Bijlage 1 - Participatieverslag Transitievisie warmte

Participatieverslag Transitievisie Warmte 28 juni 2021

1

Inhoudsopgave 1

Inleiding

2

Doelen van de participatie-activiteiten in dit kader .....................................................3

3

Werkwijze en aanpak participatie ..........................................................................4

4

5

3

3.1

De afstemgroep ..........................................................................................4

3.2

De enquête ...............................................................................................5

3.3

De stadsgesprekken......................................................................................5

3.4

Vraag en antwoord: Q&A ...............................................................................6

De resultaten van de enquête en de stadsgesprekken ...................................................7 4.1

Mening over aardgasvrij wonen........................................................................8

4.2

Mening over de doelstellingen voor een aardgasvrije toekomst..................................9

4.3

Belangrijkste zorgen rond aardgasvrij wonen .......................................................9

4.4

Vragen en opmerkingen over techniek..............................................................10

4.5

Vragen over het proces ................................................................................10

4.6

Wanneer is aardgasvrij wonen acceptabel? ........................................................11

4.7

Conclusies ...............................................................................................11

4.8

Publicatie van uitkomsten van enquête en stadsgesprekken ....................................11

Hoe nemen we de uitkomsten mee in de Warmtevisie? ................................................12

2

1

Inleiding Via dit verslag informeren we u over de participatie-activiteiten die de gemeente Zoetermeer heeft ondernomen om haar inwoners te betrekken bij het onderwerp ‘Zoetermeer aardgasvrij’, in het bijzonder bij de totstandkoming van de Transitievisie Warmte (in dit stuk verder Warmtevisie genoemd), gericht op het aardgasvrij maken van woningen in Zoetermeer. De eerste versie van de Warmtevisie moet dit najaar gereed zijn. In dit verslag gaan we uitgebreid in op:  de doelen van participatie in het kader van de Warmtevisie;  onze werkwijze ;  de resultaten van de enquête en de stadsgesprekken;  het meenemen van resultaten in visie- en planvorming.

2

Doelen van de participatie in het kader van de Warmtevisie Met participatie in het kader van de Warmtevisie bedoelen we, dat we Zoetermeerse inwoners en bedrijven betrekken, informeren én consulteren tijdens de ontwikkeling van de visie. Het gaat hierbij om de inwoners, belangenorganisaties en bedrijven in Zoetermeer. In een later stadium, als het gaat om de vormgeving van concrete Wijkuitvoeringsplannen, zal het niveau van participatie waarschijnlijk worden verlegd naar dat van (actief betrokken) co-creatie. Voor de meeste inwoners en ondernemers in Zoetermeer (de glastuinders buiten beschouwing gelaten) is het van gedachten wisselen over de energietransitie geen dagelijkse kost. Het uitgangspunt voor dialoog en contact met inwoners is dat we accepteren dat iedereen vanuit een eigen perspectief naar de energietransitie kijkt. We verwachten van inwoners dan ook geen direct commitment. Wel verwachten we dat er een zekere nieuwsgierigheid leeft of ontstaat naar wat er in zijn of haar omgeving gaat gebeuren en dat actieve dialoog en uitwisseling met inwoners ervoor zorgt dat we met meer weet van elkaars leefwereld, zorgen en idealen de aardgasvrije toekomst tegemoet gaan. Het doel van de participatie is daarbij drieledig: 1.

Ons eerste beoogde resultaat is nieuwsgierigheid en betrokkenheid te wekken van veel verschillende inwoners en bedrijven uit alle wijken en buurten van de gemeente, liefst van verschillende leeftijden, leefsituaties, achtergronden en inkomenscategorieën. 2. Ten tweede willen we in gesprek met deze inwoners en bedrijven over het ‘hoe’ van de energietransitie (en Warmtevisie), waarbij we er overigens van uit zijn gegaan dat veel mensen het nut ervan bevragen. De discussie kan dan ook gaan over de Warmtevisie in het algemeen en in de hele gemeente, maar zich ook toespitsen op wat dat betekent voor de eigen buurt. Door in gesprek te gaan en vooral door veel te luisteren, leren we wat er speelt in de verschillende buurten, hoe inwoners en bedrijven denken over het aardgasvrij maken van woningen en gebouwen en we weten van elkaar welke vragen, ideeën en zorgen er leven. 3. Tot slot nemen we de opbrengsten en resultaten van gesprekken en enquêtes mee in de verdere vormgeving van de Warmtevisie en de plannen per wijk in Zoetermeer. Hierbij spelen zaken mee zoals; waar moet de gemeente rekening mee houden, welke kenmerken van buurten komen

