Bijlage 2 - Gebiedsvisie Binnenstad; Evaluatie van de participatie over de Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan; Onderzoek en Statistiek juni 2023
Tekst van het document
Gebiedsvisie Binnenstad Evaluatie van de participatie over de Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
JaBo Onderzoek & Statistiek
Gebiedsvisie Binnenstad Evaluatie van de participatie over de Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
juni 2023
opdrachtgever: Projectenbureau
Désirée Kluyver
analyse en rapportage: JaBo, Onderzoek & Statistiek
Bert Ploeger
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
2
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
inhoudsopgave 1
5
ONDERZOEKVERANTWOORDING
1.1
inleiding
5
1.2
onderzoekvragen
5
1.3
veldwerk en respons
6
1.4
deze rapportage
6
2
UITKOMSTEN
7
2.1
beschrijving van de respons
7
2.2
beoordeling van de opkomst
7
2.3
het gevoel gehoord te zijn
8
2.4
het nut van de bijeenkomsten
8
2.5
timing van het participatietraject
8
2.6
algemeen cijfer voor het participatietraject
8
BIJLAGE I - VRAGENLIJST
9
BIJLAGE II - TELLINGEN EN TOELICHTINGEN
19
Onderzoek & Statistiek
3
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
4
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
1 1.1
onderzoekverantwoording inleiding In het najaar van 2022 is een aantal participatiebijeenkomsten georganiseerd met als onderwerp de gebiedsvisie voor de Luxemburglaan en omstreken, en de Zuidflank Nederlandlaan, beide in de Zoetermeerse binnenstad. Algemeen doel van deze bijeenkomsten was inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overige belanghebbenden de ruimte te geven mee te denken over de inrichting van de binnenstad. De bijeenkomsten (zie hieronder) waren uiteenlopend van karakter. 07-09-2022 20-09-2022 22-09-2022 19-10-2022 09-11-2022 23-11-2022
startbijeenkomst in het Stadstheater; safari omgeving Nederlandlaan; safari omgeving Luxemburglaan; wereldcafé in lunchroom Bij Daan; themabijeenkomst in de Kapelaan; slotbijeenkomst in lunchroom bij Daan.
Bij een safari moet men zich een wandeling door het beoogde plangebied voorstellen, waarbij deelnemers de kans krijgen hun wensen en ideeën te bespreken. Tijdens het wereldcafé werd de input die was opgehaald tijdens de startbijeenkomst en de twee safari’s gebruikt om dieper in te gaan op de verschillende onderwerpen die in de gebiedsvisie voor de Luxemburglaan en Nederlandlaan worden opgenomen. Tijdens deze bijeenkomst konden deelnemers aan ronde tafels en in wisselende samenstelling ideeën en kennis met elkaar delen. De safari’s en het wereldcafé hebben drie thema’s opgeleverd die in de themabijeenkomst op 9 november verder zijn uitgediept, in samenspraak met adviseurs van de gemeente. De drie thema’s zijn: verkeer en parkeren; voorzieningen voor jongeren; stedenbouwkundige uitwerking Luxemburglaan e.o. Tijdens de slotbijeenkomst is teruggekeken op de proef om met inbreng van de buurt te komen tot deelgebiedsvisies voor de Zuidflank Nederlandlaan en de Luxemburglaan en omgeving. Voor de hierboven beschreven bijeenkomsten hebben zich (buiten de organisatoren, adviseurs en leden van de gemeenteraad) 71 personen aangemeld. Er is geen exacte registratie bijgehouden van de feitelijke deelname aan de bijeenkomsten door deze personen. Onder deze groep (mogelijke) deelnemers is een beknopte online peiling gedaan naar de vraag hoe de participatie is verlopen. 1.2
onderzoekvragen Onderzocht is de beoordeling (door deelnemers) van de effectiviteit van de bijeenkomsten, in vragen over de timing, de opkomst, het gevoel gehoord te zijn, het uiteindelijke nut. Daarnaast had de peiling als doel deelnemers te werven voor een interview met vervolgvragen. De vraagstelling in de peiling ging dus primair over de vorm, en niet over de inhoud van het participatietraject.
Onderzoek & Statistiek
5
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
1.3
veldwerk en respons De uitnodiging is verzonden naar 71 e-mailadressen van de personen die zich hadden aangemeld voor de bijeenkomsten. Door onvoorziene omstandigheden kon het veldwerk pas zo’n drie maanden na de laatste bijeenkomst van start gaan: op 16 maart 2023. Op 28 maart is een rappel verzonden. Men had tot 2 april de tijd om de vragen in te vullen. respons 33 personen (46%) hebben de vragenlijst volledig ingevuld. Vier personen zijn tijdens het invullen afgehaakt. Eén mogelijke respondent is niet bereikt; de overigen (33 personen) zijn wel bereikt maar hebben de vragenlijst niet ingevuld. Een respons van 46% (afhakers niet meegerekend) is een acceptabele score.
1.4
deze rapportage In hoofdstuk 2 wordt kort op de belangrijkste resultaten ingegaan, met een beschrijving van de respons (§ 2.1), in paragrafen over de vier onderzoeksvragen (opkomst, gevoel gehoord te zijn, nut, timing). Plus een afsluitend paragraafje over de uiteindelijke beoordeling van het traject. De twee bijlagen bevatten de vragenlijst (bijlage I) en de resultaten in tabelvorm (bijlage II); in deze tweede bijlage staan ook de toelichtingen die de respondenten bij hun antwoorden hebben gegeven: telkens wanneer een mening werd gevraagd bestond er in de enquête ruimte voor een toelichting.
