Bijlage 1 - Rapportage Ruimtelijk Fysiek 1e helft 2023
Tekst van het document
Rapportage Ruimtelijk Fysiek 1e half jaar 2023
September 2023
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek
1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Inleiding en algemene beschouwing Doelstellingen Algemene beschouwing 1e helft 2023 Stoplichten Gewijzigde stoplichten Overzicht stoplichten per project
6 6 7 7 8
2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Opbouw rapportage Rapportageperiode Soorten projecten Fasering projecten Leeswijzer projecten Overzichtskaart van de projecten
12 12 13 13 14
3. 3.1 3.2 3.3 3.4. 3.5 3.6 3.7
Woningbouwmonitor Rapportage voortgang Woningbouwprogramma Opzet Woningbouwmonitor Doorkijk naar geplande nieuwbouw Realisatie eerste half jaar 2023 Prijssegmenten en woningtypen Projectfasen Conclusie
15 15 15 16 16 17 17
4.
Programma’s
4.1
Entree Projecten: gebied Entree Entree, Middengebied, Oost 7: Terra Nova Entree, Middengebied, West 8: Brandweerkazerne Entree, Middengebied, uitwerken SOR Entree, Stationsgebied Entree, Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast Entree, Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldboom, van Omme & de Groot Entree, Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort
4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.1.7
19 22 23 24 25 26 27 28 29
2
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek
4.2
Binnenstad Projecten: gebied Binnenstad Cadenza 2 Centraal park Binnenstad, Deelgebied 5A, Zuidflank Nederlandlaan Binnenstad, Deelgebied 3, Luxemburglaan eo. Delftsewallen Engelandlaan 140 Engelandlaan 270 Luxemburglaan 2-10 Markt 10
30 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42
Wijkverkenning Meerzicht / wijkontwikkeling Meerzicht Projecten: gebied Meerzicht Oostergo Westergo Zalkerbos 1
43 45 46 47 48
4.4.1 4.4.2
Dutch Innovation Park Projecten: gebied Dutch Innovation Park Bleiswijkseweg Herinrichting Bleizo Vervoersknoop station Lansingerland-Zoetermeer
49 51 52 53
4.5
Bereikbaarheid en Openbaar Vervoer
54
4.6
Overzicht financiën Schaalsprong
55
5.
Projecten
5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3
Gebied Buytenwegh – de Leyens Broekwegschouw 209, randvoorwaarden woningbouwontwikkeling de Sniep WC de Leyens Sartrezijde herinrichting parkeerterrein Snowworld
4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.2.6 4.2.7 4.2.8 4.2.9 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.4
57 58 59 60
3
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek
5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4
Gebied Dorp Eerste stationstraat Vernèdepark Molenstraat - Jan Hoornstraat - Cornelis van Eerdenstraat - 5 Mei-straat - John Mc Cormickstraat - Van Brakelstraat Rokkeveenseweg Nutrihage Vernedepark, visie
61 62 63 64 65
5.3 5.3.1
Gebied Driemanspolder Bijdorplaan/ Van Leeuwenhoeklaan
66 67
5.4 5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.4.4 5.4.5
Gebied Kwadrant Edisonstraat transformatorstation Stedin Kwadrant B&F / Edisonpark Van Tuyllpark, Zwembad Van Tuyllpark, visie Wiltonstraat transformatorstation Stedin
68 69 70 72 73 74
5.5 5.5.1
Gebied Noordhove Ruimtebaan, Flexwonen
75 76
5.6 5.6.1 5.6.2 5.6.3 5.6.4 5.6.5 5.6.6 5.6.7 5.6.8 5.6.9 5.6.10 5.6.11
Gebied Oosterheem Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand) Cyprus Parkeiland Oosterheem kavels gemeente en bpd Dwarstocht Maasdamstraat en Hofwegenstraat Zegwaartseweg Noord gemeentekavels Martin Luther Kinglaan Naardermeer Oosterheem Waterzicht Olof Palmelaan Moskee Oosterhage / Businesspark Oosterheem incl 2 kavels Willem Dreeslaan Hofwegenstraat Vrije Kavels Sara Lydia Hoeve Willem Dreeslaan/Stephensonstraat Oosterheem
77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 88 89
4
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek
5.7 5.7.1 5.7.2 5.7.3 5.7.4 5.7.5 5.7.6 5.7.7 5.7.8
Gebied Palenstein Croesinckplein, Vlek D Diederik van Teilingenlaan, Vlek G Dirc vd Doortogelaan/Goeswijn vd Poellaan, Vlek C Van Aalstlaan 24 Van Aalstlaan 42-370 (Du Meeflat) en Van Aalstpark Du Meelaan 578-582 Van Doornenplantsoen, nieuwbouw MOTION beweeg college Van Doornenplantsoen, realisatie sporthal
90 91 93 94 95 96 97 98 100
5.8 5.8.1 5.8.2 5.8.3 5.8.4 5.8.5 5.8.6 5.8.7
Gebied Rokkeveen Bladgroen Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Katwijkerlaantracé Kleurlaan Plataanhout Scheglaan 11, FC Zoetermeer Zilverstraat Van der Valk
102 103 104 105 106 107 108 109
5.9 5.9.1
Gebied Seghwaert Roggeakker
110 111
5.10 5.10.1
Overige gebieden Ons Blauwe Goud
112 113
5.11
Lijst met projecten die zijn gestart of zijn afgerond
114
6.
Colofon
115
5
1.
Inleiding en algemene beschouwing
Voor u ligt de Rapportage Ruimtelijk Fysiek over de eerste helft van 2023 met daarin de rapportage over de Schaalsprong, de Woningbouwmonitor en de voortgangsrapportages van de ruimtelijke projecten.
1.1
Doelstellingen
De volgende doelstellingen worden nagestreefd met de Rapportage Ruimtelijk Fysiek: • Rapporteren over behaalde resultaten in het complete ruimtelijk fysieke domein, op zowel programma- als projectniveau. • Rapporteren over de financiële situatie van programma’s en projecten, inclusief de besteding van de middelen uit het RIF. • Het laten zien van de samenhang tussen de programma’s, de projecten in het ruimtelijk fysieke domein en de voortgang van de woningbouw(ambities).
1.2
Algemene beschouwing 1e helft 2023
De uitvoering van de ruimtelijk fysieke projectenportefeuille is en blijft een belangrijk middel om de opgave Zoetermeer 2040 tot stand te brengen. In de visie wordt duidelijk dat enkel het toevoegen van nieuwbouw niet voldoende is. Er moet meer geïnvesteerd worden in de woonaantrekkelijkheid en de sociaal economische positie van de stad. Een integrale blik op duurzame gebiedsontwikkeling in de meest brede zin is daarbij onontbeerlijk. De druk om nu resultaten te bereiken is onverminderd groot en dit zal de komende jaren zo blijven. Dit alles doen we mede vanuit de reeds ingezette beweging vanuit de lopende projecten en programma’s. Het Coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’ onderschrijft de ambities uit de Visie 2040. We jagen woningbouw aan die kwaliteit en diversiteit toevoegt en gaan daarbij uit van de woonbehoefte in de stad, nu en in de toekomst. Het nieuwbouwprogramma helpt iedereen, met extra aandacht voor starters, ouderen, mensen met een zorgbehoefte en huishoudens (o.a. gezinnen) die een kwaliteitsstap willen maken. In de coalitieperiode is het de doelstelling om minimaal 3.000 woningen op te leveren. Daarbij wordt sociale huur zoveel mogelijk door corporaties ontwikkeld. Zoals bij de vorige rapportage ruimtelijk fysiek al is geconstateerd is de tendens van de toenemende onzekerheid op de woningmarkt realiteit geworden.
De inflatie is hoog en de verwachting is dat deze ook voor 2023 hoog blijft. Ook de rente is hoger dan de afgelopen jaren. De koopkracht van veel mensen blijft hierdoor onder druk staan. De bouwkosten zijn in 2022 sterk gestegen. De vooruitzichten voor 2023 is dat deze niet significant zal dalen. Ook de woningmarkt zelf is afgekoeld. Alhoewel de vraag naar woningen onverminderd groot blijft, is zichtbaar dat een daling van de huizenprijzen gaande is en dat het aantal woningverkopen sterk achterblijft. Het effect van de wijzigende marktomstandigheden en de onzekerheid op de woningmarkt wordt ook zichtbaar op de projectenportefeuille. Er zijn meer projecten die onder druk staan. Zo zijn afgegeven budgetten vanwege de inflatie niet altijd meer afdoende om het project te realiseren. Ook zullen de programmatische en kwalitatieve ambities onder druk komen te staan.
