2024 – 2027 vormen gezamenlijk de begrotingsstukken.

De raad kan uiteraard met eigen wensen komen. Het college merkt wel op, dat voor elk nieuw plan passende financiën moeten worden gezocht, want we hebben de randen van de begroting bereikt. Het college wil graag een 'schokbestendige' begroting die de gemeente niet bij elke tegenvaller dwingt om te bezuinigen. Proces bezuinigingsmatregelen op hoofdlijnen Om vanaf 2026 een sluitende begroting te kunnen aanbieden, zijn bezuinigingsmaatregelen nodig. Het proces hiertoe is op hoofdlijn in deze bijlage opgenomen. Leeswijzer De opbouw van deze bijlage Overzicht effect moties voorjaarsdebat 2024 is als volgt. Paragraaf 2 presenteert het effect van de moties met financiële gevolgen op het begrotingssaldo. Paragraaf 3 schetst het bezuinigingsproces op hoofdlijnen.

1

2.

Financieel perspectief inclusief aangenomen moties met financiële gevolgen

Deze paragraaf presenteert de moties met financiële gevolgen die tijdens het voorjaarsdebat 2023 door de raad zijn aangenomen. Deze moties zijn niet verwerkt in het financieel perspectief zoals opgenomen in de Programmabegroting 2024. Tijdens het begrotingsdebat op 6 november a.s. wordt de raad gevraagd een besluit te nemen over wel/niet uitvoeren van de moties. Het aannemen van een motie zonder dekking leidt direct tot het vergroten van het begrotingstekort en daarvoor moet aanvullende dekking worden gezocht door een bezuiniging of door het verhogen van de inkomsten. De volgende tabel toont het financieel perspectief en het effect van de aangenomen moties met financiële gevolgen voor het begrotingssaldo. Het gaat om moties zonder dekking. bedragen * €1.000 MJB 2024-2027

Financiëel perspectief op hoofdlijn Omschrijving

2024

2025

2026

2027

1 Saldo MJB 2024-27, incidentele posten

-3.764

-7.214

-2.416

-370

2 Saldo MJB 2024-27, structurele posten

1.308

6.598

-12.902

-17.581

3

-2.456

-615

-15.318

-17.951

-173

-173

-173

-173

incidenteel

-850

-200

-200

0

structureel

-844

-865

-1.102

-1.290

6 - in onderzoek

-pm

-pm

-pm

-pm

-4.323

-1.853

-16.793

-19.414 -19.414

Primitieve begroting 2024-2027

4 Aanvullende kosten amendement PN 5 Aangenomen moties voorjaarsdebat - met financiele gevolgen

7

Financiëel perspectief op hoofdlijn inclusief moties

Dekkingsmaatregelen 8

-4.323

-1.853

-16.793

9 waarvan incidenteel

Financieel perspectief 2024-2027

-4.614

-7.414

-2.616

-370

10 waarvan structureel

291

5.560

-14.177

-19.044

Conclusie: Als alle moties worden uitgevoerd, is in 2024 nog steeds sprake van een structureel positief saldo van € 291.000 (zie regel 10). Vanaf 2026 is sowieso sprake van een begrotingstekort. Toelichting Primitieve begroting 2024-2027 (regel 3) Regel 3 Primitieve begroting 2024-2027 geeft de financiële stand van zaken zoals is opgenomen in de Programmabegroting 2024-2027. Daaruit blijkt dat begroting vanaf 2026 niet meer structureel en reëel in evenwicht is. Dat houdt in dat de structurele lasten niet meer kunnen worden gedekt door de structurele baten. Voor het jaar 2026 wordt een negatief begrotingssaldo van afgerond € 15,3 mln. gepresenteerd, waarvan bijna € 13 mln. structureel. In het jaar daarna is sprake van een oplopend tekort. Aanvullende kosten amendement PN (regel 4) Tijdens het voorjaarsdebat 2023 is het amendement nr: 2306-D Goede ondersteuning, sterke raad aangenomen. Het amendement bevat de versterking van de ondersteuning van de gemeenteraad voor een bedrag van structureel € 381.000 en is verwerkt in de Programmabegroting 2024-2027. Bij de nadere financiële uitwerking van dit amendement is geconstateerd, dat in dit bedrag nog geen rekening is gehouden met de kosten voor overhead en dat het begrote bedrag nog gebaseerd is op het destijds bekende prijspeil van 2023 i.p.v. 2024.

In dit voorstel is € 173.000 alsnog verwerkt, zodat de raad optimaal kan worden ondersteund. Aangenomen moties voorjaarsdebat (regel 5) De volgende tabel toont een uitwerking van regel 5 met een opsomming van de moties met financiële gevolgen. Onder de tabel volgt een korte inhoudelijke toelichting per motie.

