Bijlage 1 - Tweede Tussenbericht 2022

Tweede Tussenbericht 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.................................................................................................................................................................................................................................3 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................4 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie.............................................................................................................................................................7 Programma 2. Samen leven en ondersteunen...............................................................................................................................................................................14 Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen .........................................................................................................................................................................21 Programma 4.

Vrije tijd...................................................................................................................................................................................................................29 Programma 5. Veiligheid ................................................................................................................................................................................................................33 Programma 6. Dienstverlening en participatie ...............................................................................................................................................................................35 Programma 7.

Inrichting van de stad .............................................................................................................................................................................................37 Overzicht Overhead .......................................................................................................................................................................................................................45 Overzicht algemeen dekkingsmiddelen en onvoorzien ..................................................................................................................................................................48 Programmaoverstijgende onderwerpen .........................................................................................................................................................................................51 Bijlage 1 - Monitor ombuigen en vernieuwen .................................................................................................................................................................................54 Bijlage 1 - Monitor ombuigen en vernieuwen ............................................................................................................................................................................55

2

Inleiding Inleiding In het voorjaar is – in de Perspectiefnota – het Eerste Tussenbericht uitgebracht. Daarin zijn de afwijkingen in de uitvoering van de begroting 2022 opgenomen. In het nu voorliggende Tweede Tussenbericht zijn meldingen opgenomen ten opzichte van de informatie in het Eerste Tussenbericht. De gevolgen van de meicirculaire 2022 zijn eerder onder de aandacht van de raad gebracht. Ter wille van het totaaloverzicht op de begrotingsuitvoering maken deze gevolgen deel uit van het Tweede Tussenbericht en wordt in de toelichting verwezen naar de eerdere berichtgeving. De gemelde afwijkingen in de Tussenberichten hebben altijd betrekking op een doorkijk voor het gehele begrotingsjaar. De afwijkingen zijn per programma opgenomen, waarbij corona gerelateerde afwijkingen apart zijn weergegeven. Per gemelde afwijking staat aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft. De financiële afwijkingen die leiden tot een meerjarig effect zijn in de tabellen aangegeven met "Meerjarig". Deze meerjarige effecten zijn verwerkt in de Programmabegroting 2023-2026. Wanneer er geen meerjarig effect wordt verwacht staat achter de afwijking "Eenmalig" opgenomen. Voor de meldingen geldt als uitgangspunt een rapportagegrens van € 100.000 op postniveau.

De financiële uitkomst van het tussenbericht geeft een indicatie van het verwachte rekeningresultaat met de kennis van de peildatum van het Tweede Tussenbericht (augustus 2022). Als subdoel heeft het Tweede Tussenbericht ook een functie in het behouden van rechtmatigheid. De raad geeft, door in te stemmen met het Tussenbericht, autorisatie aan de verwachte bijstellingen op de exploitatie, reserves en kredieten. De accountant beschouwt in het kader van de controle op de jaarrekening 2022 overschrijdingen op programmaniveau of kapitaalskredieten niet als begrotingsonrechtmatigheid als de raad hierover tijdig is geïnformeerd.

Financiële uitkomst op hoofdlijnen Onderstaande tabel geeft de financiële prognose voor de jaarrekening 2022 op hoofdlijnen.

3

Financiële afwijkingen Tweede Tussenbericht

We zien in 2022 een noodzakelijke verschuiving aan prioriteiten. De gemeente heeft gedurende het jaar activiteiten uitgevoerd die bij de Programmabegroting 2022-2025 niet waren voorzien. De verschuiving aan prioriteiten is een gevolg van onvoorziene omstandigheden. Zo kwamen er dringende hulpvragen en noodwetgeving vanuit het rijk. Het gaat met name om de vluchtelingenproblematiek: extra vragen voor noodopvang van vluchtelingen, de opvang van Oekraïense vluchtelingen en een extra opgave/inhalen van achterstand rond de huisvesting van statushouders. Daarbij is de gemeente ook in actie gekomen voor de verstrekking van de energietoeslag, de ondersteuning bij maatregelen in het kader van de toeslagenaffaire en het terugdringen van achterstanden vanuit de coronacrisis (zoals het Nationaal Programma Onderwijs, programma 4). Hiervoor worden middelen vanuit het rijk verstrekt, maar omdat we voor deze hulpvragen medewerkers uit het reguliere proces hebben vrijgespeeld, is de personele inzet als gevolg hiervan bij bepaalde doelstellingen anders dan gepland (een concreet voorbeeld hiervan staat in programma 1, doelstelling 1.2 aansluiting onderwijsarbeidsmarkt). Binnen de gemeente spelen naast de hulpvragen van het rijk evenzeer onverwachte omstandigheden die een bijstelling van prioriteiten noodzakelijk maken.

Een duidelijk voorbeeld daarvan waren de plannen van het LangeLand Ziekenhuis, waar ambtelijke inzet naar toe is gegaan. Uit het Tweede Tussenbericht komt naar voren dat vertragingen zijn ontstaan in de geplande werkzaamheden. Het geprognosticeerde resultaat verbetert met € 7,4 mln. Dit bedrag bestaat uit meerdere grote voor- en nadelen. Het grootste voordeel is de bijstelling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds met € 2 mln. voordeel (meicirculaire 2022, overzicht OAD). Daarnaast vallen er middelen vanuit het rijk vrij van € 1,4 mln. voor taken waarvoor de gemeente nog geen plannen heeft gemaakt (vrijval taakmutaties, overzicht OAD). Er zijn minder kosten gemaakt bij de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal van € 1,6 mln. (programma 1) en minder lasten dan begroot voor Wmo van € 0,9 mln. (programma 2). Ook ontstaan er voordelen door activiteiten die vertraagd zijn en niet in 2022 worden uitgevoerd, maar in 2023 (zie hiervoor onderstaand de toelichting over budgetoverhevelingen, in totaal € 2,6 mln.). 4

Het grootste nadeel betreft minder inkomsten vanuit bouwleges van € 1 mln. door het later verlenen van vergunningen. De gevolgen van de coronacrisis zijn ook dit jaar terug te zien in de afwijkingen op de begroting. Instellingen binnen de sector kunst en cultuur hebben noodsteun aangevraagd. Dit leidt tot een nadeel van € 0,7 mln. De optelling tot het totaal per programma van de meldingen die in bovenstaande samenvatting niet wordt verklaard, bestaat uit een optelling van kleinere posten en is per programma na te lezen in het Tussenbericht.

Budgetoverhevelingen Het verwachte financieel resultaat 2022 van € 9,7 mln. positief wordt deels beïnvloed door lagere kosten, omdat voor 2022 geplande activiteiten om diverse redenen nog niet kunnen plaatsvinden. De verwachting is dat deze activiteiten doorschuiven naar 2023. Dit betreft onderwerpen waarvoor bij het bestemmen van het rekeningresultaat mogelijk een voorstel tot budgetoverheveling komt (zie onderstaande tabel voor de onderwerpen). In totaliteit is met deze uitgestelde activiteiten in 2022 een bedrag van € 2,6 mln. aan lagere kosten gemoeid.

5

Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie Beleidsmatige afwijkingen Geen

Financiële afwijkingen Nr.

