Bijlage 1 - Rapportage Sociaal Domein - maart 2022
Tekst van het document
Transformatie van het sociaal domein Zoetermeer Rapportage Sociaal Domein, maart 2022
maatwerk
integraal nabij
Vooraf Vorm en frequentie van de rapportages
Met het aannemen van amendement Mooie Mix van scenario’s (2101-A) en een motie over een 10 Transformatiebeloften:
Koppeling tussen Veiligheid en Zorg (Motie 2101-01) heeft de raad richting gegeven aan zowel de vorm als frequentie waarmee over de transformatie in het sociaal domein gerapporteerd
❖
dienstverlening nabij, in de wijk, dichtbij de klant georganiseerd
❖
integraal werken als vertrekpunt en interventies niet opgeknipt
❖
geen standaard oplossingen maar maatwerk
In eerder genoemd amendement is opgenomen dat één maal per jaar over de rapportage(s)
❖
met een streven naar eenvoud (minder regels)
input voor het debat.
❖
bevorderen van onorthodoxe oplossingen (anti-bureaucratisch)
Met een combinatie van schriftelijke rapportages afgewisseld met thematische bijeenkomsten
gaat worden. Naast informatie over de domein Participatie, Jeugd en Wmo wordt in de rapportages verbinding gelegd met aanpalende domeinen als Veiligheid en Onderwijs.
sociaal domein door de raad wordt gedebatteerd. De nu voorliggende rapportage dient als
❖
meer eigenaarschap bij burgers, van zorgen voor naar zorgen dat
en werkbezoeken wordt ‘geteld’ en ‘verteld’ over de ‘stand van de transformatie’ en ‘het
❖
meer ruimte voor professionals
kompas. Ook wordt er verbinding gelegd met Zoetermeer 2040.
❖
waarbij ‘zware’ zorg kantelt naar behandeling met lichtere ondersteuning
Transformatiefestival
❖
een focus op preventie
Terwijl iedereen voor het Transformatiefestival in de startblokken stond hebben we het festival
❖
en kosten-baten bewust
eind vorig jaar vanwege covid moeten annuleren voor dit moment. Gegeven de beperkingen
werken volgens de bedoeling’. De tien transformatiebeloften vormen hiervoor nog steeds ons
bleek echte ontmoeting - wat een belangrijk onderdeel van het festival is – niet mogelijk. Ook het aantal werkbezoeken is als gevolg van covid helaas achtergebleven. Dit voorjaar pakken we de draad weer op.
2
INHOUD
Doorlopende transformatie in het sociaal domein Sinds de decentralisaties in 2015 werken we aan de transformatie van het sociaal domein. De weg waarlangs we dit doen is beschreven in ‘Het verschil is de bedoeling. Transformatie van het sociaal domein Zoetermeer’. Het is een continue uitdaging om te transformeren en toe te werken naar een financieel bestendig sociaal domein, terwijl de dagelijkse dienstverlening doorgaat. Daarbij moeten we voortdurend keuzes maken. Niet vanuit een somber toekomstperspectief van stijgende problematiek en kosten, maar vanuit het verlangen om een positieve impact te maken voor de inwoners en de stad. En vanuit de overtuiging dat er winst te halen valt met slimme investeringen in
het sociaal domein, maatschappelijk én financieel. Impact in drie samenhangende kernopgaven De VNG heeft een handvat gemaakt voor het sociale beleid in gemeenten: ‘De winst van het sociaal domein’. In het sociaal domein maken we impact in drie kernopgaven, die sterk met elkaar samenhangen: -
herstellen van bestaanszekerheid: voldoende en voorspelbaar inkomen, werk, mee kunnen doen in de samenleving, een geschikte en betaalbare woning, een veilige en prettige woonomgeving
-
vergroten van kansengelijkheid: voor die groepen die geen vanzelfsprekende kansen hebben op gezondheid, talentontwikkeling en inzet op de arbeidsmarkt.
-
vanzelfsprekend maken van gezond leven: een brede aanpak voor kwaliteit van leven en gezondheidsbevordering, van welzijn en zorg tot huisvesting, werk en gezonde omgeving.
3
INHOUD
Werken aan bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezond leven gebeurt dus niet alleen in het sociaal domein, maar ook in het ruimtelijk, economisch en veiligheidsdomein. In onderstaande figuur is de samenhang tussen de domeinen en tussen de drie kernopgaven weergegeven.
Voorkomen van geldzorgen reduceert stress en maakt mensen gezonder.
Investeren in positieve gezondheid bevordert kansen voor mensen in kwetsbare situaties.
Een doorlopende aanpak van onderwijs en ontwikkeling richting arbeidsmarkt bevordert bestaanszekerheid.
De winst van het sociaal domein, VNG, maart 2021
4
INHOUD
Een financieel bestendig sociaal domein Al een aantal jaren is sprake van een toenemende druk op de
budgetten van het sociaal domein, met name bij jeugd en Wmo. De maatregelen die in deze collegeperiode zijn genomen om bij te Nabij
sturen hebben nog niet geleid tot beheersing van de kosten. In de vorige rapportage sociaal domein werd gesteld dat er ‘iets’ moet gebeuren om deze tendensen het hoofd te bieden, om de druk op de Preventie
budgetten sociaal domein en op de gemeentebegroting als geheel te ruimte voor professionals
verminderen. Inmiddels heeft het college besloten een programmamanager Sturing en Bekostiging aan te stellen en bent u op 23 november 2021 in een technische bijeenkomst over de hoofdlijnen van de voorgenomen aanpak bijgepraat.
Inmiddels wordt een evaluatie op de maatregelen ombuigen en vernieuwen in het sociaal domein uitgevoerd. Het doel is op korte termijn inzicht te krijgen in de voortgang van de maatregelen. Direct na afronding van deze evaluatie wordt de raad over de uitkomsten geïnformeerd.
5
INHOUD
Sociaal Innovatiefonds Op 11 januari 2022 heeft het college besloten om het raadsvoorstel ‘Sociaal innovatiefonds” aan te bieden aan de raad. In het Nabij
raadsvoorstel zijn zeven aanvragen opgenomen voor het thema sociaal innovatiefonds. Na een technische toelichting op de voorstellen op 14 februari heeft de raad op 21 februari 2022 Preventie
ingestemd met het raadsvoorstel en de verdere innovatie van het Sociaal Domein via dit fonds.
ruimte voor professionals
Met een tweetal amendementen heeft de raad het college - en daarmee de nog aan te stellen programmamanager - opgeroepen de 7 aanvragen in onderlinge samenhang uit te werken en het resultaat uiterlijk september aan de raad te presenteren.
Het college ziet het Sociaal Innovatiefonds als uitgelezen mogelijkheid om de al langer gewenste en noodzakelijke beweging in het Sociaal Domein te realiseren.