In zijn algemeenheid kan worden vermeld dat in onze projecten portefeuille 19 projecten oranje of rood zijn gekleurd (totaal 63 projecten, 12 oranje 7 rood). Het aantal rode stoplichten is ten opzichte van de vorige rapportage gestegen. De oorzaak hiervan volgt uit de ontwikkelingen van Entree. Er is geconstateerd dat het ontwerp bestemmingsplan voor Entree op een aantal wezenlijke onderdelen gewijzigd en aangevuld dient te worden. Dit kost extra tijd met als gevolg dat de planologische procedure van Entree onder de vlag van de Omgevingswet verder dient te worden uitgevoerd. Tegelijkertijd zien we dat relatief veel projecten in de uitvoeringsfase en de nazorgfase zitten. Dit betreft 1/3 van de projectenportefeuille. Voor deze projecten geldt dat deze minder last ervaren van de gewijzigde omstandigheden omdat contractering en verkoop van de woningen al heeft plaatsgevonden. Stoplichten van deze projecten zijn hierdoor veelal gefixeerd. De inspanningen van de afgelopen jaren betalen zich uit en dit is ook te zien in de woningbouwmonitor. Daarnaast houden wij een uitdaging in het vinden van nieuw personeel voor de projectenorganisatie. Met name de benodigde specialisten zijn moeilijk te vinden. Vacatures worden in hoog tempo uitgezet maar niet altijd met het gehoopte resultaat. De werkdruk leidt ertoe dat het college voorzichtig blijft met het opstarten van nieuwe projecten.
Dit is nog steeds mogelijk, maar niet zonder het afronden of stoppen van een andere projecten. Dit betekent ook dat niet alle nieuwe initiatieven kunnen worden opgepakt. Keuzes moeten worden gemaakt. Ondanks het bovengenoemde en de gewijzigde marktomstandigheden zijn er het laatste half jaar wederom belangrijke stappen gezet in de projectenportefeuille. En ook in de komende periode volgen belangrijke stappen voor onze projecten en programma’s. Voor de Binnenstad zijn in de afgelopen periode belangrijke besluiten genomen. Zo is de uitvoeringsstrategie tot 2030 door de raad vastgesteld. Daarnaast zijn er twee deelgebiedsvisies door de raad vastgesteld, voor de locaties Stadshartpassage en Nederlandlaan/Zuidflank. Bovendien start voor vier locaties in de Binnenstad de bouw dit jaar. In juli 2023 is met de eigenaren van het winkelcentrum Meerzicht het convenant Hart voor Meerzicht afgesloten. Hiermee een stap is gezet richting verbetering van dit winkelcentrum en toevoeging van woningen. Deze ontwikkeling past bij de wijkaanpak Meerzicht en de ambitie in het coalitieakkoord om woningen toe te voegen nabij randstadrailhaltes. Uit de Woningbouwmonitor blijkt dat we dit jaar 681 woningen gaan opleveren. Een aantal dat in het afgelopen decennia niet is gerealiseerd.
Daarnaast zijn er veel planologische procedures die dit jaar zijn gestart waarvan de verwachting is dat deze uitmonden in een start bouw in 2023. Dit betreffen ook enkele locaties uit de Versnellingsagenda. Hoewel dit hoopvolle cijfers zijn, zal het nog flink wat inspanning vragen om de doelstelling van 3.000 opgeleverde woningen in deze coalitieperiode te behalen. Al met al blijft het college en de ambtelijke organisatie is samenwerking met de Raad doorbouwen aan een aantrekkelijker en vitaler Zoetermeer. Met hart voor de stad en het kompas gericht op de doelen van Zoetermeer 2040.
6
1.3
Stoplichten
Om de voortgang ten aanzien van de projectopdracht inzichtelijk te maken, is per project een projectstoplicht toegevoegd. Het stoplicht geeft beheersing van het project ten aanzien van de projectopdracht en de afspraken met de raad aan. Het stoplicht is een indicatie om de stand van zaken van het project weer te geven. Onderstaande maatstaf is toegepast voor invulling van het stoplicht. Goed Op koers/ binnen scope van de projectopdracht
5.2.4 Vernedepark, visie HB
l l l
5.4.3 Van Tuyllpark, Zwembad l l l
UV
l l l
Aandacht nodig van de AOG. Bij te sturen binnen krediet en projectopdracht
Het stoplicht van het zwembad wijzigt van rood naar groen. We hebben een raadsbesluit voor het aanvullende krediet waardoor het project binnen budget en planning kan worden gerealiseerd.
Directe bijsturing noodzakelijk of aandacht nodig van de raad Informeren en mogelijk raadsbesluit wijziging scope, aanvraag krediet
5.5.1 Ruimtebaan, Flexwonen
Gewijzigde stoplichten
Programma Entree De effecten van de vertraging binnen het programma omtrent het bestemmingsplan waarover de raad is geïnformeerd (raadsmemo d.d. 22/23 juni, technische bijeenkomst d.d. 27 juni en raadsvergadering 3 juli) is terug te zien in de onderliggende projecten en de openbare ruimte. Met name het resultaat dat alle stoplichten op rood zijn, is door de vertraging. 4.2.4 Binnenstad, Deelgebied 3, Luxemburglaan eo. HB
HB
Conform het sturingsmodel is een projectmanager aangesteld. Het projectteam heeft de afgelopen weken gewerkt aan het participatievoorstel en de herijking van de projectopdracht die na het zomerreces ter besluitvorming aan bestuur worden voorgelegd. De herijking van de projectopdracht heeft ook geleid tot een haalbare en realistische planning. De indicator voor het project is daarom gewijzigd van geel naar groen. UV
1.4
l l l
l l l
HB
l l l
UW
l l l
UW
l l l
De verwachting is dat het project enkele maanden uitloopt vanwege een verlate vergunningaanvraag. De verwachting was de vergunning in mei aan te vragen, dit wordt september 2023. 5.6.1 Aletta Jacobslaan – Hugo de Grootlaan UW
l l l
UV
l l l
Het stoplicht is gewijzigd van geel naar groen, omdat er een uitspraak is geweest door de Raad van State. Hierin zijn alle bezwaren ongegrond verklaard. Inmiddels is de uitvoering van het project opgestart. 5.7.3 Dirc vd Doortogelaan/Goeswijn vd Poellaan, Vlek C UV
l l l
UV
l l l
Het stoplicht staat op geel vanwege de ontwikkelingen in de haalbaarheidsonderzoek. De onderhandelingen verliepen stroef. Ook het amendement van 3 juli 2023 kost meer tijd en capaciteit. Door de langere doorlooptijd van de haalbaarheidsfase wordt het risico op afwijking van het budget groter. Bovendien is de dekking in de haalbaarheidsfase minder dan verwacht. Dit wordt in de uitwerkingsfase gecorrigeerd.
De claim ten gevolge van de ingebrekestelling door de woningbouwcorporatie is in afrondende fase en daarmee zijn de financieel kaders duidelijk.
4.3.1 Oostergo
5.8.7 Zilverstraat Van der Valk
HB
l l l
HB
l l l
Er worden meer kosten gemaakt dan voorzien door een zwaarder traject. Zo is er veel weerstand uit de omgeving, enkele omwonenden lijken erg tegen te zijn. In samenwerking met DGW wordt er intensief contact onderhouden met omwonenden.
Het project loopt op planning. UW
l l l
UW
l l l
Het stoplicht is gewijzigd door de huidige marktomstandigheden en opgelopen vertraging bij de afhandeling van een zienswijze.
