Bijlage 1 - Tweede Tussenbericht 2021
Tekst van het document
Tweede Tussenbericht 2021
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................. 3 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................. 4 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie .............................................................................................................................................................. 7 Programma 2. Samen leven en ondersteunen................................................................................................................................................................................ 12 Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen .......................................................................................................................................................................... 18 Programma 4. Vrije tijd ....................................................................................................................................................................................................................
24 Programma 5. Veiligheid ................................................................................................................................................................................................................. 27 Programma 6. Dienstverlening en samenspraak ............................................................................................................................................................................ 29 Programma 7. Inrichting van de stad .............................................................................................................................................................................................. 31 Programma Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD) .................................................................................................................................... 37 Programma Overzicht Overhead ..................................................................................................................................................................................................... 41 Programmaoverstijgende onderwerpen ..........................................................................................................................................................................................
44 Bijlage 1 - Monitor ombuigen en vernieuwen .................................................................................................................................................................................. 46 Bijlage 1 - Monitor ombuigen en vernieuwen ............................................................................................................................................................................. 46
3
Inleiding Inleiding In het voorjaar is – in de Perspectiefnota – het Eerste Tussenbericht uitgebracht. Daarin zijn de afwijkingen in de uitvoering van de begroting 2021 opgenomen. In het nu voorliggende Tweede Tussenbericht zijn meldingen opgenomen ten opzichte van de informatie in het Eerste Tussenbericht. Een deel van de meldingen in dit tussenbericht zijn eerder bij afzonderlijk raadsmemo onder de aandacht van de raad gebracht. Zoals kostenontwikkeling jeugdzorg en de gevolgen van de meicirculaire 2021. Ter wille van het totaaloverzicht op de begrotingsuitvoering maken die onderwerpen deel uit van het Tweede Tussenbericht en wordt in de toelichtingen verwezen naar de eerdere berichtgeving. De gemelde afwijkingen in de Tussenberichten hebben altijd betrekking op een doorkijk voor het gehele begrotingsjaar. De afwijkingen zijn per programma opgenomen, waarbij corona gerelateerde afwijkingen apart zijn weergegeven. Per gemelde afwijking staat aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft. De financiële afwijkingen die leiden tot een meerjarig effect zijn in de tabellen aangegeven met "Meerjarig". Deze meerjarige effecten zijn verwerkt in de Programmabegroting 2022-2025. Wanneer er geen meerjarig effect wordt verwacht staat achter de afwijking "Eenmalig" opgenomen. Voor de meldingen geldt als uitgangspunt een rapportagegrens van € 100.000 op postniveau.
De financiële uitkomst van het tussenbericht geeft een indicatie van het verwachte rekeningresultaat met de kennis van de peildatum van het Tweede Tussenbericht (augustus 2021). Als subdoel heeft het Tweede Tussenbericht ook een functie in het behouden van rechtmatigheid. De raad geeft, door in te stemmen met het Tussenbericht, autorisatie aan de verwachte bijstellingen op de exploitatie, reserves en kredieten. De accountant zal in het kader van de controle op de jaarrekening 2021 overschrijdingen op programmaniveau of kapitaalskredieten niet als begrotingsonrechtmatigheid beschouwen als de raad hierover tijdig is geïnformeerd.
Financiële uitkomst op hoofdlijnen Onderstaande tabel geeft de financiële prognose voor de jaarrekening 2021 op hoofdlijnen.
4
Financiële afwijkingen Tweede Tussenbericht
Toelichting op hoofdlijnen Het geprognosticeerde resultaat verbetert met € 6,012 mln. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de bijdrage van het rijk voor Jeugdzorg van € 4 mln. dat bij de meicirculaire is toegezegd (overzicht OAD). In de meicirculaire is ook een voordeel opgenomen vanwege herverdeeleffecten en vrijval vanuit BTW compensatiefonds van in totaal € 1,3 mln. Het grootste nadeel in dit tussenbericht wordt veroorzaakt door hogere uitgaven aan de Jeugdzorg van € 2,4 mln. op programma 2. Op de uitvoering van Wmo worden op hetzelfde programma voordelen gemeld. Op verschillende programma’s zijn de budgettaire gevolgen van corona zichtbaar. Zo is op programma 1 is sprake van minder uitgaven aan de TONK regeling (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) van 2,5 mln. Programma 4 laat een nadeel zien voor noodsteun corona van ruim € 1 mln. En op programma 3 is een verdere tegenvaller in de parkeeropbrengst opgenomen. Het totaal budgettair effect van de gevolgen van corona is in het tussenbericht budgettair neutraal opgenomen. Dit vanuit de verwachting dat er budgettaire dekking is uit rijksbijdragen of dat een beroep op de in de begroting gereserveerde middelen mogelijk is.
Budgetoverhevelingen Het verwachte financieel resultaat 2021 van € 703.000 positief wordt deels beïnvloed door lagere kosten omdat voor 2021 geplande activiteiten om diverse redenen nog niet kunnen plaatsvinden maar waarvan de verwachting is dat deze activiteiten doorschuiven naar 2022. Dit betreft onderwerpen waarvoor bij het bestemmen van het rekeningresultaat mogelijk een voorstel tot budgetoverheveling zal worden gedaan (zie onderstaande tabel voor de onderwerpen). In totaliteit is met deze uitgestelde activiteiten in 2021 een bedrag van € 650.000 aan lagere kosten gemoeid.
5
6
Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie Beleidsmatige afwijkingen Geen.
Financiële afwijkingen Nr.
Doelstelling
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
100.000
Voordeel
Eenmalig
Bijstandslasten
1.000.000
Voordeel
Eenmalig
Bijstandsgelden BUIG
1.000.000
Nadeel
Eenmalig
Onderwerp
Afwijking 2e TB '21
Financiële afwijkingen bestaand beleid 1
1.5
2
1.6
WSW
3
1.6
Kwijtschelding bijstand debiteuren
200.000
Nadeel
Eenmalig
4
1.6
Vorderingen bijstand debiteuren
300.000
Voordeel
Eenmalig
5
1.6
Collectieve ziektekostenverzekering
225.000
Voordeel
Meerjarig
50.000
Nadeel
Eenmalig
6
1.3
Strategie werklocaties 50.000
Voordeel
Eenmalig
Project 'Van kijken naar zien'
63.000
Nadeel
Eenmalig
Subsidie ZonMW
63.000
Voordeel
Eenmalig
Toeslagenaffaire kwijtschelding en uitvoeringskosten
352.000
Nadeel
Eenmalig
7
8
1.5
1.6
7
Rijksbijdrage voor kwijtschelding en uitvoeringskosten
352.000
Voordeel
Eenmalig
Vrijval uit voorziening debiteuren
129.000
Voordeel
Eenmalig
554.000
Voordeel
Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19 9
1.6
Zoetermeerpas
250.000
Voordeel
Eenmalig
10
1.6
Leenbijstand
355.000
Voordeel
Eenmalig
11
1.6
Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)
2.540.000
Voordeel
Eenmalig
Tozo regeling
5.070.000
Nadeel
Eenmalig
12
1.6 Rijksbijdrage voor Tozo regeling
5.070.000
Voordeel
Eenmalig
13
1.6
Binnenbaan
0
Saldo
3.145.000
Voordeel
Saldo programma 1
3.699.000
Voordeel
Toelichting per onderwerp 1. WSW De loonkosten van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) komen naar verwachting ca € 100.000 lager uit dan begroot (€ 7.500.000). Het betreft hier een volume verschil, de uitstroom (door bijvoorbeeld overlijden en verhuizen) is wat groter dan verwacht. 2. Bijstand (BUIG) Zowel de baten als de lasten komen naar verwachting ca € 1.000.000 lager uit dan begroot (respectievelijk, €47.800.000 en 45.300.000). Voornaamste oorzaak van deze mutatie is het verlengen van de Rijkssteunmaatregelen NOW en TOZO t/m september in plaats van t/m juni, waardoor het beroep op de bijstand lager uitvalt dan eerder begroot. Tegenover de lagere kosten staan ook lagere inkomsten omdat het lager beroep op de bijstand ook landelijk aan de orde is waardoor het macrobudget van de BUIG door het rijk lager wordt. 8
3. Kwijtschelding bijstand debiteuren We verwachten dit jaar € 900.000 aan vorderingen kwijt te schelden. Daarnaast is de verwachting dat er een bedrag van € 700.000 kan vrijvallen uit de voorzieningen dubieuze bijstandsdebiteuren. 4. Vorderingen bijstand debiteuren De opgelegde vorderingen aan klanten vormen mede de basis van de inkomstenkant van Inkomen & Zekerheid. Als de huidige vorderingen tot en met juni 2021 doorgetrokken worden naar het eind van het jaar, wordt een opbrengst verwacht van € 1,245 mln. Ten opzichte van de begroting 2021 van € 945.000 zou de verwachte opbrengst ongeveer € 300.000 hoger uitvallen. 5. Collectieve ziektekostenverzekering De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners met een laag inkomen goed verzekerd zijn. De inwoners kunnen het verplichte basispakket plus een aanvullende zorgverzekering afsluiten via de gemeente. Deze gemeentelijke zorgverzekering is onderdeel van een collectief. Men profiteert dus van een collectiviteitskorting op de basisverzekering en korting op een goedkoop aanvullend pakket. De gemeente betaalt daarnaast vanuit de bijzondere bijstand een deel van de verzekeringspremie. In de programmabegroting 2021 is rekening gehouden met 5.185 deelnemers. Het gemiddeld aantal deelnemers dit jaar is 4.338 daardoor ontstaat er een voordeel van € 225.000. Het totale budget is € 1.427 mln. 6.