6
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
2 2.1
uitkomsten beschrijving van de respons De tabellen II-1 t/m II-4 bevatten een beschrijving van de respons. vanuit welke rol(len) heeft men zich aangemeld? De meeste respondenten (33 van de 37, dat is 89%) hebben zich aangemeld omdat zij in de buurt wonen. Een kleiner deel (6 respondenten) vertegenwoordigt een (belangen)organisatie. Tussen deze beide groepen zit enige overlap. Aanmelding vanuit andere rollen komt nauwelijks voor. redenen om zich aan te melden Redenen om zich aan te melden zijn:
-
de behoefte aan informatie (die reden geldt voor 80%); het uiten van zijn of haar zorgen (43%); het inbrengen van ideeën (37%).
deelname aan bijeenkomsten De startbijeenkomst (53 deelnemers, afgezien van vertegenwoordigers van de gemeente) is bezocht door 27 respondenten ( = 73% van de respons, en 51% van de deelnemers aan de bijeenkomst). Het wereldcafé (29 deelnemers) is bezocht door 18 respondenten ( = 49% van de respons, en 62% van de bezoekers van het wereldcafé). De themabijeenkomst (30 deelnemers) is bezocht door 12 respondenten. ( = 32% van de respons, en 40% van de deelnemers aan de bijeenkomst). De slotbijeenkomst (exact aantal deelnemers niet bekend) is bezocht door 16 respondenten ( = 43% van de respons). De safari’s (Nederlandlaan: 7 deelnemers, Luxemburglaan: 13 deelnemers) hadden 4, respectievelijk 5 respondenten onder de deelnemers. Aan de beoordelingen van deze twee excursies moet, gezien dit kleine aantal respondenten, niet al te veel gewicht worden toegekend. Er zijn 3 respondenten die géén van de bijeenkomsten hebben bezocht. Hun redenen: geen tijd, of meende geen nuttige bijdrage te kunnen leveren. interview 9 respondenten hebben zich bereid verklaard zich te laten interviewen over het participatietraject (tabel II-25). 2.2
beoordeling van de opkomst Uitkomsten van vragen over de opkomst bij de bijeenkomsten staan in de tabellen II-5, II-8, II-11, II-14, II-17 en II-20. De eventuele toelichtingen bij de antwoorden staan direct onder deze tabellen. De startbijeenkomst, het wereldcafé, de themabijeenkomst en de slotbijeenkomst telden volgens de meeste respondenten voldoende deelnemers. De safari Luxemburglaan telde volgens bijna alle deelnemende respondenten onvoldoende deelnemers. Over de safari Nederlandlaan is geen uitspraak mogelijk.
Onderzoek & Statistiek
7
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
2.3
het gevoel gehoord te zijn Uitkomsten staan in de tabellen II-6, II-9, II-12, II-15, II-18 en II-21. De eventuele toelichtingen bij de antwoorden staan direct onder deze tabellen. Een minderheid van de respondenten voelde zich tijdens de startbijeenkomst gehoord. Ruim een derde deel (10 respondenten) oordeelt neutraal; nog eens een derde deel oordeelt negatief: d.w.z.: oneens of helemaal oneens met de uitspraak dat men zich gehoord voelde. Enkele toelichtingen laten zien dat emoties onder het publiek aan dat gevoel bijdroegen, terwijl er achteraf wel ruimte voor gesprek was. Over de beide safari’s is, gezien de kleine aantallen respondenten, niet veel te zeggen. Over gehoord worden tijdens het wereldcafé, de themabijeenkomst en de slotbijeenkomst oordeelt men overwegend positief of neutraal.
2.4
het nut van de bijeenkomsten Uitkomsten staan in de tabellen II-7, II-10, II-13, II-16, II-19 en II-22. De eventuele toelichtingen bij de antwoorden staan direct onder deze tabellen. De tijd die men in de startbijeenkomst heeft gestoken wordt door een meerderheid als nuttig besteed ervaren. Dat geldt niet voor de safari Nederlandlaan (met tweemaal het antwoord helemaal mee oneens, en tweemaal geen mening). Onder de vijf deelnemers aan de safari Luxemburglaan lopen de meningen uiteen. Over de bestede tijd in het wereldcafé, de themabijeenkomst en de slotbijeenkomst oordeelt men overwegend positief of neutraal.
2.5
timing van het participatietraject De beoordeling van de timing is niet per afzonderlijke bijeenkomst gevraagd, omdat het hier gaat om het participatietraject als geheel. Zie voor de resultaten tabel II-23. De grootste groep respondenten acht de timing van het traject goed: 15 personen, dat is 41%. 7 respondenten (19%) menen dat de bijeenkomsten te vroeg kwamen. 9 respondenten (24%) menen dat de bijeenkomsten te laat kwamen. Dit laatste antwoord heeft enkele gedetailleerde, kritische reacties opgeleverd, met als strekking dat er in eerdere stadia besluiten zijn genomen zonder voorafgaande participatie. In de desbetreffende antwoorden wordt enkele keren gerefereerd aan de manier waarop de kavelpaspoorten voor projecten zijn vastgesteld.
2.6
algemeen cijfer voor het participatietraject Van de 37 respondenten hebben er 32 het participatietraject met een cijfer beoordeeld (tabel II-24). 6 respondenten geven een onvoldoende waarderingscijfer: een 1, een 4 of een 5. De overige 26 respondenten geven voldoende tot goede waarderingscijfers (cijfers tussen 6 en 9). Het gemiddelde cijfer komt uit op een 6,5. Toelichtingen bij de gegeven cijfers staan in een overzicht op p.28 en verder. In hetzelfde overzicht staan ook suggesties voor latere participatietrajecten. Die suggesties behelzen onder andere: duidelijke verwachtingen scheppen, een onafhankelijk voorzitterschap, luisteren, en vroegtijdig informeren / overleggen.
