Bijlage 1 - Procesvoorstel participatie Ruimtelijke Strategie Zoetermeer en Woningbouw als aanjager

Pagina |1

PROCESVOORSTEL PARTICIPATIE RUIMTELIJKE STRATEGIE ZOETERMEER 2040 & WONINGBOUW ALS AANJAGER

d.d. 13 december 2023

INHOUD

Dit is het participatieplan voor de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 (RSZ) en het programma Woningbouw als aanjager (WAA). De RSZ is een

A.

Het exacte onderwerp en de speelruimte van de participatie ..............2

B.

Het doel van de participatie ...........................................................................3

Zoetermeer er op langere termijn uit komt te zien. De WAA beschrijft de

C.

De schaal waarop de participatie speelt .....................................................3

ambities van Zoetermeer op het gebied van wonen en hoe deze te

D.

Wie zijn er participatiegerechtigd .................................................................3

E.

De niveaus van participatie ............................................................................4

omgevingswet heeft het college van B&W een motiveringsplicht op de

F.

Aanpak van het participatieproces ...............................................................4

programma’s die hieronder vallen. Dat wil zeggen dat we in de RSZ en

G.

Planning...............................................................................................................7

Bijlage 1 Stakeholdersanalyse ..................................................................................8 Bijlage 2 Planning ......................................................................................................11

strategisch document en beschrijft op een integrale wijze hoe

realiseren. De RSZ en WAA zijn onderdeel van de Visie Zoetermeer 2040 (Visie ZM2040). Deze visie fungeert als omgevingsvisie. Vanuit de

WAA moeten opnemen hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke instellingen en overige bestuursorganen bij de totstandkoming zijn betrokken. Qua planning loopt het participatietraject van de RSZ een half jaar voor op het programma WAA. De participatie-eisen en stakeholders komen echter grotendeels overeen. Om dit goed af te stemmen met en

A. HET EXACTE ONDERWERP EN DE SPEELRUIMTE VAN DE PARTICIPATIE

op elkaar en de stakeholders niet te overvragen is besloten om de participatie gezamenlijk op te pakken.

Pagina 2 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

Het integrale karakter van de RSZ en WAA maakt dat we veel

2.

Verrijken van de RSZ en WAA. Door met de juiste partners samen

verschillende stakeholders willen betrekken. Tegelijkertijd is het van

te werken kan de inhoud van de RSZ en WAA verrijkt worden met

belang om goed te beoordelen welke stakeholders relevant zijn gezien

nieuwe ideeën en inzichten.

het strategische karakter van de RSZ: de RSZ is geen uitvoeringsplan

3.

Realiseren/organiseren van een breed gedragen plan/draagvlak.

maar een document op hoofdlijnen. De WAA is een beleidsprogramma

De RSZ en WAA gaan over de toekomst van Zoetermeer. Het is

en bevat wel een uitvoeringsdocument. Dit participatieplan beschrijft

dus buitengewoon belangrijk dat Zoetermeerders input kunnen

helder en duidelijk wat we als gemeente met behulp van participatie

leveren en dat het uiteindelijke resultaat ook door hen gedragen

willen bereiken en op welke wijze we, welke partijen, op welk moment

wordt.

betrekken bij de RSZ en WAA. Het participatieplan stellen we vast, maar ligt daarmee niet volledig vast. We toetsen het proces in de loop van de tijd en stellen het waar nodig, in overleg met betrokkenen, bij.

4. Voldoen aan motiveringsplicht. De RSZ en WAA zijn een onderdeel van de Visie Zoetermeer 2040. Deze visie fungeert als omgevingsvisie. Om die reden is het college verplicht te motiveren.

B. HET DOEL VAN DE PARTICIPATIE Het doel van deze participatie is meerledig: 1.

Verbeteren van de samenwerking met partners. De Visie Zoetermeer 2040 zegt ‘Samen de stad vormgeven’. De RSZ is zo omvangrijk dat de gemeente dit nooit alleen kan en wil realiseren.

