Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2023-2026

Commissie Plenair 31 oktober 2022, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Toelichting op beantwoording vragen Programmabegroting 2023-2026 en Tweede Tussenbericht 202221.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

204

Diversiteit / inclusie (zie ook overhead)

Wijkrestaurants

200

Woonzorgvisie (zie ook overhead)

106

Woonzorgvisie - Dekking Fonds Zoetermeer 2040

-133

-67

Wmo maatwerkvoorzieningen (zie ook overhead)

Wijkgericht werken (zie ook overhead)

313

Toegankelijkheid 'open stad', beleidsmedewerker en secr. Ondersteuning (zie ook overhead)

129

Impuls vergroten toegankelijkheid 'open stad'

150

1.193

1.593

1.606

Saldo

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

2.723

5.966

2.518

1.850

1.735

1.669

Lasten

-110.331

-121.013

-116.766

-113.827

-111.179

-110.884

Resultaat

-107.608

-115.047

-114.248

-111.977

-109.444

-109.215

Aangenomen moties voorjaarsdebat Motie 2206-36 Wachtlijsten Sociaal Domein Verzoekt het college: • Het terugdringen van de wachtlijsten tot een van de topprioriteiten te benoemen, • De raad vóór het komende najaarsdebat te informeren over de bereikte voortgang, • De begroting 2023 - 2026 dusdanig in te richten dat op overzienbare termijn de wachtlijsten zijn teruggedrongen tot een aanvaardbare termijn. • De raad zo snel mogelijk te melden wanneer de in de regelgeving opgenomen termijnen kunnen worden gehaald. Stand van zaken: Een memo met de stand van zaken is in voorbereiding. Motie 2206-26 Jeugdhonk in iedere wijk Verzoekt het college om: • Te onderzoeken of het mogelijk is om iedere wijk een jeugdhonk/chill plek aan te bieden • Hierbij de jeugd te faciliteren door hen eigenaarschap en zeggenschap te geven • Hierbij te kijken of we kunnen beginnen in Buytenwegh Stand van zaken: Een memo met de stand van zaken is in voorbereiding. Motie 2206-16 Tijdelijke wijkpost Buytenwegh Verzoekt het college: 1. in afwachting van de inrichting van Huizen van de Wijk zo spoedig mogelijk een tijdelijke wijkpost in Buytenwegh te openen, 2. deze tijdelijke wijkpost dusdanig in te richten dat deze een netwerkfunctie kan vervullen voor wijkpartners op het gebied van zorg en veiligheid, en een vast inlooppunt voor de mensen van de wijk kan zijn, 3.

hierover aan de raad terug te koppelen voor het najaarsdebat in 2022.

Stand van zaken: Samen met de wijkpartners en de inwoners zal worden onderzocht wat de mogelijkheden in de wijk zijn. Motie 2206-6a - Maak samen een inventarisatie met preventieve partners, onderwijs en de sport-/cultuurverenigingen Draagt het college op: • om samen met preventieve partners, het onderwijs en de sport-/ cultuurverenigingen te inventariseren waaraan het in onze stad ontbreekt voor onze jongeren • de opbrengst van deze inventarisatie terug te koppelen naar de raad en daarvoor plannen in te dienen. Stand van zaken: Motie is in behandeling.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Jeugd-en-jeugdhulpverlening/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Gezondheid/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Bevorderen van een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Zoetermeer staat voor duurzaamheid en vindt natuur belangrijk. De bijbehorende inspanningen hebben vorm gekregen in Programma Duurzaam en Groen. Samen met inwoners, bedrijven, omgevingsdienst en woningcorporaties moeten meters worden gemaakt met de energietransitie (opwek stroom, energiebesparing én van het aardgas af). Deze transitie moet bijdragen aan bestaanszekerheid en energiearmoede tegengaan. Dit vraagt ook investeringen van eigenaar-bewoners in verduurzaming/woningverbetering van hun eigen woning. Dit soort investeringen vergroot de woonaantrekkelijkheid van de eigen woning én de verbinding van de huiseigenaar met de stad. Daarom stimuleren we deze investeringen. Zoetermeer heeft veel groene gebieden met relatief hogere biodiversiteit dan omliggende gebieden. Voor de natuur (flora en fauna) hebben we daardoor een regiofunctie. In Zoetermeer gaan natuur en stedelijk samen, want groei van de biodiversiteit betekent een gezonde stad voor mens en dier. Zoetermeer is vanuit milieuperspectief een schone en prettige stad om in te leven. Zoetermeer is een mooie stad, maar we moeten er wel aan blijven werken. Het onderhoud dat nodig is, is ook een kans om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren.

Dit moet in samenhang met diverse maatschappelijke opgaven. Zo werken we samen aan een openbare ruimte waar iedereen zich thuis en welkom voelt. Samen met inwoners doen we wat nodig is voor een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving. Om met de (huishoudelijke) afvalinzameling richting de landelijke doelstelling te gaan, moet de hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner omlaag gaan en het percentage dat gescheiden wordt omhoog. Zo wordt minder afval verbrand en meer gerecycled. Speerpunten in 2023: Wat gaan we daarvoor doen? 1. Actualisatie van het programma Duurzaam & Groen Zoetermeer en start uitvoering duurzaamheidsfonds. 2. Werken aan het toekomstbestendig maken van de openbare ruimte door rekening te houden met klimaatverandering en te werken aan een hogere biodiversiteit. 3. Realiseren kwaliteitsverbetering op basis van de nieuwe kwaliteitsimpuls uit het coalitieakkoord, waarin voorrang wordt gegeven aan Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert. 4. Onderzoeken hoe planten en vervangen van bomen op voorstel van inwoners mogelijk is. 5. Communiceren over de meerwaarde van beter scheiden van afval, minder restafval.