7
1.5
Overzicht stoplichten per project Fase
4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.1.7
4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.2.6 4.2.7 4.2.8 4.2.9
4.3.1 4.3.2 4.3.3
4.1 Gebied: Entree
Entree, Middengebied, Oost 7: Terra Nova Entree, Middengebied, West 8: Brandweerkazerne Entree, Middengebied, uitwerken SOR Entree, Stationsgebied Entree, Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast Entree, Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldboom, van Omme & de Groot Entree, Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort
4.2 Gebied: Binnenstad
Cadenza 2 Centraal park Binnenstad, Deelgebied 5A, Zuidflank Nederlandlaan Binnenstad, Deelgebied 3, Luxemburglaan eo. Delftsewallen Engelandlaan 140 Engelandlaan 270 Luxemburglaan 2-10 Markt 10
4.3 Gebied: Meerzicht
Oostergo Westergo Zalkerbos 1
Vorige Periode Verkeerslicht
Fase
Huidige Periode verkeerslicht
## UW UW UV UW UW UW UW
UW UW HB HB UW UV UW UV HB
HB UV
Haalbaarheidsfase
l l l l l l l
l l l l l l l
l l
l
l
l
l
l l l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l
l l
UW
l l
l l
l
l l l l l l l l l
l l
UW UW UV UW UW UV
l l
l l l l l l l l l
l l l l l l
l l
UW UW HB HB UW UV UW UV HB
HB HB UV
Uitwerkingsfase
l l l l l l l
l l l l l l l
l
l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l l l
l l l l
l l l l
Uitvoeringsfase
8
Fase 4.4.1 4.4.2
5.1.1 5.1.2 5.1.3
5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4
Vorige Periode Verkeerslicht
4.3 Gebied: Dutch Innovation Park
Bleiswijkseweg Herinrichting Bleizo Vervoersknoop station Lansingerland-Zoetermeer
5.1 Gebied: Buytenwegh – de Leyens
Broekwegschouw 209, randvoorwaarden woningbouwontwikkeling de Sniep WC de Leyens Sartrezijde herinrichting parkeerterrein Snowworld
5.2 Gebied: Dorp
Eerste stationstraat Vernèdepark Molenstraat-Jan Hoornstraat-Cornelis van Eerdenstraat 5 mei straat-John Mc Cormickstraat-Van Brakelstraat Rokkeveenseweg Nutrihage Vernedepark, visie
5.3 Gebied: Driemanspolder
5.3.1
Bijdorplaan/ Van Leeuwenhoeklaan
5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.4.4 5.4.5
Edisonstraat transformatorstation Stedin Kwadrant B&F / Edisonpark Van Tuyllpark, Zwembad Van Tuyllpark, visie Wiltonstraat transformatorstation Stedin
5.4 Gebied: Kwadrant
l UV
HB UW
HB UW UV HB
UW
HB UW UV UW HB
Haalbaarheidsfase
l
l
l
l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l
l l
l l
l l
l
l
l
l l l
l l l
l l
l l l
l l
l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l
l l l l l l
l l l l l l
Huidige Periode verkeerslicht l
l l
l l
Fase HB UV
HB UW HB
HB UW UV HB
UW
HB UW UV UW HB
Uitwerkingsfase
l l l
l l l
l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l l
l l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l l
l l
l l l
l l
l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l
l l l l l l
l l l l l l
Uitvoeringsfase
9
Fase 5.5.1
5.6.1 5.6.2 5.6.3 5.6.4 5.6.5 5.6.6 5.6.7 5.6.8 5.6.9 5.6.10 5.6.11
5.7.1 5.7.2 5.7.3 5.7.4 5.7.5 5.7.6 5.7.7 5.7.8
5.5 Gebied: Noordhove
Ruimtebaan, Flexwonen
5.6 Gebied: Oosterheem
Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand) Cyprus Parkeiland Oosterheem kavels gemeente en bpd Dwarstocht Maasdamstraat en Hofwegenstraat Zegwaartseweg Noord gemeentekavels Martin Luther Kinglaan Naardermeer Oosterheem Waterzicht Olof Palmelaan Moskee Oosterhage / Businesspark Oosterheem incl 2 kavels Willem Dreeslaan Hofwegenstraat Vrije Kavels Sara Lydia Hoeve Willem Dreeslaan/Stephensonstraat Oosterheem
5.7 Gebied: Palenstein
Croesinckplein, Vlek D Diederik van Teilingenlaan, Vlek G Dirc vd Doortogelaan/Goeswijn vd Poellaan, Vlek C Van Aalstlaan 24 Van Aalstlaan 42-370 (Du Meeflat) en Van Aalstpark Du Meelaan 578-582 Van Doornenplantsoen, nieuwbouw MOTION beweeg college Van Doornenplantsoen, realisatie sporthal
Vorige Periode Verkeerslicht l
UW
UW UV UV UV UV UV UV UV UW UW UV
UW UV UV HB UV UW UW
Haalbaarheidsfase
l l
l l
l
l
l
l
l l l l l l l l l l l l
l l l l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l l l l
l l l l l
l l l l
l l l l l
l l l l
l l l l
Huidige Periode verkeerslicht l
l
l l l l l l l l l l l l
Fase UW
UV UV UV UV UV UV UV UV UW UW UV
UV UV UV UW HB UV UW UW
Uitwerkingsfase
l l
l l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l l l
l l l l l l l l l l l
l l l l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
Uitvoeringsfase
10
Fase 5.8.1 5.8.2 5.8.3 5.8.4 5.8.5 5.8.6 5.8.7
5.9.1
5.10.1
5.8 Gebied: Rokkeveen
Bladgroen Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Katwijkerlaantracé Kleurlaan Plataanhout Scheglaan 11, FC Zoetermeer Zilverstraat Van der Valk
Vorige Periode Verkeerslicht l
UV UW UV UV UV UW UW
5.9 Gebied: Seghwaert
Roggeakker
5.10 Gebied: Overige gebieden
Ons Blauwe Goud
UV
Haalbaarheidsfase
l l l l l l l l
l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l l
l l
l l
l
l
l
l
l l l l l l l l l l l l l l
UV UW UV UV UV UW UW
HB
l l l l l l l l l l l l l l
Huidige Periode verkeerslicht l
l l l l l l l
l
l l l l l l l l l l l l l
Fase
UV
Uitwerkingsfase
l l l l l l l l
l l l l l l l l
l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l l l l l l
l l l l l l l l l l l l l l
l l l l l l l l l l l l l l
Uitvoeringsfase
11
2.
Opbouw rapportage
2.1
Rapportageperiode
2.2
Soorten projecten
Deze rapportage geeft een overzicht van de stand van zaken van de projecten van de ruimtelijk fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. De voorliggende rapportage geeft de stand van zaken weer over de periode 1 januari tot en met 30 juni 2023. Zoals gezegd geeft deze rapportage een overzicht van de stand van zaken van de ruimtelijke fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. Voor het verwezenlijken van haar ruimtelijke doelstellingen op het gebied van de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen maakt de gemeente gebruik van het middel ‘grondbeleid’. Grondbeleid, en ook de projecten die in dit kader worden gestart, zijn dus geen doel op zich, maar een middel, volgend op deze ruimtelijke doelstellingen. In structuurvisies, beleidsnota’s, en bestemmingsplannen legt de gemeente haar ruimtelijk beleid vast, met vragen als: “Welke verdere verstedelijking staat de gemeente in de komende jaren voor? Welke voorzieningen moeten daartoe worden aangelegd? Welke ruimte krijgt de natuur in de gemeente?” Zie ook de herziene ‘Handreiking grondbeleid voor raadsleden’. Via projecten wordt uitvoering gegeven aan het beleid. De gemeente Zoetermeer kent de volgende soorten projecten. In elke rapportage over projecten staat aangegeven wat voor soort project het is.
1. Project Faciliterend grondbeleid Bij faciliterende projecten is de bouwkavel in het bezit van een private partij (ontwikkelaar, particulier, etc.) en wordt deze door die partij ontwikkeld. De gemeente treedt enkel (vooral) op als overheid die de plannen van private partijen faciliteert als daarvoor een bestemmingswijziging noodzakelijk is. In het kader van zo’n bestemmingswijziging moet de gemeente vaak allerlei kosten maken, zoals onderzoek, de aanleg van voorzieningen en dergelijke. Deze kosten moeten op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluitruimtelijke ordening (Bro) op de derden, die daarvan profijt hebben, worden verhaald. Achtergrond van het verplichte karakter van dit kostenverhaal (de moet bepaling) is de wetgeving rondom Staatssteun. 2. Project Actief grondbeleid Binnen actief grondbeleid vallen de grondexploitaties, waarbij onderscheid wordt gemaakt in de projecten in voorbereiding naar grondexploitatie en projecten met een lopende grondexploitatie. Projecten in voorbereiding naar grondexploitatie bevinden zich in de haalbaarheidsfase en worden mogelijk in de toekomst projecten met een grondexploitatie. Veelal is voor deze projecten (in voorbereiding) door de gemeenteraad een budget beschikbaar gesteld.
Projecten met een lopende grondexploitatie starten pas na vaststelling van die grondexploitatie door de gemeenteraad (inclusief de scope, uitgangspunten, doorlooptijd en financiële consequentie). De gemeente heeft de te ontwikkelen grond in eigen bezit (of verwerft deze) en voert de regie over alle fasen van de grondexploitatie. Eventuele winst, maar ook het risico liggen bij een grondexploitatie volledig bij de gemeente. Voor de werkzaamheden binnen de grondexploitatie handelt de gemeente vanuit haar privaatrechtelijke rol en wordt zij fiscaal aangemerkt als onderneming. 3. Investeringsproject Bij de investeringsprojecten is er sprake van investeringen in (her-)ontwikkeling van vastgoed, investeringen in de openbare buitenruimte en/of vervangingsinvesteringen in vastgoed en de openbare ruimte, door de gemeente vanuit haar publieke rol.
