Bijlage 1 - Omgevingsvisie Zoetermeer 2040

Denk aan: - Experimenten met een sociaal innovatiefonds. Dit is gericht op een preventieve aanpak voor sociale voorzieningen (jeugd, onderwijs, werk en inkomen, schulden) en veiligheid. Dit vanuit het inzicht dat voorkomen beter is dan achteraf herstellen. Inzet is dat hiermee het welzijn van de betrokkenen op een hoger niveau blijft en dat de kosten voor de gemeenschap beheersbaar blijven. - (Meer) ruimte voor functiemenging, wijkeconomie, andersoortige woningen en (kleinschalige) transformaties. Waar een overmaat aan huurwoningen is, gaan we inzetten op meer eigen woningbezit. Ook gaan we planologische kaders verruimen, zodat er ruimte is om bestaande woningen te verbouwen. Bewoners zijn niet langer gedwongen om als gevolg van een andere levensfase buiten de wijk naar een geschikte woning uit te wijken. Doorstroming faciliteren we in de buurt en wijk zelf. Naast de grote vraag naar woningen is de energietransitie één van de motoren achter de transformatie van woningen. Op deze wijze verbreden en verlengen we de roltrap per wijk. Nieuwbouw en transformaties dragen bij aan een opwaartse spiraal voor de buurt en wijk en daarmee de stad als geheel. - Gekoppeld aan het gemeentelijk groot onderhoud aanpakken van de kwaliteit van de openbare ruimte. Hierbij richten we de openbare

ruimte zodanig in dat deze bijdraagt aan ontmoeten, bewegen en een gezonde levensstijl. De kwaliteit en mogelijkheden voor gebruik van de openbare ruimte staan symbool voor de groene suburbane stad die we in 2040 willen zijn. Het zijn voorbeelden van onderdelen, die in gebiedsprogramma’s kunnen worden opgenomen. Uit de gesprekken met organisaties en inwoners gaan ook andere ideeën komen. Ook deze zijn bespreekbaar. Vast punt voor de gemeente is dat de woonaantrekkelijkheid en sociaaleconomische kracht van de buurt en wijk gaan toenemen. Oftewel dat de interventie bijdraagt aan een structurele opwaartse beweging van de mechanismen.

3.3 PIJLER 2: WONINGBOUW ALS KATALYSATOR VOOR EEN SOCIAALECONOMISCH KRACHTIGE STAD Er is een grote vraag naar woningen, zowel in de regio als in Zoetermeer. We zullen de groeiende woningbehoefte - met oog voor de woningzoekenden in Zoetermeer - accommoderen. Uit onderzoek blijkt dat alleen aantallen woningen realiseren niet de oplossing is om te komen tot een sociaaleconomisch krachtiger stad. We gaan de roltrap verbreden en verlengen. Hierbij leggen we ons op voorhand niet vast op aantallen. We sturen op kwaliteit, diversiteit en samenhang. Elke woning, die bijdraagt aan versterking 32

van het fundament van de stad, is welkom. Aanvullend op de bouw en verbouw van woningen in de wijken van de toekomst betekent dit, dat we: •

•

Nieuwbouw en verbouw inzetten om nieuwe doelgroepen in de stad te verwelkomen en zorgen dat inwoners langer in de stad kunnen blijven wonen. Het gaat om het toevoegen van woningen, die zorgen voor een grotere diversiteit in de stad: de roltrap langer en breder maken. Niet meer van hetzelfde, maar variatie. Woningen die zorgen voor het vergroten van het eigenaarschap in de stad. Nieuwbouw en verbouw inzetten om ‘iets’ bijzonders of nieuws toe te voegen aan Zoetermeer. Het zijn impulsen, die tegelijkertijd een stad verrassend en aantrekkelijk maken. Dit betekent dat we niet werken met vaste percentages, maar bekijken welke mix bijdraagt aan de gewenste opwaartse beweging: een sociaaleconomische krachtige stad die beter in balans is. In latere fasen breiden we dit pakket ook uit met passende voorzieningen voor zorg, onderwijs, sport, cultuur en detailhandel. Immers nieuwe doelgroepen vragen meer dan alleen woningen.