8
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
BIJLAGE I
vragenlijst
Onderzoek & Statistiek
9
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
De onderstaande vraag is alleen voorgelegd bij het antwoord geen van deze bijeenkomsten op de voorgaande vraag:
Na het antwoord op deze vraag worden alle vragen over bijgewoonde bijeenkomsten overgeslagen.
De vragen op de volgende zes bladzijden worden selectief aan de respondenten voorgelegd: zij krijgen alleen de vragen over de bijeenkomsten te zien die zij zelf hebben bijgewoond. Al deze vragen bieden technisch een mogelijkheid tot toelichting (die mogelijkheid wordt hier niet getoond).
10
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
Onderzoek & Statistiek
11
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
12
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
Onderzoek & Statistiek
13
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
14
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
Onderzoek & Statistiek
15
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
16
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
Vanaf dit punt worden de vragen voorgelegd aan alle respondenten
Onderzoek & Statistiek
17
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
18
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
BIJLAGE II tabel II-1
tellingen en toelichtingen
Vanuit welke rol(len) heeft de respondent zich aangemeld? - meer antwoorden mogelijk II-1 aantal procent woont in de buurt 33 89,2 werkt in de buurt 1 2,7 komt er vaak 2 5,4 vertegenwoordigt een (belangen)organisatie 6 16,2 anders * 1 2,7 totaal respondenten
37
100,0
* andere rol van de respondent: Ik was er aanwezig namens VAC Zoetermeer, Vrijwillige Advies Commissie voor Woningbouw en Woonomgeving.
tabel II-2
Reden(en) voor aanmelding voor participatiebijeenkomsten - meer antwoorden mogelijk II-2 aantal procent Ik wilde informatie krijgen 28 75,7 Ik wilde mijn mening en ideeën inbrengen 13 35,1 Ik wilde mijn zorgen uiten 15 40,5 anders * 1 2,7 niet geantwoord 2 5,4 totaal respondenten
37
100,0
aantal 27 4 5 18 12 16 3 3
procent 73,0 10,8 13,5 48,6 32,4 43,2 8,1 8,1
37
100,0
waarom geen bijeenkomsten bijgewoond? - meer antwoorden mogelijk II-4 aantal geen tijd / verhinderd 1 te weinig informatie over tijdstip en locatie van de bijeenkomst(en) slechte bereikbaarheid / toegankelijkheid van de locatie(s) de Nederlandse taal is moeilijk voor mij ik dacht dat ik geen nuttige bijdrage zou kunnen leveren 2 was het vergeten had er geen zin in anders -
procent 33,3 66,7 -
* andere reden voor aanmelding: Ik wil ook graag voor de appartementen in aanmerking komen.
tabel II-3
bijgewoonde bijeenkomsten - meer antwoorden mogelijk II-3
woensdag 07-09 - startbijeenkomst in het Stadstheater dinsdag 20-09 september - safari omgeving Nederlandlaan donderdag 22-09 - safari omgeving Luxemburglaan woensdag 19-10 - wereldcafé in lunchroom Bij Daan woensdag 9-11 - themabijeenkomst in De Kapelaan woensdag 23-11 - slotbijeenkomst in lunchroom Bij Daan geen van deze bijeenkomsten weet niet meer niet geantwoord totaal respondenten
tabel II-4
totaal (geen bijeenkomsten bijgewoond)
Onderzoek & Statistiek
3
100,0
19
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
tabel II-5
mening over het aantal deelnemers aan de startbijeenkomst in het Stadstheater (op 7 september) aantal procent II-5
te weinig voldoende te veel geen mening / weet ik niet meer subtotaal (deelnemers startbijeenkomst)
6 18 1 2 27
16,2 48,6 2,7 5,4 73,0
niet van toepassing totaal
10 37
27,0 100,0
procent (geldig) 22,2 66,7 3,7 7,4 100,0
toelichting bij de mening over het aantal deelnemers op 7 september te weinig te weinig voldoende voldoende voldoende voldoende
tabel II-6
Het verbaast me dat er zo weinig interesse is. Ik vond het jammer. Er waren hele hoop mensen die het er niet mee eens zijn . Maar jullie doen toch alles wat jullie al beslist hebben. Dit was alleen maar dat jullie laten blijken ons te hebben geïnformeerd . Dit was een informatieavond. Hoewel het anders liep, een avond om te luisteren en na afloop te discussiëren. Er waren genoeg mensen die hun mening gaven over de startende bouwprojecten. Het viel me op dat er veel belangstelling voor was. Op een gegeven moment liepen er wel een paar boos weg.
reacties op de uitspraak: "Ik voelde me tijdens de startbijeenkomst gehoord door de gemeente." aantal procent procent II-6 (geldig) helemaal mee eens 1 2,7 3,7 mee eens 5 13,5 18,5 niet eens, niet oneens 10 27,0 37,0 mee oneens 5 13,5 18,5 helemaal mee oneens 4 10,8 14,8 geen mening 2 5,4 7,4 subtotaal (deelnemers startbijeenkomst) 27 73,0 100,0 niet van toepassing totaal
10 37
27,0 100,0
toelichtingen bij de uitspraak over wel of niet gehoord worden (op 7 september) mee eens niet eens, niet oneens niet eens, niet oneens niet eens, niet oneens mee oneens mee oneens helemaal mee oneens helemaal mee oneens geen mening
20
Persoonlijk heb ik niets gezegd, maar mijn buren wel. Er was wat onvrede. Na afloop kon je in de foyer nog wel doorpraten. De scope was te ruim waardoor er te veel meningen waren. Daardoor was m.i. de aanwezigheid va de wethouder ook minder serieus te nemen. Er waren veel personen met oud zeer over vorige besluitvorming. Het was informatief. Er was veel emotie in de zaal, hierdoor was er weinig ruimte voor inhoud. Je kon niet echt je mening kwijt, wel na afloop tijdens een interview. De wethouder ratelde maar door over de kaders van de gebiedsvisie en ging helemaal niet in op commentaren vanuit het publiek. Nee, totaal niet, we werden niet gehoord. Wat ik me nog herinner was een goede inleiding en goede informatieborden in de hal.
