Bijlage 2 - Memo Bestuuurlijke monitor Jeugdhulp
Tekst van het document
Aan De gemeenteraad van Zoetermeer
Zaakid
Van Het college/ Wethouder Van der Meer
Datum
Onderwerp Bestuurlijke monitor Jeugdhulp februari 2023
Bijlagen
9 maart 2023
De raad wil aan de hand van terugkerende indicatoren de ontwikkelingen binnen het sociaal domein volgen. Voor de specialistische jeugdhulp is hiervoor de Bestuurlijke monitor Jeugdhulp opgesteld. Voor de gegevens in de monitor maken we gebruik van declaratiegegevens van jeugdhulpaanbieders. Voor deze monitor hebben we de stand van zaken bekeken eind februari/begin maart 2023. Het cijfer over 2022 kan wijzigen als gevolg van nagekomen declaraties.
Totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp In figuur 1 staat het totaal aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp per kalenderjaar weergegeven.
Aantal jeugdigen met jeugdhulp 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0
4510
4434
4437
4641
4783
2018
2019
2020
2021
2022
2018
2019
2020
2021
2022
Figuur 1. Aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp periode 2018-2022.
Het totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp ligt in 2021 en 2022 hoger dan de jaren ervoor.
Aantal jeugdigen dat instroomt in de jeugdhulp Met ‘instroom’ bedoelen we het aantal jeugdigen waarvoor in het betreffende jaar voor het eerst wordt gedeclareerd. Een jeugdige kan slechts één keer instromer zijn. Jaar 2018 2019 2020 2021 2022
Aantal unieke jeugdigen 1.166 1.063 1.021 1.137 1.107
Tabel 1. Instroom van unieke jeugdigen in de periode 2018-2022.
Na een aantal jaren van afname van de instroom, merkten we dat de instroom in 2021 weer is gestegen. In 2022 ligt de instroom van jeugdigen in de jeugdhulp iets onder de waarde van 2021.
Aantal jeugdigen dat doorstroomt in de jeugdhulp Onder ‘doorstroom’ wordt verstaan dat voor de jeugdige in het betreffende jaar en het direct voorafgaande jaar jeugdhulp is gedeclareerd. Jaar 2018 2019 2020 2021 2022
Aantal unieke jeugdigen dat doorstroomt 3.139 3.108 3.127 3.150 3.247
Tabel 2. Doorstroom aantal unieke jeugdigen per jaar in de periode 2018-2022.
Het aantal unieke jeugdigen dat doorstroomt in de jeugdhulp is al een aantal jaar redelijk stabiel, maar is in het afgelopen jaar toegenomen.
2
Aantal jeugdigen dat opnieuw jeugdhulp nodig heeft (herintreders) Onder ‘herintreders’ vallen jeugdigen die in het betreffende jaar opnieuw jeugdhulp ontvangen en waarvoor eerder – maar niet in het direct in het daaraan voorafgaande jaar – ook jeugdhulp gedeclareerd is. Het aantal herintreders wordt niet meegenomen in het bepalen van het aantal jeugdigen dat doorstroomt. Jaar 2018 2019 2020 2021 2022
Aantal unieke jeugdigen dat herintreder is 205 263 289 354 429
Tabel 3. Aantal unieke jeugdigen per jaar dat herintreder is in de jeugdhulp, periode 2018-2022.
We zien dat het aantal herintreders in het afgelopen jaar is toegenomen. Op basis van de cijfers is geen oorzaak te geven voor het stijgend aantal herintreders. Het aantal jeugdigen dat herintreedt stijgt overigens elk jaar. Dit is een te verwachten effect: In 2020 bestond de potentiële groep herintreders uit de jeugdigen die jeugdhulp kregen in de jaren 2015 tot en met 2018. De jeugdigen die in 2022 opnieuw een vorm van jeugdhulp kregen, kunnen echter eerder jeugdhulp hebben gehad in de jaren 2015 tot en met 2020. Kortom, hoe meer jaren er verstrijken, hoe meer jeugdigen uit die verschillende jaren weer terug kunnen komen in de jeugdhulp. Aantal jeugdigen dat uitstroomt uit de jeugdhulp Een jeugdige telt als ‘uitstromer’ als de jeugdhulp is afgesloten en de jeugdige niet meer instroomt. De termijn van een half jaar wordt hierbij aangehouden. Jaar 2018 2019 2020 2021 2022
Aantal unieke jeugdigen 1.409 1.402 1.307 1.287 1.394
Tabel 4. Uitstroom aantal unieke jeugdigen per jaar in de periode 2018-2022.