C. DE SCHAAL WAAROP DE PARTICIPATIE SPEELT De RSZ en WAA hebben betrekking op de gehele stad. Het schaalniveau waarop participatie georganiseerd dient te worden is dus ook stadsbreed.

D. WIE ZIJN ER PARTICIPATIEGERECHTIGD

Daarvoor is samenwerking met verschillende partners noodzakelijk en wenselijk. Dit geldt ook voor de WAA.

De Ruimtelijke Strategie omvat alle terreinen van de leefomgeving. Daarom is het van belang dat er een integraal participatieproces wordt georganiseerd waarbij input op alle beleidsterreinen wordt verkregen. De

Pagina 3 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

Ruimtelijke Strategie is een strategisch document en geen

•

uitvoeringsdocument. Het heeft daarmee indirect effect op de

Per stakeholder stelden we vast welk niveau van participatie we hanteren.

leefomgeving van stakeholders omdat het kaderstellend is voor bepaalde

Stakeholders met minder belang en invloed informeren we. Het grootste

uitvoeringsprogramma’s zoals bijvoorbeeld een gebiedsprogramma. Het

deel van de stakeholders consulteren we; meningen, suggesties,

lijkt dan ook het meest voor de hand te liggen om vooral gremia bij de

ervaringen en ideeën inventariseren we actief. Voor een aantal

participatie te betrekken die bepaalde doelgroepen of netwerken vertegenwoordigen. Dus: geen individuele inwoners maar een wijkraad; niet een individuele ondernemer maar de ondernemersvereniging. De WAA is een beleidsprogramma en bevat ook een uitvoeringsdocument. Het participatieproces is echter vergelijkbaar. De RSZ en WAA hebben betrekking op de gehele stad. Het schaalniveau waarop participatie georganiseerd dient te worden is dus ook stadsbreed. Er is een eerste stakeholdersanalyse uitgevoerd. Daarbij zijn alle relevante externe stakeholders in kaart gebracht. In bijlage 1 worden deze stakeholders per participatieniveau in kaart gebracht. Deze inventarisatie

Coproduceren

strategische partners geldt dat dat wij met hen coproduceren. Dat wil zeggen dat afstemming plaats vindt tussen de strategische doelen van deze stakeholders en de strategische doelen van de Ruimtelijke Strategie en Woningbouw als aanjager. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan corporaties en projectontwikkelaars die belangrijk zijn voor de (woning)bouwopgave of Zoetermeer 2025, waarmee strategische doelen worden afgestemd over de allocatie van zorgverlening in de stad. Daar waar mogelijk komen we tegemoet aan de opgehaalde suggesties en eventuele zorgen van stakeholders. Wanneer de suggesties niet kunnen worden overgenomen, motiveren we waarom dit niet mogelijk is.

F. AANPAK VAN HET PARTICIPATIEPROCES

vormt een ‘bruto lijst’. Met het team bespreken we of we deze lijst nog

INFORMEREN EN CONSULTEREN STAKEHOLDERS GROEPEN I, II

kunnen inkorten.

EN III

E. DE NIVEAUS VAN PARTICIPATIE

1.

Expo ruimte. In het voormalig pand van Happy Italy creëren wij een exporuimte van 200 m2 voor de RSZ en WAA. Hier tonen wij

In Zoetermeer gebruiken we een participatieladder met drie niveaus van invloed: •

Informeren

•

Consulteren

beelden van de plannen en het proces er naar toe, kunnen we in contact komen met inwoners en stakeholders, kunnen we hen laten zien waar we mee bezig zijn en hen hierbij betrekken. De

Pagina 4 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

ruimte is daarnaast uitermate geschikt voor het organiseren van

presenteren, of dat we hier iets apart voor organiseren. Ook het

diverse participatieactiviteiten. Het hebben van een fysieke plek

concept van het beleidsprogramma WAA.

maakt betrokkenheid bij de RSZ en WAA toegankelijker. 2.