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
tabel II-7
reacties op de uitspraak: "De tijd die ik in de startbijeenkomst heb gestoken was nuttig besteed.” aantal procent procent II-7 (geldig) helemaal mee eens 3 8,1 11,1 mee eens 14 37,8 51,9 niet eens, niet oneens 4 10,8 14,8 mee oneens 2 5,4 7,4 helemaal mee oneens 2 5,4 7,4 geen mening 2 5,4 7,4 subtotaal (deelnemers startbijeenkomst) 27 73,0 100,0 niet van toepassing totaal
10 37
27,0 100,0
toelichtingen nut tijdsbesteding op 7 september helemaal mee eens mee eens mee eens geen mening
tabel II-8
Ik kreeg genoeg informatie en de vragen die door mijn omgeving gesteld werden, werden ook gehoord en zo goed mogelijk beantwoord. Informatie was fijn. Ook het feit dat ik daarna op de hoogte werd gehouden per mail was erg waardevol. Prima zo! Jullie hebben alles al beslist.
mening over het aantal deelnemers aan de safari Nederlandlaan (op 20 september) aantal procent procent II-8 (geldig) te weinig 1 2,7 25,0 voldoende te veel 1 2,7 25,0 geen mening / weet ik niet meer 2 5,4 50,0 subtotaal (deelnemers safari Nederlandlaan) 4 10,8 100,0 niet van toepassing totaal
tabel II-9
33 37
89,2 100,0
reacties op de uitspraak: "Ik voelde me tijdens de safari Nederlandlaan gehoord door de gemeente" aantal procent procent II-9 (geldig) helemaal mee eens mee eens 1 2,7 25,0 niet eens, niet oneens mee oneens helemaal mee oneens 1 2,7 25,0 geen mening 2 5,4 50,0 subtotaal (deelnemers safari Nederlandlaan) 4 10,8 100,0 niet van toepassing totaal
33 37
89,2 100,0
toelichting bij de uitspraak over wel of niet gehoord worden (op 20 september) geen mening
Wij bewoners van de omgeving voelen ons niet gehoord.
Onderzoek & Statistiek
21
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
tabel II-10
reacties op de uitspraak: "De tijd die ik in de safari Nederlandlaan heb gestoken was nuttig besteed.” aantal procent procent II-10 (geldig) helemaal mee eens mee eens niet eens, niet oneens mee oneens helemaal mee oneens 2 5,4 50,0 geen mening 2 5,4 50,0 subtotaal (deelnemers safari Nederlandlaan) 4 10,8 100,0 niet van toepassing totaal
tabel II-11
33 37
89,2 100,0
mening over het aantal deelnemers aan de safari Luxemburglaan (op 22 september) aantal procent procent II-11 (geldig) te weinig 4 10,8 80,0 voldoende te veel geen mening / weet ik niet meer 1 2,7 20,0 subtotaal (deelnemers safari Luxemburglaan) 5 13,5 100,0 niet van toepassing totaal
32 37
86,5 100,0
toelichting bij de mening over het aantal deelnemers op 22 september te weinig
tabel II-12
Er waren meer gemeenteambtenaren en beheerders van de passage aanwezig.
reacties op de uitspraak: "Ik voelde me tijdens de safari Luxemburglaan gehoord door de gemeente" aantal procent procent II-12 (geldig) helemaal mee eens mee eens 1 2,7 20,0 niet eens, niet oneens 2 5,4 40,0 mee oneens 1 2,7 20,0 helemaal mee oneens 1 2,7 20,0 geen mening subtotaal (deelnemers safari Luxemburglaan) 5 13,5 100,0 niet van toepassing totaal
32 37
toelichting bij de uitspraak over wel of niet gehoord worden (op 22 september) niet eens, niet oneens helemaal mee oneens
22
Resultaten zullen dat uitwijzen. Nee niet gehoord.
Onderzoek & Statistiek
86,5 100,0
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
tabel II-13
reacties op de uitspraak: "De tijd die ik in de safari Luxemburglaan heb gestoken was nuttig besteed.” aantal procent procent II-13 (geldig) helemaal mee eens 1 2,7 20,0 mee eens 1 2,7 20,0 niet eens, niet oneens 2 5,4 40,0 mee oneens helemaal mee oneens 1 2,7 20,0 geen mening subtotaal (deelnemers safari Luxemburglaan) 5 13,5 100,0 niet van toepassing totaal
32 37
86,5 100,0
toelichtingen nut tijdsbesteding op 22 september helemaal mee oneens
tabel II-14
Jammer.