We zien dat de uitstroom van jeugdigen in de jeugdzorg de afgelopen jaren is gedaald. Op het moment van meten, ligt de uitstroom over 2022 weer wat hoger.
3
Gemiddelde leeftijd bij instroom in de jeugdhulp We monitoren hoe oud jeugdigen gemiddeld zijn als ze instromen in de jeugdhulp. Jaar
Gemiddelde leeftijd in jaren 9,3 9,1 9,0 9,2 9,3
2018 2019 2020 2021 2022
Tabel 5. Gemiddelde leeftijd bij instroom op peildatum 1 juli van het betreffende jaar (periode 2018-2022).
De gemiddelde leeftijd ligt al een aantal jaar rond de 9 jaar.
Aantal unieke jeugdigen naar totaal aantal jaren onafgebroken zorg per jaar De gemeente beschikt over declaratiegegevens vanaf 2015. Hoe langer de periode wordt waarover de gemeente declaratiegegevens beschikbaar heeft, hoe meer inzicht we hebben in de duur van de hulp aan jeugdigen. Inmiddels hebben we daarmee gegevens over 8 jaar. In de tabel is het aantal jeugdigen per aantal jaar onafgebroken zorg, gemeten vanaf 2015, opgenomen. Verdeling aantal unieke jeugdigen naar aantal jaar onafgebroken zorg 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0
2018
2019
2020
2021
2022
8 jaar
414
7 jaar
538
232
702
317
211
909
444
288
274
6 jaar 5 jaar 4 jaar
1.234
610
401
387
385
3 jaar
896
601
595
621
616
2 jaar
1.009
988
985
999
1115
1 jaar
1.371
1.326
1310
1491
1536
1 jaar
2 jaar
3 jaar
4 jaar
5 jaar
6 jaar
7 jaar
8 jaar
Figuur 2. Aantal unieke jeugdigen per jaar naar aantal jaar onafgebroken zorg in de periode 2018-2022.
Uit de figuur blijkt dat de grootste groep jeugdigen één of twee jaar onafgebroken zorg ontvangt (55,4% in 2022). Van de 4.783 jeugdigen die in 2022 jeugdhulp ontvingen, krijgen 414 jeugdigen al minimaal sinds 4
2015 onafgebroken een vorm van jeugdhulp. Dit is 8,7% van het totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp in dat jaar.
Aantal jeugdigen met een verwijzing jeugdhulp per type verwijzer In tabel 6 staat het aantal unieke jeugdigen per jaar waarvoor een verwijzer een verwijzing heeft afgegeven. Dit kunnen we betrouwbaar meten vanaf 2019. De aantallen in de kolommen kunnen niet worden opgeteld. Dit komt doordat een jeugdige van meerdere verwijzers een verwijzing kan krijgen. . Type verwijzer 2019 2020 2021 2022 Gecertificeerde instelling 322 340 310 242 1 Gemeente overig 577 621 589 604 Huisarts 2.282 2.163 2.565 2.344 Jeugdarts jeugdgezondheidszorg 281 152 212 180 Medisch specialist 382 392 356 239 Rechter, Raad voor de Kinderbescherming, Officier van Justitie 433 364 336 284 Verwijzing voor dyslexiezorg 168 142 160 164 Jeugd- en Gezinshulp (JGH) 730 807 1.200 1.355 Tabel 6. Aantal jeugdigen met een verwijzing per type verwijzer, periode 2019-2022.
In de tabel is zichtbaar dat de huisarts de grootste verwijzer is van jeugdigen naar specialistische jeugdhulp. Het aantal verwijzingen dat wordt afgegeven door medewerkers van Jeugd- en Gezinshulp is echter fors toegenomen in 2021 en 2022. Dit is ook zichtbaar in onderstaande figuur.
1 Categorie ‘Gemeente overig’: In een aantal gevallen staat de gemeente als verwijzer genoteerd, maar gaat het niet om een besluit
van het team Jeugd- en Gezinshulp. Dit is het geval bij verwijzingen vanuit het Crisisinterventieteam (CIT), de Jeugdbeschermingstafel, het schoolmaatschappelijk werk en bij huisverboden door de burgemeester.
