Bijlage 1b - Lokaal Medialandschap

BIJLAGE 2

HET ZOETERMEERSE MEDIALANDSCHAP DE AANBIEDERS Het Zoetermeerse Medialandschap bestaat uit verschillende soorten lokale, regionale en landelijke media. Deze variëren van een lokale omroep en streekblad tot X-kanalen en nieuws-aggregaten. Deze lijst is samengesteld door het uitvoeren van een quick-scan, verzamelen van huidige gemeentelijke perscontacten, een oproep in het Gemeenteblad én een uitvraag bij de verschillende al bekende mediaorganisaties. Dit heeft een lijst van vijftien mediaplatformen opgeleverd. Een overzicht hiervan is te zien in onderstaande Tabel 1.

HET AANBOD Van de vijftien genoemde media in tabel 1 zijn er maar zes organisaties die een professioneel journalistiek nieuws- en reportageaanbod aanbieden. Dit zijn Streekblad Zoetermeer, Omroep West, Zoetermeers Dagblad, AD, In de Buurt Zoetermeer en de Telegraaf. Met uitzondering van het Streekblad Zoetermeer en In de Buurt Zoetermeer, zijn dit geen primair lokaal georiënteerde mediaorganisaties, maar redacties met één of meer (parttime) medewerkers die zich (deels) op Zoetermeer oriënteren.

TABEL 1 Overzicht actieve media in Zoetermeer. INSTEEK

PUBLICATIEVORM

TYPE MEDIA

112 Zoetermeer

Lokaal

Commercieel

Website, sociale media

112-nieuws

Focus op Zoetermeer*

Lokaal

Non-profit

Website, sociale media

Videointerviews

Streekblad Zoetermeer*

Lokaal

Commercieel

Krant (huis-aan-huis), website, sociale media

Nieuws en reportages

Zoetermeer Actief*

Lokaal

Non-profit

Website, sociale media

Nieuws en reportages

ZFM Zoetermeer*

Lokaal

Non-profit

Radio, TV, website, sociale media

Nieuws, reportages en vermaak

Zoetermeer.Nu

Lokaal

Commercieel

Website

Nieuwsaggregaat

Omroep West*

Lokaal (regionaal platform)

Non-profit

Radio, TV, website, sociale media

Nieuws en reportages

Zoetermeers Dagblad*

Lokaal (regionaal platform)

Commercieel

Website, e-paper sociale media

Nieuws en reportages

AD*

Lokaal (landelijk platform)

Commercieel

Krant, website, sociale media

Nieuws en reportages

Drimble

Lokaal (landelijk platform)

Commercieel

Website

Nieuwsaggregaat

In de Buurt Zoetermeer*

Lokaal (landelijk platform)

Commercieel

Website, sociale media

(Positief) nieuws en reportages

Zoetermeer.Nieuws.nl

Lokaal (landelijk platform)

Commercieel

Website

Nieuwsaggregaat

District 8

Regionaal

Commercieel

Website, sociale media

112-nieuws

Regio 15*

Regionaal

Commercieel

Website, sociale media

112-nieuws

Telegraaf

Landelijk

Commercieel

Krant, website, sociale media

Nieuws en reportages

*Deze organisaties hebben deelgenomen aan het participatietraject.

Uit het participatietraject is gebleken dat de beschikbare capaciteit voor de nieuwsvoorziening van en over Zoetermeer sterk beperkt is. Bezuinigingen hebben ervoor gezorgd dat minder redacteuren hun werk in grotere gebieden moeten uitvoeren. Dit heeft een verschraling van de mediavoorziening als gevolg. Hieruit volgt dat inwoners van Zoetermeer vooral in de breedte geïnformeerd worden over actualiteiten en grote ontwikkelingen in de stad, maar dat de diepgang hierin onvoldoende aanwezig is. Belangrijke, soms kleinschalige, wijkgerichte items en ontwikkelingen blijven daardoor vaak onbelicht. Het onvoldoende kunnen aanbieden van toonaangevende reportages, draagt bij aan het afnemen van de animo voor het media-aanbod. Raad voor het Openbaar Bestuur en Raad voor Cultuur, Lokale Media: Niet Te Missen (2020). Raad voor het Openbaar Bestuur en Raad voor Cultuur, Lokale Media: Niet Te Missen (2020), p4. 3 Stadspeiling Zoetermeer 2023. 4 Boutachekourt, K., Schuurmans, A., Jap-Sam, M., & Rubio, S., Diversiteit in de Journalistiek (2021)

LOKAAL/REGIONAAL

2

TITEL

1

HET ZOETERMEERSE MEDIALANDSCHAP

1

Hierna volgt een beknopte toelichting op de verschillende thema’s uit de sterkte- en zwakte analyse van het lokaal medialandschap uit het Lokaal Mediabeleid.

