Bijlage 1 - Volkshuisvestingsprogramma (DSO-versie)

Definitie aandachtgroepen: Groepen die behoefte hebben aan betaalbare sociale huurwoningen met daarnaast zorg en ondersteuning. Daarnaast hebben ze een dringende woonvraag waardoor ze voorrang krijgen. We onderscheiden drie aandachtgroepen met voorrang:

Aandachtsgroepen met een dringende woonvraag waardoor ze voorrang krijgen 1. Uitstroom uit zorginstellingen Om uiteenlopende redenen kunnen inwoners tijdelijk in een instelling verblijven. Het kan hier gaan om Zoetermeerders met een psychische of psychosociale kwetsbaarheid, verstandelijke beperking, gedetineerden, slachtoffers van huiselijk geweld of mensen die dak- en thuisloos zijn geworden. Ze verblijven tijdelijk in een (zorg)instelling, beschermd wonen of maatschappelijke opvang. Wanneer ze weer zelfstandig kunnen gaan wonen met begeleiding hebben zij woonruimte nodig. Het is een uitdaging weer je weg te vinden in het dagelijks leven en onderdeel uit te maken van de maatschappij. Jaarlijks worden er circa 65 mensen op deze manier gehuisvest door corporaties. Er gelden vaste afspraken uit het Convenant Zorgafhankelijke Groepen, bijvoorbeeld over het huurcontract. We verwachten dat het beroep op sociale huurwoningen vanuit deze aandachtsgroep gaat toenemen naar jaarlijks 180 mensen. 2. Statushouders (of vergunninghouders?): De gemeente heeft een wettelijke taak(stelling) om te zorgen voor de huisvesting van statushouders. De huisvesting van statushouders is van maatschappelijk belang omdat zij daarmee een bestaan op kunnen bouwen in Nederland. De huisvesting verloopt de afgelopen jaren moeizaam.

Dit zorgt ervoor dat de asielketen vastloopt en mensen met een verblijfstatus niet kunnen inburgeren. We houden rekening met een jaarlijkse taakstelling van 300 personen. De huisvesting van alleenstaande statushouders geeft in Zoetermeer de grootste uitdaging. 3. Urgenten: het aantal urgentieverklaringen gaat weer fors toenemen, hoewel dit de afgelopen jaren flink is afgenomen. In de huisvestingsverordening is een hoofdstuk opgenomen over de urgenten. De regels zijn regionaal afgestemd. Zoetermeer heeft een lokale urgentiecommissie, die de aanvragen voor urgentieverklaringen behandelt. Het aantal verleende urgentieverklaringen is tussen 2019 en 2023 fors gedaald van 140 naar 68. Dat komt omdat de Huisvestingsverordening vanaf 2019 veel strenger is geworden. Hierdoor komen er minder mensen in aanmerking voor een urgentieverklaring. De verwachting is dat deze groep weer gaat groeien wanneer de nieuwe wet regie volkshuisvesting van kracht zal zijn. De urgentieregels worden als gevolg van deze wet minder streng wat zal betekenen dat er meer mensen een urgentie kunnen krijgen. Ook uittredende sekswerkers behoren tot deze doelgroep.

Aandachtsgroepen die een specifieke woonwens hebben maar geen voorrang op de woningmarkt. Aandachtsgroepen die een specifieke woonwens hebben maar geen voorrang op de woningmarkt: 1. Senioren: Een groot deel van Zoetermeerders woont al tientallen jaren in Zoetermeer en hebben door hun leeftijd een steeds grotere behoefte aan gepaste zorg op de juiste plek. Door het huidige tekort aan nieuwe passende seniorenwoningen blijven deze Zoetermeerders vaker en langer thuis wonen in de gezinswoning waar ze hun gezin hebben gesticht. Dat kan leiden tot problemen op het gebied van veiligheid en gezondheid. De opgave in seniorenhuisvesting wordt deels ingevuld als zorggeschikte

54

Concept

(van 8-10-2025 13:56)

Concept 55

2.

woningen. Voor deze woningen is actieve betrokkenheid van een zorgorganisatie noodzakelijk en zal de toewijzing aan regels onderhevig zijn (er zal een zorgindicatie moeten zijn). Studenten:

3.