12
2.3
Fasering projecten
De Zoetermeerse werkwijze projectmatig werken kent 3 fases van projecten en een fase waarin het project wordt opgestart. Er wordt gerapporteerd over projecten die in fase 1 t/m 3 zitten. In elke rapportage over projecten is aangegeven in welke fase het project zich bevindt. Fase 0: Initiatieffase (willen) Voordat een project een project is, wordt bepaald of de gemeente Zoetermeer daadwerkelijk een project wil opstarten. Dit is een fase die voorafgaat aan het project. Het is een verkenning van de kansen en risico’s van het project. Er is nog geen vastgestelde projectopdracht in deze voorfase. Fase 1: Haalbaarheidsfase (kunnen) Het project begint met fase 1: de haalbaarheidsfase. In deze fase onderzoekt de projectmanager samen met zijn projectmedewerkers de haalbaarheid van het project. Fase 2: Uitwerkingsfase (hoe) Indien het project nog steeds wenselijk is (fase 0) en na het onderzoek van fase 1 haalbaar lijkt, beslist Ambtelijk Opdrachtgever samen met de Bestuurlijk Opdrachtgever door te gaan naar fase 2: de uitwerkingsfase. De vraag die in deze fase centraal staat is: ‘Hoe komt het project tot uitvoering? In deze fase worden alle voorbereidingen getroffen om in de volgende fase het project daadwerkelijk te gaan uitvoeren. Fase 3: Uitvoeringsfase (doen) Nadat het project is uitgewerkt en bepaald is hoe het zal worden uitgevoerd kan het project daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Dit is fase 3: de uitvoeringsfase (doen).
Fases op de kaart
Om per gebied inzichtelijk te maken in welke fase de projecten zich bevinden, zijn de projectfases in kleur aangegeven: •
Haalbaarheidsfase
•
Uitwerkingsfase
•
Uitvoeringsfase
2.4
Leeswijzer projecten
Per gebied wordt de stand van zaken van de projecten, die geografisch binnen dat gebied vallen, weergegeven. Projecten die geografisch vallen in het gebied van een gebiedsontwikkeling/ programma zijn opgenomen in hoofdstuk 4 bij dat programma. Dit betekent niet dat alle project onderdeel zijn van het programma maar ze vallen geografisch wel in hetzelfde gebied. Elke rapportage heeft dezelfde opzet: eerst wordt de naam van het project genoemd, in welke projectfase het project zich bevindt en wat voor soort project het is. Vervolgens wordt een korte omschrijving van het project gegeven, gevolgd door de stand van zaken per 30 juni 2023. Daarna wordt aangegeven wat we willen bereiken in het komende halfjaar. Ten slotte wordt de financiële stand van zaken per 30 juni 2023 beschreven en wordt het grootste risico van het project en de daarbij behorende beheersmaatregel benoemd.
13
2.5
Overzichtskaart van de projecten
Haalbaarheidsfase
Uitwerkingsfase
Uitvoeringsfase
14
3.
Woningbouwmonitor
3.1
Rapportage voortgang Woningbouwprogramma
3.3
Doorkijk naar geplande nieuwbouw
3.2
Opzet Woningbouwmonitor
3.3.1
Geplande woningbouw in de woningbouwmonitor
Ter rapportage over de voortgang van de woningbouw, treft u hier de halfjaarlijkse analyse aan van de gegevens uit de Woningbouwmonitor. De rapportage is sinds medio 2020 samen met de Schaalsprongrapportage onderdeel van de Voortgangsrapportage. De peildatum van de data in deze update is 17 juli 2023, tenzij anders vermeld. De Woningbouwmonitor geeft een doorkijk in de geplande nieuwbouw en onttrekkingen aan de woningvoorraad. Ook laat het zien in welke prijssegmenten de nieuwbouw is gepland, afgezet tegen de doelstellingen uit het Woningbouwprogramma en de Versnellingsagenda. In de monitor worden de geplande type woningen (eengezinswoningen/ appartementen) weergegeven, evenals de verdeling over prijssegmenten en de fasen waarin de woningbouwprojecten zich bevinden.
In het Woningbouwprogramma is de doelstelling geformuleerd om jaarlijks 700 nieuwe woningen te bouwen. Hieronder wordt weergegeven wat momenteel in de planning staat voor de komende jaren vanuit de woningbouwmonitor en het programma Entree. Samen tellen deze op tot het totaal aan geplande woningbouw voor Zoetermeer. De woningbouwmonitor laat de woningbouwplannen zien, waarvoor projectopdrachten zijn vastgesteld en die onder projectleiding staan van de gemeente. Deze aantallen staan in afbeelding 1. In totaal staan 4.7472 te bouwen woningen op de planning onder leiding van 1600het projectenbureau voor de jaren 2023-2031. 1400
De monitor wordt gevoed met gegevens van het projectenbureau. De input van het projectenbureau betreft projecten waarvoor een projectopdracht is vastgesteld en die onder begeleiding staan van het projectenbureau.
1000
Niet alle woningbouw in Zoetermeer wordt begeleid door het projectenbureau. Er zijn ook initiatieven, die zonder begeleiding van een projectmanager van de gemeente worden gerealiseerd. Om deze reden kan de realisatie in een jaar hoger of lager uitvallen dan de planning in de woningbouwmonitor. Dit laatste is namelijk alleen gebaseerd op projecten van het projectenbureau.
878
Gepland
800 600
0
Opgeleverd
650
Gemiddeld
513 329 240
200
689
681
400
Van de projecten van het projectenbureau is bekend om welke woningtypen en prijssegmenten het gaat en in welke fase van ontwikkeling de projecten zich bevinden. Voor woningbouwontwikkelingen, die niet onder leiding van de gemeente staan, is dat niet altijd het geval. Momenteel is het grootste gedeelte van de woningbouw van het programma Entree nog geen onderdeel van de woningbouwmonitor. Voor deze deelprojecten zijn namelijk nog geen projectopdrachten vastgesteld en daardoor zijn de woningaantallen van Entree momenteel niet zichtbaar in de aantallen van de woningbouwmonitor. De aantallen daarvan zijn echter wel fors en worden daarom apart in deze rapportage genoemd.
1164
1200
157
2019
2020
365
347 306
312
270
212
2021
197
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
142
2030
2031
Afbeelding 1. Opgeleverde versus geplande woningen (per jaar).
3.3.2 Geplande woningbouw in het programma Entree
Omdat de woningaantallen in Entree fors zijn en voor een groot deel van de deelgebieden in Entree al anterieure overeenkomsten zijn afgesloten, noemen we hier ook de woningaantallen voor Entree. Ze zijn weergegeven in afbeelding 2.
Er wordt doorlopend gewerkt aan verbetering van de woningbouwmonitor en de verfijning van de input en output. Vorig jaar is een nieuwe manier van registreren in gebruik genomen (de projectentool).
In totaal staan 4.107 te bouwen woningen op de planning in het programma Entree voor de jaren 2023-2031 (als we Terra Nova niet meerekenen).
1)
2)
In eerdere rapportages werd deze gegevens verrijkt met data uit het BAG. Dit is deze keer vanwege capaciteitsgebrek achterwege gelaten.
Binnen deze aantallen vallen dus niet de deelgebieden uit Entree, omdat voor Entree nog geen projectopdrachten zijn vastgesteld. Uitzondering hierop is het deelproject Boerhaavelaan 1-7 Terra Nova.
15
3.3.3
Totalen voor geplande nieuwbouw
Als we de aantallen optellen, dan levert dit de volgende aantallen op voor de jaren 20232031. Woningbouw monitor incl. Terra Nova De Entree excl. Terra Nova Totaal
2023 681 0 681
2024 878 0 878
2025 689 837 1526
2026 1164 810 1974
2027 650 664 1314
2028 270 970 1240
2029 197 292 489
2030 0 234 234
2031 218 300 518
2022-2031 4747 4107 8854
Afbeelding 2. Tabel totaal te verwachten woningbouw op basis van de Woningbouwmonitor3 en het programma Entree Het deelproject Terra Nova4 is onderdeel van Entree en reeds opgenomen in de Woningbouwmonitor.
Voor zover nu bekend zijn, staan voor Zoetermeer in totaal (Woningbouwmonitor + Entree) 8.854 woningen op de planning voor de periode 2023-2031. Gemiddeld genomen is dat ongeveer 900 woningen per jaar.
3.4.