verhuisbewegingen vanuit de naastgelegen wijken op gang gebracht worden. De ruimte die hierdoor in de bestaande wijken kan worden gecreëerd, benutten we voor kleinschalige en grootschalige transformaties van die wijken. Dit doen we door sloop, verbouw en toevoegen van nieuwe woonvormen. Of sociale huur omzetten naar eigen woningbezit. De roltrap in de buurten en wijken wordt breder en langer. De nieuwe gebieden zijn geen geïsoleerde eilanden, maar hebben vooral tot doel de bestaande stad te versterken. •

Bij nieuwbouw de effecten op de bestaande stad analyseren. Nieuwbouw in de ontwikkelgebieden en de binnenstad mogen geen negatief effect hebben op de omliggende buurten en wijken. We gaan voorkomen dat de meest draagkrachtigen uit de wijk naar deze gebieden verhuizen, waardoor de sociaaleconomische kracht van de omliggende wijken gaat eroderen. Of dat door voorzieningen in deze gebieden, de bestaansbasis van voorzieningen in bestaande buurten en wijken wordt beconcurreerd.

Dit betekent bijvoorbeeld dat het Entreegebied gedurende de ontwikkeling bijdraagt aan het mogelijk maken van transformaties van de aangrenzende wijken Meerzicht en Driemanspolder. In deze wijken wordt geanalyseerd op welke wijze ruimte gemaakt kan worden voor transformatie van het woningbestand, dat nu gekenmerkt wordt door een groot aanbod aan sociale huurwoningen. Op basis hiervan gaan we bekijken welk woningaanbod in het Entreegebied toegevoegd kan/moet worden om deze beweging in gang te zetten en gaan daarover in gesprek met de stakeholders. Met als doel ruimte te maken voor nieuwe woonprogramma’s die bijdragen aan een diverse samenleving in Meerzicht, Driemanspolder en het Entreegebied. En voor bewoners die door de transformatie in de wijken eventueel moeten verhuizen een passend alternatief kan worden geboden in de directe woonomgeving.

De binnenstad en (nieuwe) ontwikkelgebieden, zoals het Entreegebied en het Kwadrant inzetten om de omliggende buurten en wijken een impuls te geven. Deze gebieden gaan ‘schuifruimte’ bieden voor de naastgelegen wijken. Bijvoorbeeld door de nieuwe woningen in deze gebieden kunnen 33

3.4

DE IMPACT VAN DE FOCUS

In de eerste fase ligt de focus op ‘de wijken van de toekomst’ en ‘woningbouw als katalysator voor een sociaaleconomisch krachtige stad’. Wat betekent deze focus voor andere onderwerpen en gebieden binnen de gemeente? Er is immers veel beleid en er zijn projecten, programma´s en regelingen. De gemeente heeft vele afspraken en is verplichtingen aangegaan. Hoe gaan we hiermee om? In de eerste fase gaan we zoveel mogelijk van het beleid, projecten, acties, programma’s en regelingen richten op het toekomstbeeld van Zoetermeer 2040. Dan gaan immers alle inspanningen van de gemeente elkaar versterken tot één coherente beweging. Waar projecten, beleid, programma’s en regelingen niet of slechts in beperkte mate bijdragen aan Zoetermeer 2040 (een sterker fundament, het keren van mechanismen, het toekomstbeeld), gaan we deze bijbuigen, afremmen, afbouwen of zelfs stoppen. Hoe beter de inspanningen worden gericht, des te eerder het fundament van de stad krachtig is en de mechanismen een positieve ontwikkeling laten zien. Deze keuze raakt alle sectoren: fysiek, sociaal, economie, veiligheid. Ongeacht de scherpte van de keuzes, de gemeente zal altijd opkomen voor de kwaliteit en leefbaarheid van de overige stadsdelen. We volgen hoe de wijken, buurten en samenleving zich ontwikkelen. Waar de problematiek zich op een ongewenste wijze ontwikkelt,

pakken we deze met partners aan. De inwoners kunnen rekenen op de aandacht die van een gemeente kan worden verwacht. En natuurlijk juicht de gemeente initiatieven van organisaties en inwoners in de hele stad toe, zolang die bijdragen aan een opwaartse beweging van Zoetermeer. Dit kan een scala aan ontwikkelingen zijn, bijvoorbeeld buurttuinen, initiatieven op gebied van sociale cohesie, bouw en verbouw van woningen, wijkeconomie, energietransitie en culturele evenementen. Deze zal de gemeente - waar nodig en mogelijk - de ruimte bieden. 3.5