Doelstellingen Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Het versnellen van de energietransitie en behoud en verbetering van groen en biodiversiteit zijn grote opgaven. Het programma Duurzaam en Groen Zoetermeer richt zich hierop. Voor Zoetermeer betekent dit concreet drie dingen. Ten eerste energiebesparing stimuleren, ten tweede de opwek van duurzame energie (met name zonnestroom) te stimuleren en ten derde en het gebruik van aardgas te vervangen door het gebruik van duurzame energie (energietransitie). Energiearmoede en dalende koopkracht in het algemeen maakt de aanpak nog urgenter. Daarnaast streven we naar het verhogen van de waarde van het groen door het vergroten van de biodiversiteit, bijvoorbeeld door het maaibeheer verder aan te passen zodat de verschillende groengebieden de kans krijgen helemaal tot bloei te komen en meer te beleven valt in het groen. Het programma wordt geactualiseerd aan het nieuwe collegeakkoord en Zoetermeer 2040. Ook start de inzet van het duurzaamheidsfonds.

De belangrijkste acties voor de energietransitie in 2023 zijn: • uitvoering van kleine energiemaatregelen bij huishoudens met energiearmoede; • ondersteuning van particuliere huiseigenaren (buurtinitiatieven, VvE’s, individueel) met energiebesparing, opwek van stroom en aardgasvrije verwarming; • het faciliteren en stimuleren van zonnecentrales op daken en langs infrastructuur; • de gunning van een aardgasvrij energiesysteem voor 1100 woningen in Palenstein. Het energieloket zorgt voor de onafhankelijke advisering en ondersteuning van particuliere huiseigenaren. Bij de plannen en acties wordt zoveel mogelijk wijkgericht met andere acties, projecten en programma’s samengewerkt om synergie en efficiency te bevorderen. De gemeente zal actief participeren en lobbyen binnen G40, VNG en Energy Cities voor het creëren van optimale condities op lokaal niveau voor de energietransitie. Daarnaast werken gemeenten nauw samen binnen de MRDH (metropoolregio Rotterdam / Den Haag) aan de uitvoering van de regionale energiestrategie Rotterdam Den Haag. Door in te zetten op het verhogen van biodiversiteit en het verbeteren van de verbindingen tussen stad en land wordt de beleving van groen vergroot.

Voor het optimaal inzetten van de middelen zoeken we samenwerking met de provincie, de regiogemeenten, de hoogheemraadschappen en de landschapstafel Duin, Horst en Weide en de gebiedstafel Buytenhout. Lokaal werken we samen met natuurverenigingen en ondernemers. Doelen voor het huishoudelijk afval zijn verminderen van de hoeveelheid restafval en verhogen van het percentage gescheiden afvalstromen (en daarmee de recycling). Zoals de grafiek voor trendindicator ‘aantal kilogram restafval per inwoner’ toont, leidt het huidige “oude” afvalbeleid tot een beperkte daling van de hoeveelheid restafval. De Zoetermeerse doelstelling om elk jaar minder restafval ten opzichte van het voorgaande jaar te krijgen wordt meestal net gehaald. Voor het realiseren van (verdere) afvalreductie en afvalscheiding is afvalbeleid nodig. Omdat het afvalbeleidsplan uit 2020 n.a.v. het referendum in 2022 is ingetrokken, moet er nieuw beleid worden voorbereid. De eerste voorbereidingen hiervoor (te beginnen met een inwonerpeiling en een onderzoek naar na- en bronscheiding) zijn in 2022 getroffen. In 2023 wordt hieraan verder gewerkt.

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte We werken aan schone, hele en veilige openbare ruimte. Kapitaalgoederen, zoals wegen, kunstwerken, groen en straatmeubilair, zijn belangrijk voor het gebruik en de waardering van de openbare ruimte. We werken aan een duurzame, aantrekkelijke en bereikbare openbare ruimte die bijdraagt aan de gezondheid van inwoners en hun betrokkenheid bij de stad. Het tijdig uitvoeren van klein (dagelijks) onderhoud, groot onderhoud en vervangingen in de openbare ruimte vermindert risico’s, storingen, meldingen en klachten. Door monitoring en technische inspecties bepalen we het juiste moment voor maatregelen. Onderhoud en vervanging biedt kansen voor hergebruik van materialen. Naast het benodigde onderhoud zijn er diverse uitdagingen om openbare ruimte ook in de toekomst goed te laten functioneren. Denk hierbij aan: - de openbare ruimte geschikt maken voor het klimaat van de toekomst; - de biodiversiteit (o.a. de hoeveelheid verschillende planten en dieren) verhogen. Dit is belangrijk voor een gezonde leefomgeving; - de openbare ruimte moet blijven bijdragen aan de bereikbaarheid van de stad en plekken moeten toegankelijk zijn; - een deel van de energietransitie (doelstelling 3.1) wordt in de buitenruimte gerealiseerd. Door de verschillende belangen te wegen, geven we prioriteit aan de meest belangrijke en urgente investeringen.