mening over het aantal deelnemers aan het wereldcafé in lunchroom Bij Daan (op 19 oktober) aantal procent II-14
te weinig voldoende te veel geen mening / weet ik niet meer subtotaal (deelnemers wereldcafé)
3 12 1 2 18
8,1 32,4 2,7 5,4 48,6
niet van toepassing totaal
19 37
51,4 100,0
procent (geldig) 16,7 66,7 5,6 11,1 100,0
toelichtingen bij de mening over het aantal deelnemers op 19 oktober te weinig voldoende voldoende voldoende voldoende
tabel II-15
Ik had op meer deelnemers uit mijn eigen omgeving gerekend. Ook omdat ik het verloop van de avond en de verslagen steeds met hen had gedeeld. Er waren genoeg mensen om de verschillende tafels (groepen) te bemannen. Het had misschien nog iets meer mogen zijn. Hier was de opkomst groter, maar de buurt was niet ruim vertegenwoordigd uit de diverse appartementencomplexen. Voor wat betreft de Luxemburglaan e.o. waren er aardig wat mensen gekomen.
reacties op de uitspraak: "Ik voelde me tijdens het wereldcafé gehoord door de gemeente" aantal procent procent II-15 (geldig) helemaal mee eens 1 2,7 5,6 mee eens 6 16,2 33,3 niet eens, niet oneens 7 18,9 38,9 mee oneens 1 2,7 5,6 helemaal mee oneens geen mening 3 8,1 16,7 subtotaal (deelnemers wereldcafé) 18 48,6 100,0 niet van toepassing totaal
19 37
51,4 100,0
toelichtingen bij de uitspraak over wel of niet gehoord worden (op 19 oktober) mee eens mee eens mee eens niet eens, niet oneens
Er werd steeds zorgvuldig genoteerd wat er was gezegd. Dat bleek ook uit de verslagen. In ieder geval iets meer aandacht voor de zorgen van de omwonenden dan in het Stadstheater. We werden in groepen verdeeld en konden daardoor per onderwerp aardig meepraten. Er werden geen toezeggingen gedaan. Het was meer een inventarisatie.
Onderzoek & Statistiek
23
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
niet eens, niet oneens
niet eens, niet oneens niet eens, niet oneens mee oneens
tabel II-16
Is lastig te omschrijven. De gemeente doet z'n best om een goede planning en strategie te bepalen die heel anders is dan de gedachte van de bewoners. Dat er gebouwd moet worden, oké. Maar het de wijze waarop, en dan vooral de hoogte, schept veel onbehagen bij de bewoners die zich absoluut niet begrepen voelen door de gemeente. Vooral het bijna achteloos oprekken van bouwhoogtes leidt tot zeer verontwaardigde reacties die m.i. niet worden begrepen door de gemeente. Met name over de te nemen verkeersmaatregelen werden we niet echt gehoord. Nogmaals: de praktijk zal het uitwijzen. Het was gezellig, maar ik heb niet het idee dat ik mijn bijdragen ergens teruggevonden heb. Later in het traject heb ik ze opnieuw opgemerkt.
reacties op de uitspraak: "De tijd die ik heb gestoken in het wereldcafé was nuttig besteed.” aantal procent procent II-16 (geldig) helemaal mee eens 3 8,1 16,7 mee eens 10 27,0 55,6 niet eens, niet oneens 3 8,1 16,7 mee oneens 1 2,7 5,6 helemaal mee oneens geen mening 1 2,7 5,6 subtotaal (deelnemers wereldcafé) 18 48,6 100,0 niet van toepassing totaal
19 37
51,4 100,0
toelichtingen nut tijdsbesteding op 19 oktober helemaal mee eens mee eens mee eens
tabel II-17
Nu hebben we inzicht in de visie en kunnen dus tijdig onze eigen op feiten gebaseerde mening ventileren. Heb mijn zorgen kunnen uiten. Ik vond het vooral nuttig om met gelijkgestemden van gedachte te wisselen met de gemeente. Er leeft veel onvrede over de manier hoe de gemeente communiceert over bepaalde onderwerpen. Voorbeeld is het éénrichtingsverkeer op de Duitslandlaan. Hier zijn heel veel bezwaren door de bewoners geuit en ook suggesties, maar in eerste instantie leek het er op dat de gemeente lak had aan deze suggesties. Later blijkt dat er toch iets mee gedaan gaan worden, maar de onvrede blijft. Vooral ook omdat wij als bewoners geen zicht hebben op hoe deze suggesties verwerkt worden. Als voorbeeld: er is in juni tijdens een evenement gekeken naar de verkeersintensiteit in het Stadshart. De bewoners vragen zich af welk evenement dat is geweest. Want er was geen evenement in juni 2022, behoudens 29 juni - Veteranendag.
mening over het aantal deelnemers aan de themabijeenkomst in De Kapelaan (op 9 november) aantal procent II-17
te weinig voldoende te veel geen mening / weet ik niet meer subtotaal (deelnemers themabijeenkomst)
3 9 12
8,1 24,3 32,4
niet van toepassing totaal
25 37
67,6 100,0
toelichtingen bij de mening over het aantal deelnemers op 9 november te weinig voldoende voldoende
24
Als ik schat hoeveel mogelijke deelnemers er in het betreffende deelgebied wonen, vind ik de opkomst nogal laag. Genoeg om een zinvolle discussie te voeren Had misschien nog net iets meer mogen zijn.