DE VOLGENDE FASE

De wijken van de toekomst vragen een langdurige inzet (naar verwachting zo’n twintig jaar). Het streven is dat in de komende vier tot acht jaar de eerste effecten voor een sterker fundament zichtbaar zijn. Ook zijn bijdragen geleverd aan de woningbehoefte en is de sociaaleconomische kracht toegenomen. Het exacte moment waarop de effecten zichtbaar worden, is natuurlijk afhankelijk van de kracht en het tempo waarmee de ontwikkelingen op gang worden gebracht.

basis van actuele inzichten bepalen wat deze nieuwe stap moet zijn. Dit is van vele factoren afhankelijk: opgedane ervaringen, nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen, politiek bestuurlijke ontwikkelingen, de ontwikkelingen van samenleving en stad, kansen die zich voordoen in de stad en de regio etc. Het werken aan het toekomstbeeld Zoetermeer 2040 betekent de stap van een planmatige groei van de stad naar een organische doorontwikkeling van de stad. Van alleen acteren naar krachten bundelen. Van kwantiteit naar kwaliteit. Van massa naar diversiteit. Van sectoraal naar samenhang. De aanpak delen we op in kleinere stappen: een kort cyclische aanpak. Een cyclus van denken, doen en leren. Stap voor stap maken we het nieuwe repertoire ons eigen. Dit doen we op basis van successen, lessen en voortschrijdende inzichten. Het is een leerproces voor zowel bestuur als organisatie. Anders sturen betekent een andere werkwijze, andere vaardigheden, andere houding. Maar het kompas altijd gericht op het toekomstbeeld Zoetermeer 2040.

Vanaf het moment dat het fundament voldoende krachtig is, wordt de focus verlegd. Dan volgt de overstap naar de volgende fase voor de realisatie van het toekomstbeeld 2040. Er komt dan voor de gemeente ruimte voor nieuwe programma’s, die leiden tot nog meer en bijzondere vormen van diversiteit, kwaliteit en samenhang. Op dat moment zullen we op 34

4

DE ZOETERMEERSE AANPAK

35

DE ZOETERMEERSE AANPAK Zoetermeer 2040 schetst de lange termijn koers voor de ontwikkeling van Zoetermeer. Maar het vraagt om meer. Zoetermeer 2040 moet tot leven komen en worden gerealiseerd. Hiervoor zijn verschillende acties nodig. Hoe zorgen we ervoor dat dit gaat gebeuren? In dit hoofdstuk geven we aan hoe we dit aanpakken. Dit doen we aan de hand van de beleidscyclus: de Zoetermeerse aanpak. Een aanpak die een koers uitzet voor de lange termijn en tegelijkertijd ruimte biedt voor nieuwe inzichten en ontwikkelingen: koersvast en flexibel.

BEL EID SO N

G LIN PE

Visie Zoetermeer 2040

Handhaving Monitoring & Evaluatie

NG ELI IKK TW

TER UG KO P

PARTNERS VAN DE STAD

Strategische Agenda Programma’s: beleid en gebied

VO

IN G

DE ZOETERMEERSE BELEIDSCYCLUS

De Zoetermeerse aanpak voor de doorwerking van Zoetermeer 2040 naar de praktijk gaat uit van de beleidscyclus. Deze cyclus kent vier kwadranten: 1) Beleidsontwikkeling: wat zijn de opgaven voor de toekomst van de stad en hoe gaan we deze uitwerken? 2) Beleidsdoorwerking: wat zijn de gemeentelijke uitvoeringskaders? 3) Uitvoering: binnen de kaders realiseren we via projecten, acties en initiatieven het toekomstbeeld. 4) Terugkoppeling: omkijken, leren en aanscherpen. In elk kwadrant zijn er specifieke acties en instrumenten. Het gaat niet alleen om acties van de gemeente. Het gaat er ook om dat andere partijen aan de slag kunnen in de stad. Samen maken we Zoetermeer! Onderstaand is een afbeelding van de Zoetermeerse beleidscyclus weergegeven en geven we per kwadrant een toelichting.

4.2 1E KWADRANT ZOETERMEERSE AANPAK: BELEIDSONTWIKKELING

RKI

Regelgeving o.a. Omgevingsplan, Verordeningen Regelingen

WE

(economie, sociaal, etc.)

