Bijlage 2 - Memo Bestuurlijke monitor Jeugd bij 3e rapportage Sociaal Domein

Aan De gemeenteraad van Zoetermeer

Zaakid

Van Het college/ Wethouder Groeneveld

Datum 8 maart 2021

Onderwerp Bestuurlijke monitor Jeugd bij 3e rapportage Sociaal Domein 2020

Bijlagen

De raad heeft de wens geuit om aan de hand van terugkerende indicatoren de ontwikkelingen binnen het sociaal domein te kunnen volgen. Onderstaande opzet met indicatoren wordt in de komende rapportages steeds verder ingevuld. NB: Voor de gegevens in de monitor maken we gebruik van declaratiegegevens. De cijfers over de periode 2015 tot en met 2020 zijn geactualiseerd ten opzichte van de vorige Rapportage Sociaal Domein. De cijfers betreffen de stand van zaken op peildatum 23 februari 2021. De cijfers zijn nog niet definitief, omdat aanbieders nog declaraties kunnen indienen over 2020 en over voorgaande jaren

1. Vroegtijdig signaleren

Aantal jeugdigen dat instroomt in jeugdhulp Onder ‘instroom’ wordt het aantal jeugdigen verstaan waarvoor in het betreffende jaar voor het eerst wordt gedeclareerd. Een jeugdige kan slechts één keer instromer zijn. In 2015 stroomden alle jeugdigen ‘nieuw’ in vanwege de decentralisatie van de jeugdhulp naar de gemeente. In 2016 was de instroom 1.865 jeugdigen. Vanaf 2017 is de gemeente op basis van het eerste actieplan nadrukkelijk gaan sturen op het beperken van de instroom in de jeugdhulp. In de monitor is zichtbaar dat de instroom afneemt sinds 2017. De cijfers over 2020 zijn gebaseerd op de verwerkte declaraties op het moment van de peildatum.

Jaar

2015

Aantal unieke jeugdigen 3.814

2016

1.865

2017

1.332

2018

1.166

2019

1.060

2020

954

Tabel 1. Instroom van jeugdigen in de periode 20152020 (peildatum 23-2-2021)

Aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp

Het totaal aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp neemt ook licht af, zoals weergegeven in figuur 1.

4484

4600

4550

4510

4429

4315

4400 4200 4000

3814

3800 3600 3400

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp Figuur 1. Aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp periode 2015-2020 (peildatum 23-2-2021).

Gemiddelde leeftijd instroom

Jaar

De gemiddelde leeftijd waarop jeugdigen instromen in de jeugdhulp daalt in de periode 2015 tot 2020.

2015

Gemiddelde leeftijd in jaren 11,2

2016

10,4

2017

9,8

2018

9,3

2019

9,1

2020

9,0

Tabel 2. Gemiddelde leeftijd bij instroom op peildatum 1 juli van het betreffende jaar (peildatum 23-2-2021)

2

Aantal jeugdigen dat instroomt in jeugdhulp per type verwijzer In de vorige Rapportage Sociaal Domein is inzicht gegeven in het aantal verwijzingen per type verwijzer. De gegevens over de jaren 2018 tot en met 2020 zijn bijgewerkt op basis van de beschikbare gegevens op de peildatum. Ten opzichte van de vorige peildatum (september 2020) leidt dit met name tot aanpassingen in het jaar 2020. 2018 2019 2020 Gecertificeerde instelling 471 463 411 Gemeente overig¹ 709 772 696 Huisarts 2.011 2.593 2.620 Jeugdarts jeugdgezondheidszorg 231 364 279 Medisch specialist 385 482 453 Rechter, Raad voor de Kinderbescherming, Officier van Justitie 433 554 525 Verwijzing voor dyslexiezorg 163 270 302 JGH 2.581 862 676 Tabel 3. Aantal unieke verwijzingen per type verwijzer, periode 2018-2020 (peildatum 23-2-2021). ¹In sommige gevallen staat de gemeente als verwijzer genoteerd, maar gaat het niet om een besluit van het team Jeugd- en Gezinshulp. Dit is het geval bij verwijzingen vanuit het Crisisinterventieteam (CIT), de Jeugdbeschermingstafel, het schoolmaatschappelijk werk en bij huisverboden door de burgemeester.

In de cirkeldiagram (figuur 2) is de verdeling van de verwijzingen over de verschillende types verwijzer voor 2020 weergegeven en zijn er percentages aan gekoppeld.

Gecertificeerde instelling

2020

Gemeente overig 11% Huisarts

7% 12%

5%

Jeugdarts jeugdgezondheidszorg

9% 7%

Medisch specialist

5% Rechter, Raad voor de Kinderbescherming, Officier van Justitie

44%

Figuur 2. Verhouding verwijzingen per type verwijzer in 2020 (peildatum 23-2-2021).