Onderzoek & Statistiek
procent (geldig) 25,0 75,0 100,0
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
tabel II-18
reacties op de uitspraak: "Ik voelde me tijdens de themabijeenkomst gehoord door de gemeente" aantal procent procent II-18 (geldig) helemaal mee eens 1 2,7 8,3 mee eens 4 10,8 33,3 niet eens, niet oneens 6 16,2 50,0 mee oneens helemaal mee oneens geen mening niet geantwoord 1 2,7 8,3 subtotaal (deelnemers themabijeenkomst) 12 32,4 100,0 niet van toepassing totaal
25 37
67,6 100,0
toelichtingen bij de uitspraak over wel of niet gehoord worden (op 9 november) niet eens, niet oneens niet eens, niet oneens
tabel II-19
Was puur weer een informatieve avond en inventarisatie van opmerkingen. Zie antwoord bij: Ik voelde me in het wereldcafé gehoord door de gemeente.
reacties op de uitspraak: "De tijd die ik heb gestoken in de themabijeenkomst was nuttig besteed.” aantal procent procent II-19 (geldig) helemaal mee eens 2 5,4 16,7 mee eens 7 18,9 58,3 niet eens, niet oneens 2 5,4 16,7 mee oneens helemaal mee oneens geen mening niet geantwoord 1 2,7 8,3 subtotaal (deelnemers themabijeenkomst) 12 32,4 100,0 niet van toepassing totaal
25 37
67,6 100,0
toelichtingen nut tijdsbesteding op 9 november mee eens
tabel II-20
Ik had de indruk dat er wel geluisterd werd.
mening over het aantal deelnemers aan de slotbijeenkomst in lunchroom Bij Daan (op 23 november) aantal procent procent II-20 (geldig) te weinig 2 5,4 12,5 voldoende 11 29,7 68,8 te veel geen mening / weet ik niet meer 2 5,4 12,5 niet geantwoord 1 2,7 6,3 subtotaal (deelnemers slotbijeenkomst) 16 43,2 100,0 niet van toepassing totaal
21 37
56,8 100,0
toelichtingen bij de mening over het aantal deelnemers op 23 november te weinig voldoende
Dit had zeker wel meer mogen zijn. Het was tenslotte in principe de laatste mogelijkheid om persoonlijk je stem te laten horen. Goed bezet en een grappige plek.
Onderzoek & Statistiek
25
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
tabel II-21
reacties op de uitspraak: "Ik voelde me tijdens de slotbijeenkomst gehoord door de gemeente" aantal procent procent II-21 (geldig) helemaal mee eens 1 2,7 6,3 mee eens 7 18,9 43,8 niet eens, niet oneens 5 13,5 31,3 mee oneens helemaal mee oneens geen mening 2 5,4 12,5 niet geantwoord 1 2,7 6,3 subtotaal (deelnemers slotbijeenkomst) 16 43,2 100,0 niet van toepassing totaal
21 37
56,8 100,0
toelichtingen bij de uitspraak over wel of niet gehoord worden (op 23 november) mee eens mee eens niet eens, niet oneens
tabel II-22
Er werd verslaglegging gedaan. Goed opgezette avond met goede begeleiding. Ik vond het een beetje een rare afsluiting van het project. Hier hadden de bewoners een andere voorstelling van dan de gemeente. Duidelijk werd dat de gemeente de indeling van de avond op de schop had gegooid zonder dat dit vooraf gecommuniceerd werd. Wij, als bewoners, waren hierdoor verrast en sommigen waren zelfs verbolgen hierover. Verder: de toezeggingen die de gemeente die avond heeft gedaan, zijn ze nagekomen. Hoe de uitwerking hiervan is en of er daadwerkelijk iets gedaan wordt met de opmerkingen, adviezen en suggesties van de bewoners, is afwachten.
reacties op de uitspraak: "De tijd die ik heb gestoken in de slotbijeenkomst was nuttig besteed.” aantal procent procent II-22 (geldig) helemaal mee eens 3 8,1 18,8 mee eens 9 24,3 56,3 niet eens, niet oneens 2 5,4 12,5 mee oneens helemaal mee oneens 1 2,7 6,3 geen mening niet geantwoord 1 2,7 6,3 subtotaal (deelnemers slotbijeenkomst) 16 43,2 100,0 niet van toepassing totaal
21 37
56,8 100,0
toelichtingen nut tijdsbesteding op 23 november helemaal mee eens mee eens mee eens
tabel II-23
Ik heb mijn zorgen kunnen uiten en het werd genoteerd. Dit laatste moet nog gaan blijken als we de bouwtekeningen mogen ontvangen om er een VAC-advies aan te geven . Ik hoop dat er wat met de informatie die er gegeven is door de aanwezigen wat gedaan wordt.
mening over de timing van het participatietraject (te vroeg / goed / te laat?) II-23 aantal te vroeg: ik reageer liever op een meer concreet voorstel 7 precies goed: ik wilde graag meedenken in dit vroege stadium 15 te laat: ik had liever nog eerder betrokken willen worden 9 anders * 2 niet geantwoord 4 totaal
37
procent 18,9 40,5 24,3 5,4 10,8 100,0
anders, namelijk: Ik weet vanuit de flat dat er al eerder is meegepraat en dat heeft niet zoveel succes gehad. Voor mij persoonlijk maakt het niet zoveel uit.