5
Aantal jeugdigen met een verwijzing per type verwijzer 3000 2500 2000 1500 1000 500 0
2019
2020
2021
2022
Figuur 3. Aantal jeugdigen per een verwijzing per type verwijzer (periode 2019-2022).
6
Verhouding verwijzers In onderstaande figuur is de verhouding tussen de verschillende types verwijzers weergegeven.
Figuur 4. Verhouding aantal unieke jeugdigen met een verwijzing per type verwijzer periode 2020-2022.
De cirkeldiagrammen geven de verhouding aan tussen de verschillende verwijzers op basis van het aantal unieke jeugdigen waarvoor zij een verwijzing hebben afgegeven. Daarbij valt met name op dat het aandeel van Jeugd- en Gezinshulp sterk is toegenomen.
7
Doelrealisatie en uitval Om een beeld te krijgen van doelrealisatie en uitval maken we gebruik van gegevens van het CBS. Het CBS hanteert de volgende definities: • Beëindigd volgens plan: het percentage jeugdhulptrajecten dat geheel volgens plan wordt uitgevoerd ten opzichte van het totaal aantal jeugdhulptrajecten. • Voortijdig afgesloten: het percentage jeugdhulptrajecten dat voortijdig is afgesloten ten opzichte van het totaal aantal jeugdhulptrajecten. Het traject kan in overeenstemming tussen cliënt en aanbieder zijn afgesloten, eenzijdig door de cliënt, eenzijdig door de aanbieder of er kunnen externe omstandigheden zijn waardoor het traject is afgesloten. Jaar 2018 2019 2020 2021 2022 (half jaar)
Beëindigd volgens plan 83,9% 86,1% 81,1% 81,2% 81,5%
Voortijdig afgesloten 16,4% 13,9% 18,9% 14,9% 18,5%
Tabel 7. Percentage jeugdhulptrajecten beëindigd volgens plan en voortijdig afgesloten, periode 2018-2022 (Bron: CBS Jeugd).
Het grootste deel van de jeugdhulptrajecten wordt beëindigd volgens plan. Het percentage jeugdhulptrajecten dat volgens plan is beëindigd, ligt in 2021 hoger dan het landelijk gemiddelde (74,7%). Voor 2022 zijn vooralsnog alleen de percentages over het eerste half jaar beschikbaar. Het verschil is dan kleiner. Het landelijk gemiddelde over de eerste helft van 2022 is 80,3% en voor Zoetermeer geldt dat 81,5% van de trajecten volgens plan wordt beëindigd.
Ontwikkeling van het aantal jeugdigen per type jeugdhulp We maken een onderscheid in vier typen jeugdhulp om de ontwikkeling van het gebruik en de kosten te monitoren.
2018 2019 2020 2021 2022
Jeugdhulp zonder verblijf 4.266 4.199 4.232 4.446 4.608
Jeugdhulp met verblijf 484 454 431 425 392
Jeugdbescherming
Jeugdreclassering
424 437 409 399 331
136 139 127 123 104
Tabel 8. Aantal unieke jeugdigen per type jeugdhulp in de periode 2018-2022.
8
De grootste groep jeugdigen met jeugdhulp ontvangt jeugdhulp zonder verblijf. Het aantal jeugdigen met verblijf neemt sinds 2018 af. Ook het aantal unieke jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering blijft dalen. Het is niet mogelijk om de aantallen in de kolommen op te tellen. Een jeugdige kan immers zowel jeugdhulp zonder verblijf als een jeugdbeschermingsmaatregel hebben. Ontwikkeling van de kosten per type jeugdhulp De kosten per type jeugdhulp zijn eveneens weergegeven.
2018 2019 2020 2021 2022
Jeugdhulp zonder verblijf € 24.214.736 € 27.678.558 € 31.701.802 € 33.823.055 € 34.979.548
Jeugdhulp met verblijf € 11.192.036 € 10.532.916 € 10.830.129 € 11.386.965 € 11.201.568
Jeugdbescherming
Jeugdreclassering
€ 2.418.918 € 2.567.582 € 2.823.458 € 2.611.962 € 2.310.310
€ 589.031 € 646.763 € 674.074 € 541.114 € 527.377
Tabel 9. Kosten per type jeugdhulp in de periode 2018-2022 (excl. vervoer, landelijk ingekochte hulp en PGB).