OR

UIT

Vergunningen Projecten Activiteiten Subsidies Preventie ER Toezicht

NG

ZOETERMEERSE AANPAK

4.1

E BEL

IDS

DO

Werken aan de toekomst van de stad begint met een visie: weten wat je op de lange termijn wilt bereiken. Dit staat in Zoetermeer 2040. Maar het is onmogelijk om een plan voor de komende twintig jaar in één keer geheel uit te werken en vast te leggen. Dit doen

we stap voor stap. De realisatie van Zoetermeer 2040 knippen we daarvoor op in kleinere eenheden. Dit zijn programma’s. Deze hebben een looptijd van twee tot acht jaar. Door de kortere looptijd hebben programma’s het voordeel dat ze behendig op nieuwe ontwikkelingen en inzichten kunnen inspringen. Hier krijgen we de komende twintig jaar ongetwijfeld mee te maken. In Zoetermeer 2040 staat de vraag centraal ‘wat zijn de juiste vraagstukken om aan te pakken?’. Bij de programma’s staat de vraag centraal ‘hoe gaan we de vraagstukken op de juiste manier aanpakken?’. ZOETERMEER 2040: DE SAMENHANGENDE VISIE VOOR DE TOEKOMST VAN ZOETERMEER! Zoetermeer 2040 schetst de vraagstukken voor de toekomst van Zoetermeer. Het vormt het kompas voor het gemeentelijk handelen. Het gaat om ambities op het gebied van samenleving, economie, ruimte en veiligheid. Waar relevant en mogelijk plaatsen we activiteiten van de gemeente in dit perspectief. Hiermee versterken de activiteiten en ontwikkelingen elkaar en vormen ze samen een coherente beweging. In het kader van de Omgevingswet is de omgevingsvisie een kaderstellend instrument van de raad. Zij heeft het mandaat om de omgevingsvisie vast te stellen en aan te passen.

36

STRATEGISCHE AGENDA 2040: DE BRUG TUSSEN ZOETERMEER 2040 EN UITVOERING Zoetermeer 2040 geeft richting aan programma’s. Deze richten zich op beleids- of gebiedsontwikkelingen. We kunnen niet alle programma’s in één keer oppakken. Hiervoor hebben we niet de middelen (mensen en financiën). Dit is ook niet verstandig. Soms is een bepaalde volgorde nodig om vraagstukken aan te pakken. Het kan bijvoorbeeld verstandiger zijn om er eerst voor te zorgen dat een bepaalde wijk een sociaaleconomische impuls krijgt, voordat we culturele programma´s oppakken. Of andersom. Om deze volgorde te bepalen gebruiken we in de Zoetermeerse aanpak de Strategische agenda 2040. In deze agenda staan de programma´s opgenomen waaraan de komende jaren wordt gewerkt. De agenda vormt daarmee de schakel tussen Zoetermeer 2040 (termijn twintig jaar) en de programma’s (termijn twee tot acht jaar). Met de Strategische agenda 2040 wordt ook de samenhang tussen de programma’s bewaakt. De Strategische agenda 2040 is een aparte notitie bij de visie Zoetermeer 2040. Deze agenda wordt voor een collegeperiode opgesteld en tussentijds geactualiseerd via de begrotingscyclus. De raad stelt via de begrotingscyclus de agenda vast en stelt de middelen beschikbaar voor de uitvoering. PROGRAMMA’S: DE STAP NAAR UITVOERING In programma´s concretiseren we de ambities en opgaven uit Zoetermeer 2040. Hoe doen we de juiste