Doelstelling

Onderwerp

Afwijking 2e TB2'22

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Financiële afwijkingen bestaand beleid 1

1.1

Innolabs

150.000

Voordeel

Eenmalig

2

1.1

Herstel constructiefouten binnenklimaatsysteem 3 schoolgebouwen

900.000

Voordeel

Eenmalig

3

1.2

Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt

100.000

Voordeel

Eenmalig

Subsidie Arbeidstoeleiding Pro-vso

-113.000

Nadeel

Eenmalig

4

1.2 - subsidie Europees Sociaal Fonds (ESF)

113.000

Voordeel

Eenmalig

Economische ontwikkeling en relatiebeheer

150.000

Voordeel

Eenmalig

Strategie werklocaties

100.000

Voordeel

- verrekening met reserve

-100.000

Nadeel

300.000

Voordeel

Eenmalig

275.000 381.000

Voordeel Voordeel

Eenmalig Eenmalig

5

1.3

6

1.3

7

1.5

Eenmalig

Arbeidsmarktregio; - Regiogelden

6

- Perspectief op werk - lagere uitvoeringskosten - verrekening met brede bestemmingsreserve

700.000

Voordeel

Eenmalig

Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal

-372.000

Nadeel

Eenmalig

- rijksbijdrage

372.000

Voordeel

Eenmalig

-160.000

Nadeel

160.000

Voordeel

- Steun- en herstelpakket

8

1.5

Re-integratie en arbeidsinpassing Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal 9

1.5

Eenmalig

- subsidie Europees Sociaal Fonds (ESF)

10

1.5

Dividenduitkering De Binnenbaan

1.5 + 1.6 1.5

Eenmalig

+PM

Voordeel

Eenmalig

Sociaal Innovatiefonds

925.000

Voordeel

Eenmalig

- verrekening met reserve

-925.000

Nadeel

Eenmalig

-3.800.000

Nadeel

Eenmalig

600.000

Voordeel

Eenmalig

-600.000

Nadeel

Eenmalig

-1.835.000

Nadeel

Eenmalig

1.835.000

Voordeel

Eenmalig

11

Aanpak energiearmoede 12

1.6 - rijksbijdrage, zie OAD

13

14

1.6

1.6

Wet Inburgering 2021

Toeslagenaffaire kwijtschelding, verstrekkingen en uitvoeringskosten - rijksbijdrage

7

Kwijtschelding bijstand debiteuren

15

16

- Kwijtschelding

-568.000

Nadeel

Eenmalig

- Herziening omvang voorziening dubieuze bijstand debiteuren - i.r.t. kwijtscheldingen Toeslagenaffaire - i.r.t. overige kwijtscheldingen

133.000 507.000

Voordeel Voordeel

Eenmalig Eenmalig

Bijstandslasten

-319.000

Nadeel

Eenmalig

BUIG (Rijksvergoeding bijstand)

-406.000

Nadeel

Eenmalig

-1.497.000

Nadeel

1.6

1.6

Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19 17

1.6

Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)

-125.000

Nadeel

Eenmalig

18

1.6

Zoetermeerpas

295.000

Voordeel

Eenmalig

170.000

Voordeel

1.327.000

Nadeel

Saldo Saldo programma 1

Toelichting per onderwerp 1. Innolabs Het budget ‘Innolabs in de wijken’ is bedoeld voor hbo-onderwijs en -onderzoek naar maatschappelijke vraagstukken in verschillende labs. De reden voor de onderschrijding op het budget is dat de vacature van de verantwoordelijke beleidsadviseur hoger onderwijs lang vacant is geweest. Hierdoor zijn minder projecten gestart en dus is ook minder projectbudget uitgegeven dan begroot. De verwachte onderschrijding bedraagt € 150.000 en het budget bedraagt € 242.000. Bij het bestemmen van het rekeningsresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan. 2. Herstel binnenklimaatinstallaties 3 schoolgebouwen Voor het herstel van de binnenklimaatinstallaties is in 2022 een eenmalig budget beschikbaar gesteld van € 1,2 mln. In 2022 zijn de werkzaamheden opgestart. De afronding en financiële afwikkeling vindt echter volgend jaar plaats. De verwachte onderschrijding bedraagt € 900.000. Bij het bestemmen van het rekeningsresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan. 8

3. Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt Het budget ‘Versterkte Inzet Ontwikkeling Onderwijs-Arbeidsmarkt’ is bedoeld voor het faciliteren van hybride mbo-onderwijs in de praktijk. De gemeente heeft hiervoor een project met een aanjaagfunctie. De reden voor de onderschrijding op het budget is dat de verantwoordelijke projectmanager tot en met juli 2022 ingezet is als projectmanager opvang Oekraïense ontheemden en de projectmedewerker is uitgevallen wegens ziekte. De verwachte onderschrijding bedraagt € 100.000 en het budget bedraagt € 182.000. Bij het bestemmen van het rekeningsresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan. 4. Subsidie Arbeidstoeleiding Pro-vso De subsidie is bedoeld om arbeidstoeleiding en een duurzame werkplek voor vso-leerlingen te ondersteunen. Voor dit project ontvangt de gemeente een ESF-subsidie. Deze subsidie wordt nu in de begroting opgenomen. 5. Economische ontwikkeling en relatiebeheer In de begroting is een budget van ca. € 0,8 mln. opgenomen voor de kosten voor de (beleids)medewerkers die zich bezig zijn met economische ontwikkeling en relatiebeheer. In 2022 zijn door vertrek van medewerkers vacatures ontstaan die vanwege de krapte op de arbeidsmarkt niet direct konden worden ingevuld.

Afhankelijk van de snelheid waarop deze vacatures in de tweede helft van het jaar 2022 vervuld worden zal een voordeel van € 100.000 tot € 200.000 ontstaan. 6. Strategie werklocaties In de programmabegroting is € 185.000 inclusief herfasering beschikbaar gesteld voor de uitwerking van de strategie werklocaties. Het budget voor de uitwerking van de strategie werklocaties wordt gebruikt voor het opstellen van gebiedsvisies a) de noordelijke bedrijventerreinen en b) de kantorenzone langs de A12 met aandacht voor het beter benutten ervan. In 2022 stond als uitwerking van deze strategie het opstellen van een gebiedsvisie gemengd zakendistrict A12 zone gepland. Deze opgave wordt in samenhang bekeken met het programma De Entree. In het verlengde hiervan is eerst nut en draagvlak verkend om de deelgebieden met elkaar te verbinden en in gezamenlijkheid te bekijken en te analyseren. De op te stellen gebiedsvisie wordt in de tweede helft van 2022 ingebracht ter prioritering voor een project in 2023. De verwachte onderschrijding voor 2022 bedraagt € 100.000. Hier staat een even hoog nadeel wegens onttrekking Reserve Investeringsfonds tegenover. 7. Arbeidsmarktregio De gemeente Zoetermeer ontvangt en beheert als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal de middelen voor de regio.

De besteding van deze middelen wordt bepaald in overleg met de regionale partners en vastgelegd in het jaarlijks op te stellen Uitvoeringsplan ZHC. De kosten van de afgesproken activiteiten vallen op 3 posten lager uit dan ingeschat: - Regiogelden (€ 300.000 voordeel): deze middelen ontvangt de regio met als doel om de regionale samenwerking te verstevigen. Vooraf was rekening gehouden met het inzetten van extra personeel om in te zetten op regionale projecten. Het werven van medewerkers duurt langer dan gedacht waardoor minder personeelsinzet is in 2022 dan vooraf ingeschat. - Perspectief op werk (€ 275.000 voordeel): in 2019 en 2020 is er incidenteel twee keer € 1 miljoen uitgekeerd aan de arbeidsmarktregio’s voor het programma Perspectief op werk, welke deels in 2021 en 2022 zijn besteed. Naar verwachting blijft dit jaar € 275.000 van dit programma over. Deze middelen worden meegenomen naar het uitvoeringsplan 2023 dat in het teken zal staan van het bestrijden van de krapte op de arbeidsmarkt. Daarnaast is er bij de jaarrekening 2021 per saldo minder uit de brede bestemmingsreserve onttrokken dan eind 2021 werd verwacht (namelijk € 681.000 waar rekening gehouden was met € 1,0 mln.), waardoor er extra middelen voor initiatieven in de regio resteren ten opzichte van wat in de begroting was opgenomen. Dit leidt tot een 9

incidenteel voordeel van € 381.000. - Steun- en herstelpakket (€ 700.000 voordeel): voor de aanpak jeugdwerkloosheid heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld vanuit het steun- en herstelpakket omdat de verwachting was dat de jeugdwerkloosheid sterk zou stijgen. De arbeidsmarkt is echter in korte tijd snel veranderd, waardoor er minder jongeren werkloos zijn geraakt dan verwacht en deze middelen nog niet zijn ingezet. Er wordt nu gewerkt aan een herziene aanpak voor de regio gericht op kwetsbare jongeren en hoe zij kunnen profiteren van de huidige krappe arbeidsmarkt. 8. Regionaal mobiliteitsteam Het Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal (RMT ZHC) helpt werkzoekenden, werknemers en ondernemers met onder andere kosteloze (om)scholing en begeleiding. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft hiervoor geld beschikbaar gesteld, namelijk € 372.000. Hier tegenover staan ook kosten voor hetzelfde bedrag. 9. Re-integratie en arbeidsinpassing Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Dit project zet in op het bevorderen van actieve inclusie van kwetsbaren met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente Zoetermeer is door de minister van SZW aangewezen als centrumgemeente en daarmee ESF-subsidie aanvrager. De uitvoering van de activiteiten wordt gedaan door werkbedrijf De Binnenbaan.