AANVRAGEN 6
INHOUD
Verder in deze rapportage Vooraf
Laaggeletterdheid, basisreken- en digitale vaardigheden
Gebiedsgerichte ondersteuning
Nationaal programma onderwijs
Achterstanden Wmo
Samenwerkingsovereenkomst met mbo en hbo
Huishoudelijke ondersteuning
Leven Lang Flex Entree
Woonzorgvisie
Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal (RMT ZHC)
Beschermd Wonen
Regionaal Werkcentrum Zuid-Holland Centraal (RWC)
Vrijwilligersondersteuning
Werkbedrijf De Binnenbaan - rapportage Q4
Aanpak eenzaamheid
Besluit bijstandverlening zelfstandigen
Participatietraject mantelzorgondersteuning
Wijziging woonplaatsbeginsel
Aanpak discriminatie en sociale uitsluiting
Integrale Persoonsgerichte Toegeleiding naar Arbeid (IPTA)
Projecten vanuit het Coronaherstelplan
Preventief jeugdbeleid
Woonoverlast
Verwijsindex Risicojongeren & Wachttijden in de jeugdhulp
Preventiecoalitie
Specifiek jeugdzorgaanbod als gevolg van COVID-19
Jongerenwerk: Move on Inburgering
Overzicht raadsmemo’s 01-09-2021 – 31-01-2022
Ondersteuning gedupeerden Toeslagenaffaire
7
Gebiedsgerichte ondersteuning InZet is op 1 mei gestart 2021 met dienstverlening aan alle inwoners die gebruik maken van de (voormalig) gesubsidieerde Factsheet Raadsbezoek
welzijnsactiviteiten en de preventieve jeugdactiviteiten. Inwoners met een lopende indicatie voor begeleiding of dagbesteding worden na afloop van hun indicatie overgedragen aan inZet, het
De vanzelfsprekendheid die sommige cliënten hadden dat
grootste deel van deze indicaties liep af in 2021. Ook bedient
ondersteuning thuis plaatsvindt, maakt plaats voor het gesprek
inZet vanaf dat moment alle inwoners die zich voor het eerst
met de client waar de ondersteuning het beste plaats kan vinden,
melden voor ondersteuning. Digitaal, telefonisch en op zes
en of dat collectief of individueel is. Het contact met de sociale
inlooppunten in de stad kunnen inwoners terecht met hun
basis wordt door inZet uitgebreid. De gebiedsteams van inZet
hulpvragen, voor informatie, welzijn en ondersteuning. De
hebben kennisgemaakt met de partners in de wijken of zijn
partners van inZet werken nu intensief samen in 6 gebiedsteams
daarmee bezig. In de wijken zoekt inZet de samenwerking in
bestaande uit medewerkers van alle negen partners. Daardoor
maatjesprojecten, met vrijwilligers, en activiteiten in de wijk. Het
ziet inZet dat er kruisbestuiving plaatsvindt en er flexibele
doel van inZet is om in 2022 de samenwerking te intensiveren,
ondersteuning ontstaat. In de gebiedsteams wordt bekeken welke
verdere stappen te zetten met het collectiveren van
ondersteuning inwoners nodig hebben en hoe inZet hun vragen
ondersteuning en opleiding van de medewerkers in dat kader. De
kan combineren in de ondersteuning. Bijvoorbeeld cliënten die
doorontwikkeling naar een flexibel 'pluspakket' in de wijken en
naast individuele ondersteuning van inZet ook vrijwilligerswerk
het verder combineren van diensten behoort in 2022 ook tot de
gaan doen of meedoen aan activiteiten.
doelen van inZet.
8
INHOUD
Gebiedsgerichte ondersteuning (2)
Nabij
Ruimte voor professionals
InZet is gestart onder moeilijke omstandigheden. Door de maatregelen als gevolg van COVID-19 hebben zij, net als
Preventie
iedereen, noodgedwongen veel digitaal en telefonisch op moeten pakken waar persoonlijk contact prettiger en effectiever zou zijn geweest. Dat geldt zowel voor de contacten met cliënten en
De reden voor de vertraging is dat verschillende alliantiepartners
partners in het veld als tussen de medewerkers onderling, terwijl
binnen inZet te kampen hebben met een hoge werkdruk,
dat juist bij een nieuw opgerichte organisatie zo belangrijk
ziekteverzuim en verloop in het personeelsbestand, waardoor
is. Ziekteverzuim als gevolg van corona heeft nog eens extra
vacatures ontstaan. Dit is geen exclusief probleem voor inZet, in
bijgedragen aan de toch al krappe personele bezetting. De
heel het land is er sprake van hoge werkdruk en personeelstekort
overdracht van de cliënten was arbeidsintensiever dan voorzien
in de zorg. InZet doet grote moeite om vacatures in te vullen.
en heeft -terecht- de hoogste prioriteit gekregen, waardoor
Wanneer mogelijk vallen alliantiepartners voor elkaar in om
andere zaken langer zijn blijven liggen. Via raadsmemo’s bent u op
hulpvragen van inwoners te beantwoorden. Cliënten die nog niet
17 september jl. en 29 oktober jl. geïnformeerd over de voortgang
overgedragen kunnen worden naar inZet, krijgen een verlenging
van de overdracht van cliënten van latende partijen naar inZet. De
van hun Wmo-indicatie zodat zij niet zonder hulp komen. Gezien
overdracht van cliënten is verbeterd sinds de maatregelen die
de grote prioriteit van dit proces hebben de gemeente en inZet
inZet afgelopen najaar heeft genomen. Echter, ondanks deze
zeer frequent contact over de voortgang van de overdracht.
verbeteringen is dit proces nog niet afgerond en zal overdracht
Knelpunten worden direct gerapporteerd richting de directie van
van cliënten naar inZet doorlopen in 2022.
inZet.
9
INHOUD
Achterstanden Wmo
De achterstanden bij de Wmo blijven een punt van zorg. De werkdruk bij de Wmo door het hoge aantal meldingen, in combinatie met de gevolgen van corona (thuiswerken, uitval door ziekte) en krapte op de arbeidsmarkt waardoor vacatures moeilijk vervuld kunnen worden heeft zijn tol geëist onder de medewerkers. De werkdruk moet afgeschaald worden om te voorkomen dat medewerkers structureel uit gaan vallen. Om de achterstand in te lopen wordt alle beschikbare
capaciteit in het Wmo team zo veel mogelijk ingezet voor het afhandelen van meldingen. Er wordt vol ingezet op de werving van extra medewerkers om te helpen met het inlopen van de achterstanden, ook via nieuwe kanalen. Verder gaat het Wmo-team tijdelijk op een andere manier werken, in kleine teams per ‘product’ (bv hulp bij het huishouden, woningaanpassingen, etc.). Daardoor kunnen meldingen gerichter verdeeld worden. Op de lange termijn leidt deze werkwijze ertoe dat meldingen minder integraal worden bezien. Daarom is deze werkwijze tijdelijk zolang het nodig is om de achterstanden in te lopen. Het streven is dat de achterstanden voor de zomer ingelopen zijn.
10
INHOUD
Huishoudelijke ondersteuning Nabij Eigenaarschap bij burgers
Maatwerk
In 2021 zien we de meldingen voor huishoudelijke ondersteuning opnieuw toenemen. De inzet van dit college is dat inwoners zo lang mogelijk vitaal, zelfredzaam en zelfstandig thuis kunnen wonen. Om deze draai te maken is het van belang om samen met de aanbieders te gaan werken aan doorgaande innovatie. Denk hierbij aan technologische innovaties zoals de stofzuigrobot of organisatorische innovaties. In de nieuwe contracten huishoudelijke ondersteuning vanaf november 2021 is nadrukkelijk plek voor deze innovatie. Eén van de voorstellen voor het sociaal Innovatiefonds heeft hierop dan ook betrekking. Daarnaast wordt ingezet op positieve gezondheid om inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam te laten zijn. Hiertoe is medio 2021 gestart met Powerful Ageing. 59 mensen hebben het programma inmiddels met succes doorlopen. Ook in de komende periode zal verdere innovatie op dit thema nodig blijven.
11
INHOUD
Woonzorgvisie Wat is er nodig om ervoor te zorgen
Er ontstaat hierdoor een toenemende vraag naar nieuwe
dat Zoetermeer een stad is en blijft
woonvormen en (meer zelfstandige) woonzorglocaties met zorg
voor iedereen? Welke voorzieningen,
en ondersteuning. De verwachting is dat er steeds minder
zorg en woningen zijn er nodig om
zorgpersoneel, mantelzorgers en vrijwilligers zijn om de grotere
prettig te blijven wonen als je ziek
zorgbehoefte te ondersteunen. Hierdoor nemen kosten voor
bent of op leeftijd raakt?
zorg en welzijn verder toe en worden mogelijk onbetaalbaar. Al deze factoren vragen om nieuwe combinaties van wonen en
Om zicht te krijgen op deze vragen heeft de gemeente in 2021
zorg.
samen met organisaties in zorg, welzijn en wonen de Woonzorgvisie
De woonzorgvisie is door de gemeenteraad vastgesteld. Echter,
gemaakt. De visie laat zien dat aanpassingen aan huisvesting en
een visie is een begin. De gemeente gaat, samen met het
zorgverlening hard nodig zijn, want Zoetermeer staat voor grote
gestarte samenwerkingsverband met organisaties uit wonen,
uitdagingen de komende jaren. Zo stijgt - door de versnelde
zorg en welzijn, de komende jaren uitvoering geven aan de
dubbele vergrijzing - over de komende 10 jaar het aantal ouderen
uitvoeringsagenda. Dit zal de gemeente doen door de vier
met waarschijnlijk 30%. Zij blijven langer thuis wonen met waar
ambities: meedoen in de wijk, zorgaanbod op maat, passend en
nodig zorg en ondersteuning aan huis. Ook de woonbehoefte en
gevarieerd woningaanbod creëren, te vertalen in concrete acties
zorgvraag van jongeren en andere (kwetsbare) groepen zijn
en projecten.
veranderd.