4. Slotbijeenkomst (informeren). Na uitwerking van de Ruimtelijke

1e brede bijeenkomst (informeren en consulteren). We beginnen

Strategie presenteren we het eindresultaat aan alle stakeholders.

het participatietraject door een brede fysieke startbijeenkomst te

Tijdens deze presentatie gaan we in op de uitgewerkte ruimtelijke

organiseren. Voor deze bijeenkomst nodigen wij

scenario’s en de betekenis van de Ruimtelijke Strategie voor

vertegenwoordigers van alle stakeholdergroepen uit. Tijdens de

toekomstige ontwikkelingen in de stad. We geven hier ook aan

sessie licht de programmamanager het programma toe en gaat

wat we niet overnamen en waarom. Op een later moment in het

in op vragen van genodigde stakeholders. Deze bijeenkomst

jaar geldt dit ook voor de WAA.

vindt plaats in januari 2024, bij voorkeur in de ruimte die wij in gaan richten zoals genoemd bij punt 1. Naast informeren is

3.

COPRODUCEREN MET STRATEGISCHE STAKEHOLDERS

gebruiken we dit moment ook om de stakeholders te

In de stakeholder analyse benoemden we diverse strategische

consulteren.

stakeholders (groep III). Dit zijn stakeholders die enerzijds een groot

Presentatie scenario’s (consulteren). In een tweede bijeenkomst,

belang hebben bij de Ruimtelijke Strategie en Woningbouw als aanjager

einde eerste kwartaal van 2024, nodigen wij dezelfde stakeholders uit om kennis te nemen van de eerste uitwerking van de Ruimtelijke Strategie. Tijdens deze bijeenkomst presenteren we per beleidsveld diverse ruimtelijke scenario’s. De

maar waarvan tevens veronderstelt mag worden dat hun eigen strategische keuzes invloed hebben op de RS en WAA en omgekeerd. Voorbeelden hiervan zijn: -

Vervoerders, onder andere met de HTM over De Krakeling

-

Zorginstellingen waarmee we af moeten stemmen welke locaties zij in

genodigden krijgen de gelegenheid om op deze scenario’s te

de komende jaren binnen de stad willen sluiten of juist willen

reageren en suggesties te doen voor eventuele aanpassingen.

ontwikkelen.

We bepalen nader of we tijdens deze sessie ook direct de Contourennotitie Programma Woningbouw als aanjager

-

Afstemming met plannen van projectontwikkelaars omtrent bouw van woningen en voorzieningen.

-

Afstemming met Stedin over benodigde opwekcapaciteit en allocatie van duurzame opwek faciliteiten.

Pagina 5 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

Om de ambities van Zoetermeer 2040 te realiseren is het van belang dat

1.

Stadmakers atelier -

we intensief samenwerken met deze strategische stakeholders. Met het programmateam stellen we een agenda op om met al deze stakeholders

Voor stakeholders met een bovengemiddelde kennis van en interesse in de stad Zoetermeer.

aparte gesprekken te voeren. In sommige gevallen nodigen wij

-

Voorbereiding vindt vooral plaats door de doelgroep zelf.

stakeholders ook uit om deel te nemen aan ateliersessies in het kader van

-

Wordt op dit moment al gepland; uitvoering 1e helft december.

de Ruimtelijke Strategie en Woningbouw als aanjager. Waar nodig en

2.

Bijeenkomst met de Permanente Marktdialoog Zoetermeer (PMZ).

gewenst maken we voor contacten met deze stakeholders gebruik van de

-

Workshop met ontwikkelaars en corporaties.

bestuurlijke netwerken van college leden.

-

Rond een viertal thema’s die al eerder met elkaar zijn verkend.

Gesprekken met deze strategische stakeholders starten in het laatste

3.

-

kwartaal van 2023. WERKVORMEN

Activiteit met scholen Nog nader in te vullen. Rekening houden met forse belasting die nu al door scholen wordt ervaren. Bij voorkeur aansluiten bij bestaande activiteiten (bijvoorbeeld Technasium en Digilag CKC).