3

voorbij, welke uitdagingen en/of andere plannen spelen er in een buurt en: zijn er inwonersinitiatieven, die op de een of andere manier in relatie staan tot de Warmtevisie? Door het participatietraject scherp te stellen op deze doelen kan er een Warmtevisie worden geschreven, waarin de ’stem van de stad’ mee wordt genomen en waarin inwoners zich kunnen herkennen. Participatie in tijden van corona Omdat het hele participatieproces in Corona tijd heeft plaatsgevonden, zijn enquêtes digitaal gehouden, is de afstemgroep digitaal bijeengekomen en zijn ook de drie stadsgesprekken online georganiseerd, in samenwerking met CE Delft en Bureau de Burgemeesters.

3

Werkwijze Onze doelen bereiken we door:  Informeren en betrekken van inwoners via heldere, aansprekende en actiegerichte informatie. Dat doen we via diverse kanalen, met als spin in het web de projectpagina Warmtevisie via doemee.zoetermeer.nl.  Ontmoeten en consulteren van inwoners. Dat doen we via de web enquête, panelvragen en (digitale) stadsgesprekken.  Zorgen voor bekendheid en zichtbaarheid van het onderwerp ‘Zoetermeer Aardgasvrij’ in de stad om nieuwsgierigheid en betrokkenheid te genereren en voeden in meest brede zin. Dit doen we via actieve, doel- en doelgroepgerichte communicatie, parallel aan het projectproces voor de Transitievisie Warmte.  Er zullen ook na dit eerste participatietraject en het opleveren van de eerste versie van de Warmtevisie nog meer communicatie- en contactmomenten volgen, gericht op de wijkplannen en de feitelijke uitvoering, stap voor stap en wijk voor wijk.

3.1

De afstemgroep De afstemgroep Zoetermeer aardgasvrij is een collectief van eigenaar/bewoners, maatschappelijke organisaties, het Energieloket Zoetermeer en de gemeente, met als doel kennis en inzichten uit te wisselen die meegenomen kunnen worden bij het opstellen van de Warmtevisie. De afstemgroep bestaat uit (afgevaardigden van) lokale inwonersinitiatieven uit verschillende wijken en buurten, maatschappelijke organisaties, het Energieloket en de gemeente. Daarmee bestaat de groep uit partijen die op eigen initiatief eerste stappen willen zetten, of al hebben gezet, richting een aardgasvrij Zoetermeer. Het is geen gemeentelijk adviesorgaan, maar een platform waar samen wordt gezocht naar antwoorden op de bestaande en toekomstige vragen van eigenaar-inwoners, bij de energietransitie. Het doel van de afstemgroep in het kader van de Warmtevisie is om afstemming te zoeken over het (te maken) stappenplan in de visie en de uitvoering, waarbij kennis en ervaringen worden gedeeld. Tijdens de totstandkoming van de Transitievisie Warmte is eerder al tweemaal overleg met de afstemgroep geweest over het proces ende participatiestrategie. Binnenkort volgt weer overleg over de uitkomsten van het traject en de verdere visievorming.

4

3.2

De enquête Onder de titel ‘Zoetermeer Aardgasvrij’ zijn inwoners uitgenodigd om deel te nemen aan de enquête, die in april en mei is gehouden en aan de drie stadsgesprekken die op 26 mei (2x) en 2 juni hebben plaatsgevonden. Communicatie hierbij is ingezet via alle gangbare communicatiekanalen van de gemeente, inclusief een social media campagne. De enquête is in nauwe samenwerking met team Onderzoek en Statistiek samengesteld. De uitnodiging tot deelname en de bijbehorende communicatie heeft in totaal zo’n 1100 respondenten opgeleverd. Ca. 90 % daarvan is eigenaar/bewoner, ca. 10 % is huurder. De verhouding koopwoning-huurwoning in Zoetermeer is in werkelijkheid 55% koop en 45% huur. Het relatief grote aantal eigenaar/bewoners maakt duidelijk dat vooral zij willen weten wat er gaat gebeuren. Huurders wachten (zo is het vermoeden) meer af wat de gemeente en/of de verhuurder zal gaan doen. Er zijn veel open reacties en aanvullingen toegevoegd aan de enquête, die allemaal terug te lezen zijn in het onderzoeksverslag. In juni loopt via het stadspanel van Zoetermeer een korte vervolgenquête met aanvullende en verdiepende vragen, gericht op extra inhoudelijke opbrengst die wij kunnen meenemen en/of toepassen in het vervolgtraject.