12
INHOUD
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Uitstel doordecentralisatie beschermd wonen Het Rijk heeft bekend gemaakt dat de doordecentralisatie van beschermd wonen per 1 januari 2023 niet meer haalbaar is. Door de lange duur van de nieuwe kabinetsformatie kan het wetsvoorstel voor het woonplaatsbeginsel niet tijdig worden behandeld. Hierdoor is invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarmee samenhangende nieuwe financiële verdeelmodel per 1 januari 2023 niet haalbaar.
13
INHOUD
Vrijwilligersondersteuning Ondersteuning bij de opvang vluchtelingen Zoetermeer voor Elkaar heeft een actieve rol bij de matching van hulpvragen van en
vrijwilligersaanbod voor statushouders en asielzoekers die tijdelijk verblijven in de noodopvang gevestigd in de voormalige gevangenis in Zoetermeer. Veel inwoners hebben laten weten dat ze zich graag in willen zetten voor de nieuwe tijdelijke stadsgenoten. Hun aanbod wordt doorgegeven aan de locatiemanager van het COA. Andersom geeft het COA de hulpvragen van bewoners door aan Zoetermeer voor Elkaar. Het digitale platform Zoetermeervoorelkaar is hierop ingericht.
Cliëntinformatiepunten Vanuit Zoetermeer voor Elkaar loopt een project naar de haalbaarheid van cliëntinformatiepunten (CIP) voor informele hulp in Zoetermeer. Hiermee wordt beoogd,
dat de inwoner van Zoetermeer op eenvoudige wijze toegang krijgt tot het veelzijdige aanbod van vrijwilligersorganisaties. In het project wordt bekeken hoe vrijwilligersorganisaties daartoe optimaal samen kunnen werken en hoe zij goed aan kunnen sluiten bij de dienstverlening vanuit inZet in de wijk.
14
INHOUD
Aanpak eenzaamheid Nabij Eigenaarschap bij burgers
Steeds meer ontstaat er een Zoetermeerse aanpak tegen
Maatwerk
eenzaamheid. Een aanpak waarin initiatieven en projecten uit de samenleving worden gecombineerd met bestaand aanbod binnen welzijn en zorg, waarnaar mensen verwezen kunnen worden. Er is nog genoeg werk aan de winkel. De wisselwerking tussen losse
initiatieven en aanbod moet zich verder ontwikkelen en bestendigen. Ook is het nodig dat nog veel meer partijen aanhaken en meedoen. Zo ontstaat er een olievlek van initiatieven en mensen die iets voor een ander kunnen betekenen. In december vond de 4e editie plaats van de wensenactie van Magisch Zoetermeer, die bijdraagt aan de bewustwording van eenzaamheid in Zoetermeer.
15
INHOUD
Participatietraject mantelzorgondersteuning In het raadsmemo van 15 april 2021 heeft het college u geïnformeerd over de uitkomsten van het participatietraject met mantelzorgers, dat tijdens deze collegeperiode is uitgevoerd om goed inzicht te krijgen in wat mantelzorgers in de dagelijkse praktijk nodig hebben. In de gesprekken kwamen de volgende hoofdpunten naar voren: 1.
Bied heldere informatie over voorzieningen waar mantelzorgers/ cliënten gebruik van kunnen maken.
2.
Passende en tijdige zorg voor de cliënt is de belangrijkste vorm van mantelzorgondersteuning.
3.
Ondersteuning van cliënt en mantelzorger kunnen niet los van elkaar worden gezien: hulp voor de cliënt dient ook afgestemd te worden op de behoeften van de mantelzorger, en vice versa.
4.
Mantelzorgondersteuning is maatwerk: de vraag van de mantelzorg dient centraal te staan in het ondersteuningsaanbod.
5.
Nabij
Bied praktische ondersteuning voor mantelzorgers zelf.
Eigenaarschap bij burgers
Op basis van de hoofdpunten die uit het participatietraject met mantelzorgers zijn gekomen, is een bestuurlijke
Maatwerk
opdracht gemaakt door de wethouder zorg en welzijn. Deze opdracht bestond onder andere uit het verbeteren van de informatievoorziening richting mantelzorgers, het verbeteren van het werkproces van het uitvoeringsteam Wmo, het makkelijker toegankelijk maken van respijtzorg en het realiseren van een loket sociaal domein. Deze opdracht is uitgevoerd en daarmee is het participatietraject mantelzorgondersteuning afgerond. De wijze van uitvoering kunt u
teruglezen in het raadsmemo van 2 december 2021.
16
INHOUD
Aanpak discriminatie en sociale uitsluiting In de afgelopen anderhalf jaar is er door verschillende organisaties en
•
De lokale agenda resulteert in een jaarlijkse
betrokkenen inzet getoond op een veilige en inclusieve stad zonder
activiteiten-programma waarin de coalitie zich
discriminatie en sociale uitsluiting. Op 25 maart 2021 heeft de
samen met andere betrokkenen inzet om een
conferentie Vertrouwen in de Kracht van Zoetermeer plaatsgevonden.
vertaalslag te maken van het gemeentelijk
In aanloop naar de conferentie is de multimediale publiekscampagne
beleid en de behoefte in de stad.
‘Wat is jouw verhaal’ gestart. De conferentie en campagne maakten onderdeel uit van de Week tegen Racisme & Discriminatie. Het doel
•
betrokkenen waardoor er ruimte is om nieuwe
van de conferentie was om met de stad in gesprek te gaan over
samenwerkingen aan de gaan en de coalitie uit
discriminatie op grond van afkomst of huidskleur, maar ook om
te breiden.
bredere aanknopingspunten voor een lokale agenda te verzamelen. Een coalitie met vijf partijen start in 2022. De coalitie vormt een eerste
•
discriminatie en maakt deze bespreekbaar met
activiteitenplan.
de gemeente waarna er kan worden besloten
De kerncoalitie Antidiscriminatie Zoetermeer is gestart met een
of te voorkomen. Dit doen zij op basis van de volgende uitgangspunten:
De coalitie verkent en signaleert andere discriminatiegronden en gebieden van
netwerk dat zich uitspreekt over en inzet voor een lokale agenda
aanpak om discriminatie en sociale uitsluiting in de stad tegen te gaan
De coalitie betrekt hierbij ook andere
om actielijnen in de lokale agenda op te nemen. •
De coalitie brengt bestaande initiatieven samen en draagt een gebundelde aanpak uit onder de herkenbare noemer van de aanpak.
17
INHOUD
Projecten uit Coronaherstelplan 1. Doorontwikkeling signalerend huisbezoek Vanuit de Community tegen eenzaamheid worden De inzet voor het signalerend huisbezoek 75+ is de handen ineen geslagen om iets te betekenen geïntensiveerd in het laatste kwartaal van 2021 met als voor eenzame inwoners. Iedereen kan iets doen om doel om extra contact met ouderen te krijgen via het de eenzaamheid van iemand een beetje te huisbezoek 75+. Extra inspanning was benodigd op het doorbreken. Tijdens de corona pandemie is gebleken werven en trainen van nieuwe vrijwilligers en het voeren dat het gevoel van eenzaamheid is toegenomen, van campagne om meer bekendheid te geven aan de een opvallende stijging was te zien bij de doelgroep huisbezoeken. De intensivering heeft mooie resultaten jongeren. Drie initiatieven zijn ontplooid, uitgewerkt opgeleverd en is het signaleringssysteem voor kwetsbare en (deels) uitgevoerd: ouderen in Zoetermeer goed geregeld. Op basis van
2.