Ten behoeve van dit project verwacht het werkbedrijf dit jaar € 160.000 aan kosten, welke kosten zullen worden gedekt uit de ESF-subsidie die via de gemeente worden verrekend. 10. Dividend De Binnenbaan Werkbedrijf De Binnenbaan heeft in 2021 een positief resultaat van € 1.800.000 gedraaid. Conform statuten kan dit afhankelijk van de winstbestemming leiden tot een dividenduitkering. Over de besluitvorming daaromtrent en de processtappen betreffende de totstandkoming van het dividendvoorstel wordt u in oktober nader geïnformeerd middels het Raadsvoorstel "Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023" zaak id 2022-074463. 11. Sociaal Innovatiefonds Op 28 juni 2021 heeft de raad het Raadsvoorstel “Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Eneco-middelen” vastgesteld. Onderdeel van dit besluit is het instellen van een sociaal innovatiefonds. De projecten Basisbanen, Vindplaats verbogen schulden en Onder de pannen zijn drie van de projecten uit het sociaal innovatiefonds. Er is onlangs een programmamanager aangenomen die een overkoepelend plan zal schrijven voor de uitvoering van deze projecten. Hierna zal de uitvoering van de projecten kunnen starten. De uitgaven verschuiven hierdoor naar volgend jaar en er ontstaat dit jaar een verwacht voordeel van € 925.000.

Omdat het sociaal innovatiefonds gedekt wordt uit de brede bestemmingsreserve ontstaat er ook een nadeel van € 925.000 aan de inkomstenkant. 12. Aanpak energiearmoede Als gevolg van de sterk stijgende energieprijzen is er aanleiding om de huishoudens met lagere inkomens te ondersteunen in hun koopkracht. Het kabinet heeft daarvoor middelen vrijgemaakt om met inzet van de gemeenten, de huishoudens met een inkomen van maximaal 120% van de bijstandsnorm, een extra compensatie te verstrekken van € 500. De inschatting is, dat ongeveer 6.500 huishoudens voor de tegemoetkoming in aanmerking komen. Het college heeft de uitvoeringsregeling voor het kunnen verstrekken van deze vergoeding inmiddels vastgesteld. Indien de gehele doelgroep van 6.800 kan worden bereikt respectievelijk een aanvraag doet op de vergoeding, dan zijn de extra kosten €3.3 mln. De extra uitvoeringskosten worden vooralsnog ingeschat op € 0,5 mln. Na afloop van de regeling blijkt hoe groot het daadwerkelijk beroep op de vergoeding is en of de rijksvergoeding toereikend is. Een eventueel onvoldoende compensatie van het rijk wordt als nadeel ten laste van de exploitatie verantwoord. 10

13. Wet Inburgering 2021 In 2021 is de nieuwe wet in werking getreden. Door de moeizame registratie van vergunninghouders onder de nieuwe wet mede veroorzaakt door o.a. kinderziektes met de koppeling voor registratie van gegevens met DUO. Ook door de vluchtelingenstroom vanuit de Oekraïne, blijft de instroom van vergunninghouders onder de wet inburgering 2021 achter. Hierdoor zullen de lasten €600.000 lager uitvallen ten opzichte van de eerdere lasten gemeld in TB1. 14. Toeslagenaffaire Het Rijk heeft de gemeente gevraagd te ondersteunen bij zijn maatregelen in het kader van de kinderopvangtoeslag. Dit beroep betreft enerzijds zaken in de uitvoering en anderzijds het kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen op de betreffende groep ouders. Onze eerste inschatting van de hiermee samenhangende kosten bestaat uit: • € 621.000 uitvoeringskosten • € 443.000 kwijtschelding • € 771.000 individuele verstrekkingen (met name medisch en inrichting) De verwachte vergoeding van het Rijk met betrekking voor het jaar 2022 bedraagt € 1,835 mln. 15. Kwijtschelding bijstand debiteuren en voorziening dubieuze bijstand debiteuren Er is € 568.000 meer aan gemeentelijke vorderingen kwijtgescholden dan begroot, wat is veroorzaakt door het inlopen van achterstanden in de werkvoorraad.

Met de kwijtschelding van vorderingen vermindert tegelijkertijd het bedrag waarvoor in de voorziening dubieuze debiteuren een bedrag wordt aangehouden. Een bedrag van € 133.000 kan uit de voorziening vrijvallen als gevolg van de kwijtscheldingen aan gedupeerden van de toeslagenaffaire en € 507.000 als gevolg van de overige kwijtscheldingen. 16. Bijstandslasten/BUIG De ontwikkeling van de bijstandsaantallen is marginaal (0,2%) positiever dan de inschatting (volumedaling van ca 3,5%) gemaakt bij de Perspectiefnota/Tussenbericht 1, wat een voordeel oplevert van ca. € 91.000. Na het opmaken van van het eerste tussenbericht werd bekend dat de Binnenbaan in 2021 ca € 80.000 meer aan Loonkostensubsidie heeft betaald dan verwerkt in de Zoetermeerse jaarrekening en werd bekend wat de RBZ Rotterdam -die voor Zoetermeer de uitvoering van de Bbz doet- aan Bbz light (verstrekking levensonderhoud) verstrekt had, dit was ca € 330.000 meer dan verwacht en verwerkt. De Rijksvergoeding voor de bijstandslasten komt naar verwachting € 406.000 lager uit dan verwerkt in Tussenbericht 1. Bij het opmaken van Tb1/Perspectiefnota zijn de landelijke cijfers van het CBS nooit volledig bekend, dus er wordt altijd een inschatting gemaakt van de landelijke ontwikkeling. Inschatting was dat het Rijk de aantallen met ca 15.000 neerwaarts zou bijstellen ten opzichte van haar eerste raming.

Bij de nader voorlopige beschikking medio mei- werd duidelijk dat het om een neerwaartse bijstelling van 18.400 uitkeringen ging. In september komt het Rijk met haar definitieve beschikking waarbij normaliter alleen de ontwikkelingen loon- en prijsontwikkeling nog worden verwerkt. Echter vanaf dit jaar zal ook de definitieve stand (SISA) van de Loonkostensubsidie van T-1 worden verwerkt. Deze beide elementen kunnen het saldo nog beïnvloeden, vandaar dat ook de bijstandsbaten nog een verwachting betreft. 17. Bbz De regiekosten voor Bbz vallen dit jaar € 125.000 hoger uit dan begroot. Dit heeft te maken met de tijdelijke Bbz-light regeling die in 4e kwartaal 2021 (als

11

opvolging van de Tozo) is geïntroduceerd en welke verlengd werd tot en met het eerste kwartaal van 2022. Deze afwijking heeft relatie met Bbz bij punt 16. Punt 16 behelst de uitkeringen, dit punt 17 de uitvoeringskosten voor het verwerken van de aanvragen van die uitkeringen. 18. Zoetermeerpas Met de Zoetermeerpas kunnen mensen met een laag inkomen korting krijgen op verschillende activiteiten zoals sport, cultuur en dagjes uit. Door Covid-19 hebben de deelnemers minder gebruik kunnen maken van de aangeboden activiteiten. Het ontstane voordeel is € 295.000. Het begrote saldo voor de cheques van de Zoetermeerpas is € 921.000.

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp

Bedrag

Toelichting onderwerp

Moerbeigaarde 58-60

-300

Prijsstijgingen en hogere kosten voor toezicht en administratie als gevolg van de langere doorlooptijd van het project kunnen niet binnen het beschikbare budget worden opgevangen. Het project wordt dit jaar afgerond met een budgetoverschrijding.

12

Programma 2. Samen leven en ondersteunen Beleidsmatige afwijkingen Geen.

Financiële afwijkingen Nr.