26
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
toelichtingen bij de meningen over de timing van het participatietraject te vroeg precies goed precies goed precies goed precies goed precies goed precies goed te laat
te laat te laat
te laat
te laat
Liever meer concrete informatie. Betreft de nieuw bouw op Luxemburglaan (ABN-kantoor). Mag in geen geval de huidige bewoners van het Noordwaarts duperen. De timing was goed. Er lag in principe nog niets vast. Het is prettig om vast te weten welke kant het op gaat in mijn woonomgeving. Ik hoop dat er alsnog wat met onze voorstellen gedaan wordt, met name die van de verkeersmaatregelen en de nieuwbouw van het ABN Amro-gebouw. Ik vond het prettig dat er goed gecommuniceerd werd. De hoogte, wat een zeer gevoelig punt is, stond al vast. Er werd verwezen naar besluiten uit de visie 2040, maar in dat proces is geen inspraak geweest over bouwhoogtes op een manier zoals nu wel inspraak in dit participatie traject is opgezet. De zogeheten kavelpaspoorten stonden al vast, hoewel dat in een later stadium iets minder rigide werd gehanteerd. Het is te laat om als burger in te stappen zoals nu, na het vastleggen van versnellingsnota, kavelpaspoorten en visie binnenstad. Niet om eerder tegen te kunnen stemmen, maar juist om eerder kennis, ervaring, betrokkenheid en zorg om het heden en de toekomst van een efficiënt, harmonieus, gewild Stadshart, met voldoende ruimte voor wonen, winkels, aan- en afvoer, parkeren, massa en individu, actie en rust, en niet te vergeten: lucht, zon, groen, water, koelte, luwte, ruimte.
Betrek de burger, luister, leg uit, beslis samen en koop daarmee zijn interesse, inbreng en begrip, en zelfs zijn verdediging naar medeburgers. En kom aldus tot een door en voor allen aanvaardbaar compromis i.p.v. een voorgegoten visie alsnog een participatiesaus te geven, maar de kaders niet (meer) te (willen) veranderen. Het lijkt nu of Rijk (minister De Jonge voorop), provincies en gemeenten steeds meer van participatie af willen om maar op tijd bouwdoelstellingen te halen, zonder zich af te vragen of die bouw wel zo gewild en toekomstbestendig is. Verkocht en verhuurd wordt het allemaal wel vanwege de huidige tekorten, maar is het over 10-20 jaar nog zo interessant als de bevolking afneemt, de Randstad langzaam het grondwater tot de enkels reikt en de jongeren met gezinnen - de aanjagers van de lokale economie - wegtrekken uit die “ingebreide” stedelijke drukte?? Voortdurend kwamen de kaders van de Kavelpaspoorten bovendrijven. Deze kaders zijn zonder participatie vastgesteld. In het gehele daaropvolgende participatieproces kon aan deze kaders niet meer getornd worden. Daarom heb ik het gevoel dat het participatieproces voor een groot deel zinloos was. Zit te twijfelen tussen precies goed en te laat. Ik heb gekozen voor te laat. De reden is dat je in dit stadium niet veel meer kunt wijzigen. Beter is als de gemeente tijdens de ontwerpfase de bewoners er al bij betrekt.
Rekening houdend met het feit dat niet alle suggesties kunnen worden verwezenlijkt, maar de buurt zal zich beter begrepen voelen dan als ze overvallen worden met de plannen die de gemeente presenteert en waar niets meer aan veranderd kan worden, zie Cadenza II.
tabel II-24 rapportcijfer voor het participatietraject II-24
1 - zeer laag 2 3 4 5 6 7 8 9 10 - zeer hoog niet van toepassing / geen oordeel niet geantwoord totaal gemiddeld: 6,5
Onderzoek & Statistiek
aantal 2 2 2 5 12 6 3 1 4
procent 5,4 5,4 5,4 13,5 32,4 16,2 8,1 2,7 10,8
37
100,0
27
Evaluatie participatie gebiedsvisie Binnenstad:
toelichtingen op het rapportcijfer; verdere suggesties cijfer
toelichting op het rapportcijfer
verdere suggesties
1
4
5
6 6
28
In ons specifieke geval (VVE Noordwaarts) van de nieuwbouw om de hoek (Lux 1-15) zijn we na alle ‘inbreng” nog geen meter (opzij of omlaag) opgeschoten. Met de ontwikkelaar van Lux 1-15 zijn we het - ondanks de 9 m afstand van ons gebouw grotendeels eens over hoe de nieuwbouw aan de Luxemburglaan er - met voldoende bouwvolume, dus rendement - uit zou kunnen zien, zonder dat het “licht uitgaat” aan het Noordwaarts. Van de gemeentevertegenwoordigers (tot en met de wethouder toe) kregen we in de participatiegesprekken te horen dat als wij het eens werden met de ontwikkelaar, (n.l. vóór onze panoramaramen zo laag mogelijk bouwen en op de hoek (oude ABN) de nieuwbouw in piramidevorm optrekken tot zelfs boven de 40 meter) de gemeente terug naar de raad zou gaan om de max 40 meter als grens in de visie binnenstad (was trouwens + 70m in het kavelpaspoort) weer ter discussie te stellen.
Wat verbaast mij (niet?): tijdens het laatste gesprek met de vertegenwoordigers van de gemeente: zij willen niet terug naar de raad want 40 meter is zo’n mooi gezicht vanaf de Europaweg?? Waarom? Lux 70 is hoger en het “CRI” gebouw aan de andere kant is maar 20 meter hoog?? En het was toch ooit 70 meter?? En we willen toch openingen van buitenaf zien naar het Stadshart?? Geen discussie meer mogelijk, de “specialisten” op het Stadhuis hebben dit vastgelegd, wat betekent dat we straks vanuit ons gebouw tot de 14e/15e verdieping geen uitzicht meer hebben aan de Noordkant, dus alle panoramaramen - nu met uitzicht tot IJmuiden - kijken straks op het bord van de buren 9 meter verderop. Om over wind, (gebrek aan) zon, schaduw, warmte, planschade, gevaar en onderhoudsproblemen, etc etc (geen mogelijkheid hoogwerker of kraan meer) nog te zwijgen. Is dit dan participatie? Zie antwoord op de vorige vraag. Tot de beginpositie (de Kavelpaspoorten) is zonder participatie besloten. Alle daarna volgende stappen in het participatieproces zijn daardoor gereduceerd tot "de bewoners mogen weliswaar meepraten (door de gemeente zelf genoemd voorbeeld waarover de bewoners mogen meedenken: de singel op de Duitslandlaan), maar de grote beslissingen zijn allang genomen (oftewel: die singel komt er, wát de bewoners er ook van vinden)”.