Bewoners worden direct betrokken bij de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden in hun buurt. Samen behouden we de kwaliteit van de openbare ruimte. Zo zijn inwoners tevreden over de openbare ruimte en waarderen ze de groene kwaliteit. Belangrijke acties voor de kwaliteit van de openbare ruimte in 2023: • Een aantal belangrijke projecten waar verschillende onderdelen van de openbare ruimte in 2023 samen worden opgepakt, zijn: o Molenstraat e.o. – Complete herinrichting van Molenstraat en omgeving. Bomen zijn aangetast door essentaksterfte. o 1ste Stationsstraat – Dit is een volledige herinrichting van de weg, met extra aandacht voor de fietsveiligheid. o Satrezijde/Winkelcentrum de Leyens – Dit is een herinrichting van een parkeerterrein waarbij ook laad- en losproblemen van diverse supermarkten aangepakt worden. o Hoekerkade – Dit is een complete herinrichting van straatbeeld, inclusief bomen. o Louis Couperushove – Het vervangen van de openbare ruimte, inclusief kunstwerken. • In het coalitieakkoord is afgesproken dat bestaande kwaliteitsverbeteringen (van het vorige college) worden voortgezet. Het betreft maatregelen om het aanzien van de openbare ruimte te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan: o Beeldkwaliteitsniveau B (in plaats van C) op bijvoorbeeld onkruidbeheersing en zwerfafval. o Het vaker maaien van de randen langs voet- en fietspaden.

o Het ondersteunen van diverse initiatieven van inwoners om de openbare ruimte aantrekkelijker te maken. o Kleine aanpassingen in inrichting en onderhoud op zichtbare, intensief gebruikte plekken. Denk hier bijvoorbeeld aan het plaatsen en beheren van bloembakken. • Het vormgeven, organiseren en uitvoeren van een kwaliteitsverbetering in de openbare ruimte krijgt een impuls vanuit het coalitieakkoord. Hierbij wordt voorrang wordt gegeven aan Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert.

• Aanbesteden en in gebruik nemen van diverse nieuwe contracten voor de uitvoering. Hieronder vallen onder andere de nieuwe onderhoudscontracten voor Centrum, Stadshart, Noordhove en de bedrijventerreinen en hoofdwegen.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Aantal aardgasvrije woningen Aantal woningen zonder aardgasaansluiting. Een aardgasaansluiting kan individueel of collectief zijn (gestapelde bouw met gezamenlijke CV-installatie). Bron: CBS Statline Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

4.100

Begroting PB 2023

4.400

4.700

5.100

5.500

Door geplande projecten en hogere gasprijzen voorzien wij komende jaren deze stijging.

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor alle sectoren (in ton) Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

421.000

Begroting PB 2023

397.000

385.000

371.000

359.000

Besluitpunt 10 uit gewijzigde raadsbesluit programma D&G 2020-2023: Bij de jaarrekening de volgende indicatoren en kengetallen op te nemen voor het thema - energietransitie: • de totale CO2-uitstoot in de gemeente voor alle sectoren op basis van de landelijke klimaatmonitor, met als subindicatoren: i. CO2-uitstoot woningen; ii. CO2-uitstoot bedrijven; • geïnstalleerd vermogen hernieuwbare energie in Zoetermeer (MW); • aantal woningen die van het aardgas af zijn gehaald, per jaar op basis van een gemeentelijke monitor i.s.m. Stedin.

Dit betreft de uitstoot van de sectoren gebouwde omgeving (woningen en dienstverlening),verkeer en vervoer (incl. auto(snel)wegen)) en industrie/energie/afval/water. De gebouwde omgeving bestaat uit de sectoren Woningen, Commerciële dienstverlening en Publieke dienstverlening. Bij de gebouwde omgeving en industrie is een dalende trend ingezet. Dit is nog niet echt waarneembaar bij Verkeer en Vervoer, maar wel de verwachting dat dit komt door de verdere elektrificatie van het vervoer. De sterke afname die 2021 laat zien is veroorzaakt door de corona-lockdown. NB: de data in de Klimaatmonitor lopen op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de cijfers over jaar X in feite de gegevens van jaar X-1 betreffen. Totale CO2-Uitstoot voor diverse sectoren

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor woningen (in ton) Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

149.000

Begroting PB 2023

137.000

131.000

125.000

120.000

Het gaat om de CO2 -uitstoot ten gevolge van het verbruik van aardgas en elektriciteit die geleverd is via het openbare net en het verbruik van stadswarmte in woningen. De trend over de laatste 5 jaar laat een afname zien die als het goed is doortrekt naar de toekomst. Hier is ook het landelijke en gemeentelijke beleid op gericht. NB: de data in de Klimaatmonitor lopen op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de cijfers over jaar X in feite de gegevens van jaar X-1 betreffen. CO2-Uitstoot Gebouwde Omgeving

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor bedrijven (dienstverlening, geen industrie) (in ton) Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

88.000

Begroting PB 2023

80.500

76.500

73.000

69.500

Het gaat om de CO2 -uitstoot ten gevolge van het verbruik van aardgas en elektriciteit die geleverd is via het openbare net en het eventuele verbruik van stadswarmte in bedrijfsgebouwen. De trend over de laatste 5 jaar laat een afname zien die naar verwachting doortrekt naar de toekomst. NB: de data in de Klimaatmonitor lopen op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de cijfers over jaar X in feite de gegevens van jaar X-1 betreffen.

Geïnstalleerd vermogen in zonne- en windenergie in Megawatt (MW) Bron: klimaatmonitor databank Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

Begroting PB 2023

103

120

In Zoetermeer is de hernieuwbaar opgewekte elektriciteit afkomstig van zonnepanelen en windmolens. Het opgestelde vermogen aan Het streven is om in 2030 149 GWh aan zonnestroom op te wekken, Daarvoor moet de oppervlakte zonnepanelen tot 2030 doorgroeien naar ongeveer 160MW. Met de gepresenteerde prognoses wordt dit doel gehaald.