Doelstelling

Onderwerp

Afwijking 2e TB2'22

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Financiële afwijkingen bestaand beleid 1

2.1

Zorg in natura en PGB Jeugdwet

-113.000

Nadeel

Eenmalig

2

2.1

Prijscompensatie

175.000

Voordeel

Eenmalig

2.1+2.2

Sociaal Innovatiefonds

791.000

Voordeel

Eenmalig

2.1

-verrekening reserve

-791.000

Nadeel

Eenmalig

4

2.1

Coronaherstelplan

-125.000

Nadeel

Eenmalig

5

2.1

Toevoegen van GGZ-expertise aan de zorgteams voor begeleiding op locatie (maatregel 5 O&V)

220.000

Voordeel

Eenmalig

6

2.2

Formatie wijkregie en Wijkbudget (Impuls wijkgericht werken)

375.000

Voordeel

Eenmalig

7

2.2

Coronaherstelplan, project Kom naar buiten

-87.000

Nadeel

Eenmalig

8

2.2

Maatschappelijke begeleiding asielstatushouders - rijksbijdrage, zie OAD

-223.000

Nadeel

Eenmalig

9

2.2

Onafhankelijke cliëntondersteuning

123.000

Voordeel

Eenmalig

3

13

10

2.2

Formatie Wmo Algemene voorzieningen

210.000

Voordeel

Eenmalig

11

2.2

Mantelzorgwaardering

140.000

Nadeel

Eenmalig

12

2.2

Maatschappelijke zorg

160.000

Voordeel

Eenmalig

13

2.2

Wmo Maatschappelijke zorghulpmiddelen

100.000

Voordeel

Eenmalig

14

2.2

Wmo bijdrage woningaanpassingen

-150.000

Nadeel

Meerjarig

15

2.2

Wmo huishoudelijke hulp

850.000

Voordeel

Eenmalig

16

2.2

Gebiedsgerichte ondersteuning

Saldo

p.m. 1.375.000

Voordeel

94.000

Voordeel

1.469.000

Voordeel

Afwijkingen als gevolg van COVID-19 17

2.1

Meerkosten jeugdhulp i.v.m. corona 2021

Eenmalig

Saldo Saldo programma 2

Toelichting per onderwerp 1. Jeugdhulp Zorg in Natura en PGB Jeugdwet De gemeente komt niet uit met het budget voor specialistische jeugdhulp van € 50,6 mln.. De verwachte uitgaven van jeugdhulp Zorg in Natura/PGB komen uit op € 53,9 mln.. Totaal is er een nadeel van € 3,3 mln. waarvan reeds € 1,28 mln. is gemeld in TB1. Hierdoor ontstaat ten opzichte van TB1 nog een restnadeel van € 2,02 mln.. Het extra nadeel ontstaat deels door het niet behalen van de besparingsopgave Inzetten op integrale zorg en ondersteuning van Ombuigen en Vernieuwen (maatregel 11 O&V). Daarnaast is dit jaar een verdere stijging van 5% zichtbaar van het aantal unieke jeugdigen in zorg. De instroom en herintreding van jeugdigen is dit jaar toegenomen, waarbij de doorstroom stabiel blijft. Ook stijgen de zorgkosten van LTA (zeer specialistische landelijk ingekochte zorg) sinds het afgelopen jaar. Het gaat om een beperkte groep jeugdigen die gebruikmaakt van zeer specialistische jeugdhulp. Een voorbeeld hiervan is de inzet van

14

klinische intensieve behandeling met verblijf voor jeugdigen met een autismespectrumstoornis. Het betreft maar enkele jeugdigen, maar het is een zeer dure zorgvorm. Het restnadeel van € 2,02 mln. wordt dit jaar grotendeels gecompenseerd door: - de eenmalig extra verkregen 2,5% prijscompensatie van circa € 1,26 mln.; - voor de jaren 2015 tot en met 2018 stond in onze administratie nog een aantal verwachte in te dienen declaraties open. Naar aanleiding van de controle door het Gemeentelijk Accountantsdienst van Den Haag op deze jaren valt er eenmalig € 600.000 vrij; - de afwikkeling van LTA-declaraties over 2020 en 2021. Hierdoor ontstaat een eenmalig voordeel van € 47.000. Het uiteindelijke nadeel voor TB2 komt uit op € 113.000. 2. Prijscompensatie Aangezien de gemiddelde inflatie in 2022 2,5% hoger is dan in de begroting 2022 is opgenomen, worden bij de TB2 alle prijsgevoelige budgetten verhoogd met 2,5% via een technische begrotingswijziging. Daar de subsidies op vaste bedragen zijn beschikt, heeft de inflatie hier geen invloed en is op deze budgetten geen sprake van verhoogde kosten. Dit levert eenmalig een voordeel op van € 175.000. 3. Sociaal Innovatiefonds Op 28 juni 2021 heeft de raad voorstel Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Eneco-middelen vastgesteld. Onderdeel van dit besluit is het instellen van een Sociaal Innovatiefonds.

Hiervoor is in de begroting voor Programma 2 voor de jaarschijf 2022 € 1.382.000 opgenomen. De projecten 'Impact gedreven inzet voor jeugd & gezinnen', 'Innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie', 'Positieve gezondheid en het huishouden' en 'Preventie in de praktijk' zijn vier van de projecten uit het Sociaal Innovatiefonds. Er is onlangs een programmamanager aangenomen die een overkoepelend projectplan zal schrijven voor de diverse voorstellen. Hierna zal de uitvoering van de projecten kunnen starten. De uitgaven van 2022 verschuiven hierdoor grotendeels naar 2023 en 2024. Dit jaar ontstaat een verwacht voordeel van € 791.000. Aangezien de projecten gedekt wordt uit de Reserve Sociaal Innovatiefonds ontstaat er ook een nadeel van € 791.000 aan de inkomstenkant. Het Sociaal Innovatiefonds heeft betrekking op zowel doelstelling 2.1 als doelstelling 2.2. De verdeling van genoemd voordeel van € 791.000 is als volgt: Doelstelling 2.1 € 150.000 voordeel Doelstelling 2.2 € 641.000 voordeel. 4. Coronaherstelplan ‘Veerkrachtig uit de crisis’, project Weerbaarheid De raad is op 15 juli 2021 geïnformeerd over het coronaherstelplan ‘Veerkrachtig uit de crisis’. Vorig jaar zijn kosten gemaakt voor diverse workshops, een game-evenement en weerbaarheidstrainingen voor jongeren.

Ook dit jaar zijn er middelen beschikbaar om als het nodig is - boven op het bestaande aanbod extra weerbaarheidstrainingen aan te bieden. Tevens worden extra activiteiten voor jongeren georganiseerd in de vakantieperiode en is er extra inzet vanuit het jongerenwerk voor jonge kinderen. 15

Met ingang van het schooljaar 2022-2023 wordt daarnaast gestart met Preventie+. Dit is een vorm van laagdrempelige gezinsondersteuning die wordt aangeboden door het schoolmaatschappelijk werk. Het gaat om lichte preventieve ondersteuning voor het hele gezin. De ondersteuning wordt gegeven bij het gezin thuis voor maximaal 15 uur. Voor een deel van de kosten is in 2021 een rijksvergoeding via de algemene uitkering ontvangen. De vergoeding is onderdeel van het positieve rekeningresultaat in 2021. Tegenover de dit jaar gemaakte kosten van circa € 125.000 zal in de jaarrekening 2022 een onttrekking uit de Reserve Enecomiddelen worden gedaan. 5. Toevoegen van GGZ-expertise aan de zorgteams voor begeleiding op locatie (maatregel 5 O&V) Het doel van de maatregel was leerlingen vroegtijdig binnen de school te ondersteunen ter voorkoming van de inzet van (dure) jeugdhulpproducten – in het bijzonder het product OnderwijsJeugdhulp. Gebleken is, dat een deel van hulpvragen waarvoor leerlingen voorheen werden verwezen naar het Onderwijs Jeugdhulp-product niet konden worden ondervangen met deze werkwijze en er alsnog een verwijzing nodig was naar specialistische jeugdhulp. Bij TB1 is gemeld dat de besparing (vermindering van de zorgkosten) voor 50% wordt gerealiseerd. Deze besparing is bereikt, doordat er een tariefsverlaging is afgesproken voor het Onderwijs-Jeugdhulpproduct.