Strategie werklocaties In de programmabegroting is budget van in totaal 2 ton beschikbaar gesteld voor 2021 en 2022 (beide jaren 1 ton) voor de uitwerking van de strategie werklocaties. Het budget voor de uitwerking van de strategie werklocaties wordt gebruikt voor een economisch onderzoek naar het beter benutten van de noordelijke bedrijventerreinen: Rokkehage, Zoeterhage en Hoornerhage en de kantorenzone langs de A12 en de Entree. De uitvoering van het onderzoek naar de noordelijke bedrijventerreinen is in 2021 opgepakt in samenhang met het opstellen van de gebiedsvisie Van Tuyllpark en omgeving. Voor de bedrijventerreinen wordt hierin een ruimtelijk-economische uitwerking opgesteld die meegenomen wordt in de integrale gebiedsvisie. De gebiedsvisie voor de A12 zone volgt in 2022 en wordt in samenhang met de Entree opgesteld. Omdat het project gebiedsvisie van Tuyllpark vanwege een langere voorbereidingstijd later is opgestart is ook de strategie werklocaties vertraagd. In 2021 is een gebiedsanalyse gemaakt en is inzichtelijk gemaakt wat de eisen, wensen, ambities en ontwikkelingen van zowel de gemeente als van de bewoners en andere belanghebbenden zijn. In 2022 zullen varianten worden ontwikkeld welke op haalbaarheid zullen worden getoetst en zal een participatietraject worden gehouden waarna de resultaten hiervan zullen worden verwerkt.
De gebiedsvisie voor het Van Tuyllpark wordt naar verwachting medio 2022 afgerond. Voor het onderdeel werklocaties geeft dit in 2021 een voordeel van € 50.000. Hier staat een even hoog nadeel onttrekking Rif tegenover. 7. Project 'Van kijken naar zien' Doel van het project 'Van kijken naar zien' is de ontwikkeling van een methodiek om vakmanschap van klantmanagers, gericht op het verlenen van maatwerk, te verdiepen, te verbreden en te verankeren. Dit gebeurt door middel van zelf- en samenreflectie op concrete casussen (op basis van video-opnames van interacties tussen klantmanagers en cliënten), door cliënt-feedback en vanuit wetenschappelijke inzichten. Voor het project ‘Van kijken naar zien’ is er in 2021 een subsidie ontvangen van € 63.000. Hier tegenover staan ook kosten voor hetzelfde bedrag.
9
8. Toeslagenaffaire Het Rijk heeft de gemeente gevraagd te ondersteunen bij haar maatregelen in het kader van de kinderopvangtoeslag. Dit beroep betreft enerzijds zaken in de uitvoering en anderzijds het kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen op de betreffende groep ouders. De raad is hierover bij verschillende raadsmemo’s geïnformeerd. Onze eerste inschatting van de hiermee samenhangende kosten is een bedrag van € 160.000 voor de uitvoering en € 192.000 voor de kwijtschelding. De VNG heeft bij het Rijk aangegeven dat zij een volledige compensatie van deze kosten voor gemeenten van het rijk verwacht. Met de kwijtschelding van de vorderingen vermindert het bedrag waarvoor in de voorziening debiteuren een bedrag wordt aangehouden. Een bedrag van € 129.000 kan uit de voorziening vrijvallen. 9. Zoetermeerpas Met de ZoetermeerPas kunnen mensen met een laag inkomen korting krijgen op verschillende activiteiten zoals sport, cultuur en dagjes uit. Door Covid-19 hebben de deelnemers minder gebruik kunnen maken van de aangeboden activiteiten. Het ontstane voordeel is € 250.000. Het begrote saldo voor de cheques van de Zoetermeerpas is € 921.000. 10. Leenbijstand Leenbijstand is een vorm van bijzondere bijstand in de vorm van een lening. De leenbijstand moet net als een gewone lening ook terugbetaald worden.
Als gevolg van de Corona-crisis zijn er aanmerkelijk minder verstrekkingen, namelijk € 270.000 minder. Het gaat vooral om inrichtingskosten. Dit heeft te maken met een verminderde instroom van statushouders en in het algemeen door verminderde consumptieve uitgaven door de lockdown. We leggen voor € 85.000 meer aan vorderingen op dan begroot. Het begrote saldo aan leenbijstand is € 434.000. 11. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Het Rijk heeft in december 2020 een crisismaatregel in het kader van Corona aangekondigd: de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). Een regeling voor huishoudens die door Corona te maken hebben met een inkomensterugval en daardoor deze noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen. Gemeenten kregen middelen van het Rijk en beleidsvrijheid om TONK vorm te geven. TONK Zoetermeer ging per april 2021 van start. Het is een tijdelijke financiële ondersteuning in de vorm van een gift voor huur- of hypotheeklasten, inclusief een tegemoetkoming in service- dan wel VVE kosten. Met de tegemoetkoming wordt de maandelijkse huishoudbegroting verlicht. De regeling is in Zoetermeer ruimhartig in opzet: er geldt bijvoorbeeld geen plafondbedrag voor de verstrekking. De regeling geldt van 1 januari tot en met 30 september 2021. Een tegemoetkoming TONK kan met terugwerkende kracht per 1 januari 2021 worden aangevraagd.
Een aanvraag tegemoetkoming TONK kan worden ingediend tot 1 november 2021. Hoewel met het opstellen van Tussenbericht 1 het aantal aanvragen werd geschat op meer dan 1.000 voor een totaalbedrag van € 3,3 mln., is het feitelijke aantal aanvragen vele malen lager dan vooraf gedacht. Dit beeld is landelijk.
10
Het betekent dat er ongeveer 2,54 mln. minder nodig is voor TONK dan de eerder geraamde € 3,3 mln. Door het Rijk is hiervoor in de algemene middelen budget beschikbaar gesteld dat op OAD verantwoord wordt. 12. Tozo-regeling en uitvoeringskosten Tozo-regeling In verband met de Corona-crisis voeren de gemeenten vanaf 1 maart 2020 de Tozo-regeling uit. Tozo staat voor: “Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers”. De derde tranche Tozo van deze regeling is 1 oktober 2020 ingegaan. De looptijd hiervan was tot 1 april 2021. De vierde tranche Tozo is ingegaan op 1 april 2021 en loopt tot 1 juli 2021. Ondertussen heeft het Rijk de regeling verlengd met Tozo 5. Deze loopt tot 1 oktober 2021. De Tozo regeling bestaat uit het verstrekken van uitkeringen ten behoeve van levensonderhoud en bedrijfskrediet. Voor Zoetermeer is dat een bedrag van naar verwachting € 6 mln. in 2021. Deze kosten worden volledig vergoed door het Rijk. In het Eerste Tussenbericht was reeds melding gemaakt van € 930.000. Dus een stijging van zowel de lasten als de baten met € 5,07 mln. 13. Binnenbaan Het eerste halfjaar sinds de start van De Binnenbaan is uitdagend geweest, voornamelijk door nieuwe kadermedewerkers en het inregelen van werkprocessen. De ICT migratie heeft vertraging opgelopen maar zal per 1 oktober geregeld zijn.