Zoetermeer huisvest meerdere (hogere) beroepsopleidingen: het MBO Rijnland en de Haagse Hogeschool. Tegelijkertijd biedt Zoetermeer vrijwel geen huisvesting specifiek gericht op studenten, waardoor studenten moeilijk slagen voor een woning of kamer. Studentenhuisvesting is positief voor het vestigingsklimaat van de Haagse Hogeschool en MBO Rijnland. Ook voor Zoetermeer is het positief als we deze jongeren kunnen aantrekken en behouden. Studenten zorgen namelijk voor reuring en ontwikkelen hun talenten volop. Woonwagenbewoners:

4.

Sinds 2018 gelden er nieuwe landelijke richtlijnen voor woonwagenbewoners. Samenvattend komt het erop neer dat een gemeente rekening houdt in zijn woonbeleid met de specifieke woonbehoefte van woonwagenbewoners en voorziet in voldoende standplaatsen, zodat woonwagenbewoners binnen een redelijke termijn een standplaats kunnen krijgen. Zo mogelijk wordt tegemoetgekomen aan de wens om in familieverband samen te leven. Het toewijzingsbeleid voor woonwagenbewoners binnen de gemeente Zoetermeer wordt geregeld in de huisvestingsverordening. Uit recent onderzoek blijkt een huisvestingsbehoefte van 15 sociale huurwagens. Arbeidsmigranten:

5.

Er is regional een groeiende vraag naar tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten. Het is logisch dat deze groep ook in Zoetermeer landt vanwege de centrale ligging van Zoetermeer te midden van agrarische en logistieke werkgelegenheid. We zien de noodzaak dat deze huisvesting op een leefbare en betaalbare wijze plaatsvindt. De huisvesting van arbeidsmigranten vindt nu verspreid en ‘onder de radar’ plaats binnen het particuliere verhuursegment van Zoetermeer. De omvang van de huidige en benodigde huisvesting is onvoldoende in beeld. Cruciale beroepsgroepen: Personeel van politie, ziekenhuispersoneel, personeel van zorginstellingen en leraren van primair en voortgezet onderwijs.

Concept

(van 8-10-2025 13:56)

Bijlage 4 Omgevingswet geeft een nieuwe werkwijze Visie 2040 en Ruimtelijke Strategie (Omgevingsvisie) geven stip op de horizon

Concept

De Omgevingsvisie van de gemeente is maatgevend voor alle omgevingsprogramma's, zo ook dit Volkshuisvestingsprogramma. In de Visie Zoetermeer 2040 en de Ruimtelijke strategie doen we uitspraken over wonen, volkshuisvesting en verduurzaming. De meest relevante zijn de volgende:

56

Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 • Paragraaf 1.2. Zoetermeerse mechanismen • Paragraaf 2.1. Zoetermeer is mijn thuis • Paragraaf 2.2. Duurzame stad tussen de parken • Paragraaf 2.3. Palet van wijken en buurten • Paragraaf 2.6. Zoetermeer regiostad • Paragraaf 3.3 Woningbouw als Katalysator voor een sociaaleconomisch krachtige stad • Hoofdstuk 4 De Zoetermeerse Aanpak • Hoofdstuk 5 Samen de toekomst van Zoetermeer vormgeven Ruimtelijke Strategie • Hoofdstuk 3 het DNA van Zoetermeer • Hoofdstuk 5: Ruimte voor maatwerk: leefmilieus van Zoetermeer • Paragraaf 6.3. Wonen • Paragraaf 6.7 over energie • Hoofdstuk 7: Doorkijk voorbij 2040 • Hoofdstuk 8: Uitvoeringsagenda Het Volkshuisvestingsprogramma geeft een concretere uitwerking van de omgevingsvisie Met dit Volkshuisvestingsprogramma zetten we de grote lijnen voor wonen, welzijn en zorg uit voor de middellange termijn voor onze gemeente. Dit Volkshuisvestingsprogramma besteedt aandacht aan huisvesting van alle groepen in onze samenleving en geeft uitvoering aan de Visie 2040 en Ruimtelijke strategie voor Zoetermeer. De beleidsuitspraken uit het Volkshuisvestingsprogramma worden verder uitgewerkt in regelgeving voor het omgevingsplan. Bij het Volkshuisvestingsprogramma hoort een uitvoeringsagenda waarin concrete acties zijn opgenomen. Deze is als aparte bijlage toegevoegd.

Het Volkshuisvestingsprogramma schetst de lijn voor de middellange termijn, de uitvoeringsagenda de acties op de korte termijn. De uitvoeringsagenda evalueren en actualiseren we periodiek. We monitoren jaarlijks.

