Bijlage 1F - Positieve gezondheid en het huishouden

Titel voorstel: Positieve gezondheid en het huishouden Naam verantwoordelijke uitwerking: Martin van Wanrooij

I.

Beschrijf het voorstel

Inleiding In Zoetermeer staat, net zoals in heel Nederland, de zekerheid van zorg onder druk als gevolg van een toename van de groep zorgbehoevenden. Dit terwijl het aantal mensen werkzaam in de zorgsector, constant blijft of afneemt door vergrijzing en door een lagere instroom van voormalig scholieren vanwege een lager geboortecijfer. Ouderen worden bovendien steeds ouder waardoor er steeds meer mensen een beroep doen op ondersteuning. De oorspronkelijke Wmo-gedachte was dat vanuit de participatiegedachte mensen uit het sociale netwerk een groot gedeelte van de zorgbehoefte zouden opvangen. In de praktijk blijkt dat het sociale netwerk van veel ouderen klein is en bestaat uit leeftijdsgenoten die zelf ook zorg vragen. Kinderen wonen en werken ver weg en hebben vaak een dubbele taakbelasting omdat zij hun eigen kinderen opvoeden, werken en de eigen huishouding moeten draaien. Tot slot komt de beschikbaarheid van de noodzakelijke ondersteuning in toenemende mate onder druk te staan als gevolg van een tekort aan personeel. Het college heeft regelmatig over een andere aanpak gecommuniceerd met de raad, bijvoorbeeld met de raadsmemo op 15-04-2021: de inkoop van de hulp bij het huishouden was een van de stappen om de ondersteuning op lange termijn bereikbaar en beheersbaar blijft. Dit doen we door te investeren in positieve gezondheid en preventie.

Deze ontwikkelopdracht is een uitwerking van deze visie. Doel voorstel Een van de doelen van het sociaal innovatiefonds is het verkleinen van de verschillen tussen wijken en buurten. Het toekomstbeeld is een palet van wijken en buurten. Zoetermeer profileert zich als een stad van toegepaste innovatie. We gaan voor positieve gezondheid: we focussen ons op het bevorderen van gezondheid, preventie, welzijn, zelfzorg en zinnige zorg. Dat is geen holle frase maar een overtuiging van waaruit we werken. De kwaliteit van leven wordt groter naarmate men meer zelf kan doen. Zonder preventie is het dweilen met de kraan open. Welke rol heeft huishoudelijke ondersteuning vanuit positieve gezondheid gezien? Doen we dan wel de juiste dingen? Hoe laten we inwoners langer, zinvol en vitaal leven? Met die opdracht gaat een projectmanager aan de slag: samen met partners in de stad experimenteren, leren en ontdekken om zo bij te dragen aan de gestelde doelen van het sociaal innovatiefonds en tegelijkertijd bij te dragen aan het financieel bestendig houden van de Wmo huishoudelijke ondersteuning.

De doelgroep Alle inwoners in Zoetermeer met een ondersteuningsvraag in het huishouden. In praktijk gaat het hierbij met name over 75+-ers. Relevantie Wat hebben we als stad te doen om ouderen op een waardevolle en waardige manier deel te laten blijven nemen aan hun omgeving? We zien dat 8% van de 75+ers in een instelling woont, 92% woont zelfstandig. Hier ligt dus een opgave voor de stad. We willen als impact dat deze mensen zo lang mogelijk zinvol, vitaal, zelfstandig te leven en zich gelukkig voelen. De vraag is: hoe doe je dat? Samen met onze partners gaan we investeren in preventie en inzetten op positieve gezondheid. Hiermee houden we de noodzakelijke Wmo-ondersteuning beschikbaar voor de mensen die het nodig hebben.

II.