Op basis van de opgedane ervaringen is in 2021 besloten om de inzet van de gedragswetenschapper en de tijdelijke extra capaciteit voor het schoolmaatschappelijk werk op de scholen te beëindigen. De afgegeven budgetten van totaal € 220.000 voor extra toevoeging van 2,2 fte gedragswetenschapper en schoolmaatschappelijk werk wordt dit jaar niet ingezet. 6. Formatie wijkregie en Wijkbudget (Impuls wijkgericht werken) Op grond van het vorige Coalitieakkoord heeft het wijkgericht werken een impuls gekregen en is besloten de formatie wijkregisseurs in de periode 2020 tot en met 2022 tijdelijk uit te breiden met 3,0 fte (budget € 276.000). Besloten werd het wijkgericht werken eerst verder te ontwikkelen in twee pilotwijken Seghwaert en Oosterheem. Ombuigen en Vernieuwen, het kiezen van de koers voor Zoetermeer 2040 en de Coronacrisis hebben geleid tot een heroriëntatie en vervolgens tot het besluit om eerst de werkwijze in de twee pilotwijken goed door te ontwikkelen alvorens nieuwe pilotwijken op te zetten. In verband daarmee is besloten maar gedeeltelijk een beroep te doen op de extra formatie. Door deze omstandigheid valt van het budget 2022 van € 276.000 in 2022 € 195.000 vrij.

Voor het uitvoeren van de opdracht wijkgericht werken, in het bijzonder het starten van de projecten in de pilotwijken, was een tijdelijk budget beschikbaar, waarvan in 2022 nog een bedrag van € 296.000 resteert. In 2022 zijn met de middelen de opgaven in de pilotwijken Seghwaert en Oosterheem afgerond en is het wijkgericht werken geëvalueerd. Van het voor 2022 beschikbare budget blijft circa € 180.000 over. 7. Coronaherstelplan ‘Veerkrachtig uit de crisis’, project 'Kom naar buiten' De raad is op 15 juli 2021 geïnformeerd over het Coronaherstelplan ‘Veerkrachtig uit de crisis’. Een van de projecten van het plan is het project "Kom naar buiten', dat samen met organisaties in de wijk wordt georganiseerd en gericht is op ontmoeten, luisteren en verbinden van bewoners in de wijk. Het project is september 2021 vorig jaar gestart en loopt door tot september van dit jaar.

16

Voor het project is in totaal een bedrag van € 240.000 beschikbaar gesteld. De uitgaven 2022 bedragen circa € 87.000. Tegenover de dit jaar te maken kosten staat een onttrekking aan de Reserve Vrij inzetbaar bij de jaarrekening 2022. 8. Maatschappelijke begeleiding asielstatushouders In 2022 valt een deel van de inburgeringsplichtigen nog onder de vorige Wet inburgering (Wi2013). De maatschappelijke begeleiding van deze asielstatushouders wordt binnen Zoetermeer uitgevoerd door Stichting Vluchtelingenwerk. Gemeenten krijgen € 2.370,- per inburgeringsplichtige asielstatushouder voor de uitvoering van de maatschappelijke begeleiding. Tot voor kort kon een juiste toewijzing van de middelen voor maatschappelijke begeleiding aan gemeenten in het kader van de Wi2013 niet volledig worden gegarandeerd. In verband daarmee zijn de middelen van het rijk ter grootte van € 223.000 niet in de gemeentelijke begroting 2022 geraamd. Om deze reden wijkt de subsidiebijdrage 2022 aan Vluchtelingenwerk af van de begroting. De middelen voor maatschappelijke begeleiding worden via de septembercirculaire 2022 uitgekeerd en verantwoord op OAD. Tegenover het nadeel op programma 2 staat een overeenkomstig voordeel op OAD. 9. Onafhankelijke cliëntondersteuning Het budget voor onafhankelijke cliëntondersteuning 2022 bedraagt afgerond € 183.000, waarvan naar verwachting € 123.000 niet wordt besteed.

Het ondersteuningslandschap in Zoetermeer ondergaat gaandeweg veranderingen met de start van de gebiedsgerichte ondersteuning op 1 mei 2021 door inZet. Ook de opdracht voor onafhankelijke cliëntondersteuning is opnieuw gedefinieerd. Het Adviespunt Zorgbelang is de uitvoerder hiervan. Gebleken is dat het vooraf inschatten van het aantal inwoners dat gebruik zou maken van onafhankelijk cliëntondersteuning, lastig is. Op basis van steden met vergelijkbare grootte werd de aanname gedaan dat het gaat om ongeveer 150 inwoners per jaar die beroep zullen doen op onafhankelijke cliëntondersteuning. Dat aantal blijft in 2022 nog achter. Adviespunt Zorgbelang wordt evenwel steeds bekender, de verwachting is dat het beroep op de organisatie verder zal toenemen. 10. Formatie Wmo Algemene voorzieningen Op de personeelskosten Wmo doet zich op een budget van in totaal € 1,3 mln. een voordeel voor van in totaal € 210.000. Het voordeel hangt met name samen met incidentele voordelen als gevolg van het tijdelijk niet ingevuld zijn van vacatures (overbrugging tussen het ontstaan van een vacature en de invulling van deze vacature). 11. Mantelzorgwaardering Mantelzorgers kunnen in aanmerking komen voor een Mantelzorgwaardering, een financiële waardering van € 200 per persoon. In 2022 worden naar verwachting circa 2.860 complimenten verstrekt, overeenkomend met een bedrag van in totaal € 572.000.

Dit leidt tot een overschrijding van het budget met € 140.000.

17

12. Maatschappelijke zorg In 2022 doen zich voordelen voor bij de uitvoering van de Wet verplichte GGZ (budget € 69.000 en een voordeel van € 60.000), de voorbereiding van de decentralisatie Beschermd wonen (budget ten bedrage van € 51.000 wordt in 2022 niet besteed als gevolg van uitstel van de decentralisatie tot 2024) en de organisatorische borging van ervaringsdeskundigen GGZ in de wijk (budget en voordeel van € 49.000). 13. Wmo hulpmiddelen en onderhoud De gemeente verstrekt via leveranciers hulpmiddelen zoals scootmobielen, rolstoelen en speciale fietsen aan inwoners om beperkingen in de zelfredzaamheid of participatie van de inwoner te verminderen of weg te nemen. Ook verzorgt de gemeente via de leveranciers het onderhoud aan de verstrekte hulpmiddelen. Het totale budget in 2022 hiervoor bedraagt € 2.900.000. Het aantal verstrekkingen ligt op dit moment lager dan verwacht. Het lijkt waarschijnlijk dat de achterstanden in het behandelen van openstaande aanvragen voor nieuwe hulpmiddelen hiervoor zorgen. Er wordt ingezet op extra personeel om de achterstanden bij de aanvragen weg te werken. Een groot deel van de nieuwe verstrekkingen zal waarschijnlijk pas vanaf 2023 tot lasten leiden door de langere levertijden bij materiaal aanvoer uit Azië en lagere voorraden bij de leveranciers. Hierdoor wordt voor 2022 een eenmalig voordeel verwacht van € 100.000. 14.

Wmo bijdrage woningaanpassingen Woningaanpassingen worden ingezet als inwoners vanwege een beperking problemen ondervinden bij het normale gebruik van de woning. De gemeente betaald deze noodzakelijke aanpassingen aan de woningen en het onderhoud erop. Het totale budget in 2022 bedraagt hiervoor € 1.043.000. Bij het TB1 is er melding gemaakt van een nadeel van € 100.000. Bij woningaanpassingen worden er hogere lasten verwacht dan begroot. Door de vergrijzing en door de wens om mensen zo lang mogelijk in hun eigen huis te laten wonen, stijgen de kosten van de woningaanpassingen. Daarnaast zorgt de krapte op de woningmarkt voor onvoldoende aanbod van geschikte ouderenwoningen. De begroting is gebaseerd op de gemiddelde lasten van de afgelopen vijf jaar. De stijging van de lasten door onder andere vergrijzing is daardoor niet meegenomen in de begroting. Dit alles leidt tot een structureel nadeel van € 150.000 ten opzichte van het TB1. 15. Wmo huishoudelijke hulp De gemeente biedt Huishoudelijke ondersteuning aan inwoners die niet meer (volledig) in staat zijn zelfstandig huishoudelijk werk te verrichten. Hiervoor is een budget in 2022 beschikbaar van € 13.920.000 na de melding bij het TB1 van een voordeel van € 150.000 en de toevoeging van de extra prijscompensatie. Bij de huishoudelijke hulp blijft de verwachte en ingecalculeerde volumestijging in 2022 vooralsnog uit.