% Van de inwoners dat de natuur ervaart in de buurt Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat natuur in hun eigen buurt ervaart. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

87 %

Begroting PB 2023

87 %

We proberen het hoge percentage inwoners dat natuur in eigen buurt ervaart vast te houden.

% Van de inwoners dat stadsnatuur waardeert in de buurt Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt waardeert. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

91 %

Begroting PB 2023

87 %

Er werd in 2021 iets hoger gescoord dan de doelstelling van 87%. We proberen de hoge waardering van inwoners vast te houden.

Oppervlakte natuurlijker beheerde gebieden (extra hectare) Toename in hectare per jaar van gebieden (moerasparels, weidevogelreservaat) met betere omstandigheden voor de (toename van de) biodiversiteit na uitvoering van projecten uit het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. In deze gebieden heeft veelal een aanpassing van inrichting plaatsgevonden en een structurele aanpassing in het beheer. Bron: Groenkaart Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

1,2

Begroting PB 2023

19,3

0,0

Voor 2023 staat de oplevering moerasparels in de planning. Voor 2024 en verder zijn nog geen concreet uitgewerkte projecten. De actualisatie van het programma Duurzaam en Groen volgt.

Oppervlakte natuurkerngebieden (cumulatief ha) Natuurkerngebieden (inclusief begrenzing) in het kader van de groenkaart van Zoetermeer. Bron: CBS Statline 84

Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

134

Begroting PB 2023

161

Het gaat om de totale oppervlakte van groengebieden met de status ‘natuurkerngebied’. Deze indicator is nog deels in ontwikkeling (i.o.) doordat er voor de jaren 2023 en daarna nog geen projecten zijn gedefinieerd. Dan loopt het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer af. Nieuwe geactualiseerde programma Duurzaam & Groen 2023-2026 volgt. CBS-Statline is vanaf 2022 de bron voor deze indicator. De verwachte jaarcijfers zijn hierop aangepast (opgehoogd, doordat we niet meer beperkt zijn tot alleen de bij de gemeente bekende projecten). NB: deze CBS-data lopen gemiddeld 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de cijfers over jaar X in feite de gegevens van jaar X-1 betreffen.

Aantal kilogram restafval per inwoner Bron: Gemeentelijke database Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

222 jaarlijks minder

Begroting PB 2023

jaarlijks minder

Trendgrafiek Aantal kilogram restafval per inwoner

Bron: Gemeentelijke database

Het huidige afvalbeleid heeft geleid tot een lichte daling van de hoeveelheid restafval (tot en met 2019) en lichte verhoging van het afvalscheidingspercentage. De stijging in 2020 van de hoeveelheid restafval heeft als oorzaak de corona pandemie. Door thuiswerken en webshop-aankopen is de hoeveelheid restafval gestegen. Thuiswerken en webshop-aankopen zal de hoeveelheid restafval blijven beïnvloeden. Doordat (nog) geen veranderingen in het afvalbeleid zijn doorgevoerd, is slechts een lichte daling van de hoeveelheid restafval te verwachten.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen duurzame ontwikkeling (3.1)

Begroting 2022 2.638

Begroting 2023 3.544

Begroting 2024 3.510

Begroting 2025 3.493

Begroting 2026 3.492

Onder dit product zijn voornamelijk de kosten van afvalinzameling en -verwerking (en handhaving) opgenomen en de daarbij behorende belastingopbrengsten (en overige opbrengsten afval). De afvalkostenheffing is vanaf 2023 hoger omdat vanaf dat jaar de bijdrage vanuit de voorziening vervalt. Daarnaast worden op dit product de reguliere milieutaken verantwoord. Via het collegeakkoord zijn de eerder incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor Duurzaam en Groen structureel gemaakt. Voor het aardgasvrij maken in Palenstein is budget opgenomen (2022 € 3 mln., 2023 € 1 mln.). De aanleg wordt gedekt vanuit de in de brede bestemmingsreserve gestorte rijksbijdrage. Ook de uitgaven vanuit het Duurzaamheidsfonds verlopen via deze doelstelling.

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte % Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit Het jaargemiddelde van 4 quickscan-percentages. De kwaliteitsambities zijn per gebiedstype vastgesteld in de Nota Onderhoud Openbare Ruimte (beheervisie). Deze doelstelling is vertaald in onderhoudsbestekken en -contracten, waarmee onze aannemers werken. Bron: Quickscan openbare ruimte Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

96 %

Begroting PB 2023

90 %

De Quickscan is een steekproefsgewijze toets per kwartaal van 170 plekken verspreid over 7 wijken in Zoetermeer. Hierin wordt de beeldkwaliteit gemeten en vergeleken met de doelstellingen (normen). Afwijking tot 10% onder de afgesproken norm zijn toegestaan, vandaar de 90% in de begrotingsreeks. Naast deze beeldkwaliteit wordt de technische toestand van objecten gemeten via inspecties per beheerdiscipline.

% Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte Stadspeiling: waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving rapportcijfer 6 of hoger. Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

90 %

Begroting PB 2023

85 %

Trendgrafiek % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte Stadspeiling: waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving rapportcijfer 6 of hoger.

Bron: Stadspeiling

In de trendgrafiek is te zien dat het aandeel inwoners wat de openbare ruimte met een voldoende (6 of hoger) beoordeeld in het verleden is gezakt naar onder de 85%. Vanaf 2018 is geld vrijgemaakt voor maatregelen om het aanzien van de openbare ruimte te verbeteren. Hierna is het aandeel inwoners dat de openbare ruimte een voldoende geeft weer gestegen tot rond de 90%.