Implementatie

Wat doen we nu? Een inwoner met een ondersteuningsbehoefte in het huishouden meldt zich bij de gemeente voor een aanvraag huishoudelijk ondersteuning Wmo. De gemeente heeft hier momenteel twee antwoorden op: verbeteren van de fysieke gesteldheid zodat de huishouden weer zelf gedaan kan worden of overnemen van de huishoudelijke taken vanuit de Wmo. Innovatiefonds Met de financiering uit het innovatiefonds kan een palet aan mogelijkheden ontwikkeld worden, een werkmethodiek, zodat de inwoners zelf de regie in het huishouden kan houden. Zo is advies op maat noodzakelijk, de inzet van technische hulpmiddelen. Maar ook de opzet van een was en strijkservice. Hiertoe wordt een werkgelegenheidsproject opgezet. Partners De gemeente zit in de rol van ontwikkelaar, aanjager, financier en stimulering van dit project samen met de partners in de stad. Effectiviteit Dit is een nieuwe weg die bewandeld gaat worden. Hieruit wordt een werkmethodiek ontwikkeld voor de hele stad. Dit betekent dat er extra aandacht dient te zijn voor meten van resultaten, bijvoorbeeld de eigen kracht van onze inwoners. Natuurlijk zal onderzocht worden of gebruik gemaakt kan worden van positieve ervaringen elders. Bestendiging resultaten na afloop Wanneer de werkmethodiek ontwikkeld is, kan deze in de hele stad worden geïmplementeerd. De ontwikkelkosten zijn dan reeds geweest.

Door te starten bij de eerste ondersteuningsvraag kan de inzet van duurdere huishoudelijke ondersteuning Wmo voorkomen worden. De ontwikkeling van de werkmethodiek wordt gefinancierd uit incidentele middelen, terwijl de uitvoeringskosten gedekt kunnen worden uit het uitvoeringsbudget Wmo.

III.

Innovatie & vernieuwing

Huishoudelijke ondersteuning is niet vanzelfsprekend de oplossing om je gelukkig te voelen. Wat heeft iemand nodig? Is dat huishoudelijke ondersteuning omdat dat toevallig ons Wmo-product is of is het aanspraak, menselijk contact? Of misschien wel allebei. Hoe gaan we dit anders organiseren? Dit is een nieuwe weg. Het is van belang over bestaande schotten te kijken. De doelstellingen van de Particiaptiewet te verbinden aan de opgave die we als stad hebben om ouderen zo lang mogelijk zinvol, vitaal, zelfstandig te leven en zich gelukkig voelen. De gemeente zit in de rol van ontwikkelaar, aanjager, financier en stimulering van dit project. Met die opdracht gaat de gemeente aan de slag. Dat doen we samen met partners in de stad. We vragen budget om deze rol voor twee jaar te kunnen invullen

IV.

Impact

We willen als impact dat oudere inwoners van Zoetermeer zo lang mogelijk zinvol, vitaal, zelfstandig te leven en zich gelukkig voelen. Daarnaast wordt werkgelegenheid gecreëerd aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Dit is van belang in een tijd waarin steeds hogere kwalificaties gesteld wordt aan arbeid. V. Financiën We vragen budget om deze rol voor 2 jaar in te vullen inclusief een uitvoeringsbudget, totaal € 400.000. De gemeente gaat samen met partners in de stad experimenteren, leren en ontdekken om zo bij te dragen aan de gestelde doelen van het sociaal innovatiefonds en tegelijkertijd bij te dragen aan het financieel bestendig houden van de Wmo huishoudelijke ondersteuning. De gemeente ontwikkelt een werkmethodiek voor de hele stad en zet een werkgelegenheidsproject op. Het uitvoeringsbudget is nodig voor het opzetten van een werkgelegenheidsproject en een smart project. Daarnaast wordt een effectmeting positieve gezondheid ontwikkeld en toegepast.

VI.

In hoeverre draagt het voorstel bij aan de 4 mechanismen van Zoetermeer 2040:

Het voorstel draagt met name bij aan het verkleinen van de verschillen tussen wijken en buurten. Het toekomstbeeld is een palet van wijken en buurten. Zoetermeer kan zich met dit voorstel profileren als een stad van toegepaste innovatie

VII.

In hoeverre past het voorstel binnen de 3 pijlers van de VNG propositie ‘De winst van het Sociaal Domein’

Het voorstel sluit aan bij de pijler Gezond leven makkelijk maken: We werken vanuit alle beleidsterreinen vanuit positieve gezondheid. We investeren in een gezonde omgeving en stimuleren gezond leven. Voor wie niet gezond is of wordt bieden we ondersteuning op alle levensgebieden.