Project cultuur als middel tegen eenzaamheid De community en haar deelnemers benaderen eenzaamheid vanuit verschillende invalshoeken. Zo wordt er vanuit de culturele sector gekeken hoe het inzetten van kunstzinnige en culturele interventies als middel kunnen ondersteunen in de aanpak. In november en december 2021 streken elf kunstenaars neer in tien Zoetermeerse wijken, met de bedoeling het thema eenzaamheid te bevrijden uit de kooi van het stilzwijgen en er samen met bewoners over van gedachten te wisselen. Ze
positieve gezondheid worden huisbezoeken gepland en
zetten daarvoor de meest uiteenlopende strategieën en
uitgevoerd door goed opgeleide vrijwilligers, signalen
middelen in: fotografie, slaapliedjes, een Facebookgroep, een
worden hieruit goed en zichtbaar opgepakt. De lijnen met
ijsbeer, een beeld, een aanplakzuil vol tekeningen, een koor,
de praktijkondersteuners van de huisarts zijn ook kort.
verfsporen, een brief van Anna Blaman, gedichten en
Hier wordt ook extra gelet op kwetsbare ouderen en
verhalen.
belangrijke signalen.
De verhalen en bevindingen worden met de community gedeeld zodat er vanuit de aanpak kan worden doorgepakt op deze inzet.
18
INHOUD
Projecten uit Coronaherstelplan (2) 3.
Kom Erbij jongerenplan
Het “Kom Erbij’ jongerenplan is opgezet om de eerste
Onverwachte samenwerkingen zijn ontstaan zoals
impuls te kunnen geven in de aanpak van eenzaamheid
met jongeren van de GreenImpact, de Leo club en
onder jongeren. Jongeren in Zoetermeer zijn en worden
First Noise.
zelf een belangrijk onderdeel van de aanpak. Het Kom Erbij plan wordt voor en door jongeren uitgevoerd. Het Kom Erbij projectplan bestaat uit de vier onderdelen:
•
Workshops (planning: december 2021 – mei 2022) Om sociale weerbaarheid van jongeren te versterken, eenzaamheid bespreekbaar te maken
•
Een bewustwordingscampagne (planning:
en samen aan te kunnen pakken, worden er 10
september 2021 – april 2022):
workshops op scholen opgezet. De jongeren
Deze campagne gaat over eenzaamheid, het
worden meegenomen in de ‘challenge workshop’
ervaren van eenzaamheid en een uitnodiging voor
genaamd Alleen over de lijn. De workshops zijn
jongeren om er iets aan te doen.
bedoeld om jongeren bewuster te maken van het
Vanuit de campagne hebben ruim 50 jongeren zich
gevoel alleen te zijn of sociaal, mentaal moeilijk
aangesloten in een werkgroep om andere
aansluiting te kunnen vinden, ook door toedoen
onderdelen van het plan te helpen organiseren.
van omstandigheden zoals corona.
19
INHOUD
Projecten uit Coronaherstelplan (3) •
Jongerenconferentie (planning: maart 2022)
festival en samen stimuleren we de talentontwikkeling
De jongerenconferentie is bedoeld om de jongeren
van jongeren als ondersteunende factor in de aanpak
samen het gesprek te laten openen over gevoelens van
van eenzaamheid. Het Kom Erbij Festival richt zich op
eenzaamheid en wat zij nodig hebben om dit aan te
jongeren die sociaal geïsoleerd zijn of dreigen
pakken. Er zal een plenair gedeelte zijn waarin de
geïsoleerd te raken, maar ook op jongeren die
jongeren worden geïnspireerd door andere verhalen en
belangrijk zijn in het netwerk om andere jongeren te
ervaringen. Vervolgens zijn er verschillende interactieve
ondersteunen.
sessies waar jongeren aan kunnen deelnemen. Deze worden begeleid door partnerorganisaties uit de community die de jongeren ook handvatten kunnen geven bij het aanpakken van hun vragen en problemen.
•
Het Kom Erbij Festival (planning: 11 juni) Jongeren die eenzaamheid ervaren, vinden in de organisatie van dit festival aansluiting en verbinden zich met andere jongeren. Partners uit de community faciliteren verschillende workshops/onderdelen van het
20
INHOUD
Woonoverlast Op 1 september 2020 is de gemeente Zoetermeer (Sociaal
Inkomen en Zorg, De Binnenbaan, Wonen, Jeugd, crisisteam),
Domein en Veiligheid) gestart met een pilot Woonoverlast. Met
Veiligheid Vergunningen en Handhaving (team Handhaving,
de Wet aanpak Woonoverlast, heeft de burgemeester de
bouwinspecteurs, handhavingsjuristen), Stedelijke Ontwikkeling, team
bevoegdheid gekregen om gedragsaanwijzingen te geven aan
Wonen (urgentie) en Afvalinzameling.
overlastgevende bewoners van huur- en koopwoningen. In de
Er wordt nauw samengewerkt met externe partners zoals inZet,
APV is het instrument woonoverlast opgenomen (artikel 2:37a
zorgorganisaties, politie en woningbouwcoöperaties.
APV Zoetermeer). Deze pilot is gestart vanuit de bevoegdheid van de burgemeester om het instrument woonoverlast in te
Verder wordt er nauw samengewerkt met externe partners zoals
zetten. Daarnaast geeft het een antwoord op de vele
Meldpunt bezorgd, politie, woningcorporaties, InZet en andere
meldingen van woonoverlast die bij de gemeente
organisaties die zich bezighouden met zorg. De expertise vanuit
binnenkwamen en de behoefte van woningcorporaties en
verschillende afdelingen worden gebundeld. Dit is niet altijd makkelijk,
politie dat dit eenduidig werd opgepakt. De meldingen
maar wel nodig om te komen tot een oplossing voor onze inwoners.
kwamen op verschillende plekken binnen en bleken een lange
De bouwinspecteur gaat samen met de coördinator woonoverlast op
doorlooptijd te hebben. Binnen deze integrale aanpak is
pad en komen heftige casuïstiek tegen. De burgemeester kan middels
aangesloten bij de bestaande structuren zoals het Meldpunt
een machtiging tot binnentreden toestemming geven een woning te
Bezorgd en de wijksignaleringsoverleggen en is er voor
betreden en maatregelen opleggen om de overlast te laten stoppen.
complexe casuïstiek een woonoverlastoverleg. Daarnaast
Bij woonoverlast is er vaak sprake van onderliggende problematiek,
werken binnen de gemeente verschillende afdelingen samen,
zoals sociale- en/of psychische problemen.
te weten het Sociaal Domein (schuldhulpverlening, WMO,
21
INHOUD
Woonoverlast
Aantal casussen 01-09-2021 tm 23--01-22
Expertise vanuit zowel het sociaal domein als vanuit 16%
veiligheid is nodig om de overlast en de onderliggende problematiek aan te pakken en
44%
hierdoor kan het beste resultaat worden behaald.
Open Gesloten
Zie de tabel voor de cijfers. Momenteel wordt het
Adviesgesprekken
beleid van woonoverlast (working on the job)
40%
integraal vormgegeven. Aantal casussen vanaf 01-09-2021 tot en met 23-01-2022
Centrum Meerzicht Buytenweg-De Leyens Segwaert Noordhove-Rokkeveen Oosterheem
Koop Corporatie Particulier Open Gesloten Open Gesloten Open Gesloten 2 10 6 13 3 2 3 1 17 16 0 0 2 5 19 13 0 1 5 3 5 5 0 0 9 8 7 0 1 0 3 3 18 11 0 0
Totaal
24
30
72
58
4
3
adviesgesprekken melddesk 3 1 2 5 4
adviesgesprekken Intern & Extern 4 3 5 2 3 6
Totaal 43 41 47 20 33 45
15
23
229
22
INHOUD
Preventiecoalitie Om gezond te leven is een gezonde leefstijl belangrijk. Mensen die moeite hebben om financieel rond te komen, hebben vaak een minder gezonde leefstijl, hebben vaker gezondheidsproblemen en voelen zich minder gezond. Bij geldproblemen is gezond eten en gezond gedrag niet de grootste prioriteit. Om oorzaken van een ongezonde leefstijl te achterhalen en op te lossen, gaan verschillende organisaties in Zoetermeer samenwerken in een Preventiecoalitie. De Preventiecoalitie is een project van Zoetermeer 2025. Het is een initiatief
van de gemeente, GGD Haaglanden, zorg- en welzijnsorganisaties en zorgverzekeraars CZ en Menzis. Er wordt samengewerkt met inwoners zelf en iedereen die dicht bij hen staat: huisartsen, wijkverpleegkundigen, vrijwilligers in de wijk, onderwijzers, winkeliers, schuldhulpverleners en nog veel meer. Van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de coalitie een subsidie gekregen. Het doel is om de gezondheid en het geluk van alle inwoners van Zoetermeer te vergroten. Wat ze hiervoor nodig hebben, bepalen inwoners zelf.