Het gemiddeld aantal klanten per maand over de eerste 6 maanden van 2022 is 3.140. Dit aantal ligt in lijn met het gemiddeld aantal klanten in 2021. De achterstanden bij het verwerken van de nieuwe aanvragen in 2022 zijn hiervoor een belangrijke verklaring. Door het wegwerken van de achterstallige 18

aanvragen met de inzet van extra personeel zal het gemiddeld aantal klanten vanaf het vierde kwartaal 2022 stijgen. De verwachting is dat eind 2022 het aantal klanten 3.300 bedraagt. Het wegwerken van deze achterstanden leidt beperkt tot hogere lasten in het vierde kwartaal 2022. De achterstanden leiden in 2022 tot een eenmalig voordeel van € 830.000. De aanpassing van de inkoopprijzen die in 2021 overeengekomen is, is volledig verwerkt in het budget van 2022. De extra prijscompensatie die in 2022 is toegekend, is daarom niet noodzakelijk. Dit leidt tot een eenmalig voordeel van € 340.000. De afwikkeling van de nagekomen declaraties van zorgaanbieders over 2021 en een afrekening meerkosten Covid-19 over 2020 hebben geleid tot hogere lasten dan de opgenomen voorziening hiervoor. De afwikkeling leidt tot een eenmalig nadeel in 2022 van € 320.000. Per saldo leiden deze uitkomsten tot een eenmalig voordeel in 2022 van € 850.000 ten opzichte van het beschikbare budget. 16. Gebiedsgerichte ondersteuning Sinds mei 2021 wordt de opdracht voor gebiedsgerichte ondersteuning Wmo en preventieve jeugdhulp uitgevoerd door zorgaanbieder inZet, een samenwerkingsverband van een aantal zorg- en welzijnsorganisaties. InZet ontvangt hiervoor van de gemeente een budget.

In de overeenkomst met inZet is bepaald dat de vergoeding van de aanbieder kan worden aangepast indien de werkelijke kosten boven een bepaalde bandbreedte uitkomen en aantoonbaar het gevolg zijn van kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkelingen in de ondersteuningsbehoefte (artikel 20 Overeenkomst). Momenteel vindt met inZet overleg plaats over de ontwikkelingen in 2021 en de eventuele aanpassing van de vergoeding over dat jaar. De uitkomst kan zijn dat de gemeente de vergoeding 2021 zal aanpassen. 17. Meerkosten jeugdhulp i.v.m. corona 2021 Voor 2021 is een Regeling corona-meerkosten jeugdhulp H10 getroffen waarbij het uitgangspunt is dat de gemeenten niet meer aan meerkosten vergoeden dan zij aan compensatie vanuit het Rijk ontvangen. Het in de decembercirculaire 2021 gepubliceerd bedrag van € 233.000 is als maximale compensatie in de jaarrekening 2021 opgenomen. De definitieve bijdrage 2021 is dit jaar bepaald aan de hand van de ingediende aanvragen en goedgekeurde declaraties van jeugdhulpaanbieders en vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Er is totaal € 139.000 uitbetaald waardoor er € 94.000 onbenut is. Een eenmalig voordeel in 2022.

19

Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen Beleidsmatige afwijkingen Geen.

Financiële afwijkingen

Nr.

Doelstelling

Onderwerp

Afwijking 2e TB2'22

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Financiële afwijkingen bestaand beleid Afvalinzameling 1

2

3

4

5

3.1

- lasten

-100.000

Nadeel

- baten

175.000

Voordeel

Warmte-Koude opslag Palenstein

3.133.000

Voordeel

-verrekening met reserve

-3.000.000

Nadeel

Duurzaamheidsfonds

1.300.000

Voordeel

- verrekening met reserve

-1.300.000

Nadeel

Klimaatakkoord

358.000

Voordeel

- verrekening met reserve

-343.000

Nadeel

Projecten Duurzaam en Groen

275.000

Voordeel

Eenmalig

Meerjarig

3.1

3.1

Meerjarig

Eenmalig

3.1

3.1

Eenmalig

20

6

3.2

Onderhoud openbare ruimte

-150.000

Nadeel

Eenmalig

7

3.2

Aanleg kabels en leidingen

150.000

Voordeel

Meerjarig

8

3.2

Dagelijks onderhoud verkeersregelinstallaties

-100.000

Nadeel

Eenmalig

9

3.2

Ontvangst en afvoer bagger waterschappen

200.000

Voordeel

Eenmalig

Horeca Nieuwe Driemanspolder (N3MP)

-100.000

Nadeel

- bijdrage derden

100.000

Voordeel

300.000

Voordeel

-300.000

Nadeel

10

11

3.2

3.2

Eenmalig

Afvoer grond Nieuwe Driemanspolder (N3MP)

Eenmalig

12

3.2

Begraven

100.000

Voordeel

Eenmalig

13

3.2

Taakstelling efficiency

-146.000

Nadeel

Meerjarig

400.000

Voordeel

Eenmalig

- verrekening met Egalisatiereserve Openbare ruimte bovengronds

-400.000

Nadeel

Eenmalig

Onvoorzien onderhoud

-300.000

Nadeel

Eenmalig

252.000

Voordeel

-400.000

Nadeel

200.000

Voordeel

Groot onderhoud Openbare Ruimte bovengronds 14

15

3.2

3.2

Afwijkingen als gevolg van COVID-19

16

3.2

Parkeerexploitatie

Eenmalig

21

Saldo Saldo programma 3

-200.000

Nadeel

52.000

Voordeel

Toelichting per onderwerp 1. Afvalinzameling Lasten Er zijn (landelijk) weinig uitzendkrachten beschikbaar voor het inzamelen van het huishoudelijk afval. Personeel van de ondersteunende diensten wordt nu ingezet voor het primaire proces zodat het inzamelen van het afval door kan gaan. Dat betekent dat we daar dus iets aan kwaliteit inleveren, bijvoorbeeld iemand van de administratie ondersteuning wordt nu ingezet voor de primaire diensten. Voor 2022 geeft dit een voordeel van € 75.000. De kosten voor brandstof voor de voertuigen zijn sterk gestegen vanwege de excessieve prijsstijgingen. De schatting is dat dit voor 2022 een nadeel oplevert van € 175.000. De totale omvang van het budget voor de afvalinzameling aan de lastenkant is € 12,5 mln., het te verwachten nadeel is per saldo € 100.000. Baten De vergoeding die de gemeenten ontvangen voor de inzameling van plastic verpakkingen, blik en drankpakken (PBD) is verlaagd. Deze verlaging komt doordat landelijk het aandeel niet-verpakkingen en de vervuiling in het PBD toegenomen is. Voor 2022 geeft dit een nadeel van € 75.000. De opbrengst van oud papier en karton is de afgelopen maanden gestegen. De hoeveelheid oud papier en karton dit jaar is nagenoeg gelijk aan vorig jaar. Door de hogere vergoeding wordt er een voordeel gemeld van € 250.000. De totale omvang van het budget voor de afvalinzameling aan de batenkant is € 17,3 mln.

Het te verwachten voordeel is € 175.000. 2. Warmte-Koude opslag Palenstein In het kader van het landelijke Programma Aardgasvrije wijken (PAW) is aan de gemeente een bedrag van € 6,5 mln. toegekend. Dit bedrag is met de besluitvorming over de jaarrekening 2019 in de brede bestemmingsreserve gestort. Met raadsbesluit 0637530580 - geamendeerd Actualisatie programma Duurzaam & Groen Zoetermeer is dit bedrag als bijdrage voor de onrendabele top voor de aanleg van een WKO-net in Palenstein beschikbaar gesteld. Voor 2022 is hiertoe een bedrag van € 3 mln. in de begroting opgenomen. Doordat de aanbesteding, na een eerdere niet gelukte uitvraag, niet het gewenste resultaat heeft gebracht is de besluitvorming rondom de aanleg vertraagd. Bijkomend nadelig effect is een recente uitspraak van de Hoge Raad dat de WKO kosten grotendeels via de huur moeten worden doorbelast aan de huurder en niet via de servicekosten. Bij sociale huur is die ruimte er vaak niet en dat heeft een nadelig effect voor de businesscase waardoor het risico bestaat dat één of meerdere partners afzien van deelname. De verschillende ontwikkelingen maken dat er dit jaar nog geen bijdragen zullen worden verricht. Dit geeft voor de begroting een voordeel van € 3,1 mln. (inclusief prijscompensatie). Hier staat een nadeel onttrekking brede bestemmingsreserve van € 3 mln. tegen over.