dingen? Deze zijn zowel gericht op beleidsuitwerkingen (bijvoorbeeld beleidsprogramma’s voor onderwijs, zorg, economie) als gebiedsuitwerkingen (bijvoorbeeld gebiedsprogramma’s voor wijken, gebiedsontwikkelingen of op structuurniveau van de gehele stad). In de programma’s werken we uit hoe we dit realiseren. Met welke partijen doen we dit samen? Welke middelen hebben we nodig? Hoe betrekken we inwoners? Is er een MER-procedure nodig om tot locatie specifieke uitwerkingen te komen? Doordat programma´s een looptijd hebben van circa twee tot acht jaar, lenen deze zich uitstekend voor het behalen van resultaten in een specifieke bestuursperiode. Programma’s zijn volgens de Omgevingswet een instrument van het college van B&W. Het is wenselijk de raad bij dit instrument een kaderstellende en toetsende rol te geven. Immers programma’s richten zich bijvoorbeeld op het omzetten van een lange termijnambitie naar concreet beleid. Beleid dat direct zal leiden tot ontwikkelingen in de stad of tot acties voor en door de inwoners in een wijk of buurt. Om de raad positie te geven bij programma’s, brengen we voor Zoetermeer een verfijning aan op de bepalingen van de Omgevingswet. Bij de gemeente Zoetermeer zal het college: • bij de start van een programma de raad richtinggevende kaders laten vaststellen; • een programma vaststellen en uitvoeren, na instemming van de raad met het programma.

4.3

2E KWADRANT ZOETERMEERSE AANPAK: DE GEMEENTELIJKE UITVOERINGSKADERS

Naast de uitwerking van Zoetermeer 2040 in programma’s, moeten er ook kaders worden gesteld voor de uitvoering. Kaders die niet alleen van belang zijn voor de gemeente, maar die ook helderheid geven aan andere partijen. Inwoners, ondernemers en organisatie ondernemen immers vele activiteiten. Voor iedereen moet helder zijn welke spelregels er gelden. Deze regels hebben zowel betrekking op veiligheid als het sociale, economische en fysieke domein. Het vaststellen van de regels en uitvoeringskaders is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Voor het fysieke domein wordt een omgevingsplan opgesteld. Dit bevat alle regels van de gemeente over de fysieke leefomgeving. Voor heel Zoetermeer komt er één omgevingsplan. Dit vervangt alle bestemmingsplannen en (delen van) verordeningen, die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. De regels uit het omgevingsplan sluiten aan bij de ambities uit Zoetermeer 2040 aangevuld met de uitwerkingen van de programma’s. Met deze regels voorkomen we ongewenste activiteiten en beschermen we de kwaliteiten van de fysieke omgeving. Daarnaast bevat het omgevingsplan spelregels om daarvan te kunnen afwijken in het geval dat een initiatief of ontwikkeling bijdraagt aan het keren van de Zoetermeerse mechanismen.

37

4.4

3E KWADRANT ZOETERMEERSE AANPAK: DE REALISATIE!

Binnen de gestelde sociale, economische en fysieke gemeentelijke kaders gaat de realisatie plaatsvinden. Het overgrote deel van de realisatie wordt door een grote diversiteit aan partijen gedaan zoals inwoners, zorginstellingen, onderwijs, werkgevers, projectontwikkelaars, semi-overheden, marktpartijen, bewonerscollectieven, wooncorporaties, welzijnsorganisaties, kennisinstellingen en ondernemers. Hoe meer partijen bijdragen aan de realisatie van het gewenste toekomstbeeld van Zoetermeer, des te beter. Daarnaast zal ook de gemeente activiteiten (laten) uitvoeren. Waar mogelijk zet de gemeente hiervoor haar middelen (financiën, bestuurskracht en organisatie) in. Het actuele overzicht hiervan nemen we jaarlijks op in de programmabegroting. Hierin staan de activiteiten, die voortkomen uit de diverse programma’s.

4.5

4E KWADRANT ZOETERMEERSE AANPAK: OMKIJKEN, LEREN EN AANSCHERPEN

Om te kunnen bepalen of alle acties, programma’s en projecten van alle organisaties, inwoners en de gemeente op de gewenste wijze bijdragen aan de ontwikkeling van Zoetermeer actualiseren we jaarlijks de Staat van Zoetermeer. Hiermee volgen we op de voet

op welke wijze de stad zich ontwikkelt. Op basis van deze inzichten en het gesprek met partners van de stad, scherpen we waar nodig de programma´s (beleid en gebieden), de uitvoeringskaders of de uitvoering aan. Daarbij hanteren we de volgende systematiek: • Zoetermeer 2040 geeft de ambities en opgaven aan voor de lange termijn (circa twintig jaar). Eens in de vier tot acht jaar houden we de visie Zoetermeer 2040 tegen het licht en gaan deze zo nodig actualiseren. • De programma´s uit de Strategische agenda 2040 hebben een tijdsperspectief van twee tot acht jaar. Deze worden – indien nodig – geactualiseerd op basis van de inzichten van de Staat van Zoetermeer. Bij deze actualisatie vindt ook een afweging plaats van de inzet van beschikbare middelen. De actualisering loopt gelijk op met de gemeentelijke planning- en controlcyclus. • Ook kan uit deze evaluaties en actualisaties het inzicht komen dat bepaalde uitvoeringskaders moeten worden aangepast. Hiervoor hanteren we geen vast jaarritme. De gemeenteraad bepaalt wanneer dit aan de orde is.