Door Corona beperkingen waren er bij werkgevers minder mogelijkheden om kandidaten te plaatsen of aan het werk te houden. Er is veel werk verzet om onder deze omstandigheden toch de nieuwe organisatie op poten te zetten en in te spelen op door corona gewijzigde dienstverlening. Een voorbeeld daarvan is het project waarin het beeldbellen met kandidaat werkzoekenden is geprofessionaliseerd. Over en weer zijn er van opdrachtgevers- èn opdrachtnemerszijde veel leerervaringen opgedaan vanuit beider nieuwe rollen en verantwoordelijkheden. De Binnenbaan rapporteert per kwartaal aan de opdrachtgever over de ontwikkeling van de organisatie en bereikte resultaten. Daarbij heeft de gemeente naast de waardering voor de organisatieontwikkeling ook haar zorgen geuit en om inzicht en maatregelen gevraagd over de minder gerealiseerde inkomsten en het kleinere volume re-integratie dienstverlening en aandacht gevraagd voor de meerjarige ontwikkelingen daarin. Wat betreft het jaar 2021 kunnen beide afwijkingen naar verwachting van de Binnenbaan – ondanks hun ingezette krachtsinspanning daarop - in de rest van het jaar niet meer volledig worden goedgemaakt. De afwijking van De Binnenbaan begroting laat dus verminderde inkomsten zien en minder uitgaven door minder aantal re-integratietrajecten.
Per saldo verwacht De Binnenbaan beide issues binnen de totaal exploitatie van haar begroting te kunnen opvangen.
Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp Overschrijding uitgaven groot onderhoud tijdelijke huisvesting scholen
Bedrag
Toelichting onderwerp
180
Door, met name, uitgesteld groot onderhoud bij de tijdelijke onderwijshuisvesting op de Hodenpijlstraat 2 en Zanzibarplein 32 is er een overschrijding op het groot onderhoud tijdelijke huisvesting scholen. Deze panden zijn, gezien de leerlingprognoses, langer nodig dan gepland, waardoor uitgestelde werkzaamheden zoals vervanging vloerbedekking en binnenschilderwerk zijn uitgevoerd.
11
Programma 2. Samen leven en ondersteunen Beleidsmatige afwijkingen Toename Wmo meldingen In juni 2021 is de raad middels het memo "toename Wmo meldingen" (24 juni) geïnformeerd over de toename van het aantal Wmo meldingen. De capaciteit van de organisatie is berekend op het afhandelen van gemiddeld 130 meldingen per week bij een volledige bezetting. De instroom is echter hoger, namelijk gemiddeld wekelijks circa 145 met uitschieters tussen de 170 en 195. De verwachting is dat stijging van het aantal meldingen dit jaar aanhoudt. Om deze meldingen tijdig af te handelen (binnen termijn van 6 weken) is meer formatie nodig. Een melding is nog geen aanvraag, maar kan er wel toe leiden. Het is dan ook mogelijk dat het aantal klanten stijgt en daarmee de uitgaven op de Wmovoorzieningen. Deze extra kosten zijn deels gedisconteerd in de budgetten van de voorzieningen zelf (Huishoudelijk hulp, begeleiding, hulpmiddelen en overig) en het andere deel is onderdeel van de personele begroting. Dit wordt separaat gemeld bij de financiële afwijkingen.
Financiële afwijkingen Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Afwijking 2e TB '21
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
2.400.000
Nadeel
Meerjarig
Financiële afwijkingen bestaand beleid 1
2.1
Zorg in natura en PGB Jeugdwet
2
2.1
GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en GR Veilig Thuis
114.000
Voordeel
Eenmalig
3
2.2
Wmo hulpmiddelen en onderhoud
800.000
Voordeel
Eenmalig
4
2.2
PGB Wmo
450.000
Voordeel
Eenmalig
5
2.2
Begeleiding en ondersteuning Wmo
250.000
Nadeel
Eenmalig
6
2.2
Formatie en inhuur Wmo
175.000
Nadeel
Meerjarig
7
2.3
GGD Haaglanden
77.000
Nadeel
Meerjarig
8
2.4
Regionale aanpak dak- en thuisloosheid
160.000
Voordeel
Eenmalig
12
9
2.4
Wijkbudgetten
175.000
Voordeel
Eenmalig
10
2.4
Formatie wijkregie
175.000
Voordeel
Eenmalig
11
2.4
Vrijwilligersondersteuning en wijkactivering
110.000
Voordeel
Eenmalig
918.000
Nadeel
220.000
Voordeel
Saldo
220.000
Voordeel
Saldo programma 2
698.000
Nadeel
Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19 12
2.1
Omzetgarantie en meerkosten i.v.m. Corona
Eenmalig
Toelichting per onderwerp 1. Zorg in natura en PGB Jeugdwet In het raadsmemo Kostenontwikkeling jeugdhulp zorg in natura 2021 van 16 juli 2021 is aangegeven dat, op basis van een prognose van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden, voor jeugdhulp Zorg in Natura in 2021 een kostenstijging van € 4,7 miljoen wordt verwacht ten opzichte van de begroting 2021. Uit een eerste analyse blijkt dat er met name sprake is van een toename van het gebruik van vormen van jeugd-GGZ. Daarnaast is het beeld dat jeugdhulpaanbieders nog niet voldoen aan hun inspanningsverplichting aangaande het richtinggevend kader en de maximale bestedingsruimte. Daardoor is het beoogde financiële effect van de inzet van deze maatregelen nog niet zichtbaar. In het Eerste Tussenbericht is reeds een kostenstijging van € 1,5 mln. gemeld (€ 0,87 mln. effect jaarrekening 2020 en € 0,64 mln. niet gerealiseerde opbrengsten van enkele ombuigingsmaatregelen). Op basis van de rapportage van het Servicebureau wordt daarom rekening gehouden met een verdere kostenstijging van € 3,2 mln. (nadeel). Bij de PGB's die op grond van de Jeugdwet worden verstrekt, is daarentegen een afname van de inzet van PGB's waarneembaar (voordeel € 0,7 mln.).
Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat een aantal PGB-aanbieders een regionaal contract voor jeugdhulp Zorg in Natura heeft gekregen, waarmee de zorgkosten verschuiven van PGB naar Jeugdhulp Zorg in Natura. Uit de vaststelling door de SVB over het jaar 2020 bleek dat de gemeente meer aan voorschotten heeft betaald dan er aan PGB Jeugdwet over 2020 is uitgekeerd. Dit betreft een voordeel van € 0,1 mln. De opstelsom van de drie hiervoor genoemde afwijkingen ten opzichte van het Eerste Tussenbericht bedraagt € 2,4 mln. negatief. Voor het meerjarige effect is in de programmabegroting een scenario opgenomen waarbij de overschrijding jaarlijks met 25% afneemt. 2. GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en GR Veilig Thuis Het Servicebureau Jeugdhulp mag van de Belastingdienst de omzetbelasting welke aan het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden in rekening is gebracht, doorschuiven aan de deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling. De betreffende gemeenten kunnen deze doorgeschoven omzetbelasting 13
opnemen in hun opgave van het BTW compensatiefonds. Op deze wijze wordt het bedrag achteraf geclaimd bij het BTW compensatiefonds. Over 2020 betreft het een voordeel van € 51.000. In het Eerste Tussenbericht is een structureel voordeel van € 75.000 voor Veilig Thuis gemeld vanwege de invoering van een nieuwe systematiek bedrijfsvoeringstoeslag en de toekenning van extra structurele middelen door het rijk voor de Veilig Thuisorganisaties. Ook is een eenmalig voordeel voor 2021 gemeld van € 225.000. De definitieve vaststelling van de deelnemersbijdrage aan de GR voor 2021 levert nog een eenmalig extra voordeel op van € 63.000. 3. Wmo hulpmiddelen en onderhoud In 2020 is een inhaalslag gemaakt om de voorzieningen in het depot weer gebruiksklaar te maken en het achterstallig onderhoud van het wagenpark weg te werken. Dit werkt door in de lasten van 2021. Zo zijn in 2021 voorzieningen veelal uit het depot verstrekt zonder dat daar in 2021 kosten voor zijn gemaakt. In 2020 is daarnaast een actief vervangingsbeleid gevoerd, waarbij alle uitstaande (actieve) voorzieningen van 8 jaar en ouder vervangen zijn. Ook hulpmiddelen die technisch nog werkten zijn vervangen in 2020.
