Bijlage 2 - Concept Evaluatie Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022

Evaluatie Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 Inleiding: De Alcoholwet (artikel 43a) schrijft voor dat gemeenten een Preventie- en Handhavingsplan Alcohol opstellen dat beleid bevat voor zowel de preventie van alcoholgebruik onder jongeren áls de handhaving van de wet. Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol is bedoeld om op lokaal niveau (beleids)maatregelen te treffen als aanvulling op de landelijke campagnes (bijvoorbeeld Nix 18). In het bijbehorende Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie worden alle concrete acties weergegeven. De gemeenteraad stelt elke vier jaar een Preventie- en Handhavingsplan Alcohol vast. Het bijbehorende Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie wordt elke twee jaar door het college geëvalueerd en opnieuw vastgesteld. Onderstaand uitvoeringsprogramma is onderdeel van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en betreft de periode 2019 t/m 2022. Via een eerder memo is uitstel gevraagd voor het vaststellen van het nieuwe Preventie- en Handhavingsplan Alcohol. Daarom is dit uitvoeringsprogramma ook met een jaar verlengd en loopt dit tot en met 2023. Vanuit Sociaal Domein is de aandacht met name gericht op het preventiedeel. De afdeling Veiligheid Vergunning en Handhaving (VVH) is gericht op het handhavingsdeel aangaande alcohol.

Pagina 1 van 9

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 Acties uit plan 2021-2022 Ouders en jongeren stimuleren om het gesprek met elkaar aan te gaan over alcohol: 1. Aansluiten bij landelijke campagnes zoals NIX18; 2. Jongerenpanel/jongerenambassadeurs betrekken. 3. Jongeren en ouders door informatie stimuleren om het gesprek aan te gaan over alcohol.

Doel

Doelgroep

Evaluatie

Bewustwording bij ouders over hun verantwoordelijkheid. Ouders maken afspraken met hun kinderen over alcohol. Door als ouder(s) mee te doen aan de landelijke actie IkPas hebben zij een sterkere positie in het gesprek en bewustwording van effecten van niet drinken.

Ouders

Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaten A en C) 1- De informatie van de landelijke campagne (NIX18) is door Indigo Preventie lokaal gebruikt in de contacten met jongeren. 2- Jongerenpanel/ jongerenambassadeurs is uiteindelijk niet samengesteld. De reden hiervoor is dat Buurtwerk wel heeft geprobeerd jongeren hiervoor te benaderen, maar er bleek te weinig interesse onder de jongeren zelf te zijn. 3- Tijdens de pandemie heeft Buurtwerk gro-up aan digitaal jongerenwerk gedaan, waarbij ze live sessies verzorgden op Instagram met diverse partners. Achteraf bleek het lastig om de ouders van minderjarigen te bereiken. Daarnaast bleek dat niet elke ouder het een probleem vindt dat hun minderjarige kind alcohol drinkt. Professionele partijen zoals het JIP en Buurtwerk gro-up zijn bedoeld voor jongeren. We hebben gemerkt dat jongeren minder bereid zijn om dit onderwerp met hun ouders te bespreken.

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 Subsidieafspraken met preventiepartners herijken: 1. Preventievoorlichting op scholen; 2. Preventievoorlichting bij sportverenigingen (cursus barvrijwilligers)

Zorgen dat de subsidieafspraken aansluiten bij het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022