3.3

De stadsgesprekken Het doel van de stadsgesprekken was enerzijds om mensen kennis te laten maken met het waarom, wat, hoe en wanneer van de Transitievisie Warmte. Dat is tijdens de stadsgesprekken gebeurt via interviews met wethouder Robin Paalvast, CE Delft adviseur Jasper Schilling en programmamanager Duurzaam en Groen Peter Verheggen. Anderzijds was het de bedoeling betrokkenheid te genereren en verbinding te leggen met de stad, waarbij de deelnemers ruim de tijd kregen om vragen te stellen. Alle stadsgesprekken zijn opgenomen en vanaf medio juli terug te zien en te luisteren, via doemee.zoetermeer.nl. Voor de drie online stadsgesprekken zijn alle bewoners van Zoetermeer via de gangbare communicatiekanalen van de gemeente uitgenodigd.  Op 26 mei aan het begin van de avond voor resp. Buytenwegh-De Leyens, Seghwaert en Noordhove (52 aanmeldingen en 29 aanwezigen)  Later op dezelfde avond voor de wijken Rokkeveen en Oosterheem (47 aanmeldingen en 30 aanwezigen)  Op 2 juni hebben we nog een digitaal gesprek georganiseerd voor de wijken Meerzicht, Dorp, Palenstein, Driemanspolder en Binnenstad (56 aanmeldingen en 23 aanwezigen).

Tijdens alle gesprekken was er veel interactie en uitwisseling en werden er veel vragen gesteld (zie ook hieronder 3.4 Q&A). De deelnemers waardeerden de stadsgesprekken met een voldoende tot goed. We nemen aan dat, zodra het onderwerp Zoetermeer Aardgasvrij in een specifieke wijk of buurt gaat spelen, de animo om meer te weten en mee te praten gaandeweg groter zal worden.

5

3.4

Vraag en antwoord bij de Warmtevisie Deelnemers aan de stadsgesprekken konden na elk interview vragen stellen en er was ruimte gemaakt in het programma voor vragen die men live wilde stellen, waarbij de vragensteller zelf ook in beeld kon komen. In totaal zijn er meer dan 100vragen gesteld. Hiervan zijn er verschillende beantwoord op de avonden zelf. Waar mogelijk zijn vragen tijdens de stadsgesprekken live beantwoord. Alle vragen en antwoorden zijn daarna op thema gebundeld opgenomen in de bijlage ‘Vraag en Antwoord bij de Warmtevisie’ (bijlage 2). Kort samengevat Door in gesprek te gaan en vooral door veel te luisteren, hebben we opgehaald en geleerd hoe inwoners denken over een aardgasvrij wonen, of en hoe inwoners hier warm voor lopen en welke vragen, eigen ideeën en zorgen er leven. In het volgende hoofdstuk leest u daar meer over.

6

4

De resultaten van de enquête en de stadsgesprekken Zo’n 4% van de respondenten is jonger dan 30, 35% is tussen de 31 en 50 jaar, een kleine 25% tussen de 50 en 60 en ruim 35% is ouder dan 60 jaar. Met de statistische afwegingen voor ogen is de groep van Zoetermeerse inwoners van 51 jaar en ouder oververtegenwoordigd in het onderzoek en de groep van 50 jaar en jonger ondervertegenwoordigd. Het primaire doel van de enquête was om inwoners de kans te geven een eigen mening, vragen en zorgen bij een aardgasvrij Zoetermeer met ons te delen, zodat wij deze mee kunnen nemen in de visievorming. We zijn van mening dat de inzichten en resultaten uit de enquête een redelijke indruk geven van de ‘stemming’ en de eigen inzichten en vragen die bij inwoners leven rondom het thema ‘Zoetermeer Aardgasvrij’. Open reacties In de enquête hebben respondenten ook ruim de gelegenheid gekregen om open reacties en/of aanvullingen op de eigen antwoorden te geven. Bijvoorbeeld als de keuzeopties net niet voldoende op de eigen situatie van toepassing waren. Daar is veel gebruikt van gemaakt; het heeft geleid tot zo’n 100 pagina’s reacties, vragen en opmerkingen. In dit hoofdstuk komen de belangrijkste resultaten en uitkomsten aan bod. Voor een uitgebreide rapportage van de enquêteresultaten verwijzen we naar bijlage 1.