De verwachting is dat dit een fors positief effect op de lasten in 2021 heeft, er hoeft immers minder vervangen te worden, en dat dit effect sterk zal afnemen in de loop der jaren omdat het niet vaak voorkomt dat de technische levensduur van een hulpmiddel 9 jaar of nog langer is. In de aanbesteding is de verlaging van de economische levensduur van 8 naar 7 jaar (7 jaar is een realistischer gebruiksduur van hulpmiddelen) en het effect daarvan op het onderhoud meegenomen. De aanbesteding is overigens al verwerkt in de meerjarenbegroting. Het aantal nieuwe klanten ligt lager. Dit komt omdat door Covid-19 en het slechte voorjaar/zomer minder activiteiten georganiseerd c.q. bezocht zijn, waardoor bewoners minder buiten komen en ook geen aanvraag doen voor een hulpmiddel. Dit zal op termijn wel weer ingelopen worden, maar deze ontwikkeling is moeilijk te voorspellen. Hierdoor wordt een incidenteel voordeel verwacht van € 800.000. Er vindt onderzoek plaats naar een eventueel structureel effect. 4. Persoonsgeboden budgetten (PGB's) Wmo Er is een afname van het aantal cliënten met een PGB indicatie in de eerste helft van 2021. Het verwachte voordeel ten opzichte van de begroting wordt geschat op € 450.000. Er vindt nog onderzoek plaats naar een eventueel structureel effect. 5.
Begeleiding en ondersteuning Wmo Op basis van de gerealiseerde begeleiding en ondersteuning Wmo over de maanden januari tot en met april is een prognose op jaarbasis gemaakt. Ten opzichte van de programmabegroting 2021, raming € 9,1 mln., wordt een nadeel van € 250.000 verwacht. Per 1 mei 2021 is de gebiedsgerichte ondersteuning door een samenwerkingsverband gestart, die vanaf genoemde datum het grootste gedeelte van de begeleiding en ondersteuning voor zijn rekening neemt (een deel blijft bij de gemeente). Bij de besluitvorming over de gebiedsgerichte ondersteuning (raadsbesluit 2 juni 2020) is het budget ten behoeve van het samenwerkingsverband vastgesteld op basis van het aantal cliënten 2019. In het raadsbesluit wordt onderkend, dat het aantal inwoners dat een beroep doet op de Wmo jaarlijks groeit. Tevens wordt onderkend dat de gemeente op grond van de Wmo verplicht is voor de ondersteuning een reëel budget beschikbaar te stellen. Tegen deze achtergrond is het van belang dat het budget, bij de start van de gebiedsgerichte ondersteuning in mei 2021, is afgestemd op het verwachte aantal cliënten in 2021. 14
Het voor 2021 verwachte volume tekent zich langzamerhand af. Er wordt rekening gehouden met een groei ten opzichte van de uitgangswaarden 2019. Op basis van de gerealiseerde ondersteuning over de eerste vier maanden 2021 wordt de groei in uitgaven op € 250.000 geschat. Er vindt nadere analyse plaats of en zo ja welke gevolgen de volumeontwikkelingen kunnen hebben voor de taken en budgetten van het samenwerkingsverband en de gemeente. 6. Formatie en inhuur Wmo In de eerste helft van 2021 is het aantal Wmo-meldingen (inwoners die een beroep doen op de Wmo) fors toegenomen (zie ook de melding bij beleidsmatige afwijkingen). Door de toename van het aantal klanten zijn tijdelijk 4 extra klantmanagers nodig. De kosten voor 2021 bedragen € 80.000. De doorwerking hiervan in 2022 is meegenomen in de programmabegroting. Daarnaast is er in 2021 ook een overschrijding op inhuur bij de Wmo van € 95.000 door een hoger ziekteverzuim. 7. GGD Haaglanden Op grond van de eerste begrotingswijziging 2021 van de GR GGD en VT Haaglanden is de bijdrage 2021 van de gemeente Zoetermeer in het programma GGD Haaglanden vastgesteld op een bedrag van € 1.487.000. Binnen de gemeentelijke begroting is een bedrag van € 1.410.000 beschikbaar. Dit betekent een overschrijding met een bedrag van € 77.000. De hogere lasten zijn het gevolg van: - Indexatie (loonstijging en stijging materiële kosten).
De indexering van de GR wijkt af van die van de gemeente. - Gevolgen besluitvorming nieuwe systematiek Bedrijfsvoeringstoeslag (toerekening kosten overhead); - Bijstelling (verlaging) aantallen Toezicht kinderopvang; - Bijstelling (verhoging) aantallen Taken Wet op de lijkbeschouwing. 8. Bijdrage regionale aanpak dak- en thuisloosheid De Haagse regio heeft via de centrumgemeente Den Haag van het rijk een impuls van € 16 mln. gekregen voor de aanpak van dak- en thuisloosheid. Dat budget moet besteed worden aan projecten in 2020 en 2021. Ten laste van dit budget is dit jaar een projectaanvraag van de gemeente Zoetermeer ten behoeve van het Daklozenpunt Zoetermeer gehonoreerd. Het gaat daarbij in totaal om een bedrag van € 160.000, bestaande uit een bijdrage voor 2020 van € 80.000 en een bijdrage voor 2021 van eveneens € 80.000. Het betreft bestaand beleid van de gemeente Zoetermeer waarvoor aanvankelijk dekking is gevonden binnen het eigen gemeentelijke budget (programma 2 Samen leven en ondersteunen). Als gevolg van de bijdrage regionale aanpak dak- en thuisloosheid vallen deze middelen nu vrij. 9. Wijkbudgetten Op het budget Wijk aan Zet (€ 74.725) wordt dit jaar, evenals het afgelopen jaar, een aanzienlijk geringer beroep gedaan, waarschijnlijk als gevolg van de Coronacrisis die een rem zet op gemeenschappelijke activiteiten.
Er resteert op jaarbasis een bedrag van circa € 50.000. Een bedrag van € 125.000 resteert op het budget Wijkgericht werken (€ 365.000). Dit hangt met name samen met het voornemen wijkgericht werken nadrukkelijker te verbinden aan de visie Zoetermeer 2040. Uitgangspunt hierbij is ook het investeren in de kwaliteit van de wijken en prioriteit te geven aan wijken en ontwikkelingen die daar om vragen. Wijkgericht werken is een middel om bij te dragen aan het keren van de mechanismen die we nu waarnemen in Zoetermeer en de hoofdlijnen van de Ontwerpvisie Zoetermeer 2040. 15
Gekeken is in hoeverre er vanuit de huidige begroting structurele middelen beschikbaar kunnen worden gesteld ten behoeve van de realisatie van Huizen van de Wijk, met name in relatie tot de exploitatielasten. Hierbij is gebleken dat deze middelen niet aanwezig zijn, zonder scherpe keuzes die impact hebben op de stad. Ook structurele, vrije middelen worden niet voorzien. Om in de toekomst mogelijk wel te kunnen aansluiten op deze ambitie blijft de wijkvestiging van de bibliotheek in Oosterheem in 2022 open, omdat deze locatie in het ondernemingsplan voor deze wijk is aangemerkt als beste locatie. In de wijk Rokkeveen wordt de wijkvestiging van de bibliotheek in 2022 omgebouwd tot huis van de wijk, omdat deze locatie als beste naar voren komt voor deze wijk. In de wijk Seghwaert wordt IKC De Velddreef ontwikkeld en hierin wordt ruimte gerealiseerd voor een toekomstig Huis van de Wijk. 10. Formatie wijkregie Op grond van het Coalitieakkoord is besloten de formatie wijkregisseurs in de periode 2020 tot en met 2022 tijdelijk uit te breiden met 3,0 fte (budget € 276.000). In het coalitieakkoord was gepland het aantal pilotwijken snel uit te breiden met de bijbehorende formatie.