Jongeren

Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaten A en B) 1- Preventievoorlichting op scholen Indigo- alcoholvoorlichting In 2021 heeft er op 1 mbo-school en 1 voschool preventievoorlichting plaatsgevonden. Hierbij waren in totaal 74 leerlingen aanwezig. Dit lage aantal was vanwege de pandemie. De scholen waren zich nog aan het organiseren om überhaupt weer onderwijs te kunnen bieden. In 2022 hebben op twee basisscholen, twee vo-scholen en één mbo-school preventievoorlichtingen plaatsgevonden. Hierbij waren in totaal 366 leerlingen aanwezig. In 2023 hebben op vier basisscholen, twee vo-scholen en twee mbo-scholen preventievoorlichtingen plaatsgevonden. Tijdens de voorlichting op de vo- en mboscholen waren 301 leerlingen aanwezig. Op de basisscholen was de voorlichting voor de ouders; er waren hier 312 ouders aanwezig. Nb: 2021 en 2022 waren uitzonderlijke jaren door de Coronapandemie. Er is veel inspanning verricht om jongeren aandacht te geven. Hierbij vond ook samenwerking plaats met andere partijen in de wijken zoals bijvoorbeeld het JIP, Buurtwerk, Kwadraad etc.

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 In deze jaren is, naast de jongeren, ook geprobeerd ouders te bereiken via alternatieve routes (op straat, wijken, buurthuizen, kraampjes etc.). Dit betreft gezinnen/ouders/ jongeren uit lage SES (sociaal- economische status) wijken waarvan we weten dat de jongeren een verhoogd risico hebben op het gebruik van middelen. Dit betreft met name de wijken Meerzicht en Palenstein. In 2023 zien we een normalisering waarbij ouders beter bereikbaar waren. Indigo heeft aangegeven dat via deze wegen de volgende aantallen jongeren en ouders zijn bereikt. 2021: 1083 personen bereikt waarvan 948 minderjarige jongeren en 135 ouders. 2022: 1307 personen waarvan 1.183 minderjarige jongeren en 124 ouders. 2023: 903 personen waarvan 512 minderjarige jongeren en 391 ouders. -Chris en Voorkom! -alcoholvoorlichting In 2021 hebben 25 leerlingen op een basisschool preventievoorlichting gehad. In 2022 hebben op een basisschool en een vo-school preventievoorlichtingen plaatsgevonden. Hierbij waren er in totaal 290 leerlingen aanwezig. In 2023 hebben op een basisschool en een vo-school preventievoorlichtingen plaatsgevonden. Hierbij waren in totaal 344 leerlingen aanwezig. Deels door de

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022

Sport: 1. Bij sportevenementen (via combinatiefunctionarissen): informeren en adviseren over preventie en ten behoeve van handhaving; 2. Aansluiten bij een sportcafé: informeren en adviseren over preventie en ten behoeve van handhaving; 3. Zie ‘Alcoholwet-project’ bij sportverenigingen onder Actualisering Toezicht- en handhavingsmodel Alcoholwet ten behoeve van integrale controles*. Punt 4. 4. Iemand van de alcoholpoli Delft geeft bij sportverenigingen voorlichting over gevolgen alcohol(misbruik)

Sportclubs bewust maken dat alcoholmisbruik niet bij hen past.

Paracommerciële instellingen

gemeente gefinancierd, deels door het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en deels door de Metropoolregio Rotterdam Den Haag- middelen (MRDH). 2- Tijdens de pandemie zijn veel informerende activiteiten, waaronder preventievoorlichting voor barvrijwilligers, niet doorgegaan. De beperkingen in de verkoop aan de bar heeft ook forse financiële invloed op de instandhouding van de sportverenigingen gehad. Zij hebben deze inkomsten nodig. Het stimuleren van alcoholpreventie heeft derhalve niet de hoogste prioriteit gehad. Met de betrokken ketenpartners (bijv. beleidsafdeling sport, GGD) wordt gekeken hoe hier verder invulling aan wordt gegeven. Dit wordt meegenomen in het nieuwe uitvoeringsprogramma alcoholpreventie. Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaat A) Regelgeving & handhaving (t.b.v. speerpunt C) 1- Het informeren en adviseren bij sportevenementen t.b.v. handhaving is niet gebeurd omdat er geen alcohol tijdens deze evenementen geschonken werd. 2- Door de pandemie vond er in 2021 en 2022 elk jaar 1 sportcafé plaats (waarvan één digitaal). In 2023 zijn er twee sportcafés gehouden. Over het algemeen is ‘alcoholpreventie’ niet een onderwerp waar sporters heel enthousiast van worden.