Waardering bewoners groene kwaliteit Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt-, wijk,- stads- en regiogroen. Bron: Stadspeiling

Type

2021

2022

2023

2024

2025

Realisatie

7,7

Begroting PB 2022

7,5

In de Stadspeiling wordt ook gevraagd welk rapportcijfer de inwoners geven aan het groen in de buurt, wijk, stad en regio. De indicator staat als ambitie op een 7,5.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Behouden kwaliteit openbare ruimte (3.2)

Begroting 2022 -25.597

Begroting 2023 -28.253

Begroting 2024 -28.531

Begroting 2025 -28.154

Begroting 2026 -28.203

De kosten van deze doelstelling bestaan uit de budgetten voor het dagelijks, periodiek en groot onderhoud van de openbare ruimte (totaal ca. € 41 mln.). Hierop worden de inkomsten uit de rioolheffing, parkeren en overige opbrengsten (zoals opbrengst begrafenissen) totaal ca. € 13 mln. in mindering gebracht. De inkomsten uit parkeren zijn al een aantal jaar lager mede door de gevolgen van COVID-19. Vanaf 2023 zien we een hoger negatief saldo bij deze doelstelling ten opzichte van eerder. Een aantal oorzaken: - In het Coalitieakkoord 2023-2026: o Zijn structureel extra middelen toegekend ter verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte (€ 775.000) en bomen (€ 200.000). o Is voor de komende vier jaar een extra impuls van € 1.500.000 per jaar voor de openbare ruimte beschikbaar gesteld. o Is voor het vervangen van de bomen op voorstel van de bewoners is € 150.000 beschikbaar. - In de Perspectiefnota 2023 (p40/41) zijn diverse incidentele en structurele hogere uitgaven aangekondigd, waarvan het inlopen van achterstanden op onderhoud kapitaalgoederen de belangrijkste is (zie ook raadsmemo achterstanden onderhoud kapitaalgoederen 2022-005908 van 25 januari 2022).

Risico's In de begroting 2023 wordt rekening gehouden met prijsstijgingen (zie hoofdstuk Financiële Begroting). Er is een risico dat aanbestedingen niet lukken of duurder uitvallen vanwege hogere brand- en grondstofprijzen en gebrek aan personeel. Deze problematiek ertoe leiden dat werk niet kan worden weggezet (achterstanden in de programmering) of werk dat wel kan worden gedaan, duurder wordt. Bovendien bestaat de kans dat dit in bestaande contracten voor problemen in de uitvoering zorgt. Hogere kosten voor brandstof en materiaal kan voor de eigen uitvoeringsdienst Afvalinzameling tot hogere kosten leiden dan begroot. 90

Beleidsperspectief Beleidswijzigingen Kwaliteit openbare ruimte en biodiversiteit Deze budgetten waren eerst tijdelijk, maar nu structureel. Het betreft maatregelen om het aanzien van de openbare ruimte te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan: o Beeldkwaliteitsniveau B (in plaats van C) op bijvoorbeeld onkruidbeheersing en zwerfafval o Het vaker maaien van de randen langs voet- en fietspaden o Het ondersteunen van diverse initiatieven van inwoners om de openbare ruimte aantrekkelijker te maken o Kleine aanpassingen in inrichting en onderhoud op zichtbare, intensief gebruikte plekken. Denk hier bijvoorbeeld aan het plaatsen en beheren van bloembakken. Bij de actualisatie van Programma Duurzaam en Groen zullen de maatregelen ten behoeve van groen en biodiversiteit worden uitgewerkt. In het coalitieakkoord worden extra middelen voorzien voor de uitstraling van de openbare ruimte. Dit wordt uitgewerkt in een effectief maatregelenpakket waarbij de uitstraling en beleving van de openbare ruimte verbetert. Hierbij ligt de focus op Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert. Ook voor andere, kleinere ambities uit het coalitieakkoord kunnen deze budgetten worden ingezet. Tijdelijke openbare ruimte Extra incidentele impuls voor het verhogen van de kwaliteit van de openbare ruimte • • •

Op basis van technische inspecties en risicoanalyse wordt het wegwerken van onderhoudsachterstanden geprioriteerd. In de wijken worden nieuwe speelplekken gerealiseerd. Daarnaast gaan we aan de slag met het maatschappelijke initiatief van het skatepark. Onderzocht wordt op aanpassingen van de huidige strategie rond laadpalen nodig is om elektrisch rijden te stimuleren

Bomencommissie Het budget voor de externe onafhankelijke bomencommissie was eerst tijdelijk, maar is nu structureel. Het werk van de bomencommissie kan hierdoor worden voortgezet met de maatregelen die volgen uit overgenomen adviezen. In deze collegeperiode wordt ook gewerkt aan méér bomen in Zoetermeer. In de komende perspectiefnota stellen we voor deze ambitie een passende indicator voor, namelijk de door gemeente geregistreerde en beheerde bomen. Bomen inclusief meer zeggenschap inwoners We onderzoeken hoe de ambities uit het collegeakkoord binnen het huidige bomenbeleid (2020), mogelijk via een addendum, gerealiseerd kunnen worden. Toekomstvisie winkelcentra en beter benutten bedrijventerreinen We verbeteren de uitstraling van de openbare ruimte bij diverse wijkwinkelcentra en verouderde kantoor- en bedrijventerreinen. Dat doen we samen met de winkeliers en gebruikers in deze centra op basis van actieplannen en investeringsvoorstellen. Duurzaamheid en energietransitie In het coalitieakkoord worden extra middelen voorzien voor duurzaamheid en energietransitie. Bij de actualisatie van het programma Duurzaam en Groen 91