3. Duurzaamheidsfonds Met raadsbesluit 2022-007007 – geamendeerd Raadsvoorstel Duurzaamheidsfonds Zoetermeer 2Q20 van 31 januari 2022 is voor de komende jaren in totaal € 7,5 mln. vrijgemaakt ten behoeve van de bevordering van energiebesparing, het aardgasvrij maken en de opwek van duurzame energie. Voor het jaar 2022 22

is € 1,3 mln. beschikbaar gesteld. Het budget is in afwachting van de uitwerking van de raadsopdracht om criteria per bestedingscategorie op te stellen nog niet besteed. Dit is in de tweede helft van 2022 aan de gemeenteraad voorgelegd. Dit geeft voor 2022 een voordeel van € 1,3 mln. waar een even hoog nadeel onttrekking reserve Duurzaamheidsfonds tegenover staat. 4. Klimaatakkoord Op 17 februari 2020 heeft de raad het voorstel actualisatie van het programma Duurzaam en Groen vastgesteld. Besluit 4a van het raadsvoorstel was: “De uitwerking van de energietransitie te organiseren door een ondersteuningsaanbod voor particuliere huiseigenaren (VvE’s en eengezinswoningen) te organiseren, op stedelijk niveau een warmtevisie op te stellen en per wijk transitieplannen te maken. Om deze extra taken op een basaal niveau uit te kunnen voeren zijn er naar aanleiding van het Klimaatakkoord door het Rijk in 2019 extra middelen (in totaal € 686.000) beschikbaar gesteld. De beschikbaar gestelde middelen zijn in de brede bestemmingreserve gestort. De aanwending van deze middelen is vastgesteld bij de programmabegroting 2021 in twee jaar (gelijkelijk verdeeld over 2021 en 2022). De planvorming rondom het ondersteuningsaanbod en het maken van transitieplannen per wijk is vanwege capaciteitsgebrek vertraagd, waardoor de uitvoering met is vertraagd tot 2024.

Voor 2022 geeft dit een voordeel van € 358.000 (inclusief prijscompensatie). Hier staat een nadeel van € 343.000 wegens onttrekking brede bestemmingreserve tegenover. 5. Projecten Duurzaam en Groen Onderdeel duurzaam Voor duurzaamheidsprojecten is een budget van € 0,8 mln. beschikbaar. Voor 2022 wordt een voordeel verwacht van € 100.000. Door capaciteitsgebrek, mede veroorzaakt door langdurige ziekte, is er vertraging ontstaan bij de uitvoering. Daarnaast is de wel beschikbare capaciteit deels ingezet om invulling te geven aan de voorbereiding en uitvoering van rijksregelingen zoals de Regeling reductie energiegebruik en energiearmoede. In het najaar is de formatie door aanstelling van nieuwe mensen weer op orde. Onderdeel groen Voor Groenprojecten is inclusief budgetoverheveling € 650.000 beschikbaar. Voor 2022 wordt een voordeel verwacht van ca. € 175.000. Dit wordt veroorzaakt doordat het project aan de Zoetermeerse Plas (daar wordt een ijzerhoudend zandfilter langs gelegd om blauwalg te voorkomen) is vertraagd. De gemeente werkt hiervoor samen met het Hoogheemraadschap en de bestuurlijke besluitvorming is daar nog niet opgestart. De verwachting is dat dit in 2023 gebeurt waarna er in 2023 of 2024 gestart wordt met de uitvoering. Bij het bestemmen van het rekeningresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan. 6.

Onderhoud openbare ruimte In de begroting is een budget van in totaal € 6,9 mln. opgenomen voor de salarissen van het personeel dat invulling geeft aan het beheer, onderhoud en vervangingen in de openbare ruimte. Als gevolg van openstaande vacatures en krapte op de arbeidsmarkt is het moeilijk gebleken deze vacatures in te vullen en is het noodzakelijk om tot tijdelijke inhuur van personeel over te gaan. De kosten van deze vervanging kunnen niet geheel binnen de voor personeel beschikbare budgetten worden opgevangen. De combinatie van factoren geeft in 2022 een nadeel van € 150.000. 7. Aanleg kabels en leidingen Alle externe netbeheerders die in het openbare gebied van een gemeente willen graven hebben daarvoor toestemming nodig. Dit is wettelijk geregeld. Voor de vermindering van de kwaliteit en/of verkorting van de levensduur van de verharding, veroorzaakt door de uitvoering van graafwerkzaamheden voor o.a. de 23

aanleg van glasvezel en het toezicht wordt degeneratievergoeding in rekening gebracht. Door een toename van het aantal opbrekingen wordt voor 2022 een voordeel verwacht van € 150.000. Op de langere termijn staat hier een (even hoog) nadeel groter onderhoud/vroegtijdige vervanging tegenover. Verwacht wordt dat dit een structureel effect is van de ontwikkelingen ondergronds. 8. Dagelijks onderhoud verkeersregelinstallaties Het dagelijks onderhoud verkeersregelinstallaties (VRI) bestaat uit het verhelpen van storingen en onveilige situaties oplossen. Voor het dagelijks onderhoud VRI is in 2022 € 164.000 beschikbaar gesteld. Door het plaatsen van nieuwe software en reparatiewerkzaamheden aan de detectielussen als gevolg van schade door het vrachtverkeer wordt een incidenteel nadeel verwacht van € 100.000. 9. Ontvangst en afvoer bagger waterschappen Binnen de begroting is een vast budget van € 416.000 opgenomen voor baggeren van de hoofdwatergangen op basis van een langjarig gemiddelde. Voor het baggeren heeft de gemeente een overeenkomst gesloten met Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR). De werkelijke kosten worden door de waterschappen op basis van de uitvoering in rekening gebracht. Dit tot jaarlijkse fluctuaties in de gemeentelijke uitgaven. Voor 2022 leidt dit tot een voordeel van € 200.000. 10.

Horeca Nieuwe Driemanspolder (N3MP) In 2020 is de Nieuwe Driemanspolder geopend als natuur- en recreatiegebied. Het project is een samenwerking tussen de provincie Zuid-Holland, het Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR) en drie gemeenten: Leidschendam-Voorburg, Den Haag en Zoetermeer. Voor de aanleg van de laatste meters kabels en leidingen tot aan de beoogde horeca locatie en botenverhuur is afgesproken dat dit vergoed wordt door HHR. De kosten bedragen € 100.000. Hier staat een even hoge bijdrage tegenover. 11. Afvoer grond Nieuwe Driemanspolder (N3MP) In de Nieuwe Driemanspolder is samen met de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Den Haag, de provincie Zuid-Holland, de Hoogheemraadschappen van Delfland en Rijnland en de MRDH een recreatiegebied aangelegd. Onderdeel van dit recreatielandschap is de aanleg van ongelijkmatig terrein. Omdat de gemeente (voor haar aandeel) voor de grond zou moeten betalen en ontwikkelaars voor deze afvoer een vergoeding moeten betalen, is hiervan een winwinsituatie gemaakt. Door invloeden van buitenaf is er een vertraging in de uitvoering van een aantal projecten (zoals bij Dwarstocht) en blijft de toelevering van grond achter. Daardoor worden er geen inkomsten van de stortkosten ontvangen en worden geen werkzaamheden verricht ten behoeve van het verspreiden en bewaren van grond.