23
INHOUD
Jongerenwerk: Move on In het coalitieakkoord is extra budget vrijgemaakt voor
Medio 2022 volgt een uitgebreide evaluatie waarbij de rol
jongerenwerk. Deze ruimte is sinds 2019 ingevuld met het
van het jongerenwerk in relatie tot de jeugdgroepen mee
project “Move On”.
wordt genomen. Dan kan er in kwantitatieve zin meer
Binnen Move On worden jongerenwerkers ingezet om kwetsbare
worden gezegd over het effect.
jongeren te begeleiden, om zo te voorkomen dat deze afglijden
Door middel van het raadsvoorstel behoud
in de criminaliteit.
jongerenwerkers heeft de gemeenteraad in januari
Sinds 2019 heeft Move On al een duidelijk verschil gemaakt met
besloten over de continuering in 2023.
deze aanpak, de jongerenwerkers hebben de positie van het jongerenwerk kunnen verbeteren te opzichte van de jeugdgroepen in Zoetermeer. Hierdoor is meer ruimte voor vroeg signalering, waardoor jongerenwerkers op straat al begeleiding kunnen bieden rondom zaken als middelengebruik of overlast, ook als jongeren niet direct open staan voor hulpverlening. Door de intensieve aanpak kan zwaardere zorg soms zelfs voorkomen worden, of kunnen de jongerenwerkers motiveren naar passende hulpverlening, school of dagbesteding.
24
INHOUD
Inburgering De nieuwe wet inburgering, hierna WI 21, is officieel gestart met ingang van 1 januari 2022. Veel inzet om de wet zo in te richten dat mensen worden uitgenodigd en gemotiveerd om aan de slag te gaan met hun inburgeringstraject. Het doel is zo snel mogelijk zelfstandig deel nemen aan de Nederlandse maatschappij. Bij de keuze tussen de wortel of de stok, wint de
wortel. De stok is er wel, geborgd in een nieuw op te nemen maatregelverordening, maar zal zo min als mogelijk ingezet worden. De WI 21 kent veel uitdagingen. Een van die uitdagingen is het hoge aantal partners die we nodig hebben om de wet uit te kunnen voeren. Om een goede samenwerking te borgen, is elke drie maanden een overleg op procesniveau tussen alle partijen die betrokken zijn bij het inburgeringstraject. Het doel is om steeds de punten waar het schuurt te bespreken en gezamenlijk op te lossen. De gedachte van de lerende organisatie ligt ten grondslag aan deze overleggen. Door te blijven evalueren en aan te passen waar nodig, blijven we verbeteren. De frequentie zal worden afgebouwd naar minimaal twee keer per jaar als hier ruimte voor is.
25
INHOUD
Inburgering (2) Financiële zelfredzaamheid inburgeraars De gemeente heeft deelgenomen aan de pilot financieel ontzorgen in de aanloopperiode naar de nieuwe wet toe. Daarnaast voert de gemeente een scan uit onder de mensen die zijn ingeburgerd onder het oude inburgeringsstelsel, Wet inburgering 2013. Op basis hiervan is een duidelijk beeld ontstaan, waar de nood en
behoeftes zitten als het gaat om het financieel zelfredzaam worden. Met de kennis die we hebben, willen wij iedere nieuwe inburgeringsplichtige een budgettraining aanbieden. Investeren in kennis over hoe geldzaken in Nederland georganiseerd zijn. Hierin worden onder andere salaris, toeslagen, belastingen, bankrekeningen, internetaankopen, a- en b- merken en de energiemarkt behandeld.
Daarnaast worden vergunninghouders vanaf de start geholpen met het activeren van automatische incasso’s en is doorbetalingen van de vaste lasten mogelijk als dit nodig is.
26
INHOUD
Ondersteuning gedupeerden Toeslagenaffaire Het Toeslagenloket van de gemeente, dat gedupeerden van de Toeslagenaffaire ondersteunt, is inmiddels bekend met een kleine 800 gezinnen. Deze gezinnen zijn in beeld gekomen via lijsten van de Belastingdienst met gedupeerden en/of gedupeerden hebben zichzelf gemeld via toeslagenaffaire@zoetermeer.nl of telefonisch via 14-079. De gemeente levert brede ondersteuning in de rol van dienstverleners op de volgende leefgebieden: financiën (inkomen of schulden), wonen, werk (re-integratie of dagbesteding), gezin (jeugd, opvoeding, relatie, etc.) en gezondheid (o.a. WMO). Daarnaast heeft het Toeslagenloket de bevoegdheid in individuele zaken vergoedingen toe te kennen op allerlei gebieden, waar de voorliggende voorziening er niet is of ontoereikend is. De criteria om hiervoor in aanmerking te komen zijn een causaal verband met de Toeslagenaffaire en dat de kosten noodzakelijk worden geacht. Deze gelden worden volledig gedeclareerd bij de Belastingdienst. De aangeboden hulp is op vrijwillige basis en wordt niet opgedrongen. Wanneer een huishouden hieraan behoefte heeft, dan maakt de betreffende medewerker ven het Toeslagenloket met de gedupeerde een Plan van Aanpak waarmee de gedupeerde en de gemeente aan de slag gaan. Soms voltstaat alleen advies. Wij ondersteunen mensen in de breedste zin van het woord. Ook verlenen we nazorg.
Daarbij is er periodiek contact met de gedupeerde, die na een ondersteuningstraject weer voldoende zelfredzaam is. Om te borgen dat hun huishouden zonder aanvullende ondersteuning op de rit blijft.
27
INHOUD
Ondersteuning gedupeerden Toeslagenaffaire (2) Het allerbelangrijkste is luisteren. Mensen zijn lang niet gehoord. Veel mensen zijn beschadigd en hun vertrouwen in de overheid is geschaad. Een luisterend oor en menselijke inzet zijn enorm belangrijk om samen stappen te kunnen zetten. Daarnaast bemiddelt het Toeslagenloket op het moment dat mensen vast lopen bij de gemeente. Ook voert de verantwoordelijk wethouder regelmatig gesprekken met gezinnen, die in het verleden zijn vastgelopen bij de gemeente. Aangemeld bij belastingdienst: 775 Het geeft voldoening dat veel gedupeerden erg vertrouwelijk zijn met de medewerkers van het Toeslagenloket
Inmiddels contact gelegd: 488
en dat er daardoor werkelijke stappen gezet kunnen worden in het ondersteunen van mensen. Als voorbeeld een
Nog te realiseren: 287
gedupeerde die een lange periode met een zware depressie thuis (te linken aan de Toeslagenaffaire) heeft gezeten. Het vertrouwen in de overheid was geheel weg. Vanuit proactief benaderen is een consulent in contact gekomen met de gedupeerde en heeft de gedupeerde door gespreksvoering en contact weer zin in het leven
gekregen. De gedupeerde ouder is via bemiddeling vanuit de consulent naar betaald werk doorgestroomd en hoeft geen gebruik meer te maken van participatievoorzieningen. Het Toeslagenloket bestaat nu uit 6 consulenten en 1 projectleider. De trajecten zijn in een aantal gevallen erg arbeidsintensief en kosten dus veel inzet qua tijd. Het is daarom nog onzeker of deze formatie toereikend is en hoe lang dit project moet blijven bestaan. De Belastingdienst houdt voorlopig zelfs 2025 aan als mogelijke einddatum. Gemiddeld komen er wekelijks twee tot drie nieuwe aanmeldingen via de Belastingdienst bij.