Daarom overheerst mijn gevoel dat het participatieproces een loos proces geweest is.
Wees duidelijk over wat er van de bewoners wordt verwacht. Waar mogen we over mee praten. Wij als bewoners voelen ons niet gehoord. Jullie hebben alles al beslist dit allemaal omdat de gemeenteraad wil dat jullie dit doen. Gemeente denkt niet aan wat het voor ons is: overlast, vuilstof, wind, parkeeroverlast. Ga beginnen bij de entree van Zoetermeer. Neem Participatie nu eens echt serieus, nu is het slechts sierpleister achteraf i.p.v. een fundament vooraf..
Luisteren naar de realistische bezwaren van de bewoners van Deelgebied 3 - Luxemburglaan. Bijvoorbeeld (criterium van de gemeente zelf): "Nieuwe torens mogen geen zichtlijnen blokkeren". Maar wat doet het beoogde bouwblok Luxemburglaan 1? De zichtlijn voor minstens de onderste 6 à 7 verdiepingen van gebouw Het Noordwaarts blokkeren! En waarom? "Omdat dit in het Kavelpaspoort reeds is vastgelegd". Hoe geloofwaardig ben je dan als overheid? De volgende bijeenkomst dat wij als bewoners meer inbreng gaan hebben. Volgens mij was de afspraak dat er bij elke participatiebijeenkomst een onafhankelijke voorzitter aanwezig zou zijn zodat de schijn van beïnvloeding vanuit de gemeente zou worden weggenomen.
Onderzoek & Statistiek
Luxemburglaan en Zuidflank Nederlandlaan
cijfer
toelichting op het rapportcijfer
verdere suggesties
6
Goed initiatief, zeker voortzetten, maar met verbeteringen
6
Op zich goed dat de gemeente hiermee aan de buurt presenteert wat de plannen zijn, maar het moet wel eerder bekend worden gemaakt. Ook de betrokkenheid van de bewoners moet vergroot worden: m.i. door de bewoners in ieder geval eerder bij de uitbreidingsplannen te betrekken. Ook zou het handig zijn om de diverse adviezen en suggesties met de bewoners te bespreken en indien mogelijk tijdens de uitvoering de bewoners uit te nodigen om het allemaal te bespreken. Ik weet het, het is de eerste keer dat dit op deze manier gebeurd. En fouten worden nu eenmaal gemaakt. Maar ik hoop dat de gemeente van hun fouten leert en deze avonden ook evalueert, zodat bij de volgende bijeenkomsten deze fouten niet meer gemaakt worden. Het had waarschijnlijk op een aantal punten nog wel wat beter gekund. Veel staat eigenlijk al vast. Het was beter dan helemaal geen participatie zoals de plannen in eerste instantie werden gepresenteerd. Niet te veel bezoekers, dat was goed.
Het is voor werkende ouders erg lastig om bij activiteiten te zijn die plaatsvinden aan het eind van de middag. Ik had graag bij meerdere sessies aanwezig willen zijn maar het tijdstip maakte dit onmogelijk. Graag zie ik de uitnodigingen voor participatie gebiedsvisie van de Denemarkenlaan en de Orfeoschouw t.z.t. verschijnen.
7 7 7 7 7
Ondanks de mogelijkheid van een vroegtijdige inbreng blijft een gevoel bestaan dat 'alles al besloten' is Weet alleen de uitkomst nog niet betreffende de nieuwbouw op het voormalig ABN-kantoor
8 8 8 8 9
9
9
tabel II-25
De deelnemers hadden soms vragen, die, naar mijn mening, al beter voorbereid konden worden. Het was nieuw en ik kreeg het gevoel dat dit ook voor de gemeente als zodanig een leerprogramma was Ik hoop dat er ook echt naar de bewoners geluisterd wordt. Ik heb in de krant moeten vernemen over deze participatietrajecten. Het schijnt dat er ook persoonlijke brieven waren verstuurd en die heb ik niet gehad. knap opgezet en goed begeleid door gemeenteambtenaren.
Nee hoor ik vond dat de gemeente enorm zijn best heeft gedaan.
Al gaan overleggen vóór de vaststelling van de gebiedsagenda (of hoe het precies heet). Prima pilot, waarbij hopelijk de verbeterpunten worden meegenomen in toekomstige trajecten. Verder geen suggesties. Toch liever geen woningbouw in de Nederlandlaan.
Blijf ons informeren en vooral vroegtijdig, zodat we niet voor voldongen feiten staan Vooral bewoners blijven betrekken met dit soort bijeenkomsten De vragen die al eerder zijn gevraagd, om deze ook aan de deelnemers toe te lichten. Ik vind het een goede formule.
Graag meer bewoners per brief op de hoogte stellen over deze trajecten. Graag ontvangen we meer van dit soort uitnodigingen om in een vroeg stadium betrokken te worden en het liefst ontvangen we de bouwtekeningen in de VO ontwerpfase, om er een VAC-Advies over te geven. Wie we zijn ziet u op onze website www.vaczoetermeer.nl Gewoon doorgaan met het goed informeren van de burgers.
wil de respondent zich laten interviewen over het participatietraject? II-25
nee ja niet geantwoord totaal
Onderzoek & Statistiek
aantal 22 9 6
procent 59,5 24,3 16,2
37
100,0
29