Realisatie eerste half jaar 2023
3.5
Prijssegmenten en woningtypen
In het eerste half jaar van 2023 zijn er bij verschillende projecten woningen gerealiseerd. Het gaat om de projecten: Palenstein Diederik van Teilingenlaan, Willem Dreeslaan/ Stephensonstraat, Kleurlaan en Martin Luther Kinglaan. In de Versnellingsagenda is besloten om voor de nieuwbouw de volgende doelstellingen te hanteren: • 27% sociale huur (corporatiehuur) + goedkope huur (huurwoningen onder de liberalisatiegrens van particuliere verhuurders); • 25% middenhuurwoningen (in het prijssegment van liberalisatiegrens tot €1150); • 48% koopwoningen + dure huurwoningen (boven €1150). In 2019, 2020, 2021, 2022 en het eerste half jaar van 2023 zijn samen 1.958 woningen opgeleverd en 534 woningen gesloopt. Van de 1.958 gebouwde woningen is een inschatting gemaakt van de prijsklassen. Daarbij worden de prijsklassen uit de woonvisie gehanteerd.
Uit de berekening komt het volgende beeld naar voren: 28% van deze 1.958 woningen bestond uit sociale en goedkope huurwoningen, 18% uit middenhuurwoningen en 51% uit koop- en dure huurwoningen (3% is de prijsklasse onbekend). In de realisatie van 2019-2022 valt het aandeel middenhuurwoningen dus lager uit dan de doelstelling uit het woonbeleid en vallen het aandeel goedkope en sociale huurwoningen en het aandeel koop en dure huurwoningen net wat hoger uit dan de doelstelling. In de planning van 2022-2031 (woningbouwmonitor; zonder Entree m.u.v. Terra Nova) is het aandeel sociale en goedkope huur juist lager dan de doelstelling. Middenhuur komt overeen met de doelstelling. Dure huur en koopwoningen komt juist hoger uit dan de doelstelling. In de eerste helft van 2023 zijn 96 sociale huurwoningen opgeleverd en 0 goedkope huurwoningen. Als we de gerealiseerde aantallen van 2019-2022 optellen bij de geplande aantallen van 2023-2031, dan zien we dat de betaalbare huursegmenten (sociale, goedkope en middenhuur) iets lager uitvallen dan het woonbeleid: 26,6% voor sociale en goedkope huur; 23,7% voor middenhuur, 48,7% voor dure huur plus koop en 1,0% onbekend, versus de doelstelling van 27% voor sociale en goedkope huur, 25% voor middenhuur en 48% voor dure huur + koop. Dit is ook af te lezen uit afbeelding 3 en afbeelding 4.
Gerealiseerd
28,0
17,7
Gepland
24,2
25,2
51,2
3,1
50,6
Goedkope en sociale huur Midddenhuur Koop + dure huur
Gerealiseerd + gepland
26,6
23,7
48,7
Doelstelling
27,0
25,0
48,0
1,0
Prijsklasse onbekend
3)
Als gevolg van het voorzetten van de planologische procedure Entree onder de Omgevingswet en het wegvallen van een groot deel van het geplande kantoorprogramma is de bovenstaande woningbouwplanning Entree (exclusief Terra Nova) in tijd en aantal niet meer volledig actueel. De geplande woningen in jaarschijf 2025 zijn in ieder geval doorgeschoven naar jaarschijf 2026. In de komende periode wordt een nieuwe integrale planning opgesteld. Over de herprogrammering en een mogelijke omzetting van kantoorprogramma naar wonen zal nog nadere bestuurlijke besluitvorming moeten plaatsvinden. Op basis hiervan zal overleg plaatsvinden met de betrokken ontwikkelaars in Entree om te komen tot een geactualiseerde woningbouwplanning. In de volgende voortgangsrapportages wordt hierover gerapporteerd. De financiële doorwerking van de nieuwe woningbouwplanning wordt inzichtelijk gemaakt in de eerstvolgende herziening van gebiedsbusinesscase begin 2024, als onderdeel van het MPG. 4) Terra Nova bestaat uit de transformatie van een kantorencomplex naar 393 woningen (verdeeld in 106 goedkope huur, 98 middeldure huur en 189 vrije sector huur).
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Afbeelding 3. Categorie woning: doelstelling versus gerealiseerd (20192022), gepland (2023-2031) en gerealiseerd + gepland (2019-2031).
16
aantal 550 347 1004 60 1961
% 28,0 17,7 51,2 3,1 100,0
% 27,0 25,0 48,0 0,0 100,0
aantal 1096 1141 2292 0 4529
% 24,2 25,2 50,6 0,0 100,0
2
% 14,1 18,9 67,0 0,0 100,0
- '2
aantal 96 129 456 0 681
% 8,8 0,0 91,2 0,0 100,0
9 '1
tie isa al Re 23 20
aantal 27 0 279 0 306
% 29,9 26,0 41,9 2,2 100,0
tie isa al Re
tie isa al Re 22 20
aantal 109 95 153 8 365
% 62,3 1,8 28,6 7,3 100,0
ng ni an P l 31 ' 3'2 BM W e rd aa -w ef ie re is St onv o W
tie isa al Re 21 20
aantal 205 6 94 24 329
% 22,0 22,8 49,7 5,5 100,0
tie isa al Re 23 0 -2 19
tie isa al Re 20 20
aantal 113 117 255 28 513
20
tie isa al Re 19 20
Prijsklassen Goedkope en sociale huur Midddenhuur Koop + dure huur Prijsklasse onbekend Totaal
3.6 % 26,6 23,7 48,7 1,0 100,0
1400
Goedkope en sociale huur Midddenhuur Koop + dure huur Prijsklasse onbekend Totaal
2023 96 129 456 0 681
2024 327 105 446 0 878
2025 238 211 238 2 689
2026 256 378 390 140 1164
2027 100 182 368 0 650
2028 16 50 204 0 270
2029 28 24 145 0 197
2030 0 0 0 0 0
2031 35 62 45 0 142
Totaal 1096 1141 2292 142 4671
Totaal aantal woningen
Afbeelding 4. Tabel realisatie en planning prijsklassen.
In afbeelding 5 is te zien hoe het woningbouwprogramma de komende jaren cijfermatig over de verschillende prijssegmenten is verdeeld.
Afbeelding 5. Categorie woning: gepland (per jaar in cijfers). Qua prijsklasse onbekende woningen zijn niet meegenomen in deze berekeningen.
Van de nieuwbouw over 2019-2031 uit de woningbouwmonitor bestaat 80% uit meergezinswoningen (appartementen) en 20% uit eengezinswoningen. In afbeelding 5 is deze verdeling naar woningtypen weergegeven in een taartdiagram. Ten opzichte van de peiling voor de vorige rapportage is de verdeling gelijk gebleven. Woningtype Eengezinswoningen 18%
Meergezinswoningen
Projectfasen
In afbeelding 7 is te zien in welke fasen de bouwprojecten zich bevinden, uitgedrukt in aantallen woningen en verdeeld over de jaren. De fasen lopen van initiatief via haalbaarheid en uitwerking naar uitvoering. Hoe verder een project in de fasering zit, hoe zekerder het is dat 1600 de woningen worden gerealiseerd.
1200 1000 Uitvoering
800
Uitwerking
600
Haalbaarheid
400
Initiatief
200 0
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
Jaar Afbeelding 7. Fasering Projecten (per jaar).
3.7
Conclusie
In de afgelopen 4 jaar zijn in Zoetermeer 1.958 woningen opgeleverd. Momenteel staan in de woningbouwmonitor ruim 4.500 woningen gepland. Als we daar de woningen van Entree bij optellen, komt Zoetermeer uit op ruim achtduizend te bouwen woningen voor de periode tot 2031. Gemiddeld genomen gaat het om ongeveer 900 woningen per jaar. Als we geplande en opgeleverde woningen samen beschouwen, sluit de verdeling qua prijsklassen redelijk aan op het woonbeleid. Van de woningen uit de woningbouwmonitor (zonder Entree) bestaat tachtig procent uit appartementen; twintig procent uit eengezinswoningen.
82%
Afbeelding 6. Onderverdeling alle geplande woningen naar type (eengezins/meergezins).
17
4.
Programma’s
18
4.1
Entree
Ambitie / Doelstelling
Het doel van de gebiedsontwikkeling Entree is het realiseren van een levendige, duurzame en gezonde stadswijk die kwaliteit en aantrekkelijkheid toevoegt aan Zoetermeer. Entree wordt gerealiseerd met een gevarieerd programma van wonen, voorzieningen en kleinschalige bedrijvigheid. Een goede aansluiting op de OV-knoop rond de A12 en het centrum en goede mobiliteit- en parkeeroplossingen zijn daarbij belangrijke voorwaarden, evenals een kwalitatief goede buitenruimte die gezond leven bevordert. De ontwikkeling van het Entreegebied met minimaal 4.500 woningen moet een belangrijke bijdrage leveren aan de gemeentelijke woningbouwambitie.