wordt dit uitgewerkt in concrete maatregelen. De focus bij de energietransitie ligt bij het verminderen van de energiearmoede en het verbeteren van de woonaantrekkelijkheid. Afvalmaatregelen Er wordt breed ingezet op communicatie over afvalinzameling door middel van een campagne. Hierin krijgen onder andere de inzameling van GFT (groente, fruit en tuinafval), papier en PBD (plastic verpakkingen, blik en drinkpakken) de aandacht. Ook vindt communicatie plaats over de verdere uitwerking van de uitkomsten van de bewonerspeiling afvalbeleid en het onderzoek naar bron- en nascheiding. Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Kwaliteit openbare ruimte en biodiversiteit

1.275

Tijdelijke Openbare ruimte

1.500

Tijdelijke Openbare ruimte - Dekking Fonds Zoetermeer 2040

-1.500

Bomencommissie

200

Bomen inclusief meer zeggenschap inwoners

150

Toekomstvisie winkelcentra en beter benutten bedrijventerreinen

100

Duurzaamheid en energietransitie

500

Afvalmaatregelen (zie ook overhead)

107

Dekking afvalmaatregelen vanuit afvalstoffenheffing

-120

-90

Saldo

2.212

2.125

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Het budget voor Leefbaarheid, duurzaam en groen wordt onder andere ingezet voor het bevorderen duurzame ontwikkeling en afvalinzameling (doelstelling 3.1) en het behouden van de kwaliteit van de openbare ruimte (doelstelling 3.2) zoals het dagelijks beheer en klein en groot onderhoud van de openbare ruimte en het beheer en exploitatie van de begraafplaats en de fietsenstallingen. Bedragen x €1.000 Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

29.905

42.138

34.900

31.939

31.852

Lasten

-50.052

-65.097

-59.609

-56.961

-56.513

-56.563

Resultaat

-20.147

-22.959

-24.709

-25.022

-24.661

-24.711

Aangenomen moties voorjaarsdebat Motie 2206-69 Buitengym Verzoekt het college: - om in de begroting geld op te nemen om meer buitengymplekken te realiseren, met name ín buurten die achteruit gaan, waaronder hoogbouwbuurten, en in het Westerpark. Stand van zaken: Het college ziet mogelijkheden voor het realiseren van een aantal buitengymplekken (met fitnesstoestellen). De aanlegkosten zullen afhankelijk van het aantal en soort toestellen gemiddeld € 60.000 per locatie bedragen. De structurele kosten bedragen € 2.000 per jaar per speelplek voor veiligheidsinspecties, reparaties en verzorgend onderhoud. Motie 2206-67 Met de fiets naar het park Verzoekt het college: Bij alle met de fiets bereikbare parken en natuurgebieden, inclusief de natuurtuin, voorzieningen aan te brengen voor het stallen van fietsen, liefst met natuurlijke materialen. Stand van zaken: Het college wil uiterlijk volgend voorjaar fietsenstalling realiseren. Wat betreft materiaalkeuze wordt ook rekening gehouden met onderhoudskosten op langere termijn. Motie 2206-65 (kleine) duurzame huisaanpassingen Verzoekt het college: mogelijkheden te onderzoeken om huiseigenaren te ondersteunen die met deze landelijke regelingen niet geholpen zijn of er niet voor in aanmerking komen hierbij renteloze (en revolverend) leningen mee te nemen als optie, de raad hierover te rapporteren voor het begrotingsdebat.

Stand van zaken: Hierover wordt de raad gerapporteerd voor het begrotingsdebat van 2023. Motie 2206-62 Kwalitatieve bomen! Verzoekt het college: - In Zoetermeer het uitgangspunt te hanteren dat bij vervanging van bomen er bomen van eenzelfde categorie worden teruggeplaatst, tenzij er zwaarwegende redenen (substantiële overlast, gevaar of groter belang) zijn. - Indien er toch een kleinere categorie boom teruggeplaatst wordt dan te bekijken of er dan elders in de wijk een boom van groter formaat geplaatst kan 93

worden of dat er meerdere kleinere bomen geplaatst kunnen worden. - Dit bij toekomstig bomenbeleid te verankeren. Stand van zaken: Motie wordt meegenomen in het traject om de bomenambities van college te realiseren. Motie 2206-42 Bestrijden van ratten Verzoekt het college om: - Zich te verdiepen of deze manier van bestrijden mogelijk is in Zoetermeer. - Een terugkoppeling te geven voor het najaarsdebat van 2022. Stand van zaken: Hierover is teruggekoppeld voor het najaarsdebat van 2022. Motie 2206-41A Digitaal overzicht milieueilanden Verzoekt het college om: • Op de website van de gemeente Zoetermeer "Milieueiland adopteren" een link te plaatsen naar een overzichtskaart met de (nog) te adopteren milieueilanden. • Dit nog voor het najaarsdebat van 2022 te realiseren. Stand van zaken: Hierover is teruggekoppeld voor het najaarsdebat van 2022. Motie 2206-22 Paadjes voor de Plas van Poot Verzoekt het college om: - Een bedrag van € 10.000 euro ter beschikking te stellen voor de aanleg/verbetering van de twee stukjes wandelpad en een bord en dit als gemeente in orde te laten maken. - Dit bedrag te dekken uit het Potje van de Raad. Stand van zaken: Mogelijkheden en bijbehorende kosten worden in beeld gebracht. Motie 2206-19 Polderama II 94