28
INHOUD
Laaggeletterdheid, basisreken- en digitale vaardigheden
Als gemeente zetten we ons in om iedere volwassen inwoner over voldoende basisvaardigheden te laten beschikken, zodat zij zelfstandig en actief deel te kunnen nemen in onze samenleving. De adviezen uit het innovatieve traject met het Thrive instituut, zijn hierbij
behulpzaam. Ze hebben ons handvatten aangereikt om de NT1-groep te vinden en het aanbod zo te differentiëren dat het aansluit bij de behoefte van deze groep. Het onderzoek heeft ook aangetoond dat door middel van een integrale aanpak er intern bij de gemeente stappen gezet kunnen worden om alle inwoners van Zoetermeer zo goed mogelijk te informeren, ongeacht het taalniveau.
29
INHOUD
Nationaal programma onderwijs
Het college van B&W heeft dinsdag 18 januari 2022 ingestemd met de Subsidieregeling Nationaal Programma Onderwijs (NPO) 2022-2023 gemeente Zoetermeer. De gemeentelijke middelen zijn bedoeld om de gevolgen van COVID-19 te beperken bij kinderen in de voorschoolse periode, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en zijn aanvullend op de middelen die de scholen zelf ontvangen hebben. In grote lijnen kunnen de gelden ingezet worden op drie thema’s 1. Zorg op de (voor)school, 2. Talentontwikkeling en 3. Versterken samenwerking en professionalisering.
30
INHOUD
Samenwerkingsovereenkomst met mbo en hbo MboRijnland, De Haagse Hogeschool, Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Smart Technology, CIV Welzijn en Zorg en de gemeente hebben in november 2021 een samenwerkingsovereenkomst getekend. Vastgestelde
• Doorontwikkeling van de Dutch Innovation Factory
ambities zijn om mbo-onderwijs structureel op het Dutch
(DIF) als fieldlab aangesloten op uiteenlopende
Innovation Park aan te gaan bieden en te onderzoeken wat
kenniscentra, als bedrijfslocatie én als officiële mbo en hbo
de mogelijkheden zijn op het gebied van doorlopende
opleidingslocatie IT, waar een volledig initieel
leerlijnen, hybride onderwijs, leven lang ontwikkelen en
opleidingsprogramma op alle niveaus en modulair en
onderwijsvernieuwing binnen alle in Zoetermeer sterke
gecertificeerd onderwijs in het kader van leven lang
economische sectoren. Deze samenwerkingsovereenkomst
ontwikkelen wordt aangeboden.
wordt in 2022 uitgewerkt in een gezamenlijke uitvoeringsagenda. Belangrijkste onderwerpen zijn:
• Verduurzaming en verdere doorontwikkeling van de stadslabs Experimenteerhuis Zoetermeer en Bus63. Deze
• Uitbouw en versterking van het onderwijsaanbod in de
stadlabs worden in 2022 een officiële mbo-opleidingslocatie
vier economische kernsectoren van de gemeente
van het mboRijnland College Welzijn en Zorg en richten zich
Zoetermeer: ICT & Diensten, Bouw & Installatie, Health
op gezondheidspreventie, leefstijl coaching, sociale cohesie
en Logistiek & Handel.
in de wijk en technologie in welzijn en zorg thuis.
31
INHOUD
CIV Leven Lang Flex Entree
Gemeente Zoetermeer heeft zich in 2021 aangesloten bij het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) ‘Leven Lang Flex Entree’ in de regio ZuidHolland Centraal, Holland Rijnland en Midden-Holland. Met als doel
laagopgeleide jongeren (mbo-niveau 1 en 2) opleiden en begeleiden, gericht op inzetbaarheid in de kansrijke sectoren techniek, dienstverlening en transport & logistiek. De studenten binnen Entree zijn afkomstig uit het praktijkonderwijs, het speciaal onderwijs en het basisberoepsonderwijs en worden opgeleid tot ondersteunende beroepen.
32
INHOUD
Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal (RMT ZHC)
In het RMT ZHC wordt op een nieuwe manier samengewerkt om
Het ministerie van SZW heeft voor 2022 middelen beschikbaar
werkzoekenden te helpen bij het vinden van werk, indien nodig met
gesteld voor het RMT. Door UWV en VNG wordt bij het Rijk gepleit
behulp van de inzet van scholing.
voor een vorm van structurele financiering en gezamenlijke
Nieuw is dat ook mensen zonder uitkering worden geholpen. Vanaf
werkwijze, waarbij dienstverlening voor inwoners en werkgevers
juli 2021 kunnen werkzoekenden in de arbeidsmarktregio ZHC zich
wordt geborgd, met een herkenbare loketfunctie. Daarbij moet
melden bij het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT). Dit team bestaat uit
voortgebouwd worden op de ervaringen die worden opgedaan in de
professionals van gemeenten, UWV, vakbonden en werkt nauw
RMT’s met betrekking tot de crisisdienstverlening. Binnen de
samen met het Leerwerkloket, SBB en mbo’s uit de regio. Door
arbeidsmarktregio ZHC wordt op dit moment nagedacht hoe we
expertise te bundelen kan dit team gebruik maken van elkaars
binnen onze regio vorm en inhoud kunnen geven aan deze ambitie.
instrumenten en scholingstrajecten. Vanaf juli 2021 t/m januari 2022 heeft het team 101 mensen uit de regio geholpen. De groep ZZP’ers en de groep nietuitkeringsgerechtigden kloppen het meest aan voor hulp.
33
INHOUD
Regionaal Werkcentrum Zuid-Holland Centraal (RWC)
Vanuit de gemeente Zoetermeer en UWV wordt al langer nagedacht over ontschotte dienstverlening aan werkzoekenden. Gedacht wordt aan het opzetten van een Regionaal Werkcentrum (RWC). Een RWC is een locatie gericht op werk en scholing, waar werkgevers en werkzoekenden laagdrempelig kunnen binnenstappen. Een plek waar integrale dienstverlening, zonder logo, wordt verleend. Dit ligt in het verlengde van hierboven genoemde argumentatie van het Rijk voor een herkenbare loketfunctie voor inwoners en werkgevers, waarbij wordt voorgebouwd op de visie en ambities van het RMT.
34
INHOUD
Werkbedrijf De Binnenbaan rapportage Q4 Op 1 januari 2021 is Werkbedrijf De Binnenbaan van start gegaan, met als ambitie om de weg naar werk te verkorten juist voor die mensen die daar de meeste problemen bij ondervinden. Het eerste jaar stond in het teken van bouwen aan de basis en het afronden van de transitiefase. In de doorontwikkeling van de organisatie en van de dienstverlening werd al snel duidelijk dat er veel te doen was, en nog steeds is. De praktijk blijkt weerbarstiger dan vooraf op papier gedacht. In 2021 zijn onder meer stappen gezet op het gebied van governance, huisvesting, formatie en ICT. In 2021 hebben meerdere verhuizingen plaatsgevonden: een nieuwe productielocatie aan de Kristalstraat werd in de zomer in gebruik genomen en in oktober vond de overgang naar de kantoorlocatie aan de Einsteinlaan plaats. De ICT-migratie van de oude systemen bij de gemeente naar de nieuwe systemen bij De Binnenbaan heeft meer aandacht gevraagd dan verwacht. Ook is in het vierde kwartaal duidelijk geworden dat er nadere inzet nodig is om de datakwaliteit op orde te brengen. De dienstverlening op orde brengen zal daarom ook in 2022 een speerpunt zijn.
35
INHOUD
Werkbedrijf De Binnenbaan rapportage Q4 (2) Tegelijkertijd is er in 2021 een begin gemaakt met de transformatie,
Ruimte voor professionals
Maatwerk
oftewel: de nieuwe manier van werken. Er is volop ingezet op het analyseren van het kandidatenbestand door middel van de
Nabij
Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM). Op basis van deze analyse zijn circa 2300 kandidaten conform de kadernota ‘Meedoen met meerwaarde’ ingedeeld in één van de vier kwadranten, waarbij de criteria afstand tot de arbeidsmarkt en escalatierisico zijn. Een nieuw inzicht van het werkbedrijf is dat kandidaten gemiddeld
kandidaten middels een dienstverband bij derden geplaatst
kwetsbaarder zijn dan waar vooraf met de caseload berekening
worden, onder de nieuwe Cao aan de Slag. Dit ontzorgt de
vanuit was gegaan. Extra inzet door werkregisseurs is wenselijk. In
werkgevers en ondersteunt de kandidaten.