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 Bij de sportverenigingen is in de postcovidperiode meer prioriteit gegeven aan andere onderwerpen. In de nieuwsbrief aan de sportverenigingen is wel aandacht aan ‘alcoholpreventie’ geschonken. Vanuit netwerkregie sport wordt aangegeven dat er meer effect wordt behaald door in de nieuwsbrief te blijven wijzen op de verplichting van de IVA (Instructie Verantwoord Alcoholschenken) en op de mogelijkheden om deze (digitaal) te volgen. 3- In gesprekken is gewezen op de noodzaak van het opleiden van het barpersoneel en is verwezen naar de online IVA cursus (Instructie Verantwoord Alcohol schenken). Voor aankomende jaren (2024-2027) is er meer ruimte voor zaken als een bericht in de nieuwsbrief over bijvoorbeeld de verplichte IVA scholing en het weer scherp krijgen van de regels zoals schenktijden. Het is aan de boa om te controleren of dit in orde is bij de sportverenigingen.

Aandacht geven aan nadelige gevolgen alcoholintoxicaties

Alcoholintoxicaties verminderen.

Jongeren en ouders/opvoeders

4- Vanwege Corona heeft er geen voorlichting plaatsgevonden bij sportverenigingen vanuit de alcoholpoli in Delft. Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaat B) 1- Er zijn geen betrouwbare cijfers beschikbaar over jongeren uit Zoetermeer

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 1.

Feiten en cijfers van de alcoholpoli (Delft) inzetten bij het infomeren van jongeren en hun ouders.

Actualisering Toezicht- en handhavingsmodel Alcoholwet ten behoeve van integrale controles* 1. Elke Alcoholwet vergunninghouder en/of ontheffinghouder (horeca, slijterijen, supermarkten, para-commerciële instellingen en tijdens evenementen) wordt tenminste één keer per vier jaar gecontroleerd; 2. Inzetten van mystery guests; Deze inzet wordt uitgebreid door de mystery guest ook in te zetten bij bezorgrestaurants zonder vergunning voor controle m.b.t. het ter plaatse nuttigen van alcohol.

Update van Horecahandboek Zoetermeer 1. Horecahandboek Zoetermeer aanvullen met preventiemateriaal;

Degelijke bestuurlijke handhaving op de Alcoholwet.

Alcoholwetvergunninghouders / Alcoholwetontheffinghouders

die in 2021-2022 op de alcoholpoli (Reinier de Graaf ziekenhuis) terecht zijn gekomen. Dit betreft regiocijfers. Wel is gemeld dat minder patiënten uit Zoetermeer zijn doorverwezen naar de alcoholpoli dan in voorgaande jaren, maar het is niet helder of dat ook betekent dat er minder jongeren in het ziekenhuis gekomen zijn als gevolg van alcoholgebruik. Regelgeving & handhaving (t.b.v. speerpunten A t/m D) 1- In 2021 hebben er 241 horecacontroles plaatsgevonden. In 2022 hebben er 170 horecacontroles plaatsgevonden. In 2023 hebben er tot oktober 28 horecacontroles plaatsgevonden. In de cijfers van 2021 en 2022 zijn ook de horecacontroles in het kader van de coronamaatregelen meegenomen. In 2023 was sprake van een capaciteitsgebrek en personele wisselingen, vandaar dat het aantal controles lager is.

Zorgen dat het Horecahandboek aansluit bij het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 20192022

Alcoholwetvergunninghouders

2- In 2021 en 2022 zijn er geen mystery guests ingezet doordat er (deels) nog sprake was van coronamaatregelen. In 2023 zijn er geen mystery guests ingezet vanwege personele wisselingen en capaciteitsgebrek. Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaat B) 1- De Nix18 stickers zijn toegevoegd aan het Horecahandboek.

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 2. 3.