Ombuigen en Vernieuwen, het kiezen van de koers voor Zoetermeer 2040 en de Coronacrisis hebben geleid tot de keuze om eerst de werkwijze in de huidige twee pilotwijken goed door te ontwikkelen, voordat nieuwe pilotwijken worden opgezet. Daarom is besloten voor de uitvoering van de taken maar gedeeltelijk een beroep te doen op de extra formatie. Er valt in 2021 € 175.000 vrij. 11. Vrijwilligersondersteuning en wijkactivering Voor het onderdeel vrijwilligersondersteuning (budget € 495.000) wordt een afwijking van € 60.000 (positief resultaat) verwacht. Dit betreft m.n. de subsidieregeling Vrijwilligersondersteuning (€ 50.000). Het aantal aanvragen loopt achter bij de verwachting. Dit komt waarschijnlijk door de gevolgen van de coronacrisis, waarbij het aantal vrijwilligers terug is gelopen en daarmee ook de mogelijkheid voor vrijwilligersorganisaties om projecten op te zetten en uit te voeren. De maatregel om dit bij te sturen is om de subsidieregeling verder te promoten onder de vrijwilligersorganisaties. Daarnaast zijn er lagere kosten als gevolg van het aflopen van de bijdrage aan het project Palenstein leeft (€ 50.000). 12. Omzetgarantie en meerkosten Jeugd i.v.m. Corona Op basis van de regionale Regeling financiering Jeugdwet voor ongedekte kosten vanwege inkomstenderving in verband met de coronacrisis hebben jeugdhulpaanbieders in 2020 een voorlopige bijdrage ontvangen.
Ook zijn vorig jaar voor de meerkosten die jeugdhulpaanbieders hebben moeten maken als gevolg van de maatregelen die gepaard gingen met het coronavirus, door Rijk en VNG afspraken gemaakt voor compensatie. De definitieve bijdrage 2020 is dit jaar bepaald aan de hand van de ingediende declaraties van jeugdhulpaanbieders en vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. De vaststelling is € 220.000 lager uitgevallen ten opzichte van de opgenomen prognose in de jaarrekening 2020.
Technische begrotingswijzigingen College/Raad
Toelichting
16
Raad
Jeugdhulp Eind 2019 hebben de jeugdhulpaanbieders een aanbod gekregen voor een overbruggingscontract voor 2020. Voor 2020 betekende dat een eenmalig financieel nadeel van € 2,44 mln. Voor de eventuele meerjarige effecten hiervan staat op OAD een stelpost opgenomen van € 2 mln. (grofweg 80% van de meerkosten 2020). Na extern onderzoek zijn de tarieven vastgesteld en deze leiden inderdaad tot hogere kosten. Deze kosten worden verantwoord op programma 2 en hiervoor kan het budget worden verhoogd en de op OAD opgenomen stelpost kan worden afgeraamd.
17
Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen Beleidsmatige afwijkingen Geen.
Financiële afwijkingen Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Afwijking 2e TB '21
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
Financiële afwijkingen bestaand beleid 1
3.1
Afvalinzameling en -verwerking: matrassen
125.000
Nadeel
Meerjarig
2
3.1
Milieu
110.000
Nadeel
Eenmalig
Duurzaam en groen, onderdeel duurzaamheid
343.000
Voordeel
Eenmalig
3
3.1 Onttrekking brede bestemmingsreserve
343.000
Nadeel
Eenmalig
4
3.2
Ecologie
60.000
Nadeel
Eenmalig
5
3.2
Dagelijks beheer en onderhoud openbare ruimte integrale bestekken
200.000
Voordeel
Eenmalig
6
3.2
Ontvangst en afvoer bagger waterschappen
200.000
Voordeel
Eenmalig
7
3.2
Aanleg huisaansluitingen en herstelwerkzaamheden leidingen en kolken
180.000
Nadeel
Eenmalig
Uitvoering nazorg afgesloten grondexploitaties
500.000
Nadeel
Eenmalig
8
3.2 Onttrekking brede bestemmingsreserve
500.000
Voordeel
Eenmalig
9
3.2
Begraven
100.000
Voordeel
Eenmalig
10
3.2
Bomen
200.000
Nadeel
Eenmalig 18
11
12
13
3.2
400.000
Nadeel
Eenmalig
400.000
Voordeel
Eenmalig
Groot onderhoud Bovengronds
400.000
Nadeel
Eenmalig
Subsidie ons Blauwe Goud en verkeersregelinstallaties
400.000
Voordeel
Eenmalig
Intelligente verkeersregelinstallaties
120.000
Nadeel
Eenmalig
295.000
Nadeel
500.000
Nadeel
795.000
Nadeel
Afvoer grond Nieuwe Driemanspolder
3.2
3.2
Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19 14
3.2
Parkeren
Eenmalig
Saldo Saldo programma 3
Toelichting per onderwerp 1. Afvalinzameling en -verwerking: matrassen Voor afvalinzameling , -verwerking en overige kosten is in de begroting in totaal € 11,2 mln. opgenomen. Hiervan is € 1,6 mln. begroot voor grofvuil. Eén van de onderdelen van het grofvuil is de verwerking van matrassen. Bij TB1 is gemeld dat door de landelijke regelgeving over de verwerking van matrassen in combinatie met het opschorten van de uitvoering van het nieuwe afval- en grondstoffenbeleidsplan, de verwerkingskosten met €125.000 zouden toenemen (zie ook raadsmemo 17 februari 2021, 0637673404). Nu blijkt dat de hoeveelheid matrassen, die op straat worden aangeboden bij het ophalen van het (gratis) grofvuil, hoger is dan in het voorjaar was verwacht. De prognose voor 2021 is een toename van de verwerkingskosten van € 250.000. Dit zijn € 125.000 extra kosten ten opzichte van de melding bij TB1. Deze extra en naar verwachting structurele kosten komen in de afvalstoffenheffing vanaf 2022. 2. Milieu In de begroting is een budget van € 475.000 opgenomen voor de kosten voor de (beleids)medewerkers die zich bezig houden met duurzaamheid, luchtkwaliteit en geluidsoverlast. Deze inzet is noodzakelijk ter behandeling van extra beleids- of informatievragen van derden en vanuit de interne uitvoerende organisatieonderdelen.
Daarnaast ligt er een opgave door de implementatie van de Omgevingswet (inclusief de bijbehorende herziening van de natuurwetgeving) en de daarbij benodigde inbreng voor de Omgevingsvisie, Omgevingsplan, het programma Duurzaam en Groen en het beoordelen van aanvragen van omgevingsvergunningen. Er is sprake van externe inhuur wegens vervanging voor ziekteverzuim. Daarnaast is er door de toename van het aantal vergunningen, beleidsadviezen en adviezen over wijzigingen van bestemmingsplannen meer inzet nodig. De extra kosten bedragen € 110.000. 19
3. Duurzaam en groen, onderdeel duurzaamheid Op 17 februari 2020 heeft de raad het voorstel actualisatie van het programma Duurzaam en Groen vastgesteld. Besluit 4a was: “De uitwerking van de energietransitie te organiseren door een ondersteuningsaanbod voor particuliere huiseigenaren (VvE’s en eengezinswoningen) te organiseren, op stedelijk niveau een warmtevisie op te stellen en per wijk transitieplannen te maken.” Om deze extra taken op een basaal niveau uit te kunnen voeren zijn er naar aanleiding van het klimaatakkoord via de decembercirculaire van 2019 extra middelen (in totaal € 686.000) beschikbaar gesteld. Dit is ook in het raadsvoorstel vermeld. De specifiek beschikbaar gestelde middelen zijn in de brede bestemmingreserve gestort. De aanwending van deze middelen is vastgesteld bij de programmabegroting 2021 in 2 jaar (gelijkelijk over 2021 en 2022). In verband met de coronabeperkingen zijn de ontwikkeling van het ondersteuningsaanbod en het maken van transitieplannen per wijk vertraagd waardoor de uitvoering met ca. 1 jaar is vertraagd. Voor 2021 geeft dit een voordeel van € 343.000. Hier staat een even hoog nadeel wegens onttrekking brede bestemmingreserve tegenover. 4. Ecologie De gemeente heeft één formatieplaats opgenomen in de programmabegroting voor een medewerker op het taakveld stadsecologie.