7

Mening over aardgasvrij wonen Gevraagd naar de mening van de respondenten over aardgasvrij wonen, zien we het volgende beeld: Grafiek 1. n=1004)

Hoe staat de respondenten tegenover het aardgasvrij zijn of maken van hun woning (deze vraag is niet gesteld aan respondenten met een eigen woning met een VVE) Mening over aardgasvrij wonen (n=1004)

40% 40% 30% 20% 10%

14%

14%

11%

9%

6%

3%

3%

1%

Ik w il h he b et m m ni aa e et r i er kh w e g e l Ik ed b n in v w aa og er i n ni die he l we et p s t, b lm m e e ed in ve er oe w for rdIik wnog n, ee m ep il n m t n at t weiet aa ie ie i l, in r ik tw s m at nie aar ik t h de m eld oe e t d r, i oe k Ik n w ve ach rh t g Ik uu af ni en heb rde wa et om a r t m (h e l m do ij n el n, em m aat et r a aa ar eg e l) aa ben len rd n m Ik h gas og aa e v tre b p rij ge lan le n n en te o ne m m en M ijn aa huis rd w ga as Ik s / ge he vrij is al no b m m aa en aatr rd en eg ga b el sv en en rij n u

0%

Ik

4.1

Antwoordmogelijkheden: Ik wil het niet Ik heb me er wel in verdiept, maar ik heb nog niets gedaan Ik wil wel meedoen, maar ik heb me er nog niet in verdiept Ik wil wel, maar de informatie is niet helder, ik weet niet wat ik moet doen Ik wacht af wat mijn verhuurder doet Ik heb al maatregelen genomen, maar ik ben nog niet (helemaal) aardgasvrij Ik heb plannen om maatregelen te nemen Mijn huis was/is al aardgasvrij Ik heb maatregelen genomen en ben nu aardgasvrij Zo’n 50% van de inwoners antwoordt in de lijn van ‘ik wil wel maar heb me er nog niet in verdiept’, tot en met ‘ik ben al aardgasvrij’. Daarnaast wil 40% van de deelnemers niet aardgasvrij en een kleine 10% zegt af te wachten wat de verhuurder of gemeente eerst doet. In de stadsgesprekken waren de meningen over het onderwerp aardgasvrij wonen ook ongeveer zo verdeeld; er waren net iets meer mensen die er positief over denken dan mensen die er negatief over denken. We hebben de mening van de deelnemers aan het begin en aan het einde van elk gesprek gevraagd. Steeds bleek dat een aantal mensen er door het stadsgesprek wat positiever over dacht. De aantallen aanwezigen bij deze gesprekken waren te klein om daar verder representatief iets uit te kunnen herleiden.

Het levert wel inzicht op wat de aandachtspunten, vragen of zorgen van inwoners zijn waar wij in het verdere proces en bij het opstellen van de Warmtevisie rekening mee kunnen houden. En dit laatste was vooral het doel. De enquêtevraag naar de redenen om na te denken over aardgasvrij werd door 831 mensen beantwoord, waarvan 45% zegt er niet aan te denken omdat men geen reden ziet om aardgasvrij te

8

worden. De andere respondenten, noemen resp. klimaatverandering, kostenvermindering en verhoging van de waarde van hun huis als belangrijkste redenen.

4.2

Mening over de doelstellingen voor een aardgasvrije toekomst Gevraagd naar wat men vindt van de landelijke en gemeentelijke doelstelling om aardgasvrij te worden, zien we het volgende: Grafiek 2.