In 2020 is de huisarts de grootste verwijzer naar jeugdhulp (44 procent), daarbij ondersteund door de Praktijkondersteuner Huisarts Jeugd (POH Jeugd). Het aandeel van de overige verwijzers in een stuk kleiner. Meer duiding van het aandeel verwijzingen door de huisarts is mogelijk na afronding van het evaluatierapport over de inzet van POH’s. 3

2. Efficiënte doorlooptijd Gemiddeld aantal jaar dat een jeugdige jeugdhulp ontvangt (doorstroom) Onder ‘doorstroom’ wordt verstaan dat voor de jeugdige in het betreffende jaar en het direct voorafgaande jaar jeugdhulp is gedeclareerd. Het aantal unieke jeugdigen dat doorstroomt in de jeugdhulp is redelijk stabiel, wel wordt de groep doorstromers verhoudingsgewijs iets groter, doordat het totaal aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp afneemt.

Jaar

Aantal unieke jeugdigen dat doorstroomt 2015 2016 2.619 2017 3.121 2018 3.139 2019 3.109 2020 3.087 Tabel 4. Doorstroom aantal unieke jeugdigen per jaar in de periode 2015-2020 (peildatum 23-2-2021)

Extra info over herintreders Het aantal herintreders wordt niet meegenomen in het bepalen van het aantal jeugdigen dat doorstroomt. Onder ‘herintreders’ vallen jeugdigen die in het betreffende jaar opnieuw jeugdhulp ontvangen en waarvoor eerder – maar niet in het direct in het daaraan voorafgaande jaar – ook jeugdhulp gedeclareerd is. Het aantal herintreders kunnen we vanaf 2017 in beeld brengen, aangezien dit het eerste jaar was dat er sprake was van eventuele herintreders. Het betreft dan jeugdigen die in 2015 wel jeugdhulp hadden, in 2016 niet en in 2017 weer wel.

Jaar

Aantal unieke jeugdigen dat herintreder is 2015 2016 2017 96 2018 205 2019 262 2020 274 Tabel 5. Aantal unieke jeugdigen per jaar dat herintreder is in de jeugdhulp, periode 20152020 (peildatum 23-2-2021)

Aantal wachttijden/ wachtlijsten Jeugdhulpaanbieders publiceren deze gegevens op hun website. Wij monitoren dit maar hebben zelf geen directe data beschikbaar.

4

3. Effectieve jeugdhulp Aantal jeugdigen dat uitstroomt en niet binnen zes maanden weer instroomt in jeugdhulp

Jaar

De cijfers over de uitstroom in de afgelopen jaren zijn voor deze rapportage geactualiseerd. Het uitstroomcijfer voor 2020 is voorlopig en gebaseerd op de gegevens die op de peildatum bekend zijn. Het cijfer kan nog veranderen als gevolg van declaraties door aanbieders.

Aantal unieke jeugdigen 1.195 1.363 1.411 1.403 1.342

2015 2016 2017 2018 2019 2020

Gegevens over doelrealisatie, cliënttevredenheid en uitval zijn nog niet in deze rapportage opgenomen.

Tabel 6. Uitstroom aantal unieke jeugdigen per jaar in de periode 2015-2020 (peildatum 23-2-2021)

Aantal unieke jeugdigen naar totaal aantal jaren zorg per jaar

Hoe langer de periode wordt waarover de gemeente declaratiegegevens beschikbaar heeft, hoe meer inzicht de gemeente heeft in de duur van de hulp aan jeugdigen. In de tabel is het aantal jeugdigen per aantal jaar onafgebroken zorg. Van de 3.814 jeugdigen die in 2015 jeugdhulp ontvingen, kregen in 2020 aldus 688 jeugdigen nog steeds een vorm van jeugdhulp. Dit is 18% van het totaal aantal jeugdigen dat in 2015 jeugdhulp had.

De cijfers uit tabel 7 zijn vertaald naar figuur 3 grafiek. Deze grafiek maakt zichtbaar hoe de verhouding in aantal jaren onafgebroken zorg veranderd is in de afgelopen jaren. Zo is te zien dat de instroom afneemt. Verhoudingsgewijs wordt de groep die minimaal 3 jaar onafgebroken zorg nodig heeft groter. In 2020 ging het om 48,9% van de jeugdigen met jeugdhulp.