Vanwege toenemende vraag om ondersteuning bij (intern) uitvoerende organisatieonderdelen beheer en natuur- & milieueducatie, projecten opgave vanwege de implementatie van de Omgevingswet (inclusief de bijbehorende herziening van de natuurwetgeving), de inbreng in de Omgevingsvisie en andere instrumenten die de komende jaren moeten worden opgesteld is de formatie met 1 fte uitgebreid. Hiervan is een bedrag van € 60.000 niet toerekenbaar aan projecten. 5. Dagelijks beheer en onderhoud openbare ruimte integrale bestekken Externe partijen voeren het dagelijks onderhoud openbare ruimte uit, waarbij het gaat om het herstellen van beschadigingen van kleine omvang. Het vaste deel van de bestekken wordt gebruikt voor het integraal dagelijks onderhoud en het variabele deel is beschikbaar voor verbeteringen. Aan dit budget is ook een deel van de kwaliteitsimpuls toegevoegd. Omdat verbeteringen vaak in overleg met bewoners gebeurt en deze bijeenkomsten niet of moeilijk te organiseren waren, is dit budget niet volledig uitgegeven. Hierdoor wordt een voordeel verwacht van € 200.000 in 2021. 6. Ontvangst en afvoer bagger waterschappen Binnen de begroting is een structureel budget opgenomen voor baggeren op basis van een langjarig gemiddelde. Voor het baggeren heeft de gemeente een overeenkomst gesloten met Hoogheemraadschap van Rijnland (HHvR).
Elk jaar worden de werkzaamheden op elkaar afgestemd en uitgevoerd. Momenteel vindt afstemming plaats met HHvR over het (meerjaren) uitvoeringsprogramma. De planning van de baggerwerkzaamheden door de waterschappen vertoont in de tijd een wisselend beeld. Omdat de waterschappen de kosten daarvan bij de gemeente in rekening brengen, leidt dit tot jaarlijkse fluctuaties in de gemeentelijke uitgaven. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 200.000. 7. Aanleg huisaansluitingen en herstel leidingen Voor de aanleg van huisaansluitingen is een inkomst van € 107.000 geraamd. Een deel van deze inkomsten heeft echter betrekking op investeringen/projecten en moeten daar dan ook aan worden toegerekend. Dat is abusievelijk afgelopen jaren niet gebeurd. Dat wordt in 2021 gecorrigeerd waardoor een nadeel ontstaat van € 90.000. In 2021 is een bedrag van € 210.000 opgenomen voor de herstelwerkzaamheden aan leidingen en kolken. Door de invloed van extreme natuurlijke weersomstandigheden neemt ook de druk op de leidingen en kolken toe. Daarnaast is de leeftijd van het riool ook van invloed op de kwaliteit van het stelsel. Hierdoor wordt voor het noodzakelijk herstelwerk van de leidingen en kolken meer onderhoud verwacht dan begroot van €90.000. 20
8. Uitvoering nazorg afgesloten grondexploitaties In de Brede Bestemmingsreserve zijn middelen gereserveerd voor nog uit te voeren werken die betrekking hebben op al afgesloten (delen van) grondexploitaties. Voor de uit te voeren werken is een meerjaren-onderhoudsplanning gemaakt. Elk jaar wordt deze planning bijgesteld naar aanleiding van de meldingen en inspecties, wat gedurende het jaar aan onderhoud moet worden uitgevoerd. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de overige uitvoeringsprogramma’s. Door deze verschuivingen kan het voorkomen dat af wordt geweken van het begrote programma. In 2021 geeft dit voor het uitvoeringsprogramma Oosterheem een nadeel van € 350.000. Daarnaast heeft een inhaalslag van nog niet uitgevoerde werkzaamheden in Oosterheem van vorig jaar in 2021 plaatsgevonden. Dit geeft een nadeel van € 150.000. In totaal bedraagt de afwijking voor 2021 € 500.000. Tegenover het totale nadeel van € 500.000 staat een even hoog voordeel van een onttrekking uit de Brede Bestemmingsreserve. 9. Begraven Op een totale opbrengst van € 607.000 voor de inkomsten begraven wordt een voordeel van € 100.000 verwacht. Dit komt door een aantal her-begravingen als gevolg van ruimen in 2021 en omdat er, mogelijk mede door COVID-19, meer gebeurtenissen hebben plaatsgevonden dan begroot.
Het hogere aantal gebeurtenissen leidt tot extra inkomsten zoals de verkoop van grafrechten. 10. Bomen De gemeente Zoetermeer heeft ongeveer 42.000 bomen in beheer. Het dagelijks onderhoud bestaat vooral uit controles op veiligheid en snoeibeurten. Voor het dagelijks onderhoud en o.a. inspecties van bomen is in 2021 een bedrag van € 642.000 beschikbaar gesteld. In 2021 wordt een nadeel van € 200.000 verwacht vanwege o.a. extra werkzaamheden voor het zorgdragen voor de veiligheid aan de H-structuur. Ook extra werkzaamheden als gevolg van de stormschades begin van het jaar en met name de Iepenziekte in het centrumgebied zorgen voor meer kosten dan verwacht in 2021. 11. Afvoer grond Nieuwe Driemanspolder In de Nieuwe Driemanspolder wordt samen met de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Den Haag, de provincie Zuid-Holland, de Hoogheemraadschappen van Delfland en Rijnland en de MRDH een recreatiegebied aangelegd. Onderdeel van dit recreatielandschap is de aanleg van geaccidenteerd terrein. Hiervoor is grond met 'kwaliteit natuur' nodig die op andere plekken (veelal ontwikkellocaties) juist afgevoerd moet worden. Omdat de gemeente (voor haar aandeel) voor de grond zou moeten betalen en ontwikkelaars voor deze afvoer een vergoeding moeten betalen, is hiervan een win-winsituatie gemaakt, waarbij de grond van ontwikkellocaties in Zoetermeer (mits deze grond de kwaliteit wonen c.q.
landbouw en natuur heeft) toegepast kan worden in de Nieuwe Driemanspolder. De prognose is dat de vergoeding van de ontwikkelaars het opslaan en verspreiden van de grond en de fiscale gevolgen dekt. Door exogene factoren is er een vertraging in de uitvoering van een aantal projecten (zoals bij Dwarstocht) en blijft de toelevering van grond achter. Daardoor worden er geen inkomsten van de stortkosten ontvangen en worden geen werkzaamheden verricht ten behoeve van het verspreiden en bewaren van grond. Hierdoor blijven zowel de inkomsten als uitgaven achter bij de begroting. Dit geeft aan de batenkant een nadeel van € 400.000 en aan de lastenkant een voordeel van € 400.000. De prognose was dat de projecten medio 2023 gereed zouden zijn maar de uitvoering is een jaar vertraagd. 12. Groot onderhoud bovengronds De begroting voor groot onderhoud en vervanging in de openbare ruimte is gebaseerd op een theoretische levensduur van kapitaalgoederen. Hierbij is sprake van een verwachting over de ontwikkelingen van de staat van kapitaalgoederen. De werkelijke staat van kapitaalgoederen, vastgesteld middels inspecties, kan om verschillende redenen afwijken van deze verwachte staat. Bij afwijkingen tussen de verwachte en de werkelijke staat loopt begroting en realisatie uiteen. Voor het groot onderhoud is een bedrag van ca € 8 mln. beschikbaar gesteld. 21
In 2021 wordt op het groot onderhoud bovengronds op de baten een voordeel van € 400.000 en op de lasten een nadeel van € 520.000 verwacht. Dit geeft per saldo een nadeel van € 120.000. Voor € 365.000 wordt het voordeel op de baten veroorzaakt door de bijdrage van het Hoogheemraadschap Rijnland en de subsidie voor het project Ons blauwe goud. Dit is een samenwerking tussen de gemeente en het Hoogheemraadschap Rijnland om de waterkwaliteit van de Zoetermeerse Plas te verhogen en te voldoen aan de Europese kaderrichtlijn Water (KRW) (zie zaaknummer: 0637654162). Hier tegenover staat voor hetzelfde bedrag een nadeel op de lasten. Verder wordt de afwijking op de baten veroorzaakt door een subsidie voor de intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s) ad € 35.000. 13. Intelligente verkeersregelinstallaties De hogere lasten worden veroorzaakt door het plaatsen van de intelligente verkeersregelinstallaties voortvloeiend uit motie 1902-05 en de extra inzet van verkeersregelaars hierbij € 120.000. 14. Parkeren In een groot deel van het centrum van Zoetermeer geldt betaald parkeren op het maaiveldniveau. De totale omvang van de parkeerinkomsten bedraagt normaal € 2,9 mln. Dit is inclusief de extra opbrengsten die waren opgenomen in ombuigen en vernieuwen, zijnde € 539.000.