Verzoekt het college: 1. opnieuw contact te zoeken met de partijen die eerder zijn benaderd, en samen met hen te komen tot een haalbaar voorstel voor een mooi toeristisch informatiepunt waarin de geschiedenis en de ontwikkeling van de Nieuwe Driemanspolder kan worden getoond, 2. dit voorstel aan de raad aan te bieden voor het najaarsdebat in 2023. Stand van zaken: Het college bestudeert een aantal mogelijkheden en biedt de raad voor het najaarsdebat in 2023 een voorstel aan. Motie 2206-17 Pictogrammen op speelplaatsen Verzoekt het college: 1. te regelen dat bij elke speeltuin een stevig bord met plaatjes (pictogrammen) wordt geplaatst, 2. te overleggen met scholen of het zinnig is om dit ook op de speelplaatsen bij scholen te doen, 3. hierover voor het najaarsdebat ln 2022 aan de raad terug te koppelen. Stand van zaken: Zoals in de voorjaarsnota besproken, realiseert het college een proefbord bij Stadsboerderij het Buitenbeest. Na een proefperiode volgt aan de hand van een evaluatie wel of niet een voorstel om een dergelijk bord breder te realiseren en/of aan te bieden.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/duurzame-leefomgeving/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Energietransitie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Programma 4 Vrije tijd

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen en spelen, evenementen Afgelopen jaren is – mede door corona - steeds duidelijker geworden hoe belangrijk een goed vrijetijdsklimaat is. Een sterke vrijetijdssector en een breed aanbod aan sportieve, culturele en groene (speel)mogelijkheden helpen onze stad om zich positief te ontwikkelen. Het helpt onze inwoners bij hun persoonlijke ontwikkeling, hun gezondheid en plezier in hun dagelijks leven. En het draagt bij aan de leefbaarheid en woonaantrekkelijkheid van onze stad. Door het inzetten van zowel grootschalige stadsbrede als kleinschalige lokale activiteiten inspireren we onze inwoners en maken we hen enthousiast om actief mee te doen. De combinatiefunctionarissen, de vele sport- en cultuuraanbieders, de bijbehorende accommodaties en speelvoorzieningen en de stadsboerderijen en schooltuinen vormen de schakel om de inwoners van Zoetermeer in beweging te krijgen en te houden en een fijn leven te leiden. Binnen het vrijetijdsklimaat zijn er twee zaken die een grote invloed kunnen hebben op vrijetijdssetor; de energiecrisis en de mogelijke opleving van COVID19. Hoge energielasten kunnen sport en cultuurinstellingen, zowel commercieel als maatschappelijk, raken en schaden.

Daarnaast is onduidelijk hoe COVID19 zich ontwikkelt en welke invloed bijvoorbeeld een mogelijke nieuwe lockdown heeft op de vrijetijdssector. Beide ontwikkelingen kunnen een grote invloed hebben op de maatschappelijke effecten van programma 4. De afgelopen jaren heeft goed laten zien dat de vrijetijdssector flexibel is en in staat om zich snel en adequaat aan te passen aan de nieuwe situaties en onzekerheden. Mede daarom wordt vooralsnog voortgebouwd op het bestaande beleid en geanticipeerd op nieuwe ontwikkelingen. Speerpunten in 2023: Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • • • •

Infrastructuur voor vrijetijdsbesteding in de stad laten meegroeien met het inwoneraantal. Fysieke toegankelijkheid voorzieningen voor iedereen. Nieuwbouw voor poppodium Boerderij. Nieuw onderkomen Nationaal Videogame Museum. Openhouden vestiging bibliotheek Oosterheem. Zoetermeers erfgoed op nieuwe locatie onderbrengen. Onderzoeken hoe de zwemvaardigheid van kinderen kan worden verbeterd. Voldoende toezicht op de stads en speelboerderijen. Verbeteren van de reputatie van Zoetermeer als woon-, werk-, vrijetijds- en studiestad.

Doelstellingen Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen Sporten, spelen, cultuur beoefenen en groen beleven helpen onze inwoners bij hun persoonlijke ontwikkeling en zijn belangrijk voor de mentale en lichamelijke weerbaarheid. Sterke aanbieders van vrijetijdsbesteding en goede (openbare) culturele voorzieningen, sportaccommodaties en groen- en speelvoorzieningen dragen hier positief aan bij. Door COVID-19 kampt de vrijetijdssector nog met achterblijvende bezoekersaantallen. Onzekerheid of de pandemie mogelijk weer oplaait zet een rem op het herstel. De uitdaging is om de vrijetijdsinfrastructuur weer gezond te maken en mee te laten groeien met het groeiend aantal inwoners. In 2023 zal naar verwachting nog voldoende budget zijn om amateurverenigingen (sport, cultuur en welzijn) te ondersteunen bij investeringsaanvragen. Ook blijkt uit een inventarisatie grote behoefte te zijn aan broedplaatsen voor culturele makers om zich te ontwikkelen en te profileren. Daarom onderzoeken we hoe – tijdelijk of structureel – een culturele invulling kan worden gegeven aan leegstaande panden. We voeren samen met de culturele sector de uitvoeringsagenda van de Cultuurvisie 2030 uit. We zorgen er hiermee voor dat bewoners in hun eigen stad en buurt meer cultuur zien en aan culturele activiteiten mee kunnen doen.