De kosten voor jeugdhulp zonder verblijf vormen het grootste aandeel in de kosten voor jeugdhulp. In de figuur hieronder laten we nog een keer de verdeling zien. €40.000.000 €35.000.000 €30.000.000 €25.000.000
€20.000.000 €15.000.000 €10.000.000 €5.000.000
€0 Jeugdhulp zonder verblijf
Jeugdhulp met verblijf 2018
2019
Jeugdbescherming
2020
2021
Figuur 5. Kosten per type jeugdhulp in de periode 2018-2022.
9
2022
Jeugdreclassering
Ontwikkeling van de gemiddelde kosten per type jeugdhulp In tabel 10 staan de gemiddelde kosten per type jeugdhulp. Jeugdhulp Jeugdhulp met JeugdJeugdzonder verblijf verblijf bescherming reclassering 2018 € 5.676 € 23.124 € 5.705 € 4.331 2019 € 6.592 € 23.200 € 5.867 € 4.653 2020 € 7.491 € 25.128 € 6.903 € 5.308 2021 € 7.608 € 26.793 € 6.546 € 4.399 2022 € 7.591 € 28.575 € 6.980 € 5.071 Tabel 10. Gemiddelde kosten per type jeugdhulp in de periode 2018-2022 (excl. vervoer, landelijk ingekochte hulp en PGB).
Zichtbaar is dat de gemiddelde kosten voor jeugdhulp zonder verblijf in 2021 en 2022 zijn gestegen ten opzichte van 2020. De gemiddelde kosten voor jeugdhulp met verblijf blijven stijgen. Ditzelfde geldt voor de gemiddelde kosten voor de jeugdbescherming en de jeugdreclassering. Na een daling van de gemiddelde kosten in 2021, nemen de gemiddelde kosten voor dit type jeugdhulp weer toe.
Top 10 meest gebruikte jeugdhulpproducten Naar aanleiding van het raadsbesluit bij het raadsvoorstel over het Rekenkameronderzoek Jeugdzorg H10 is een ‘Top 10’ opgenomen van de jeugdhulpproducten die het meest worden gebruikt.
Productomschrijving
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Specialistische jeugd-ggz Geïntegreerde specialistische jeugd-ggz Ambulante jeugd- en opvoedhulp (HBO)* Basis jeugd-ggz Individuele begeleiding middel Kindergeneeskunde licht ambulant Ambulante jeugd- en opvoedhulp (WO)* Dyslexie behandeling Individuele begeleiding zwaar Ambulante jeugd- en opvoedhulp (HBO+)*
Aantal unieke jeugdigen 1.616 879 748 652 551 316 267 253 243 216
Totale kostprijs
€ 6.685.596 € 5.560.855 € 2.547.709 € 1.220.631 € 3.806.315 € 146.835 € 408.502 € 578.790 € 1.387.116 € 1.141.882
Grootste verwijzer
Huisarts Huisarts Jeugd- en Gezinshulp Huisarts Jeugd- en Gezinshulp Huisarts Jeugd- en Gezinshulp Zorgaanbieder via school Jeugd- en Gezinshulp Jeugd- en Gezinshulp
Tabel 11. Top 10 meest gebruikte jeugdhulpproducten in 2022 inclusief kostprijs en grootste verwijzer.
*De hulp wordt geboden door een medewerker met een functie waarvoor minimaal een afgeronde HBO, HBO+ of WO-opleiding is vereist. De bepaling van de top 10 is een momentopname op basis van verwerkte declaraties op de peildatum. Het is daarom lastig om informatie op te nemen over de zorgduur. Op basis van deze top 10 is zichtbaar dat de producten waarvan de meeste jeugdigen in 2022 gebruik maken, niet automatisch ook de producten zijn met de hoogste totaalkosten. Het meest wordt gebruik 10
gemaakt van specialistische jeugd-ggz en geïntegreerde specialistische jeugd-ggz2. Daarnaast krijgen ook veel jeugdigen een vorm van ambulante jeugd- en opvoedhulp.
Voor technische vragen kunt u zich wenden tot: Naam : Marieke Dorst Telefoonnummer : 079-3468721 E-mailadres : M.H.Dorst@zoetermeer.nl
:
2 Specialistische jeugd-GGZ betreft diagnostiek en behandeling van jeugdigen met gedragsproblemen. Geïntegreerde specialistische
jeugd-GGZ wordt ingezet wanneer andere vormen van jeugd-GGZ onvoldoende resultaat hebben gehad of de verwachting is dat deze onvoldoende resultaat zullen hebben.
11