Dit geeft aan de batenkant een nadeel van € 300.000 en aan de lastenkant een voordeel van € 300.000. 12. Begraven Door de vervangings- en uitbreidingsinvesteringen op de begraafplaats die in 2020 zijn afgerond zijn er minder onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd dan van tevoren was ingeschat. Hierdoor wordt een incidenteel kostenvoordeel verwacht van € 100.000. 13. Taakstelling efficiency In 2022 is de gemeente brede taakstelling voor efficiency toebedeeld aan de verschillende programma's. Voor het beheer en onderhoud van de openbare 24

ruimte is een taakstelling van € 146.000 opgenomen. Hier kon nog geen invulling aan worden gegeven en de verwachting is ook niet dat dit op korte termijn kan gebeuren. Hiervoor zal gezocht worden naar een alternatieve oplossing. Dit levert een structureel nadeel op van € 146.000. 14. Groot onderhoud Openbare Ruimte bovengronds De begroting voor groot onderhoud en vervanging in de openbare ruimte is gebaseerd op een theoretische levensduur van kapitaalgoederen. Hierbij is sprake van een verwachting over de ontwikkelingen van de staat van kapitaalgoederen. De werkelijke staat van kapitaalgoederen, vastgesteld middels inspecties, kan om verschillende redenen afwijken van deze verwachte staat. Bij afwijkingen tussen de verwachte en de werkelijke staat loopt begroting en realisatie uiteen. Voor het groot onderhoud is voor de jaarschijf 2022 een bedrag van ca. € 9 mln. beschikbaar gesteld. In 2022 wordt op het groot onderhoud bovengronds op de baten een voordeel verwacht van € 450.000 en op de lasten een nadeel van € 50.000. Dit geeft per saldo een voordeel van € 400.000. Het voordeel bij de baten wordt veroorzaakt door bijdragen van derden, zoals de schenking van URW Nieuwe Driemanspolder en de bijdrage van de Provincie van de Verkeersregelinstallaties (VRI) bij de Oostweg (€ 450.000 V). Tegenover de baten staan ook hogere lasten (450.000 N).

Ook zijn er werken die dit jaar op de planning stonden die dit jaar vanwege capaciteitsproblemen niet gerealiseerd kunnen worden en zullen doorschuiven naar 2023 (€ 400.000 V). Het voordeel wordt in de egalisatiereserve openbare ruimte bovengronds gestort. 15. Onvoorzien onderhoud In de openbare ruimte zijn gebreken geconstateerd die conform de normen die de gemeente stelt aan de kwaliteit van de openbare ruimte aangepast moeten worden. De werkzaamheden passen niet in het bestaande budget voor het onderhoud. Voor deze inhaalslag is eenmalig een nadeel van € 300.000 gerealiseerd. 16. Parkeerexploitatie Opbrengsten In een groot deel van het centrum van Zoetermeer geldt betaald parkeren op het maaiveldniveau. De parkeerinkomsten zijn begroot op € 2,6 mln. Zoals gemeld in TB1 2022 en de jaarrekening 2021 blijven de inkomsten door verschillende oorzaken ook in 2022 achter bij de begroting, zoals bijvoorbeeld de coronacrisis (en het meer online winkelen), concurrentie van winkelgebied Westmall, mogelijk al effect van recessie (en energie/armoedecrisis.) en wellicht daardoor ook eerder een keuze voor het gratis parkeren in de garages en het komen op de fiets. Er wordt in 2022 een nadelige afwijking van in totaal € 1,2 mln. verwacht. In TB1 is € 800.000 gemeld zodat een aanvullend nadeel van € 400.000 ontstaat.

De verwachting is dat naast het incidentele effect ook structureel nadelige effecten zijn. Hierbij zijn nog geen verdere lockdowns voorzien en is een eventueel effect van een mogelijke recessie nog niet opgenomen. Door de onzekerheid in hoeverre elk van deze factoren structureel zijn, worden de ontwikkelingen op de parkeerexploitatie in 2022 en extra gemonitord. Tegenover de daling van parkeerinkomsten veroorzaakt door COVID-19 staat mogelijk nog een vergoeding van het rijk voor de gederfde inkomsten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Voor het jaar 2022 is deze naar verwachting beperkt.

25

Kosten Doordat er minder kosten zijn gemaakt voor het parkeerbeheer en minder onderhoudswerkzaamheden als gevolg van de vervanging van de parkeer/ticketautomaten wordt in 2022 een incidenteel voordeel verwacht van € 200.000.

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp

Vervangingsinvestering tractiemiddelen afvalinzameling

Voorziening afvalstoffenheffing

Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut

Bedrag

Toelichting onderwerp

5.500

De eerste vervangende voertuigen zijn besteld. Oplevering vindt gefaseerd plaats. De vier bestelde hybride inzamelvoertuigen worden in 2023 geleverd. De andere aanbesteding van kraantrechter inzamelvoertuigen is van de markt gehaald. In de eerste nota van inlichtingen hebben diverse bedrijven aangegeven met de huidige marktsituatie niet in te kunnen schrijven. Mogelijk was er toch één bedrijf die dat wel kon, maar dan is er geen concurrentie, waarbij we het risico lopen op een hogere aanschafprijs. Hierdoor wordt het budget voor de aanschaf van de voertuigen van € 5,9 mln. in 2022 deels niet uitgegeven. De verwachting is dat er € 0,4 mln. van dit krediet wordt uitgegeven en er een voordeel is van € 5,5 mln. De hieruit voortvloeiende eenmalige lagere kosten voor rente en afschrijving in 2023 worden betrokken bij het tarief afvalstoffenheffing 2023.

267

De voorziening wordt gebruikt voor het groot onderhoud van de ondergrondse containers. Dit jaar vindt er minder groot onderhoud plaats dan begroot. Er wordt inzichtelijk gemaakt welke containers groot onderhoud nodig hebben. Dit laatste duurt langer dan verwacht, waardoor de opdracht voor groot onderhoud nog niet in gang gezet kon worden. Hierdoor wordt het budget van € 339.000 in 2022 deels niet uitgegeven. De verwachting is dat er € 70.000 wordt uitgegeven, en er een voordeel is van € 267.000.

1.450

De gemeente voert jaarlijks vervangingen van de openbare ruimte uit. Bij de totstandkoming van het programma wordt bepaald wat de meest efficiënte maatregel is om het kapitaalgoed in de gewenste staat te houden. In 2022 wordt op een beschikbaar gesteld budget van € 9,7 mln. een incidenteel voordeel van € 1,45 mln. verwacht. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat dit de maximale haalbare uitvoering in 2022 is. De maximale haalbare grens is beperkt door de aanwezige personeelsbezetting (bij gemeente en aannemer) en qua tijd door de wetgeving rond Flora/Fauna (broedende vogels), de vergunningverlening en de (langere) levertijden van materialen. Het voordeel van € 1,45 mln. is als volgt onderverdeeld: - een voordeel van in totaal € 0,6 mln. op de investeringsbudgetten bruggen. Dit voordeel is onder te verdelen in een voordeel op de stalen bruggen van € 0,1 mln. en een voordeel bij de betonnen bruggen van € 0,5 mln.

26

- een voordeel van 0,45 mln. op de beschoeiingen - een voordeel van € 0,4 mln. op de personeelskosten van de investeringen.

27

Programma 4. Vrije tijd Beleidsmatige afwijkingen In verband met de nasleep van de coronacrisis hebben de meeste culturele instellingen slechts ten dele kunnen voldoen aan de prestatie-eisen zoals vermeld in de subsidiebeschikking. Het college heeft besloten daarmee coulant om te gaan. Bij het vaststellen van de jaarlijkse subsidies is en wordt hiermee daarom rekening gehouden. Hierbij wordt de directe relatie tussen de coronacrisis en de niet behaalde prestaties wel getoetst.

Financiële afwijkingen Nr.

Doelstelling

Onderwerp

Afwijking 2e TB2'22

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Financiële afwijkingen bestaand beleid 1

4.1

Budget CASA

150.000

Voordeel

Eenmalig

2

4.1

Stadsboerderijen

-124.000

Nadeel

Eenmalig

Compensatie exploitatietekorten ijsbaan en zwembaden

-219.000

Nadeel

Eenmalig

3

4.1 - rijksbijdrage

219.000

Voordeel

Eenmalig

Motie Instandhouding Biebs op school (geen afwijking, maar technische wijziging)

-50.000

Nadeel

Eenmalig

Extra personele inzet Nationaal Programma Onderwijs

-127.000

Nadeel

Eenmalig

- rijksbijdrage

127.000

Voordeel

Eenmalig

Sportakkoord 2022

-53.000

Nadeel

Eenmalig

- rijksbijdrage

53.000

Voordeel

Eenmalig

Evenementenbudget

-75.000

Nadeel