De culturele basisinstellingen die samen de basisinfrastructuur vormen, zijn nu vooral in de binnenstad te vinden. Onder meer samenwerkingsverband Wijck biedt steeds meer cultuur in de wijken aan: dicht(er) bij huis en op de wensen van bewoners afgestemd. De bibliotheek krijgt een jaar extra de tijd om wijkvestiging Oosterheem om te vormen naar een kleine versie van het forum, zoals zij al doen met wijkvestiging Rokkeveen. En voor Poppodium Boerderij starten we snel met de initiatieffase van het project voor de toekomstige nieuwbouw. Naast meerjarige subsidie voor de culturele basisinfrastructuur, krijgt dit jaar een aantal kleinere culturele organisaties subsidie voor hun jaarprogramma en is er ruimte voor subsidie aan eenmalige projecten. In 2023 werken we het besluit om de subsidie aan Museum De Voorde stop te zetten nader uit. Het Zoetermeerse erfgoed en de cultuureducatie krijgen een plek elders in de stad, in combinatie met de mogelijkheid tot (tijdelijke) tentoonstellingen. Het Nationaal Videogame Museum (NVGM) heeft de potentie om als museum door te groeien tot een nationale speler. Samen zoeken we een nieuwe locatie in de binnenstad. Het openbaar gebied houden we uitdagend en aantrekkelijk door het plaatsen van kunst bij het nieuwe zwembad, de Balijhoeve, in het Centraal Park en in de wijk Palenstein.

Ontworpen en uitgevoerd door professionele kunstenaars, in participatie met gebruikers en inwoners. In 2023 is het nieuwe zwembad in het Van Tuylpark klaar. Dan is de uitbreiding van zwemwater voor zwemverenigingen een feit en kan Zoetermeer weer recreatief zwemmen. Het project om gezamenlijk met FC Zoetermeer een nieuwe clubaccommodatie te bouwen, wordt verder opgepakt en uitgevoerd. In 2023 wordt samen met de Krajicek Foundation, de Kraijcek Playground in Meerzicht verbeterd. Er volgt een voorstel voor het bouwen van een sporthal aan het Van Doorneplantsoen en een sportzaal in de wijk Seghwaert. Verder komt er een voorstel over de huisvesting van de schietsportvereniging (zie ook onder moties).

Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad In 2022 is de uitvoeringsagenda uit de Cultuurvisie 2030 samen met de culturele sector verder uitgewerkt. De afspraken in deze agenda zijn leidend voor de ontwikkelingen van de cultuursector. Zowel het amateurcircuit als de professionele sector moeten goed functioneren en met elkaar zijn verbonden. Dit (in)formele netwerk tussen culturele partners gaan we helpen versterken, mede door het bedrijfsleven en partners in het sociaal domein te betrekken. 98

De combinatiefunctionarissen vormen een belangrijke schakel tussen de inwoners, de sportaanbieders en andere (welzijns)organisaties. Zij staan dichtbij de inwoners en weten de weg binnen de gemeente te bewandelen. Het Sportloket is daarbij het centrale punt voor alle contacten van en naar sportaanbieders. We willen de zwemvaardigheid voor ieder kind verbeteren en het behalen van een zwemdiploma A voor ieder kind mogelijk maken. In 2023 starten we met het onderzoek naar de invulling en brengen we de kosten in beeld. Gemeente Zoetermeer zal de regeling van het Nationaal Sportakkoord volgen en samen met de partners voortzetten in het Zoetermeerse Sportakkoord. In 2022 (en 2023) zijn middelen ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor extra activiteiten en inzet van combinatiefunctionarissen voor school- en naschoolse activiteiten. Dit heeft als doel COVID-19 achterstanden in te halen. De stadsboerderijen zijn populairder dan ooit tevoren en hebben een belangrijke rol bij het promoten en stimuleren van thema’s als duurzaamheid en positieve gezondheid. Mede daarom worden ze versterkt met een extra FTE om toezicht en begeleiding te kunnen waarborgen. Ook vanuit het National Programma Onderwijs zijn middelen beschikbaar gesteld om duurzaamheid, klimaat en flora en fauna op en rondom de scholen meer aandacht te geven.

Activiteiten op het gebied van groen, spelen en leren stimuleren een actieve houding bij inwoners, door zelf met de voeten in de klei te staan. Samen met externe partners worden laagdrempelige, activiteiten georganiseerd rondom de thema’s (Zoetermeerse) flora en fauna, klimaat, duurzaamheid en positieve gezondheid. Na de viering van de 60ste verjaardag van de New Town Zoetermeer brengen we het erfgoed van de groeikern blijvend onder de aandacht op een vaste plek in de binnenstad. Voor cultuurhistorie ligt in 2023 de focus op de aanwijzing van nieuwe gemeentelijke monumenten uit de periode 1945-1990, het opstellen van de kerkenvisie en van de cultuurhistorische waardenkaart (conform motie 2106-36). Dit doen we in samenwerking met partners Historisch Genootschap Oud Soetermeer (HGOS), Schatbewakers en Architectuurpunt en voor de kerkenvisie ook met het Beraad van Kerken. Citymarketing positioneert Zoetermeer als aantrekkelijke stad voor inwoners, ondernemers, studenten en bezoekers. Evenementen zijn belangrijk voor de identiteit van de stad en dragen bij aan de positionering zowel in de regio als landelijk. Extra budget geeft ruimte om goede evenementen terugkerend voor iedereen in Zoetermeer te laten plaatsvinden. Die vergroten de sociale cohesie en stimuleren tevens diverse partners in de stad tot samenwerking.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=6d2347a7-a814-43c1-b819-e7ff47705580