Belangrijkste resultaten
De effecten van de vertraging binnen het programma omtrent het bestemmingsplan waarover de Raad is geïnformeerd (raadsmemo d.d. 22/23 juni, technische bijeenkomst d.d. 27 juni en raadsvergadering 3 juli) is terug te zien in de onderliggende projecten en de openbare ruimte. Met name het resultaat dat alle stoplichten op rood zijn door de vertraging.
Middengebied Opgave Milieu Effect Rapportage (MER) en Bestemmingsplan Het ontwerpbestemmingsplan ‘Entree Midden’ dat in voorjaar van 2022 ter inzage heeft gelegen, moet op een aantal belangrijke onderdelen worden gewijzigd en aangevuld. Vanuit de zienswijzen zijn reacties gekomen op belangrijke onderdelen van het bestemmingsplan. Ook heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage (MER) in haar voorlopig advies een groot aantal aanbevelingen gedaan en geeft zij aan dat belangrijke informatie nog ontbreekt en bepaalde maatregelen te globaal zijn uitgewerkt. In de afgelopen periode is hard gewerkt aan het bestuderen van de zienswijzen en de betekenis van het voorlopig advies van de Commissie MER. De wijzigingen vragen om een grondige aanpak en daarvoor is tijd nodig. Over een aantal wijzigingen zal nog een besluit worden genomen, zoals bijvoorbeeld over het programma (woningen, kantoren en overige voorzieningen). Dit leidt automatisch tot het aanpassen van de noodzakelijke onderzoeken op het gebied van verkeer, geluid, luchtkwaliteit, stikstof en bezonning. Als een ontwerpbestemmingsplan op belangrijke onderdelen gewijzigd moet worden nadat er zienswijzen zijn ingediend, is het gebruikelijk om een nieuw ontwerpbestemmingsplan te maken en deze ook ter inzage te leggen, zodat iedereen ook een reactie kan geven op de wijzigingen.
Dit is niet meer haalbaar omdat de Omgevingswet wordt ingevoerd vanaf 1 januari 2024. Als de Omgevingswet geldt, kan er geen nieuw ontwerpbestemmingsplan meer ter inzage worden gelegd. Daarvoor komen andere mogelijkheden in de plaats.
Aankomende periode gaan wij onderzoeken hoe we de ontwikkeling van Entree onder de Omgevingswet mogelijk gaan maken. Daardoor schuift ook de planning naar achteren. Dit betekent dat de planologische procedure voor Entree wordt voortgezet onder de Omgevingswet en dat de planning naar achteren schuift. Wij verwachten in het najaar van 2023 hierover meer duidelijkheid. Ondertussen willen we samen met de grondeigenaren onderzoeken wat wél mogelijk is en willen we het gebied zo goed mogelijk benutten. Denk aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen, de tijdelijke woonunits aan het Bredewater en de beweegroute. Het is belangrijk dat deze wezenlijke wijziging in de planprocedure aan alle belanghebbenden en betrokkenen wordt medegedeeld. De indieners van een zienswijze hebben een brief ontvangen waarin wordt aangegeven dat de planprocedure verder zal gaan onder de omgevingswet. En dat de beantwoording van de zienswijze in het najaar plaatsvindt, middels een nota van beantwoording, als onderdeel van het vervolg onder de Omgevingswet. Daarnaast worden de zienswijzen meege-nomen in de wijzigingen en aanvullingen van de plannen. Ook is het van belang dat de belangheb-benden voortdurend geïnformeerd blijven en daarom zullen daarom zullen belanghebbenden en betrokken regelmatig en actief door de gemeente worden geïnformeerd.
Ook vinden er met re-gelmaat gesprekken plaats met de ontwikkelaars, om de informatiestroom richting hen te borgen. Opgave Gebiedsmarketing en communicatie Om de veranderingen binnen het Entreegebied, en daarmee nieuwe woonmogelijkheden voor Zoetermeerders en investeringsmogelijkheden voor investeerders, bekend te maken, wordt het Entreegebied gepromoot. Dit gebeurt vanuit de opgave Gebiedsmarketing. Gemeente Zoetermeer neemt hierin de regie en werkt nauw samen met de grondeigenaren. In het eerste en tweede kwartaal 2023 communiceerde het programma Entree via website, Stadsnieuws, social media en Entree nieuwsbrief over het ontwerpbestemmingsplan, mobiliteitsvisie, bomenkap Afrikaweg bij Terra Nova en de aanleg van de beweegroute Rondje gezond. Ook werden vier Club Entree activiteiten gepromoot. Tijdens deze evenementen aan Boerhaavelaan 33 is er ook altijd veel interesse voor het bekijken van de schetsmaquette Entree. In een participatiebijeenkomst konden inwoners van Zoetermeer meepraten over de uitgestippelde beweegroute en aangeven welke beweegtoestellen ze daar willen zien. De route door Meerzicht, Driemanspolder en Entree is vormgegeven in de Entree gebiedsstijl.
19
Opgave Exploitatie en eigenaren Begin 2022 is het ontwerp exploitatieplan in procedure gebracht en tegen dit plan zijn beperkte zienswijzen ingebracht. De definitieve vaststelling was gekoppeld aan het bestemmingsplan. Gelet op het vervolg van de planologische procedure Entree onder de Omgevingswet zal ook het publiekrechtelijke kostenverhaal hiermee geïntegreerd moeten worden.
Stand van zaken / Vooruitblik
Met vrijwel alle eigenaren zijn anterieure overeenkomsten gesloten. Overeenkomsten waarin de wederzijdse afspraken zijn vastgelegd, o.a. over de financiële bijdragen van de eigenaren aan de gebiedsontwikkeling. Met één van de eigenaren, waarmee nog geen anterieure overeenkomst is gesloten, blijven de gesprekken gaande om wel tot overeenstemming te komen. In de gesloten anterieure overeenkomsten is een bepaling opgenomen dat de overeenkomsten van rechtswegen ontbonden worden indien het bestemmingsplan niet voor 31 december 2023 vast gesteld is. Deze situatie gaat optreden.
De eigenaren waar een anterieure overeenkomst mee is afgesloten werken momenteel aan het opstellen van uitwerkingsplannen voor hun deelgebied. Hierover staat meer informatie in de voortgangsrapportages van de betreffende projecten. Vanuit de gemeente wordt dit begeleid om uniformiteit en afgesproken programma/gemeente doelen te borgen. Echter zoals aangegeven bij opgaven Exploitatie en eigenaren zullen de anterieure overeenkomsten van rechtswegen komen te vervallen per 31 december 2023, wanneer er geen actie wordt ondernomen.. Om de afspraken (zowel procedureel als financieel) die beschreven zijn in de anterieure overeenkomsten te borgen, worden in het komende half jaar met de eigenaren allonges opgesteld met als doel de looptijd te verlengen. De eerste gesprekken zijn lovend en laten zien dat de eigenaren bereid zijn om samen de toekomst in te gaan.
De Businesscase Entree is vastgesteld op 17 mei 2021. De eerste herziening van de Businesscase Entree is op 15 mei 2023 als hamerstuk in de Raadsvergadering vastgesteld. Hiermee is de businesscase geactualiseerd naar peildatum 1 oktober 2022. Opgave Waardecreatie Het doel van opgaveteam waardecreatie is dat er nu al gestart wordt met het zichtbaar en aantrekkelijk maken van de meerwaarde van Entree als nieuw stedelijk gebied voor huidige én toekomstige bewoners. De focus van de placemaking strategie ligt nog steeds op het inzetten van tijdelijke programmering en placemaking van de buitenruimte. Met deze initiatieven maken we een start met de hoogwaardige en levendige nieuwe stadswijk. In de ideale situatie kunnen tijdelijke initiatieven meegroeien in het gebied en een definitieve plek krijgen in Entree. Een voorbeeld van zo’n initiatief is de realisatie van de beweegroute met sporthubs in Entree, Driemanspolder en Meerzicht. Het Rondje Gezond is op 1 juli 2023 feestelijk in gebruik genomen. Daarnaast zijn in de afgelopen periode, in het nieuw geopende ‘Club Entree’, clubactiviteiten georganiseerd om de levendigheid in het gebied te bevorderen. Zo was er in februari het event “Entree, the world of Esports”, in april “Entree, met zorg gekozen” (o.a.
toneelstuk over dementie door Greg & Baud), in juni de fototentoonstelling “Het Rauwe Plaatje” (met jongeren, gro up/Buurtwerk en onze Stadsdichter). Opgave Programmateam De gebiedsontwikkeling van Entree is vormgegeven als programma en wordt uitgevoerd door een gebiedsteam. Het gebiedsteam wordt aangestuurd door een gebiedsmanager, die ook de rol van gedelegeerd ambtelijk opdrachtgever invult. Aan het begin van 2023 waren bijna alle belangrijke posities binnen het gebiedsteam of niet ingevuld of tijdelijk ingevuld. In het eerste halfjaar van 2023 zijn deze belangrijke posities opnieuw ingevuld. Hiermee is het gebiedsteam weer op volle kracht.