Bestaande Alcoholwet-vergunninghouders ontvangen het Horecahandboek Zoetermeer per post; Nieuwe Alcoholwet-vergunninghouders ontvangen het Horecahandboek Zoetermeer per post;

Het voorlichten van ondernemers door de Alcoholwet-controleur 1. Vanaf medio 2022 wordt door de Alcoholwet-controleur een periodiek spreekuur ingepland voor horecaondernemers zodat zij (digitaal) vragen kunnen stellen en ondersteuning kunnen krijgen. 2. Vanaf 2021 wordt door de Alcoholwetcontroleur onderzocht in hoeverre ondernemers een keurmerk kunnen ontvangen op het moment dat bij meerdere Alcoholwet-controles is gebleken dat de onderneming volledig aan alle eisen en verplichtingen vanuit de Alcoholwet voldoet. Het uitgangspunt hierbij is om deze ondernemers op een

Het voorlichten van horecaondernemers m.b.t het handhavingsbeleid rondom alcoholpreventie en andere bijkomende zaken.

Het belonen van ondernemers die aan alle eisen en verplichtingen voldoen en het motiveren van andere ondernemers om dit voorbeeld te volgen.

Alcoholwetvergunninghouders

2/3- In 2021 zijn 7 mappen verstuurd per post. In 2022 zijn er 33 mappen per post verstuurd. Bij het verzenden van de mappen is men tegen een aantal praktische zaken aangelopen (zoals leveringsproblemen). Hierdoor heeft het verzenden van de mappen heel veel tijd gekost. In 2023 tot oktober 9 handboeken uitgereikt door de Alcoholwet-controleur. Het handmatig uitreiken van de handboeken blijkt efficiënter te zijn, waardoor dit in het volgende uitvoeringsprogramma gecontinueerd en gecombineerd wordt met een kennismakingsgesprek. Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaat B) 1- In verband met personele wisselingen is het niet gelukt om dit spreekuur op te zetten. Vanaf 2024 wordt het uitreiken van de horecahandboeken een kennismakingsmoment en wordt de ondernemer voorzien van de belangrijkste informatie. 2- In 2022 is er gewerkt aan een werkinstructie. In verband met personele wisselingen en capaciteitsgebrek is het niet gelukt om het idee met betrekking tot een keurmerk verder uit te werken. Er is voor gekozen om in het nieuwe uitvoeringsprogramma vooral de focus te

Uitvoeringsprogramma Alcoholpreventie 2021-2022 Behorend bij Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2019-2022 ludieke wijze te belonen voor het nakomen van de gestelde eisen. Halt-straf door Team handhaving

Uitvoering Toezegging 631 (alcoholpreventie bij evenementen) Handhaving tijdens evenementen is meegenomen onder het genoemde actiepunt Actualisering Toezicht- en handhavingsmodel Alcoholwet ten behoeve van integrale controles*, onder 1.

Bij een Halt-straf wordt samen met de ouders/opvoeders de situatie besproken en wordt er gezocht naar een oplossing voor het (overmatig) alcoholgebruik.

Jongeren en ouders/opvoeders

Bewustwording bij organisatoren van evenementen over hun verantwoordelijkheid.

Organisatoren van evenementen

leggen op het uitdelen van de handboeken en het kennismakingsmoment. Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaat A) In de jaren 2021 en 2022 zijn 3 jongeren doorverwezen naar Halt en in 2023 heeft geen enkele jongere een Halt-straf gekregen. Educatie & bewustwording (T.b.v. beoogde resultaat A) Zie Actualisering Toezicht- en handhavingsmodel Alcoholwet ten behoeve van integrale controles*, onder 1.

* Integrale controles betreffen controles waarbij gekeken wordt naar zowel de vergunning en/of ontheffing, de inrichtingseisen, het aanwezige terras en de naleving van de leeftijdsgrenzen. De integraliteit heeft dus te maken met de verschillende aspecten waarnaar gekeken wordt tijdens een controle.