Concept

(van 8-10-2025 13:56)

Bijlage 5 Totstandkoming in particiatief proces met stakeholders

Concept

Het Volkshuisvestingsprogramma is tot stand gekomen in een participatief proces met stakeholders. Dit programma gaat over de toekomst van Zoetermeer en is daarmee belangrijk voor alle inwoners, bedrijven en (belangen)organisaties. Input van marktpartijen, zorg- en welzijnspartijen, inwoners, bewonersorganisaties, de woningcorporaties, beleidsmedewerkers van de gemeente en de gemeenteraad hebben het Volkshuisvestingsprogramma waar nodig bijgestuurd en aangescherpt.

57

De gemeente is gestart met het uitvoeren van een breed woningbehoefteonderzoek. Stakeholders – met name marktpartijen en woningcorporaties – zijn gevraagd om te reflecteren op de resultaten. Tegelijkertijd is een participatievoorstel opgesteld. Hierbij heeft de gemeente ervoor gekozen om de participatie van het Volkshuisvestingsprogramma samen met de Omgevingsvisie (Ruimtelijke Strategie) te organiseren. De reden hiervoor was om inwoners en bedrijven niet te overvragen. Marktpartijen, zorg- en welzijnspartijen, inwoners, bewonersorganisaties, de woningcorporaties zijn in een vroeg stadium geconsulteerd om – gevoed door de eerste denkrichtingen – de lokale opgaven en ieders perspectief hierop te schetsen. Hiervoor zijn verschillende participatiebijeenkomsten georganiseerd, waarbij deze groepen zijn uitgenodigd. In dit participatieverslag is hierover gerapporteerd In verdiepende themasessies zijn onderdelen van het Volkshuisvestingsprogramma verder uitgediept, bijvoorbeeld het streven om wijken in balans te brengen en het realiseren van geschikte seniorenhuisvesting. Ook zijn de resultaten van het woningbehoefteonderzoek besproken. De input van deze bijeenkomsten heeft de gemeente mede gebruikt om de contourennotitie op te stellen, die bestuurlijk is besproken in het college en de commissie Stad. De contourennotitie is ook gedeeld en besproken met stakeholders.

De input van de gemeenteraad en stakeholders is gebruikt om het ontwerp Volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Dit document is besproken met de woningcorporaties, voorgelegd aan de provincie ZuidHolland en besproken in regionaal overleg met buurgemeenten. Na instemming door de gemeenteraad is het document ter inzage gelegd voor alle stakeholders die in het voorgaande proces betrokken zijn. Over de terinzagelegging is breed gecommuniceerd via de website, het lokale nieuwsblad, sociale media en in een informatieve bijeenkomst. De verschillende zienswijzen zijn in de separate Nota van Beantwoording samengevat en voorzien van een beantwoording. De zienswijzen hebben tot twee wijzigingen geleid in het Volkshuisvestingsprogramma. In de separate was-wordt tabel zijn alle wijzigingen tussen ontwerp en definitief Volkshuisvestingsprogramma samengevat. Resumerend laat voorgaand proces zien dat er burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en dat daarbij eenieder zijn zienswijze naar voren heeft kunnen brengen. Hiermee wordt voldaan aan de eisen die de participatieverordening in artikel 2.1, lid 3 en lid 4 stelt aan een omgevingsprogramma. Gevolgde processtappen van januari 2024 tot november 2025

Concept

(van 8-10-2025 13:56)

Bijlage 6 Relatie met ander beleid en programma's

Concept

Gemeentelijk grondbeleid

58

Grondbeleid is bedoeld om gronden, bebouwd en onbebouwd, op tijd beschikbaar te krijgen voor de realisatie van ruimtelijke ontwikkelingen. Grondbeleid biedt de gemeente instrumenten om deze ruimtelijke ontwikkelingen te (doen) realiseren. Bovendien gaat het bij grondbeleid om het verdelen van kosten en baten over betrokken partijen. Instrumenten van het grondbeleid, zoals kostenverhaal, onteigening en voorkeursrecht vinden hun wettelijke grondslag in de Omgevingswet. De mogelijkheid om deze instrumenten in te zetten via het publiekrechtelijke spoor is afhankelijk van de vaststelling van de (kern)instrumenten omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevingsplan en/of omgevingsvergunning. Het Zoetermeers grondbeleid wordt bepaald door drie leidende principes: ambitie gestuurd, waarde creërend en adaptief. Op basis hiervan heeft de gemeente gekozen voor situationeel grondbeleid. Dit betekent dat de gemeente per situatie afweegt welke type grondbeleid (actief, faciliterend of samenwerkend) passend is bij de belangen van de gemeente, marktpartijen en de samenleving. Daarbij maakt de gemeente telkens een afweging aan de hand van urgentie, waarde (geld en maatschappelijk waarde) en regie.