Zoals gemeld in TB2 2020 en de jaarrekening 2020 blijven als gevolg van de coronacrisis ook in 2021 de werkelijke inkomsten ver achter bij de begroting. Ook de opbrengst uit verhoogde parkeerinkomsten, door verruiming van betaald parkeertijden in het centrum en hogere parkeertarieven voor bezoekers, wordt niet gehaald. Er wordt in 2021 een nadelige afwijking van € 1,2 mln. verwacht. In TB1 is reeds € 700.000 gemeld. Omdat de gevolgen van de dalende parkeerinkomsten door de COVID-19 crisis landelijk spelen heeft het rijk besloten om gemeenten hierin tegemoet te komen. De rijksuitkering is verantwoord in het overzicht OAD.
Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp
Bedrag
Toelichting onderwerp De eerste vervangende voertuigen zijn besteld. Oplevering vindt gefaseerd plaats.
Vervangingsinvestering tractiemiddelen afvalinzameling
5.274
De voorbereiding voor de aanbesteding van huisvuilwagens duurt langer. De mogelijkheden om de huisvuilwagens in hybride uitvoering aan te schaffen zijn onderzocht. Hier uit blijkt dat er aanpassingen aan het gebouw (elektra voorzieningen) moeten plaatsvinden. Deze zijn essentieel voor het rijden met hybride voertuigen en worden voorbereid. De kosten van hybride voertuigen zijn ook hoger dan in de begroting is opgenomen. Dit is ook gemeld bij TB1 en hier volgt een apart raadsvoorstel voor. Door de vertraging wordt het budget voor de aanschaf van de voertuigen van € 5.939.000 in 2021 deels niet uitgegeven. De verwachting is dat er € 665.000 van dit krediet wordt uitgegeven, en er een voordeel is van € 5.274.000. 22
De hieruit voortvloeiende eenmalige lagere kosten voor rente en aflossing in 2022 worden betrokken bij het tarief afvalstoffenheffing 2022. Voorziening afvalinzameling
593
Naast de kosten voor groot onderhoud van ondergrondse containers zou een deel van de voorziening gebruikt worden voor de invoering van het nieuwe afvalbeleidsplan. Door het referendum hierover in maart 2022 zijn er dit jaar geen invoeringskosten. Dit geeft een voordeel van € 593.000. De gemeente voert jaarlijks vervangingen van de openbare ruimte uit. Bij de totstandkoming van het programma wordt bepaald wat de meest efficiënte maatregel is om het kapitaalgoed in de gewenste staat te houden. In 2021 wordt op een beschikbaar gesteld budget van € 7,9 mln. een incidenteel voordeel van € 2,53 mln. verwacht. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat dit de maximale haalbare uitvoering in 2021 is door de grens aan personeelsbezetting (bij gemeente en aannemer), Flora/Fauna (broedende vogels), voorbereiding, vergunningen en levertijden materialen.
Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut
2.530
Het voordeel van € 2,53 mln. is als volgt onderverdeeld: - een voordeel van € 1,5 mln. op het investeringsbudget asfalt - een nadeel van € 0,3 mln. op het investeringsbudget Elementen verharding- vervanging - een voordeel van in totaal € 1 mln. op de investeringsbudgetten bruggen. Dit voordeel is onder te verdelen in een voordeel op de houten bruggen van € 2,7 mln. een nadeel op de stalen bruggen van € 0,16 mln. en een nadeel bij de betonnen bruggen van € 1,54 mln. Het verschil in besteding tussen de budgetten voor houten, stalen en betonnen bruggen is ontstaan door een eerdere wijziging vanwege duurzaamheid- en veiligheidsoverwegingen, waarbij is gekozen om de houten bruggen te vervangen door betonnen en stalen bruggen. - een voordeel van € 0,33 mln. op de personeelskosten van de investeringen.
23
Programma 4. Vrije tijd Beleidsmatige afwijkingen In verband met de coronacrisis hebben de meeste culturele instellingen slechts ten dele kunnen voldoen aan de prestatie-eisen zoals vermeld in de subsidiebeschikking. Het college heeft besloten daarmee coulant om te gaan. Bij het vaststellen van de jaarlijkse subsidies is en wordt hiermee daarom rekening gehouden. Hierbij wordt de directe relatie tussen de coronacrisis en de niet behaalde prestaties wel getoetst.
Financiële afwijkingen Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Afwijking 2e TB '21
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
Financiële afwijkingen bestaand beleid 1
4.1
2
4.1
Bezuiniging bibliotheek
250.000
Voordeel
Eenmalig
Latere oplevering verbouwing Balijhoeve
100.000
Voordeel
Eenmalig
Lagere inkomsten vertraging verbouwing Balijhoeve
84.000
Nadeel
Eenmalig
3
4.1
Wijkvestiging bibliotheek Rokkeveen
200.000
Voordeel
Eenmalig
4
4.1
Budget CASA
150.000
Voordeel
Eenmalig
Compensatie exploitatietekorten ijsbaan en zwembaden
576.000
Nadeel
Eenmalig
5
4.2 Specifieke rijksuitkering voor ijsbanen en zwembaden
576.000
Voordeel
Eenmalig
616.000
Voordeel
1.099.000
Nadeel
1.099.000
Nadeel
Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19 6
4.1
Saldo
Noodsteun programma 4
Eenmalig
24
Saldo programma 4
483.000
Nadeel
Toelichting per onderwerp 1. Bezuiniging bibliotheek De bezuiniging op de bibliotheek wordt anders ingevuld. De bibliotheken aan de Nathaliegang en het Oosterheemplein worden niet gesloten. Hierdoor vindt de extra afschrijving ook niet plaats. 2. Latere opleveren verbouwing Balijhoeve De verbouwing van de Balijhoeve wordt medio 2022 afgerond. In het raadsvoorstel was uitgegaan van 2021 en hierdoor vallen de lasten voor dit jaar (afschrijvingskosten en inkoopkosten horeca) € 100.000 lager uit en de baten (opbrengsten uit horeca en bijdrage derden) € 84.000 lager. 3. Wijkvestiging bibliotheek Rokkeveen In de wijk Rokkeveen wordt in 2021 de wijkvestiging van de bibliotheek opengehouden en omgebouwd om daarmee de mogelijkheid open te houden deze vestiging in de toekomst om te vormen tot Huis van de Wijk. Dit mede op verzoek van de raad (motie 2006-32A) Om dit te realiseren is een eenmalige investering van € 200.000 benodigd. Een deel hiervan kan gedekt worden uit het niet realiseren van dBos in Rokkeveen, zijnde € 80.000. De overige € 120.000 is in de perspectiefnota eenmalig door de raad beschikbaar gesteld. De voorgenomen verbouwing vindt echter in 2022 plaats, omdat er eerst afspraken gemaakt moeten worden met beoogde partners over het programma van eisen en de organisatorische voorwaarden.
Het budget is daarom niet in 2021 nodig en zal via een voorstel tot budgetoverheveling overgeheveld worden naar 2022. 4. Budget CASA Om een eventueel vertrek van CASA en de daaruit volgende derving van huurinkomsten door Cultuurpodium Boerderij te kunnen compenseren is structureel een budget van € 150.000 gereserveerd. Er wordt in 2021 geen besluit genomen over de eventuele verhuizing van CASA, waardoor dit budget in 2021 niet nodig is. 5. Tegemoetkoming exploitatietekorten ijsbanen en zwembaden Specifiek voor ijsbanen en zwembaden heeft het Ministerie van VWS een Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden in het leven geroepen. Het doel hiervan is om ijsbanen en zwembaden financieel te compenseren voor de exploitatietekorten over 2020 zodat ze ‘break-even’ spelen. De gemeente vraagt de vergoeding aan bij het rijk en verstrekt zelf de bijdrage aan de instelling. Er is voor een bedrag van € 576.000 (afgerond) aan steun aangevraagd. De gemeente heeft voor ditzelfde bedrag een aanvraag bij het rijk ingediend. Zowel de lasten als de baten laten een afwijking van € 576.000 zien. De aanvraag voor kwartaal 1 en 2 van 2021 is inmiddels opengesteld. 6. Noodsteun programma 4 Instellingen binnen de sector kunst en cultuur kunnen in 2021 coronasteun aanvragen.