In het tweede half jaar van 2023 wordt in samenspraak met de grondeigenaren gewerkt aan de actualisering van de ontwikkelstrategie van Entree en de uitwerking van de planologische procedure onder de Omgevingswet. Hierin staan het behouden van de overkoepelende ambities, het masterplan Entree, informeren van alle betrokkenen en een vernieuwde planning centraal.
In de komende periode gaan we de Businesscase verder actualiseren. De volgende herziening wordt naar huidige inzichten gelijktijdig met de meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) aan de raad ter vaststelling aangeboden. Als integraal onderdeel van de herziening van de Businesscase zal de verdere vertraging van de planologische procedure, in het tweede halfjaar inzichtelijk gemaakt worden welke consequenties dit heeft op de plankosten (extra ambtelijke uren, inhuur derden en nadere onderzoeken). Daarnaast zal er ook een herziening van het risicoprofiel plaatsvinden. Op 1 juli wordt de beweegroute Rondje gezond feestelijk geopend. We gaan door met de promotie van de Club Entree activiteiten en zetten de communicatie voort over ontwikkelingen in het programma, bijvoorbeeld over de planologische procedure en het stationsgebied. Over het structuurontwerp stationsgebied zal ook participatie plaatsvinden. En we maken een begin met de promotie van Entree in de buitenruimte door de plaatsing van een Welkomstbord aan de Boerhaavelaan ter hoogte van de Nelson Mandelabrug. Verder staat er op de planning voor komend half jaar in September het Stadsfestival waar ook het programma Entree aan deelneemt en in oktober een regionaal schaaktoernooi. Ondertussen loopt een omgevingsvergunningstraject om evenementen vanaf 2024 toe te staan op het buitenterrein van Breevast aan de Boerhaavelaan.
20
Risico’s Risico:
Verdere vertraging in de realisatie van woningbouw in Entree doordat de planologische procedure Entree verder gaat onder de Omgevingswet. Beheersmaatregel: Ontwikkelstrategie uitwerken die meer gericht is op gefaseerd en per deelgebied ontwikkelen. Risico:
De anterieure overeenkomsten met de ontwikkelaars lopen per 31 december 2023 van rechtswegen af. Beheersmaatregel: De looptijd van de anterieure overeenkomsten verlengen middels een allonge. Risico:
De uitwerking van de planologische procedure onder de omgevingswet leidt tot extra ambtelijke kosten en inhuur van expertise. Beheersmaatregel: Extra kosten inzichtelijk maken en meenemen in de herziening van de businesscase en mogelijk het risicoprofiel op dit onderdeel aanpassen.
Financieel
Programmakosten Entree Zoetermeer: Begroting jaarschijf 2023 BuCa: €13.420.124,Restant jaarschijf 2022: €5.379.876,Prognose jaarschijf 2023: € 3.000.000,Toelichting: De basis voor deze VGR is de eerste herziening van de gebiedsbusinesscase Entree, vastgesteld in de Gemeenteraad in mei 2023. De indexering van de kosten en opbrengsten in de tijd is verhoogd en de totaal benodigde plankosten zijn naar huidige inzichten verruimd. De peildatum is met deze herziening verschoven van 1 januari 2021 naar 1 oktober 2022.
De begroting (13,4 miljoen) wijkt sterk af van de prognose (€ 3 miljoen) als gevolg van de vertraging van het ruimtelijke proces. Voorzien was dat er een aanvang gemaakt zou worden met het bouw- en woonrijpmaken van de openbare ruimte en de planuitwerking en planbegeleiding verder was. De kosten schuiven dus verder door in de tijd en de effecten (kostenstijging) worden meegenomen in de eerst volgende herziening van de businesscase. Uit de jaarcijfers over geheel 2022 is gebleken dat op een aantal posten inzake planontwikkelingskosten budget (ten aanzien van deze jaarschijf) over is. Deze bedragen worden toegevoegd aan de risicovoorziening plankosten. De totale risicovoorziening voor extra plankosten bedraagt daarmee nu circa € 400.000,-. Het restant van jaarschijf 2022 dient nog ook meegenomen te worden in de her fasering. Medio 2023 is duidelijk geworden dat de planologische procedure voor Entree voortgezet moet worden onder de Omgevingswet. De nieuwe planprocedure moet uitgewerkt worden en voorafgaand hierop dienen extra onderzoeken uitgevraagd te worden. Ook is het gebiedsteam Entree extra versterkt met capaciteit. De vertraging en de extra kosten kunnen naar huidige inzichten gedekt worden vanuit de risicovoorziening plankosten. De planning die als basis diende voor de uitgaven jaarschijf 2023 is achterhaald.
Er werd verondersteld dat gestart zou worden met het bouw- en woonrijp maken van de Afrikaweg, het station en de fietsbrug en de daarmee samenhangende engineeringskosten (onderdeel plankosten) en afdracht kunst. Ook de planbegeleiding van diverse plots waren in 2023 voorzien.. Het komende half jaar wordt in afwachting van het planologische traject (getemporiseerd) gewerkt aan de verder uitwerking van de plannen voor diverse plots, waarbij thema’s als geluid, bouwvolume en afstemming met het Q-team van belang zijn. Momenteel wordt de gebiedsbusinesscase herzien naar peildatum 1-1-2023. Hierin worden de werkelijke kosten over 2022 opgenomen en wordt indexatie van de kosten en opbrengsten naar huidige uitgangspunten doorgevoerd. Een volgende stap is de herziening van de gebiedsbusinesscase op basis van de werkelijke kosten 1ste halfjaar 2023 en de prognose van de kosten en fasering van de kosten op basis van een geactualiseerde planning. De herziening met de nieuwe peildatum 1-1-2024 wordt meegenomen in de cyclus van het meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG 2024).
21
Projecten: gebied Entree
4.1.1
Entree, Middengebied, Oost 7: Terra Nova
4.1.2
Entree, Middengebied, West 8: Brandweerkazerne
(geen onderdeel van programma Entree maar valt wel in gebied Entree)
Haalbaarheidsfase
4.1.3
Entree, Middengebied, uitwerken SOR
4.1.4
Entree, Stationsgebied
4.1.5
Entree, Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast
4.1.6
Entree, Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldboom, van Omme & de Groot
4.1.7
Entree, Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort
Uitwerkingsfase
Uitvoeringsfase
22
4.1.1
Projecttype
2023
Juli
l
Faciliterend grondbeleid
l
Stand van Zaken
l
De ontwikkelaar is nog steeds in gesprek met een beoogd aannemer doch heeft nog geen aannemer gecontracteerd, waardoor de transformatie van Terra Nova naar woningen stilligt. Ontwikkelaar geeft voorzichtig aan in Q1 2024 te starten met transformeren. De status verandert van geel naar rood, doordat de woningen wederom later worden opgeleverd dan voorzien.
l Jan
l Q1
Start transformatie
l l Apr
l l l
Juli
l l l
Okt
l l l
2025
Jan
Projectfase
Uitwerkingsfase
Project Terra Nova, een transformatie van een voormalig kantoorgebouw naar woningen, ging in 2006 van start. Na diverse haalbaarheidsstudies werd in 2021 overeenkomst bereikt over het transformatieplan. Dit plan bestaat uit de transformatie van het kantorencomplex naar 393 woningen verdeeld in 106 goedkope huur, 98 middeldure huur en 189 vrije sector huur. Onder deze woningen vallen ook 30 levensloopbestendige woningen. Het casco van het gebouw blijft staan, de gevel wordt op enkele plaatsen wat opgedikt en wordt in zijn totaliteit vervangen voor een nieuwe gevel.
l
2024
Startdatumproject
1-2-2006
Projectomschrijving
l
Okt
Entree, Middengebied, Oost 7: Terra Nova
l Oplevering gebouw Q2 2026
In de 1e helft van 2023 hebben we bereikt/gedaan: • Ter hoogte van Terra Nova zijn 21 bomen gekapt langs de Afrikaweg, vooruitlopend op de transformatie. Een Herstelbesluit van de kapvergunning Afrikaweg is voorbereid, hangende het beroep. Hiervoor was aanvullend onderzoek nodig. Dit onderzoek is begin juli afgerond, waarna het Herstelbesluit wordt genomen. Een datum voor beroep is nog niet gepland; • Met de ontwikkelaar vond een dialoog over een locatie van een "huisartsenpost onder één dak"(HOED): op de kavel Terra Nova, in de plint Terra Nova of toch elders (op Oost 1-8)?