Woonbeleid Het gemeentelijk woonbeleid is nu verspreid over verschillende documenten: de Woonvisie Zoetermeer ‘Samen aan de slag op de nieuwe woningmarkt’ (2015), Woningbouwagenda Zoetermeer (2017), het Woningbouwprogramma Zoetermeer (2017), Woonwagenbeleid (2017-2022) en de Versnellingsagenda Woningbouw (2018). Het Volkshuisvestingsprogramma komt in de plaats van al deze documenten, die daarmee komen te vervallen.

Woonzorgvisie De gemeente heeft in 2021 een Woonzorgvisie vastgesteld. Deze is nog steeds actueel en wordt op moment van schrijven uitgewerkt in een Uitvoeringagenda. In dit Volkshuisvestingsprogramma zullen we een aantal keer verwijzen naar teksten uit deze Woonzorgvisie. Ook overlappen de uitvoeringsagenda van de Woonzorgvisie en de uitvoeringsagenda van dit Volkshuisvestingsprogramma. Relatie met andere domeinen

Concept

(van 8-10-2025 13:56)

Concept

Relatie met andere domeinen

De woonopgave staat niet op zichzelf. Het gaat niet alleen over het bouwen van woningen maar bijvoorbeeld ook over ambities om bestaande woningen en woongebieden toekomstbestendig, leefbaar, duurzaam en toegankelijk te maken en houden. Dit vraagt om een integrale blik en verbinding met andere beleidsvelden zoals zorg, welzijn, duurzaamheid, ruimtelijk domein, mobiliteit en economie. De insteek is niet om op al deze terreinen beleid te ontwikkelen in dit volkshuisvestingprogramma. Wel is in dit programma de opgave van specifieke woonvormen voor mensen met een (toekomstige) zorgvraag opgenomen. Ook leggen we hier de verbinding met aangrenzende beleidsvelden. Volkshuisvesting gaat over meer dan wonen alleen, het gaat uiteindelijk over (samen)leven. Zo vormt een huis en de buurt waarin men woont een belangrijke basis om een leven op te bouwen, naar elkaar om te kijken en waar nodig voor elkaar te zorgen.

Regionale of nationale kaders Regionale realisatieagenda wonen Haaglanden Zoetermeer heeft in 2023 de Regionale realisatieagenda wonen Haaglanden (hierna: woondeal ondertekend). De gemeente omarmt de landelijke ambities voor woningbouw. In ruil hiervoor krijgen wij steun van rijk en provincie bij het wegnemen van knelpunten bij woningbouw. De landelijke ambities landen in dit Volkshuisvestingsprogramma. Wet Versterken regie Volkshuisvesting Dit wetsvoorstel is onlangs voorgelegd aan de Tweede Kamer. Als de wet wordt aangenomen heeft dit gevolgen voor dit Volkshuisvestingsprogramma, de Huisvestingsverordening en de Woonzorgvisie. De gemeente sorteert met dit Volkshuisvestingsprogramma al voor op deze wetswijziging. Hieronder volgen twee voorbeelden van zaken die veranderen als deze wet wordt aangenomen. In onze woonzorgvisie zijn al aandachtsgroepen opgenomen, maar de groepen die hieronder vallen worden uitgebreid met arbeidsmigranten, studenten, woonwagenbewoners en statushouders als de wet Versterking Regie Volkshuisvesting van kracht wordt. Met de inwerkingtreding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting worden er veel meer wettelijke urgentiecategorieën benoemd. Hierdoor zal het aantal urgentieverklaringen naar verwachting met ruim 20% toenemen.

59

Concept

(van 8-10-2025 13:56)

Regionale Woonzorgvisie In de regio Haaglanden wordt op moment van schrijven gewerkt aan een regionale woonzorgvisie. Deze visie wordt vermoedelijk in de loop van 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad.

Concept

Met name grote vraag naar nultredenwoningen verwacht We beschikken in Zoetermeer momenteel over een woningvoorraad die grotendeels bestaat uit gezinswoningen. Zowel uit grondgebonden- (zoals rijwoningen) als meergezinswoningen (zoals appartementen). De veranderende behoefte van onze inwoners betekent ook dat onze huidige woningvoorraad niet langer altijd kan voorzien in deze behoeften.