4. Dialoog met de stad

De RSZ en WAA zijn integraal en vragen om een integrale benadering.

-

Dit betekent ook een grote diversiteit in stakeholders. We kiezen daarom

Gesprekken met inwoners rond bepaalde thema’s die in de RSZ staan (wonen, werken, mobiliteit, energie etc.).

voor een mix aan on- en offline participatievormen. Deze vormen zijn

-

Uitkomsten/quotes opnemen in de RS.

staan niet vast en kunnen gaandeweg het proces worden aangepast.

-

Met foto’s van inwoners.

5.

Swipocratie (Swipocratie | Hoe jij het ziet)

Uitgangspunten:

-

Inzetbaar voor brede doelgroepen, ook jongeren.

-

Zo weinig mogelijk bijeenkomsten ‘in zaaltjes met koffie en cake’.

-

Snel veel informatie ophalen.

-

Activiteiten die gericht zijn op alle doelgroepen/leeftijden.

-

Dilemma’s voor leggen, keuze tussen verschillende ruimtevragers

-

Gericht op specifieke stakeholdergroepen; dus aansluitend op het publiek.

-

Veel beeld en dialoog.

Hieronder volgen een aantal eerste ideeën voor activiteiten van het

duidelijk maken. 6.

Stadspeiling -

Een gerichte uitvraag over bepaalde thema’s onder inwoners.

-

Niet op de manier waarop we dat altijd doen.

participatieproces:

Pagina 6 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

G. PLANNING PLANNING In bijlage 2 is een conceptplanning opgenomen. Hierin staat welke doelgroep wordt wanneer, met welke vragen, op welke manier bij welke mijlpaal betrokken? (afhankelijk van de mijlpalen, nog verder aan te vullen )

Pagina 7 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

BIJLAGE 1 STAKEHOLDERSANALYSE

-

Netwerkoverleg kwetsbare groepen

-

Onderwijs:

Deze stakeholdersanalyse is onder voorbehoud.

o

Lokaal Educatieve Agenda (overleg van schoolbesturen primair onderwijs, voortgezet onderwijs, MBO Rijnland)

STAKEHOLDER GROEP I (INFORMEREN) - Buurgemeenten - Business Park Haaglanden - Breed Overleg Armoedebestrijding Zoetermeer STAKEHOLDER GROEP II (CONSULTEREN) Inwoners -

Klankbordgroep/ bewonersorganisaties

-

Belangenverenigingen (zoals huurdersorganisaties, IVBN, ouderenbond)

-

Specifieke inwonersgroepen zoals jongeren, ouderen, kwetsbare doelgroepen en meer (zie ook kopje ‘extra aandacht’)

Sociaal, zorg en cultureel -

Inzet (samenwerkingsverband zorg en welzijn)

-

Netwerkoverleg sociale basis

o

Meerpunt (overleg partners jeugd en onderwijs)

o

Sector Zorg (MBO Rijnland en Haagse Hogeschool)

-

Adviesraad Sociaal Domein

-

Toegankelijkheidsraad

-

Community tegen eenzaamheid

-

Zoetermeer voor elkaar (vrijwilligers)

-

Directieoverleg culturele basisinstellingen

-

Regieteam sportakkoord/sportraad

Economie en vervoer -

Ondernemersverenigingen

-

10 grootste bedrijven uit de stad

-

Branche verenigingen (o.a. Bouwend Nederland, VNO/NCW, Evo Fenedex, TLN, Nevat, Economic Board Zoetermeer)

-

Lokale vastgoed makelaars (Rob Swart Bedrijfshuisvesting B.V., Hopman-Schreuder, Van der Kooy Vastgoed)

Pagina 8 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

-

Nu actieve ontwikkelaars (die niet in de PMZ zitten zoals Breevast)

-

Sociaal, zorg en cultureel -

Horeca: Koninklijke Horeca NL, klankbordgroep opstellen

Zoetermeer 2025 (Vereniging van zorgaanbieders, gemeente Zoetermeer en zorgverzekeraars Menzis en CZ)

horecascan.