BEREIK EN REPRESENTATIE Landelijk is de trend dat het tekortschietende bereik van lokale en regionale media de burger minder snel in aanraking brengt met journalistiek dan voorheen.1 Dit vindt met mate plaats onder Nederlanders met een niet-Westerse achtergrond en onder jongeren. De informatievoorziening onder deze doelgroepen vindt op niet-traditionele wijze plaats, vaak via app-groepen en ‘eigen’ etnische-media.2 In Zoetermeer weten de mediaorganisaties hun doelgroep duidelijk te benoemen, al dan niet in zeer brede termen als ‘alle inwoners’. In praktijk blijkt dit voornamelijk de autochtone Zoetermeerder van volwassen leeftijd te zijn. Jongeren en Nederlanders met een niet-Westerse achtergrond worden ook in Zoetermeer in geringe mate tot niet bereikt. Dit wordt onderschreven door de Stadspeiling, waaruit blijkt dat 45% van de respondenten van 18 tot en met 29 jaar geen gebruik maakt van media om op de hoogte te blijven van lokale ontwikkelingen.3 Uit de participatie blijkt dat het personeel en de vrijwilligers die actief zijn, voornamelijk bestaat uit mannen zonder migratieachtergrond van middelbare leeftijd. Ondanks dat de media instellingen proberen iedere inwoner van Zoetermeer te bereiken en te representeren, bestaat het risico dat door deze samenstelling de representatie van verschillende groepen in de stad wordt beperkt.4

2

HET ZOETERMEERSE MEDIALANDSCHAP

3

CONTINUÏTEIT

MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

De lokaal georiënteerde non-commerciële mediaorganisaties voorzien problemen in de continuïteit van hun organisatie. De inkomsten wegen niet op tegen de onkosten. Dit vraagt veel van betrokken initiatiefnemers en enthousiaste vrijwilligers. Er wordt zelf geïnvesteerd óf allerhande nevenactiviteiten uitgevoerd om de organisatie draaiende te houden.

Alle mediaorganisaties geven aan maatschappelijk betrokken te zijn. Hier wordt op verschillende wijze invulling aan gegeven. Enerzijds is het aanbieden van een actuele nieuwsvoorziening al een maatschappelijke dienst, maar ook initiatieven als vraag en aanbod-rubrieken worden genoemd.

Op dit moment worden twee mediaorganisaties financieel gesteund door de Gemeente Zoetermeer. Dit zijn de lokale omroep, vanuit de wettelijke bekostigingsplicht, en het Streekblad Zoetermeer vanuit de afname van de gemeentepagina’s en het plaatsen van advertenties. Zonder deze financiële steun en investeringen kunnen deze organisaties niet zelfstandig bestaan.

Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen commerciële en non-commerciële mediaorganisaties. Laatstgenoemde groep onderscheidt zich door het initiëren van allerhande initiatieven en samenwerkingen buitenom het aanbieden van het traditionele nieuwsaanbod. Voorbeelden hiervan zijn inzamelingsacties voor het goede doel én het produceren van videoseries rondom de feestdagen. Deze organisaties geven aan graag meer van dit soort initiatieven te willen ontplooien, maar hiervoor niet de capaciteit en financiën te hebben.

IMPACT EN GEBRUIK VAN SOCIALE MEDIA Een belangrijke oorzaak in de afname van het gebruik van traditionele media, is de toename in het gebruik van sociale media. Deze internationale platformen bieden iedereen een kans informatie uit te wisselen. In de praktijk blijkt dat – vanwege een beperkte tekstruimte of focus op afbeeldingen - het in de berichtgeving op de social media platformen – en met name in de reacties – aan diepgang en nuance ontbreekt. Tegelijkertijd biedt juist gebruik van sociale media ook weer kansen op aanvullende inkomsten, afhankelijk van gepubliceerde content. Vrijwel alle lokale media maken gebruik van een website en sociale media. Vaak worden deze platformen gebruikt om berichten door te zetten en een groter bereik te verkrijgen. De algoritmen van de sociale media bepalen veelal wie wat te zien krijgt, zodat het aanbieden van traditioneel nieuws op deze platformen niet hetzelfde effect heeft als een plaatsing op de eigen website en/of uitgave. Opgemerkt wordt dat meer ‘sensationele’ content, als nieuws over woningbouw en migratie, meer interactie oplevert én daarmee door meer mensen gezien wordt. Dit overstemt daarmee berichtgeving op andere thema’s en is daarmee sterk sturend voor het aanbod van de nieuwsvoorziening op lokale media.

Het inzetten op dit soort content is echter ook een middel om meer publiek naar je pagina en meer inhoudelijke content te leiden.

RELATIE MET GEMEENTE Door alle partijen wordt sterk benadrukt dat zij onafhankelijk opereren. Journalistieke vrijheid is hierin een sterk – en ook wettelijk gewaarborgd - goed. Wel hebben de verschillende partijen aangegeven verschillende behoeften te hebben, die in de huidige relatiestructuur met de gemeente geen plek hebben. Er zijn ook opmerkingen gegeven op het gebied van communicatie en perswoordvoering. Het gemeentelijk communicatiebeleid valt echter niet binnen de reikwijdte van dit mediabeleid. Deze opmerkingen zijn besproken met de afdeling Communicatie.

BEHOEFTEN Er is sprake van een behoefte aan meer actieve ondersteuning van het lokaal medialandschap. Dit varieert van het hebben van een vast aanspreekpunt tot financiële ondersteuning. Ook is er de wens om gemakkelijker gefaciliteerd te worden in specifieke behoeften. Deze specifieke behoeften lopen sterk uiteen en variëren per nieuwsvoorziening.

4