Aantal unieke jeugdigen naar aantal jaar onafgebroken zorg 1 2 3 4 5 6 2015 3.814 2016 1.865 2.619 2017 1.429 1.380 1.741 2018 1.371 1.010 895 1.234 2019 1.322 987 601 610 909 2020 1.228 976 590 397 436 688 Tabel 7. Aantal unieke jeugdigen per jaar naar aantal jaar onafgebroken zorg in de periode 2015-2020 (peildatum 23-22021)

Verdeling aantal unieke jeugdigen naar aantal jaar onafgebroken zorg 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0

2015

2016 1

2017 2

3

2018 4

5

2019 6

Figuur 3. Verdeling jeugdigen per jaar over aantal jaar onafgebroken zorg (peildatum 23-2-2021).

5

2020

4. Ontwikkeling kosten jeugdhulp Ontwikkeling aantal unieke jeugdigen en kosten per type hulp (jeugdhulp zonder verblijf, jeugdhulp met verblijf, jeugdbescherming en jeugdreclassering)

Jeugdhulp zonder verblijf

2015 3.672

2016 4.293

2017 4.388

2018 4.266

2019 4.194

2020 4.119

Jeugdhulp met verblijf

472

510

536

484

454

419

Jeugdbescherming

446

444

414

424

438

398

Jeugdreclassering

169

159

142

136

139

119

Tabel 8. Aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp per type jeugdhulp in de periode 2015-2020 (peildatum 25-2- 2021, excl. vervoer, landelijk ingekochte hulp en PGB) .

De grootste groep jeugdigen met jeugdhulp ontvangt jeugdhulp zonder verblijf. Het aantal jeugdigen met dit type jeugdhulp daalt iets. Het aantal jeugdigen met verblijf fluctueert, maar neemt sinds 2018 af. De cijfers over 2020 zijn nog voorlopig en worden beïnvloed door declaraties. Het is niet mogelijk de aantallen in de kolommen op te tellen. Een jeugdige kan immers zowel jeugdhulp zonder verblijf ontvangen als een jeugdbeschermingsmaatregel hebben. 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Jeugdhulp zonder verblijf € 16.022.498 € 18.344.967 € 21.167.072 € 24.208.961 € 27.667.994 € 30.484.819 Jeugdhulp met verblijf € 9.484.419 € 9.484.240 € 9.645.859 € 11.128.317 € 10.532.916 € 10.541.929 Jeugd-bescherming € 2.420.447 € 2.212.360 € 2.356.285 € 2.418.918 € 2.569.748 € 2.705.219 Jeugd-reclassering € 696.285 € 716.429 € 585.247 € 589.031 € 730.313 € 589.260 Tabel 9. Kosten per type jeugdhulp in de periode 2015-2020, peildatum 25-2-2021 (excl. vervoer, landelijk ingekochte hulp en PGB).

De kosten voor jeugdhulp zonder verblijf vormen het grootste aandeel in de kosten voor jeugdhulp. De kosten voor dit type zijn elk jaar gestegen, terwijl het aantal jeugdigen met deze vorm van hulp langzaam iets afneemt. Bij de overige typen jeugdhulp zijn de kostenverschillen over de afgelopen jaren minder groot, zoals ook zichtbaar is de grafiek (figuur 4). De cijfers voor 2020 zijn gebaseerd op de declaraties die op het moment van de peildatum zijn verwerkt.

6

€35.000.000 €30.000.000 €25.000.000 €20.000.000 €15.000.000 €10.000.000 €5.000.000 €0

Jeugdhulp zonder verblijf

Jeugdhulp met verblijf

2015

2017

2016

Jeugdbescherming Jeugdreclassering

2018

2019

2020

Figuur 4. Kosten per type jeugdhulp in de periode 2015-2019 (peildatum 25-2-2021).

Tot slot, is in tabel 10 een weergave opgenomen van de gemiddelde kosten per jeugdige waarin zichtbaar is dat de gemiddelde kosten voor een jeugdhulptraject zijn gestegen in de afgelopen jaren. 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Jeugdhulp € 4.363 € 4.273 € 4.824 € 5.675 € 6.597 € 7.401 zonder verblijf Jeugdhulp € 20.094 € 18.597 € 17.996 € 22.992 € 23.200 € 25.160 met verblijf Jeugd€ 5.427 € 4.983 € 5.692 € 5.705 € 5.867 € 6.797 bescherming Jeugd€ 4.120 € 4.506 € 4.121 € 4.331 € 4.624 € 4.952 reclassering Tabel 10. Gemiddelde kosten per cliënt per type jeugdhulp in de periode 2015-2020, peildatum 25-2-2021 (excl. vervoer, landelijk ingekochte hulp en PGB).

Voor technische vragen kunt u zich wenden tot: Naam : Dorst, M.H. Telefoonnummer : 079-3468721 E-mailadres : M.H.Dorst@zoetermeer.nl

: 7