60

Concept

De huishoudensgroei, de mate van vergrijzing en het fors kleiner worden van de gemiddelde omvang van een huishouden, zorgen ervoor dat de woonbehoeften van onze inwoners veranderen. Naar verwachting zal de vraag naar nultredenwoningen flink stijgen. Dit zijn woningen die geschikt zijn voor onze ouder wordende bevolking en mensen met (enige vorm van) een zorgvraag. De vraag naar nultredenwoningen is zowel aanwezig onder huurders als bij woningbezitters. Huishoudens wisselen daarbij niet snel van huur naar koop, of vice versa. Verder blijkt uit het woonbehoefteonderzoek dat er – naast deze grote nultredenopgave – ook vraag zal blijven bestaan naar andere type woningen zoals reguliere grondgebonden woningen. De vraag naar grondgebonden woningen zit daarbij met name in het koopsegment (zowel de ‘betaalbare’ categorie als de duurdere categorie). Uit analyse van de huidige woningvoorraad blijkt dat Zoetermeer voldoende grondgebonden woningen (circa 30.000 woningen) heeft om de huishoudensgroei van gezinnen op te vangen. De uitdaging hierbij is dat deze grondgebonden woningen nu (voor een deel) niet meer bewoond worden door gezinnen, maar door kleine huishoudens.

(van 8-10-2025 13:56)

Concept

Bijlage 7 Geografische informatieobjecten

61

beleidsaccent betaalbaarheid

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_e81549446fde4768bd94fe28074f4878/nld@2025-10-08;1

beleidsaccent doelgroepen aantrekken

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_b2fd9db404494e7db0ba102e9948cdad/nld@2025-10-08;1

beleidsaccent seniorenhuisvesting

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_fdcf1a2abb9b4b0ebcbf8a37615e8f70/nld@2025-10-08;1

beleidsaccent toekomstbestendig bouwen

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_c9675459ea634b8ab3d9f6fea0b40b2d/nld@2025-10-08;1

beleidsaccent woningvoorraad in balans /join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_2f212bf04aef4522b925376095790b3c/nld@2025-10-08;1 Bijlage 2 Uitvoeringsagenda Volkshuisvestingsprogramma

/join/id/regdata/gm0637/2025/Bijlage_2_Uitvoeringsagenda_Volkshuisvestingsprogramma/nld@2025-10-03;1

Binnenstad

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_c19ae3dbc7f34b65a8b2a10be43d27e2/nld@2025-10-08;1

Buytenwegh

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_25729b86bbdb48e5a37101a2f73598be/nld@2025-10-08;1

De Leyens

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_ee46b6ade6d54d75bd4426b686288d19/nld@2025-10-08;1

Dorp

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_113464ec7298473982f54c6040d58496/nld@2025-10-08;1

Driemanspolder

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_b4a8a97895724aa0827a13fb2b9b148e/nld@2025-10-08;1

Entree

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_1c550f86875342b48bb2242ea7bdf05f/nld@2025-10-08;1

Hoornerhage

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_c43777d901494ae18baa73e83c527526/nld@2025-10-08;1

leefmilieu historisch

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_92bfd46ebb89454fa9eb55a4c04ab87e/nld@2025-10-08;1

leefmilieu hoogstedelijk

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_d03d15b605e04a13b7af9f209eade1b9/nld@2025-10-08;1

leefmilieu stedelijk

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_612fdcc9d4b24c55aaddc96951437fdd/nld@2025-10-08;1

leefmilieu suburbaan

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_8ce3ffa38a444ec9b75a6dd3846a3f09/nld@2025-10-08;1

leefmilieu wijkcentrum

/join/id/regdata/gm0637/2025/gebiedsaanwijzing_e6960201850d45d6a1dcc4dc7199fe68/nld@2025-10-08;1

Meerzicht

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_421ab939106d43ea8b592b8b2492d9d3/nld@2025-10-08;1

Noordhove

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_c940afaeb82343239734ef7211f06689/nld@2025-10-08;1

Oosterheem

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_9d95829290b649d1985cb77a57e5d0fb/nld@2025-10-08;1

Palenstein

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_0860acc6392544cea3eec2d6e6e3594c/nld@2025-10-08;1

Rokkeveen

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_32f82b37bdc24e10ab73ccfa206f34ce/nld@2025-10-08;1

Seghwaert

/join/id/regdata/gm0637/2025/locatiegroep_09e939464ce047138016c62982bbddb1/nld@2025-10-08;1

Concept

(van 8-10-2025 13:56)