Wat willen we bereiken • • •
Duidelijkheid over het wel of niet kunnen inpassen van een zorgcentrum/HOED; Afstemmen Voorlopig ontwerp openbare ruimte Entree op ontwerp Terra Nova; Gezamenlijk voorbereiden starten van de transformatie kantorengebouw.
Financiële stand van zaken
In de overeenkomst met de ontwikkelaar (GROK 2021 en Allonge II) zijn afspraken gemaakt over de exploitatiebijdrage van de ontwikkelaar aan de gemeente, waaruit gemaakte en nog te maken plankosten door de gemeente worden verhaald. Dit is onderdeel van de businesscase Entree. Gebleken is dat de afgesproken exploitatiebijdrage niet toereikend is om de nu ontstane vertraging te dekken. Gemeente en Breevast gaan hierover in overleg.
Risico's Risico:
De ontwikkeling van Terra Nova loopt verdere vertraging op, door uitblijven contractering aannemer door ontwikkelaar. Gevolg: Vertraging van het project, latere start bouw en daarmee latere oplevering woningen. Beheersmaatregel: Dit risico is opgetreden. De ontwikkelaar heeft in juni aangegeven vermoedelijk eind 2023 een aannemer te contracteren, omdat de verwachting is dat de prijzen dan wat stabieler zullen zijn. Gekeken moet worden of de afgesproken exploitatiebijdrage nog toereikend is voor de opgelopen vertraging. Risico: Het ontwerp van het zorgcentrum/HOED incl. voorzieningen (fietsparkeren, afval inzameling, bereikbaarheid) past niet. Gevolg: Geen zorgprogramma/HOED op de kavel van Terra Nova. Beheersmaatregel: Verdere afstemming tussen de gemeente en de ontwikkelaar.
4-7-2023 21:53
23
4.1.2
Entree, Middengebied, West 8: Brandweerkazerne Projecttype
Startdatumproject
Investeringsproject
Projectfase
Uitwerkingsfase
Projectomschrijving
Op 18 mei 2020 heeft de raad ingestemd met de verplaatsing van de brandweerkazerne van Brusselstraat 4 naar de locatie Abdissenbos, waar in opdracht van Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) een nieuwe kazerne wordt gerealiseerd, inclusief de aanleg van een ontsluitingsweg op de locatie Abdissenbos binnen budget en conform planning op basis van een kostprijs dekkende verkoop. Uitgangspunt van dit project is dat gemeente Zoetermeer in opdracht van VRH de kazerne ontwikkelt en gebruiksklaar oplevert voor €8.7 mln. De kosten voor de realisatie van de kazerne worden via een verkoop doorbelast aan VRH. Omdat gemeente Zoetermeer gedurende het project optreedt namens VRH is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld.
Stand van Zaken
Het project ‘Brandweerkazerne Abdissenbos’ bevindt zich in de uitwerkingsfase. In deze fase van het project is de aanbesteding afgerond en de beoogd aannemer heeft een bouwkostenbegroting opgesteld. Door de extreem gestegen bouwprijzen zijn de totale investeringskosten uitgekomen op €12,2 mln. Dat is €3.5 mln. (41%) hoger dan het beschikbare budget van €8.7 mln. Vanwege deze geraamde overschrijding is naast de mogelijkheden van extra dekking voor gestegen lasten ook beoordeeld in hoeverre doorgang van dit project nog mogelijk of wenselijk is.
Wat willen we bereiken
Nu uit de uitwerkingsfase is gebleken dat het beschikbaar gestelde investeringsbudget ontoereikend is om de brandweerkazerne aan het Abdissenbos te realiseren en de geraamde overschrijding van die omvang is dat de opdracht voor de bouw van de kazerne opnieuw moet worden aanbesteed, is in overleg met Veiligheidsregio Haaglanden besloten de brandweerkazerne niet te verhuizen naar de locatie Abdissenbos, maar de bestaande kazerne aan de Brusselstraat 2-4 alsnog te renoveren en verduurzamen.
Financiële stand van zaken
In de samenwerkingsovereenkomst is opgenomen dat indien er sprake is van een overschrijding van de projectkosten dat deze meerkosten tussen partijen zullen worden afgerekend. Dit zal dan ten laste van het jaarrekeningresultaat worden gebracht. Om die reden staat het stoplicht nu op rood.
Risico's Risico: Oorzaak:
Onvoldoende dekking voor hogere bouwkosten a.g.v. extreme marktwerking. Voor de realisatie van de brandweerkazerne is een taakstellend budget van €8.7 mln. beschikbaar gesteld middels raadsbesluit 0637553532 d.d. 18 mei 2020. Het beschikbaar gestelde budget is ontoereikend om het project binnen de financiële kaders te realiseren. Beheersmaatregel: In overleg met VRH de kazerne niet verhuizen naar de locatie Abdissenbos. Risico: Er wordt bezwaar aangetekend tegen de wijziging van het bestemmingsplan en/of de bouwactiviteiten. Gevolg: Langere doorlooptijd van het project en een verdere toename van plankosten. Beheersmaatregel: Participatieproces inzetten voor een breed gedragen ontwerp- en planuitwerking.
11-7-2023 09:29
24
4.1.3
Projecttype
2023
Juli
l
Faciliterend grondbeleid
Stand van Zaken
l l Q4
VO gereed
l Jan
Participatie
l
Het Voorlopig Ontwerp zal eind 2023 worden opgeleverd. Daarna zal participatie en bestuurlijke besluitvorming plaats gaan vinden. De verdere uitwerking en realisatie wordt gelijktijdig met de gebiedsontwikkeling opgepakt. Omdat de ontwikkeling van Entree flinke vertraging kent als gevolg van het herijken van de planologische procedure, zal ook de uitwerking van het SOR in tijd uitlopen. Om deze reden staat het stoplicht op rood.
Financiële stand van zaken
l QQ
Start DO Boerhaavelaan
l
Naar aanleiding van opmerkingen van de commissie MER, ingediende zienswijzen op het ontwerp bestemmingsplan en opmerkingen vanuit de klankbordgroep is het concept VO opnieuw tegen het licht gehouden. Op basis hiervan zijn voorstellen uitgewerkt om de openbare ruimte kwalitatief te verbeteren en in te richten door meer groen toe te voegen en meer ruimte voor fietsers en voetgangers te creëren. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de wensen van de omgeving en de opmerkingen van de commissie MER. Komende periode wordt dit verder uitgewerkt en onderzocht, waarna het aangepaste ontwerp voor de openbare ruimte aan de raad zal worden voorgelegd.
Wat willen we bereiken
l l Q
Apr
Projectfase
Uitvoeringsfase
Dit project heeft betrekking op de ontwikkeling en realisatie van de Openbare Ruimte en betreft het opstellen van een voorontwerp en definitief ontwerp openbare ruimte.
l
2024
Startdatumproject
1-9-2021
Projectomschrijving
l
Okt
Entree, Middengebied, uitwerken SOR
De kosten van het ontwerp zullen niet binnen het budget blijven door noodzakelijk herontwerp als gevolg van opmerkingen van de commissie MER en de zienswijzen/opmerkingen van de klankbordgroep. Naar verwachting is de overschrijding op het ontwerp op te vangen binnen het totale budget dat gereserveerd is binnen de businesscase voor de openbare ruimte.
Risico's l Juli
l l l
Okt
l l
Risico:
Ontwerp blijft aan wijzigingen onderhevig waardoor aanpassingen noodzakelijk blijven. De openbare ruimte heeft interactie met de invulling van de individuele kavels en moet daar robuust op kunnen aansluiten. Gevolg: Oplopende plankosten. Beheersmaatregel: Een robuust integraal voorlopig ontwerp opleveren, dat in de verdere uitwerking parallel met de gebiedsontwikkeling meer in detail wordt uitgewerkt. Zo kan het ontwerp van de openbare ruimte worden afgestemd op het type ontwikkelingen dat op de diverse locaties landt. Risico: Onvoldoende rekening gehouden met de bestaande ondergrond en kabels en leidingen. Gevolg: Hoge kosten. Beheersmaatregel: Goede inventarisatie van de ondergrond en op basis daarvan een inrichting van de openbare ruimte maken.
4-7-2023 13:26
l 2025
Jan
l
25
4.1.4 2023
Juli
l Q3
Stedenbouwkundig vlekkenplan gereed
l Q3
Participatie
l Q3
Structuurontwerp gereed
Okt
l Jan
l Q Q
Start integraal 92
l Q
Participatie