Mening over het streven van Zoetermeer naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2040 (n=1089) Mening over Zoetermeer aardgasvrij in 2040 (n=1089)

Ik weet het nog niet/ geen mening

5%

Ik zie graag dat Zoetermeer voorloopt op de landelijke doelstellingen om aardgasvrij te worden

14%

Ik zie graag dat Zoetermeer aansluit bij de landelijke doelstellingen om uiterlijk in 2050 aardgasvrij te zijn

15%

Ik ben het helemaal niet eens met het streven om aardgasvrij te wonen

32%

Ik vind de landelijke doelstelling om aardgasvrij te worden niet realistisch

33% 0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

Het lijkt erop dat het antwoord ‘ik vind de doelstelling niet realistisch’ zowel gegeven is door respondenten die het aardgasvrij wonen niet willen als ook door mensen die er positiever over denken, maar de doelstelling alsnog niet realistisch vinden. Zowel in de open reacties in de enquête als ook in de stadsgesprekken stellen veel mensen de doelstelling van aardgasvrij wonen sowieso ter discussie; ‘aardgas is een schone brandstof’, ’Duitsland gaat juist over op aardgas dus waarom moeten wij zo nodig iets anders’, ‘we hebben een goede gasinfrastructuur’ zijn veel gehoorde reacties. De antwoorden op deze vragen vindt u ook terug in bijlage 2: Vraag en Antwoord bij de Warmtevisie. Voor andere mensen gaat het juist niet snel genoeg, we hebben een klimaatprobleem dat opgelost moet worden en elke stap is er één

4.3

Belangrijkste zorgen rond aardgasvrij wonen 72% van de respondenten maakt zich zorgen over de kosten van aardgasvrij wonen. Hierbij vraagt 36% zich af wat er gebeurt als je niet mee wilt doen. Mensen op leeftijd gaven aan het niet te willen, omdat de investering niet terug te verdienen is (23%), of omdat zij het spaargeld aan andere zaken te willen besteden (19%). Verschillende vragen tijdens de stadsgesprekken gingen ook daarover:  In hoeverre worden huiseigenaren financieel geholpen?  Verduurzamen is prijzig, gaat de gemeente dat betalen?  In hoeverre is inzichtelijk wat de kosten voor het verduurzamen van woningen (per type en ouderdom) ongeveer bedragen op basis van de huidige pilots? 9

In de stadsgesprekken is door de wethouder steeds benadrukt, dat de gemeente Zoetermeer alleen tot uitvoering van aardgasvrije wijken wil overgaan, als dat voor inwoners haalbaar en betaalbaar is.

4.4

Vragen en opmerkingen over techniek Behalve de vragen over het waarom van een aardgasvrij Zoetermeer, zijn er wat betreft techniek in de enquête en tijdens de stadsgesprekken vooral veel vragen over waterstof gesteld en/of ideeën hierover gedeeld. Veel deelnemers zien waterstof als een goede oplossing, in de veronderstelling dat je dan niet veel aan je huis hoeft te doen en alles qua techniek bij het oude kan blijven. Andere vragen concentreerden zich op de kwaliteit van en de toepassing van warmtepompen en de mogelijkheid voor de aanschaf van een hybride warmtepomp als de Cv-ketel binnenkort vervangen moet worden. Tijdens de stadsgesprekken zijn ook er een aantal vragen over warmtenetten gesteld, met name over wat er gebeurt als je niet mee wilt doen (gebrek aan keuzevrijheid). Bij de stadsgesprekken waren een aantal mensen aanwezig die graag willen beginnen aan energiebesparende maatregelen en zich afvragen waar zij voor advies of relevante informatie terecht kunnen. Wij verwijzen iedereen die meer wil weten en/of zelf aan de slag wil naar het Energieloket Zoetermeer.

4.5

Vragen over het proces Zowel uit de enquête als uit de stadsgesprekken blijkt dat inwoners behoefte hebben aan heldere informatie over het proces en met name het tempo waarin de gemeente te werk wil gaan. Daarom hebben we in de stadsgesprekken ook aandacht besteed aan dat tempo, en het verschil tussen de overkoepelende Warmtevisie en de daaropvolgende wijkuitvoeringsplannen. Tussen de selectie van de eerstvolgende wijken om van het aardgas af te gaan en het tijdstip waarop dat daadwerkelijk gebeurt zit nog zo’n 10 jaar tijd. In de enquête hebben we mensen gevraagd wat ze ervan zouden vinden als hun wijk binnen 10 jaar van het aardgas af zou gaan. Daaruit komen de volgende antwoorden: Grafiek 3.