2022 wordt deze inzet ten laste gebracht van het re-
integratiebudget. Daarnaast is het innovatieve traject ‘De Startbaan’ gestart, met wekelijkse instroom in kleine groepen. Hierbij wordt werken, trainen en testen gecombineerd, waardoor een uitgebreid beeld van kandidaat ontstaat en passende ondersteuning kan worden geboden. Ook is per 1 juli de sociale detacheringsfaciliteit ingericht. Hiermee kunnen doelgroep-
Naast de fusie hebben coronamaatregelen effect gehad op De Binnenbaan. Er werd minder omzet behaald en de re-integratie liep moeizamer, doordat groepen niet bij elkaar konden komen en dienstverlening grotendeels online moest plaats vinden. Hierdoor waren zowel de inkomsten als de uitgaven van De Binnenbaan lager dan begroot.
36
INHOUD
Werkbedrijf De Binnenbaan rapportage Q4 (3) De Binnenbaan verwacht niettemin de belangrijkste
van de aantallen LKS-banen, uitbreiding van de Startbaan met
uitstroomdoelen te halen. Hoewel de samenwerking met
andere doelgroepen en handhaving bij niet of moeilijk
ondernemers in de regio goed is, en het aantal reguliere
bereikbaar zijn van kandidaten.
plaatsingen bij nieuwe partners groeit, is de bemensing van werksoorten waar wij ‘werk in opdracht’ uitvoeren een aandachtspunt. Dit is mede een gevolg van uitstroom van de WSWdoelgroep. De doorstroom van o.a. Startbaan naar deze locaties vraagt extra inzet, zodat deze belangrijke werk-/leerplekken voor de doelgroep blijven behouden. De transformatie van De Binnenbaan is taai, maar beloftevol. De
Uitstroom naar werk in 2021:
201*
Woensdag 26 januari 2022 organiseerde De Binnenbaan een
(doel: 247) * Incl 18 nuggers
webinar voor de raadsleden van de drie aandeelhoudende
gemeenten. Hierbij zijn in een levendige interactieve sessie de bovenstaande ontwikkelingen toegelicht en vragen beantwoord. Een van de belangrijkste onderwerpen dat de meerjarige organisatieontwikkeling beschrijft, het Bedrijfsplan, in een plaatje :
fusie is complex en de werkdruk is hoog. Het financiële resultaat is goed en de maatschappelijke resultaten lijken te worden behaald. Het achterblijven van (verloonde) trajecten op werksoorten, zet wel druk op de relatie met opdrachtgevers. In de Startbaan doen we leerervaringen op waarom de doorstroom moeilijk op gang te brengen is. De Binnenbaan werkt daarbij aan oplossingen, middels diverse interventies in zoals het verhogen
37
INHOUD
Besluit bijstandverlening zelfstandigen Vanaf 1 oktober is het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) weer de vangnetregeling voor zelfstandig ondernemers die door de coronacrisis zijn getroffen. Daarvoor is de Bbz-regeling tijdelijk tot 1 april versoepeld (aangeduid
met Bbz light). De lockdown eind 2021 leidde tot een snelle stijging van het aantal aanmeldingen in december/januari. We verwachten dat het aantal vanaf februari gaat stabiliseren. Ondernemers die extra ondersteuning nodig hebben bij (om)scholing en/of begeleiding naar loondienst worden door het Regionaal Mobiliteitsteam
(RMT) en De Binnenbaan begeleid. Hulp bij geldzaken/schulden wordt vanuit de gemeente geboden.
38
INHOUD
Integrale Persoonsgerichte Toegeleiding naar Arbeid (IPTA) Sinds 2018 werkt de gemeente Zoetermeer samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid aan het preventieve project IPTA (Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid), een coachingsmethodiek gericht op jongeren die dreigen af te glijden in criminaliteit. Binnen dit project is vanaf de start gekozen voor een domeinoverstijgende aanpak. Expertise op het gebied van begeleiding en (job)coaching is hierbij gevonden binnen het sociaal domein en later ook bij De Binnenbaan. Aansturing van het project en afstemming met het ministerie is belegd bij Veiligheid. De aanpak levert voordelen op voor zowel sociaal- als veiligheidsdomein. Dit
blijkt onder andere uit het actie-onderzoek “Uit eigen tuin” van Henk Spies waarin wordt aangegeven dat het met IPTA vrij goed lukt om het leven van jongeren te normaliseren, mede mogelijk door toeleiding naar werk, school of werkervaringsplek. Daarnaast wordt aannemelijk gevonden dat de levens van jongeren door de IPTA aanpak niet (verder) zijn ontspoord, waardoor de ontwikkeling van criminele carrières mogelijk zijn voorkomen. Uit een recent (MKBA-) onderzoek “IPTA Impact Stories” uitgevoerd door Kennisland en Ecorys blijkt verder dat de IPTA-aanpak grote voordelen oplevert voor de deelnemende jongeren zelf, hun directe omgeving en voor de samenleving. De aanpak zorgt indirect voor een veiligere samenleving, maar er worden ook veel kosten bespaard. Deze maatschappelijke baten zitten niet alleen in het voorkomen van criminaliteit, maar ook in het voorkomen van kosten die voortkomen uit vroegtijdig schoolverlaten, schuldenproblematiek en slachtofferschap. IPTA heeft zo meerwaarde voor zowel het sociaal- als veiligheidsdomein. Daarnaast dient de methodiek steeds vaker als voorbeeld van een interventie waarin daadwerkelijk integraal wordt samengewerkt door professionals uit sociaal- en veiligheidsdomein.
39
INHOUD
Verwijsindex Risicojongeren
In november 2021 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die oproept om de wettelijke verplichting ten aanzien van de Verwijsindex te schrappen. Dit vereist een wijziging van de Jeugdwet. Er is veel discussie over de meerwaarde van de Verwijsindex. Zoetermeer werkt in de H10 samen op het gebied van de Verwijsindex. Momenteel wordt door de regio onderzocht wat de implicaties zijn van een eventuele wetswijziging. Zolang deze wetswijziging niet van kracht is, wordt het gebruik van de Verwijsindex voortgezet.
Wachttijden in de jeugdhulp
Bij de afdoening van motie 2106-19 Jeugdzorg - Wachttijden is aangegeven dat er een regionale werkgroep is opgericht die als opdracht heeft om de wachttijden in kaart te brengen en een aanpak te ontwikkelen om de wachttijden binnen de jeugdhulp te verkorten. Momenteel worden de gegevens van jeugdhulpaanbieders over wachttijden verzameld, geordend en geanalyseerd. Als dit is afgerond, worden gesprekken gevoerd met jeugdhulpaanbieders waar de wachttijden het langste zijn om samen met hen de gegevens kwalitatief te duiden. Dit alles dient als basis voor het opstellen van een plan van aanpak.
40
INHOUD
Preventief jeugdbeleid POH-jeugd en schoolmaatschappelijk werk Medewerkers in de toegang geven kortdurende begeleiding zodat jeugdigen zonder verwijzing naar specialistische jeugdhulp, nabij huis geholpen kunnen worden. In 2021 werden circa 2.100 jeugdigen gezien door de POH-jeugd en het schoolmaatschappelijk werk (hierna: SMW) op het primair onderwijs. Met deze preventieve begeleiding wordt met name escalatie van GGZ-problematiek voorkomen. De aanname is dan ook dat het aantal jeugdigen met jeugd-GGZ door deze interventies stabiliseert of afneemt. Dit was in 2018 en 2019 ook het geval. Vanaf 2020, en dus ook in 2021, zien we echter wederom een stijging van het aantal jeugdigen met jeugd-GGZ (zie ook de bestuurlijke monitor jeugd). De corona epidemie heeft op verschillende manieren impact gehad op de mate en wijze waarop jeugdigen preventief konden worden geholpen. Er kwamen zwaardere zorgvragen terecht bij de medewerkers van de Toegang, doordat
mensen worstelden met de effecten van de lockdown op hun leven. Dit is ook terug te zien in de cijfers. In onderstaande tabellen is weergegeven met welk resultaat de consulten bij de POH-jeugd en het SMW werden afgesloten:
41
INHOUD
Preventief jeugdbeleid (2) Vanwege covid werd er minder dan voorgaande jaren gebruik gemaakt van preventief, vrij-toegankelijk aanbod en er
werd meer dan voorgaande jaren verwezen naar specialistische jeugdhulp door de POH-jeugd en het SMW. Desondanks werden er nog steeds relatief veel jeugdigen door medewerkers in de Toegang zelf begeleid (33% bij de POH-jeugd en 51% bij het SMW). Jeugdigen kwamen met name bij de POH-jeugd met vragen over angst, emotie-regulatie, somberheid en concentratieproblemen. Jeugdigen kwamen bij het SMW op het primair onderwijs met name met vragen over
gevoelens, leren & denken en over contact met anderen. Ook kreeg het SMW veel vragen over opvoeding.