-

Wijk en buurtverenigingen

-

Grote leisure bedrijven (Snowworld, Silverdome, Dekker)

-

VVE’s andere woonpartners

-

Community Dutch Innovation Park

-

Bizzen Dorpsstraat (biz eigenaren en biz huurders/gebruikers)

-

Innovation Quarter

-

Verstedelijkingsalliantie

-

Vrije tijd bedrijven

Natuur -

DuurSamen

-

GreenTeam (jongeren)

-

Hof van Seghwaert

-

Vogel- en Natuurvereniging Zoetermeer

-

Stichting Voedselbuurtbos

-

Groene Cirkel Bijenlandschap

Economie -

Permanente Marktconsultatie Zoetermeer (corporaties, ontwikkelaars en bouwers).

-

Woningcorporaties

-

Stedin

-

Grootgrondbezitters (Nutricia, Redevco)

-

Vastgoedeigenaren

-

Voorheen was er een KVO Rokkeveen Kantoren Campus. Het terrein is nog steeds in beheer bij de parkvereniging. Jeroen Maaskant van Themis Vastgoedpartners (www.themisvastgoedpartners.nl) vertegenwoordigd de verschillende eigenaren op het Park.

Overheden -

Provincie Zuid-Holland

-

Ministerie van BZK (in het bijzonder VRO)

-

Bestuurlijke tafel wonen Haaglanden

-

MRDH

-

Waterschappen

STAKEHOLDER GROEP III (COPRODUCEREN)

EXTRA AANDACHT Er moet extra aandacht zijn voor kwetsbare en/of doelgroepen die zich minder laten horen om te voorkomen dat wij deze uitsluiten van participatie omtrent de Ruimtelijke Strategie en Woningbouw als aanjager. Denk hierbij aan:

Pagina 9 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

-

Mensen die zich minder laten horen, zoals jongeren. Jongeren zijn voor dit plan onmisbaar. Zij zijn degene die de stad in 2040 moeten dragen. Hiervoor zoeken wij contact met de jongerenorganisaties in Zoetermeer zoals Gro-Up Buurtwerk om een apart/aanvullend traject op te zetten waarin wij met jongeren aan de slag gaan. Dit geldt ook voor ouderen.

-

Mensen met een beperking, laaggeletterden, of mensen die beperkt digitaal vaardig zijn. We benaderen onder andere de toegankelijkheidsraad, MEE en stichting Lezen en schrijven en andere partijen die hierin gespecialiseerd zijn om in gesprek te gaan hoe deze doelgroepen te benaderen en betrekken.

-

De populatie van de sociale huurwoningen (bijvoorbeeld praktisch opgeleiden, mensen met een migratieachtergrond, mensen met een slechte gezondheid). Deze doelgroepen bereiken we door de huurdersorganisaties en via organisaties die met deze doelgroepen te maken hebben.

Pagina 10 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

BIJLAGE 2 PLANNING Maand 

December

Januari

Week 

49 50 51 52

1

2

Februari 3

4

5

6

7

Maart 8

9

10

11

April 12

13

14

15

Mei 16

17

V Activiteit Startbijeenkomst met alle stakeholders Verdieping Stakeholdersanalyse Verdieping Participatievragen Uitwerking participatie alternatieve doelgroepen Woningmarkt onderzoek Gesprekken strategische stakeholders Stadmakersatelier Bijeenkomst met de PMZ Activiteit met scholen Inrichten expo in voormalig Happy Italy Activiteiten expo (workshops/presentaties) Dialoog met de stad

Pagina 11 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

18

Juni

Juli

19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

31

Swipocratie Stadspeiling Terugkoppeling Fase 1 Presentatie scenario’s aan alle stakeholders Terugkoppeling Fase 2 Presentatie ruimtelijke strategie Concept Beleidsprogramma Woningbouw als



aanjager Beleidsprogramma Woningbouw als aanjager

Pagina 12 Procesvoorstel Participatie – Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 / Woningbouw als aanjager - d.d. 13 december 2023