Mening van de respondenten als hun buurt binnen 10 jaar van het aardgas afgaat (n=1073) Weergave van wat respondenten vinden als hun buurt binnen 10 jaar van het aardgas afgaat (n=1073) Ik vind het prima en wil het zo snel mogelijk

5%

Ik weet er te weinig van om hier iets over te kunnen zeggen

5%

Dat vind ik prima, als we wel goed worden ondersteund en geïnformeerd worden over de kosten en wat het verder...

17%

Dat vind ik veel te vroeg, ik wil liever wachten

18%

Dat hangt af van wat er moet gebeuren

22%

Ik wil dit helemaal niet

34% 0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

10

40%

Verder waren deelnemers aan de stadsgesprekken ook geïnteresseerd in de manier waarop de volgende wijken geselecteerd worden. Zie voor alle antwoorden bijlage 2.

4.6

Wanneer is aardgasvrij wonen acceptabel? Zowel in de enquête als tijdens de stadsgesprekken is aan inwoners gevraagd wanneer men het aardgasvrij maken van de woning acceptabel zou vinden. Veel van de antwoorden hebben met de kosten te maken; als de investeringskosten niet te hoog zijn is het acceptabel voor 54% van de respondenten, als er subsidie is voor het nemen van maatregelen (47%) en als de energiekosten ongeveer gelijk blijven vindt 38% het acceptabel. Verder was het antwoord ‘als ik heldere en betrouwbare informatie krijg’ goed voor 37% positieve respons. Belangrijk hierbij om aan te geven is dat mensen hierbij meerdere antwoorden konden geven, dus de percentages kunnen elkaar overlappen. In de stadsgesprekken was deze verdeling van meningen en percentages vrijwel gelijk. Ook een rustig tempo en ‘als het om een kleine ingreep gaat’ werden zowel in de enquête als bij de stadsgesprekken redelijk vaak genoemd. Tot slot: Een lening tegen gunstige voorwaarden is geen belangrijke voorwaarde lijkt te zijn om de stap naar aardgasvrij wonen acceptabel te maken.

4.7

Conclusies Al met al kunnen we concluderen dat zo’n 40% van de deelnemers niet positief is over een aardgasvrij Zoetermeer, waarbij ongeveer 1/3 van de deelnemers zegt het helemaal niet te willen en er niets in te zien. De helft van de deelnemers staat er positief tegenover, waarbij die houding wel afhangt van de voorwaarden waaronder een en ander dan gerealiseerd zal worden. Ook onder hen maken veel mensen zich zorgen over de kosten (in totaal bijna driekwart van de deelnemers). In alle gevallen is het van groot belang om in de uitwerking van de Transitievisie Warmte en de verdere planvorming en uitvoering rekening te houden met de uitkomsten van de enquête en de opbrengst van de stadsgesprekken, ook om voorwaarden te scheppen die bijdragen aan het behouden en/of vergroten van de acceptatiegraad van aardgasvrij wonen.

4.8

Publicatie van uitkomsten van enquête en stadsgesprekken De resultaten van de enquête en de opbrengsten van de stadsgesprekken worden gedeeld met alle deelnemers aan (een van beide) participatievormen, waarna we iedereen die heeft aangegeven geïnformeerd te willen blijven ook na afronding van dit participatietraject op de hoogte houden. Tegelijkertijd met het delen van de verslagen en opbrengsten met de deelnemers zullen deze ook worden gepubliceerd op doemee.zoetermeer.nl, projectpagina Warmtevisie.

11

5

Hoe nemen we de uitkomsten mee in Warmtevisie en planvorming? De roep om duidelijkheid over kosten, haalbaarheid en betaalbaarheid, met daarbij heldere en betrouwbare informatie over het proces, de keuzes, het tempo en welke technische mogelijkheden er zijn, springen uit alle reacties als belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten naar voren. Deze punten krijgen een herkenbare plek in de Warmtevisie en hebben veel aandacht nodig in het verdere proces. Hieronder geven wij aan hoe wij beogen deze punten op te nemen in de Warmtevisie en/ of het vervolgproces.