Conform afspraak wordt de raad via het tussenbericht geïnformeerd over de verwachte kosten van de ondersteuningsmaatregelen corona. Per ultimo augustus is voor een bedrag van € 565.000 aan noodsteun / huurkorting verstrekt. Voor de rest van het jaar wordt een verder beroep verwacht van € 775.000. Daarmee komen de verwachte lasten uit op € 1,34 mln. In het eerste tussenbericht is reeds een melding gedaan van € 242.000. Ten opzichte van het eerste tussenbericht is de stijging € 1,09 mln. 25
Technische begrotingswijzigingen College/Raad
Toelichting
Raad
Renovaties beeldende kunstwerken Er zijn meer renovaties uitgevoerd aan beeldende kunstwerken dan vooraf begroot. Bij renovaties gaat het om buitengewone, eenmalige werkzaamheden, die niet onder het reguliere onderhoud vallen. Dit jaar is onder meer de lichtmast aan de Europaweg verduurzaamd (met LED-licht), wordt het Speelspoor in de Dorpsstraat opgeknapt en komen de verdwenen wolkjes van het Gedachtenpad in het Wilhelminapark terug. Hiermee is een bedrag van € 38.000 gemoeid. Dekking van deze hogere lasten vindt plaats vanuit de reserve ‘Beeldende kunst in de openbare ruimte’.
26
Programma 5. Veiligheid Beleidsmatige afwijkingen Geen.
Financiële afwijkingen Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Afwijking 2e TB '21
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
Financiële afwijkingen bestaand beleid 1
5.3
Veiligheidsregio Haaglanden functioneel leeftijdsontslag (FLO)
165.000
Nadeel
Meerjarig
2
5.3
Apv-vergunningverlening
100.000
Nadeel
Eenamlig
265.000
Nadeel
Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19 3
5.3
Handhavingsjuristen
200.000
Nadeel
Eenmalig
4
5.2
Team Handhaving
60.000
Nadeel
Eenmalig
Saldo
260.000
Nadeel
Saldo programma 5
525.000
Toelichting per onderwerp 1. Veiligheidsregio Haaglanden Functioneel Leeftijdsontslag Een onderdeel van de deelnemersbijdrage van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO). Een inhoudelijk uitwerking van het FLO-akkoord betreft het versneld sparen. Het financiële effect betreft het naar voren halen van de uitgaven (versneld sparen) en de gevolgen van de netto-garantie. Bij het eerste tussenbericht was al een nadeel gemeld van € 504.000. Maar er is nu een nieuwe raming gemaakt op basis van de laatste inzichten. Hierbij is gebruik gemaakt van input van het Expertisebureau FLO van het Instituut Fysieke Veiligheid. Het extra nadeel in 2021 bedraagt € 165.000, waardoor het totale nadeel uitkomt op € 669.000. Het verwachte nadeel van € 151.000 in 2022 is verwerkt in de Programmabegroting. 27
2. APV-vergunningverlening Als gevolg van Corona zijn de werkzaamheden van de vergunningverleners toegenomen, zoals uitvoering geven aan de tijdelijke wet maatregelen COVID-19 (Coronawet). Dit had en heeft grote impact op bijvoorbeeld horeca en evenementen. Daarnaast is op 1 juli dit jaar de Alcoholwet in werking getreden en zien we een autonome toename dat de complexiteit van de vergunningverlening toeneemt o.a. de Wet Bibob. Het verwachte nadeel is € 100.000. 3. Handhavingsjuristen Als gevolg van Corona zijn de werkzaamheden van de handhavingsjuristen toegenomen, zoals de tijdelijke wet maatregelen COVID-19 (Coronawet) en het vertalen van de die landelijke regels naar de Zoetemeerse (en regionale) context. Dus hoe gaan we in onze regio om met (grote)evenementen en zorgen we ervoor dat deze veilig kunnen verlopen. Daarnaast is sprake van een autonome toename van de werkzaamheden binnen dit werkdomein, onder meer door toegenomen bestuurlijke rapportages ten aanzien van hennepteelt. Het verwachte nadeel is € 200.000. 4. Team Handhaving Team handhaving (boa's) heeft een belangrijke bijdrage geleverd in de handhaving van de maatregelen COVID-19, met het oog op de volksgezondheid.
Het team heeft overuren moeten maken om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren, de toename van de meldingen te behandelen en daarnaast de bewoners en ondernemers tijdig te woord gestaan bij vragen en onduidelijkheid. Dit resulteert in een nadeel in 2021 van € 60.000.
Technische begrotingswijzigingen College/Raad
Toelichting
Raad
Versterkingsgelden Radicalisering De integrale aanpak van radicalisering en extremisme vraagt gemeentelijke inzet. Die inzet richt zich ook in 2021 vooral op de persoonsgerichte aanpak, kennisdeling en preventieve activiteiten waar onder het verhogen van de weerbaarheid van groepen die kwetsbaar zijn voor radicaliserende invloeden. Deze activiteiten passen binnen de kaders van de Versterkingsgelden die het Rijk voor de aanpak van radicalisering en extremisme beschikbaar stelt voor het ondersteunen van de lokale integrale aanpak van radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme door onder andere het bestrijden en verzwakken van extremistische bewegingen in Nederland, het voorkomen van nieuwe aanwas en het tegengaan van radicalisering. De versterkingsgelden worden jaarlijks toegekend op basis van een aanvraag. De kosten voor Zoetermeer bedragen in 2021 € 342.000. Hiervoor is door het Rijk een specifieke uitkering toegekend voor 2021 van € 342.000 vanuit de versterkingsgelden
Raad
Subsidie integrale Persoonsgerichte Toeleiding Arbeid (IPTA) De IPTA-werkwijze draagt bij aan een veilige en rechtvaardige samenleving door te voorkomen dat kwetsbare jongeren zich ontwikkelen tot stelselmatige dader van high impact crimes door hen duurzaam naar school, werk of een andere vorm van dagbesteding te begeleiden. De kosten voor Zoetermeer bedragen in 2021 € 38.905. Hiervoor is door het Rijk een specifieke uitkering toegekend voor 2021 van € 38.905.
28
Programma 6. Dienstverlening en samenspraak Beleidsmatige afwijkingen Geen.
Financiële afwijkingen Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Afwijking 2e TB '21
Voordeel /Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
Financiële afwijkingen bestaand beleid 1
6.1
Personele kosten Publieksplein
220.000
Nadeel
Eenmalig
2
6.1
Wabo en toezicht
550.000
Voordeel
Eenmalig
3
6.1
Inkomsten bouwleges
300.000
Voordeel
Eenmalig
4
6.1
Voorbereiding verkiezingen gemeenteraad 2022
110.000
Nadeel
Eenmalig
520.000
Voordeel
520.000
Voordeel
Saldo Afwijkingen als gevolg van COVID-19
Saldo Saldo programma 6
Toelichting per onderwerp 1. Personele kosten Publieksplein Voor invulling van ziekteverzuim en vacatureruimte is extra personeel ingehuurd om achterstand in werkzaamheden te voorkomen en de dienstverlening voor de burgers te waarborgen. Hierdoor zal naar schatting een tekort ontstaan van circa € 220.000.
29
2. Wabo en toezicht Voor het afhandelen van WABO-vergunningen worden vergunningverleners, toezichthouders en juristen ingezet. In verband met de ongunstige marktomstandigheden bleek het niet mogelijk hier de juiste bemensing voor te organiseren. Op het totale formatiebudget van € 3,8 mln. wordt als gevolg van niet in te vullen vacatures een voordeel van € 700.000 verwacht. Dit is een stijging van € 550.000 ten opzichte van het eerste Tussenbericht. Door de vacatures en de inzet om doorlooptijden in afhandeling wel te realiseren, is de werkdruk bij het proces van vergunningverlening heel erg hoog. 3. Inkomsten bouwleges Voor het afhandelen van WABO-vergunningen worden leges in rekening gebracht waarvoor in de begroting een raming van € 6,7 mln. is opgenomen. Ten tijde van het Eerste Tussenbericht werd een daling van het aantal aanvragen verwacht en daarmee een lagere opbrengst van € 600.000. Op basis van de huidige aanvraaggegevens is sprake van een weer licht stijgend aantal aanvragen, waardoor de eerder gemelde inkomstendaling € 300.000 lager uitvalt. De eindejaarsverwachting aan opbrengst leges bedraagt nu € 6,4 mln. 4.