Begeleiding door Buurtwerk Ook Stichting Buurtwerk begeleidt jongeren kortdurend om een verwijzing naar specialistische jeugdhulp te voorkomen of om zorgmijdende jongeren toe te leiden naar passende hulp, zodat problemen niet escaleren. Ongeveer 90 jongeren werden afgelopen jaar begeleid door Buurtwerk.
42
INHOUD
Specifiek jeugdzorgaanbod als gevolg van COVID-19 Ten gevolge van de beperkingen tijdens de lockdowns zijn door diverse partijen creatieve oplossingen ingezet om zicht
te houden op het welbevinden van jeugdigen, om eenzaamheid onder jeugdigen te voorkomen, om informatie beschikbaar te maken over hoe om te gaan met de situatie en om ondersteuning in te zetten waar nodig. Een aantal van de creatieve, digitale oplossingen heeft geleid tot een groot bereik, zoals het online georganiseerde game toernooi in december 2021 met een bereik van 1.500 jongeren en de online georganiseerde bijeenkomsten over opvoeden voor ouders van tieners.
In reactie op het groeiend aantal zorgvragen op het gebied van mentaal welbevinden zijn daar waar mogelijk extra middelen ingezet om binnen het onderwijs vroegtijdig op deze signalen te reageren. Uitdaging hierbij was de krapte op de arbeidsmarkt waardoor het moeilijk was de professionals te vinden die aan deze groeiende vraag konden voldoen. De impact van deze maatregelen op het gebied van onderwijs en zorg zijn op dit moment nog moeilijk te meten. De verwachting is dat de impact van deze maatregelen de komende jaren ook kwantitatief worden onderbouwd.
43
INHOUD
Woonplaatsbeginsel Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente (financieel)
verantwoordelijk is voor de jeugdhulp aan een jeugdige. Sinds 1 januari 2022 geldt er een nieuw definitie. Dit heeft tot gevolg dat een relatief kleine groep jeugdigen met een lopende indicatie vanuit 2021 over wordt gedragen van de ene naar de andere gemeente. De implementatie is momenteel in volle gang. De zorgcontinuïteit is geborgd omdat overdragende gemeenten declaraties van aanbieders blijven betalen. Gemeenten moeten deze onderling verrekenen zodra de overdracht rond is.
44
INHOUD
Memo’s 1 van 3
1-9-2021 / 31-01-2022
o
01-09-2021: Verdaging toezegging 255: Ontbijt op school
o
02-09-2021: Voortgang ontvlechting Reinier Haga Groep
o
06-09-2021: Opvang en huisvesting asielzoekers en vergunninghouders
o
08-09-2021: Datalek Tozo 5 aanvragers
o
08-09-2021: Vaststelling Lokaal Educatieve Agenda 2021-2030
o
08-09-2021: Sluiting inloop Reakt
o
16-09-2021: Voortgang ontvlechting Reinier Haga Groep
o
17-09-2021: Voortgang overdracht cliënten van latende partijen naar inZet
o
21-09-2021: Verdaging motie 2101-01 en toezegging 444 en 445: Rapportage Sociaal Domein
o
23-09-2021: Afdoening toezegging 463: Resultaten van de gesprekken met de huisartsen
o
29-09-2021: Afdoening toezegging 470: Wachttijden jeugdzorg
o
30-09-2021: Oproep opvang en huisvesting asielzoekers en vergunninghouders
o
01-10-2021: Afdoening toezegging 389: Woonzorgvisie
o
06-10-2021: Afdoening moties 2006-32A, 2006-34 en 2006-42: Huizen van de wijk
o
06-10-2021: Achterstanden Wmo oktober 2021
o
06-10-2021: Inbedding wijkgericht werken in Zoetermeer 2040
o
07-10-2021: Afdoening toezegging 493: Jaarplannen Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden
o
13-10-2021: Afdoening motie 2101-01, toezegging 444 en toezegging 445: Rapportage sociaal domein september 2021
o
14-10-2021: Afdoening motie 2106-55: Vrijstelling van 1200 euro
o
15-10-2021: Ondernemersdienstverlening na 1 oktober
45
INHOUD
Memo’s 2 van 3
o
27-10-2021: Afdoening toezegging 207: Collectieve ziektekostenverzekering
o
27-10-2021: Stand van zaken openbaar voortgezet onderwijs september 2021
o
29-10-2021: Analyse kostenontwikkeling Jeugdhulp Zorg in Natura 2021
o
29-10-2021: Verdaging toezegging 381: Vrije beleidsruimte in het sociaal domein
o
29-10-2021: Afdoening motie 2106-53: Buurtgezinnen
o
29-10-2021: Verdaging beantwoording schriftelijke vragen van fractie GroenLinks inzake Storting bijstandsuitkering laatste werkdag van de maand
o
29-10-2021: Voortgang inZet
o
03-11-2021: Clientervaringsonderzoek Wmo 2020
o
05-11-2021: Afdoening toezegging 492: bijeenkomst Jeugdhulp
o
24-11-2021: Afdoening motie 2101-7A: Versterken rol Toegankelijkheidsraad
o
24-10-2021: Afdoening toezegging 255: Ontbijt op school
o
01-12-2021: Convenanten Wmo-hulpmiddelen
o
01-12-2021:Bestedingsplan Subsidies 2022
o
02-12-2021: Ontwikkelingen Wet inburgering 2021
o
02-12-2021: Afronding participatietraject mantelzorgondersteuning
o
08-12-2021: Convenant en mandaatbesluit 2022 beschermd wonen en maatschappelijke
1-9-2021 / 31-01-2022 o opvang 09-12-2021: Vaststelling bestuursovereenkomst opvang en huisvesting asielzoekers en vergunninghouders o
09-12-2021: Afdoening toezegging 496: Veiligheidsplan opvang en huisvesting asielzoekers en vergunninghouders
46
INHOUD
o
Memo’s 3 van 3
10-12-2021: Aanvulling memo Vaststelling bestuursovereenkomst opvang en huisvesting asielzoekers en vergunninghouders
o
15-12-2021: Afdoening motie 2106-19: Jeugdzorg – Wachttijden
o
15-12-2021: Afdoening motie 2106-17: Jeugdzorg – Kortingen wel of niet terecht
o
15-12-2021: Jaarverslag GGD 2020 Toezicht Wmo
o
15-12-2021: Uitvoering amendement 2109-B: Rekenkameronderzoek Jeugdzorg H10
o
16-12-2021: Afdoening motie 2106-16: Jeugdzorg - Afbakenen en normaliseren
o
22-12-2021: Verdaging motie 2011-26A: Integraal werken binnen het sociaal domein
o
22-12-2021: Aanpak energiearmoede winter 2021-2022
o
22-12-2021: Afdoening toezegging 458: Bijeenkomst over hulp in de huishouding
o
22-12-2021: Wijkgericht werken: Wijkfoto’s
o
23-12-2021: Stand van zaken uitvoering evaluatie GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden
o
26-01-2022: Afdoening motie 2111-30A: Jeugd en bewegen
o
26-01-2022: Ontwikkeling monitor Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden en regionale raadsbijeenkomst over kwaliteit
1-9-2021 / 31-01-2022
o
28-01-2022: Afdoening motie 2106-59: Bestrijding eenzaamheid jongeren
o
31-02-2022: Advies Haagse Hogeschool over investeringsvoorstellen en intern toetsadvies Duurzaamheidsfonds
47
INHOUD
Bijlage: Factsheet raadsbezoek inZet
48
INHOUD