2

Programma 1 Ondersteuning M.K.B. (motie nr: 2306-91), incidenteel In navolging van andere steden zoals Amsterdam de M.K.B. de mogelijkheden te geven deel te nemen aan trainingen “omgaan met emoties en winkeldiefstal”. Programma 2 Natuurlijke Schatten voor een Groen Zoetermeer! (motie nr: 2306-36A), incidenteel Inwoners van Zoetermeer faciliteren door kosteloos knotwilgtakken beschikbaar te stellen voor beplanting in hun tuinen en groene ruimtes, waarbij gebruik wordt gemaakt van de jaarlijks beschikbare knotwilgtakken Programma 4 Maak tijdelijke huurkorting definitief (motie nr: 2306-15), structureel Geld reserveren om de tijdelijke huurkorting van 2023 (raadsvoorstel indexatie huurders gemeentelijk vastgoed van 11 april 2023) voor sportclubs en verenigingen structureel te maken. Overbrugging voor Zoetermeerse bibliotheek (motie nr: 2306-31), structureel De bibliotheek in Zoetermeer gaat nog steeds gebukt gaat onder een structurele bezuinigingstaakstelling van € 167.000. Vanaf 2025 gaan extra middelen naar gemeenten voor de instandhouding en ontwikkeling van de openbare bibliotheken. De motie vraagt om voor 2024 € 167.000 in de begroting op te nemen voor een overbruggingssubsidie voor de bibliotheek. En te onderzoeken hoe de taakstelling opgelost kan worden met de rijksbekostiging die vanaf 2025 wordt uitgekeerd.

Deze zomer naar het zwembad (motie nr: 2306-46A), incidenteel In het zomerseizoen van 2024 alle inwoners van Zoetermeer een zwembadkaartje aan te bieden. Programma 7 Nachtbus (motie nr: 2306-10), incidenteel Zolang HTM de nachtbus N6 niet exploiteert een touringcarbedrijf in te huren om 's nachts ten minste elk uur van Den Haag Centraal rechtstreeks naar de gemeente Zoetermeer te laten rijden op ten minste vrijdag en zaterdag. Daarbij te onderzoeken of het mogelijk is om meer haltes in Zoetermeer te bedienen waaronder in de wijk Noordhove. OAD Afschaffen hondenbelasting (motie nr: 2306-94), structureel De hondenbelasting, vooruitlopende op wettelijke maatregelen, per 1 januari 2024 in de gemeente Zoetermeer af te schaffen.

3

Hogere toeristenbelasting in percentages (motie nr: 2306-67), structureel In navolging van andere gemeenten overstappen op een toeristenbelasting in een percentage per overnachtingsprijs. Er zijn ook moties tijdens het voorjaarsdebat aangenomen, waarvan nu nog niet bekend is in hoeverre sprake is van financiële gevolgen. Herinnering: nieuwe beleidsvoorstellen tijdelijk Overigens is in de Perspectiefnota 2024 een aantal nieuwe beleidsvoorstellen tijdelijk voor 2024 en 2025 opgenomen, met de opmerking dat deze voorstellen inhoudelijk wel structureel wenselijk zijn. Gezien de financiële situatie is voor die voorstellen in het voorjaarsdebat slechts twee jaar budget gevraagd. Het gaat om de volgende voorstellen:

Tot slot: provincie als toezichthouder De provincie als toezichthouder beoordeelt de begroting op structureel en reëel evenwicht: structurele lasten moeten worden gedekt uit structurele baten. Daarbij kijkt de provincie naar het eerste jaar van de begroting (2024), en als dat niet in evenwicht is naar het laatste jaar 2027. Het gepresenteerde tekort vanaf 2026 heeft geen directe gevolgen voor het oordeel van de provincie in het kader van het begrotingstoezicht, omdat het structurele begrotingssaldo de eerste jaren nog positief is.

3.

Voorbereiding proces dekkingsplan 2026 en verder

Deze paragraaf beschrijft op hoofdlijn de voorbereiding om het geprognosticeerde begrotingstekort vanaf 2026 te kunnen dekken. Het proces is erop gericht om in het voorjaarsdebat van juni 2024 concrete maatregelen aan de raad te presenteren, waarover besluitvorming kan plaatsvinden. Maatregelen die zoveel als mogelijk betrekking hebben op structurele dekking en waar nodig incidentele dekking betreffen. De bezuinigingsvoorstellen worden in de Perspectiefnota 2025 gepresenteerd. De weging van de voorstellen is onderwerp van de integrale afweging in het komende Voorjaarsdebat. Benadrukt wordt dat het college zich momenteel nog bevindt in de oriënterende fase van de zoektocht naar oplossingen voor dekking van de tekorten vanaf 2026. De inhoud en de financiële omvang van de specifieke onderwerpen zijn nog onderwerp van onderzoek. Wij richten ons in de voorbereiding op het dekkingsplan 2026 en verder op de volgende drie categoriën: a. aanpassing van beleid (output); b. aanpassingen in de uitvoering zonder effect op de output (efficiency); c. verhoging van inkomsten. Over de voorbereiding van de zoekrichting en uitwerking daarvan zal het college de raad actief informeren en betrekken.

4

Bij het onderzoek naar dekkingsmogelijkheden hanteert het college de volgende uitgangspunten: De zoekopdracht is een collectieve opgave van het hele college. Bij de uitwerking van de zoekopdracht is alles bespreekbaar. Voorstellen mogen in principe niet leiden tot desinvesteringen of hogere kosten later.

5