Aandachtspunt Duidelijkheid over kosten

Maatregelen moeten betaalbaar zijn

Heldere en betrouwbare informatie over proces en tempo Heldere en betrouwbare informatie over (techniek)keuzes en mogelijkheden.

Reactie Herkenbaar, die duidelijkheid willen we in de uitvoeringsplannen voor een buurt of wijk samen met eigenaren verkrijgen. Zeker bij collectieve oplossingen. Bij de aanpak hoort ook samen duidelijkheid verkrijgen in de keuze voor de techniek en andere bijkomende randvoorwaarden. De aanpak voor cluster 1 in Palenstein (proeftuin aardgasvrij) geldt hier als voorbeeld. Daarnaast wordt dit duidelijkheid over kosten en techniek ook onderdeel in de doelgroepgerichte aanpak voor eigenaarbewoners. Betaalbaarheid is een belangrijk uitgangspunt in de aanpak van Zoetermeer: er worden geen projecten uitgevoerd als niet gezamenlijk is bekeken en is gebleken dat de oplossing haalbaar en betaalbaar is. Heldere en betrouwbare informatie voor inwoners wordt ook actief opgepakt bij de doelgroepgerichte aanpak voor eigenaar-bewoners. Belangrijk aandachtspunt. Bij de opstart van een wijkuitvoeringsplan wordt dit een speerpunt. De Transitievisie Warmte geeft hierover informatie. Ook geeft de transitievisie warmte een eerste beeld welke clusters van woningen kansrijk worden geacht voor een collectieve of individuele oplossing. Verdergaande detaillering in (techniek)keuzes zullen in de Warmtevisie nog niet worden gemaakt omdat die in deze fase qua haalbaarheid en betaalbaarheid nog niet op een heldere en betrouwbare manier kunnen worden gemaakt.

12

Een flink deel van de inwoners wil niet aardgasvrij worden, ook niet wanneer randvoorwaarden als haalbaarheid en betaalbaarheid zijn ingevuld.

Belangrijk aandachtspunt. Hier staat tegenover dat circa 50% wel wil, als aan de randvoorwaarden (haalbaar en betaalbaar) kan worden voldaan. Draagvlak voor de energietransitie en Warmtevisie is een belangrijk criterium voor het opstellen van een wijkuitvoeringsplan. Herkenbaar signaal. De gemeente kan én wil, inwoners niet dwingen. Daarom wil de gemeente samen met inwoners en bedrijven onderzoeken welke oplossingen het meest passend zijn. Dit is met name bij warmtenetten een aandachtspunt. Het is aan de orde zodra de eerste keuze van warmtetechnieken moet worden gemaakt bij het opstellen van een wijkuitvoeringsplan.

Er zijn zorgen over eventuele dwang en keuzevrijheid: mensen willen niet worden gedwongen.

N.B. Parallel aan het opstellen van de Warmtevisie en het vervolgproces zullen diverse communicatiemomenten en/of publiekscampagne(s) onderdeel zijn van het geheel. Zoals uit bovenstaande tabel blijkt sluiten de voorwaarden ‘haalbaar en betaalbaar’ die de gemeente stelt bij het aardgasvrij maken van woningen goed aan bij de zorgen, vragen en aandachtspunten van Zoetermeerse inwoners. Wij nemen alle resultaten en opbrengsten van enquête en gesprekken mee in de planvorming en het opstellen van de visie. Hetzij als afweging, hetzij als aandachtspunt, hetzij precies zo letterlijk als te beantwoorden zorg of vraag gesteld, bij een van de participatievormen of -momenten. Door op bovenstaande wijze om te gaan met de zorgen van inwoners denken we dat we een Warmtevisie schrijven, waarin de stem van inwoners mee is genomen en inwoners zich kunnen herkennen. Ook al is lang niet iedereen gehoord, door onze werkwijze denken we een goede afspiegeling van de vragen, zorgen en meningen van de inwoners en bedrijven van Zoetermeer hebben gekregen.

-

/

-

Bijlagen Bijlage 1: Bijlage 2:

Onderzoek Transitievisie Warmte Zoetermeer, juni 2021, verslag O&S, inclusief alle open antwoorden Vragen en antwoorden bij de Warmtevisie

13