Hoe gaan we de ontwikkeling van de stad volgen? We gaan de ontwikkeling van de stad op de voet volgen aan de hand van de ontwikkeling van de vier mechanismen van Zoetermeer 2040, te weten: concurrerende woonaantrekkelijkheid, sociaaleconomische kracht, samenhang beroepsbevolking en werkgelegenheid en verschillen tussen buurten en wijken. De basis voor de monitoring van deze mechanismen is de Staat van Zoetermeer. Hierin zitten onder meer de kernindicatoren tevredenheid met het leven, brede welvaart, sociale cohesie, economische prestaties, de sociaaleconomische dynamiek en tevredenheid met de woning en woonomgeving. De eerste Staat van Zoetermeer en overzicht van de mechanismen is in 2019 opgesteld. Dit is de nulmeting voor de koers van Zoetermeer. Jaarlijks actualiseren we de Staat van Zoetermeer. Hiermee kunnen we op de voet volgen op welke wijze de stad zich ontwikkelt. Op basis van deze inzichten scherpen we waar nodig onze aanpak aan en kunnen we op koers blijven voor het toekomstperspectief van 2040.

Met deze Zoetermeerse aanpak realiseren we stap voor stap en op lenige wijze de lange termijn ambities uit Zoetermeer 2040 voor onze inwoners en onze stad. Elke dag weer opnieuw een stap beter en mooier.

38

5

SAMEN DE TOEKOMST VAN ZOETERMEER VORMGEVEN

39

SAMEN DE TOEKOMST VAN ZOETERMEER VORMGEVEN Zoetermeer 2040 geeft op hoofdlijnen de koers voor de lange termijn van Zoetermeer. Alleen samen kunnen we deze visie realiseren: met inwoners (van jong tot oud), ondernemers, zorginstellingen, onderwijs, werkgevers, projectontwikkelaars, (semi)overheden, gemeente, marktpartijen, bewonerscollectieven, wooncorporaties, welzijnsorganisaties, kennisinstellingen etc. We stimuleren elkaar, dagen elkaar uit en geven elkaar de ruimte om binnen de gemeentelijke spelregels (bijvoorbeeld omgevingsplan, participatieverordening en ook deze visie Zoetermeer 2040) initiatieven te nemen. Dit betekent dat de gemeente plannen en initiatieven faciliteert die aantoonbaar bijdragen aan de zes hoofdlijnen van het toekomstbeeld 2040 en bijdragen aan een positieve ontwikkeling van de mechanismen van Zoetermeer. Dit betekent bijvoorbeeld dat we bij nieuwe initiatieven niet meer vanuit elke beleidssector afzonderlijk een toets gaan uitvoeren om te kijken of het binnen de sectorale beleidskaders past en daar geen knelpunten voor oplevert. Met Zoetermeer 2040 gaan we bij nieuwe initiatieven in eerste instantie kijken naar de toegevoegde waarde van het initiatief. Draagt het zichtbaar en aantoonbaar bij aan het keren van de Zoetermeerse mechanismen en het toekomstbeeld 2040, dan gaan we het faciliteren. Dit wordt het nieuwe ja, mits.

Hiermee gaan we het anders doen dan we deden en gaan de Zoetermeerse mechanismen anders werken dan ze werkten.

Hoe meer initiatieven, die bijdragen aan de gewenste bewegingen, des te beter. Door vele verschillende initiatieven, die in lijn zijn met Zoetermeer 2040, groeien we door naar een levendige stad. Een stad waar het eigenaarschap groeit. Een stad met een krachtige sociale cohesie. Waar inwoners en organisaties gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen en naar elkaar omkijken.

5.1

GEMEENTE AAN ZET

Voor een aantal zaken voor Zoetermeer 2040 staat de gemeente zelf aan de lat. Het gaat om vraagstukken, die cruciaal zijn om bijvoorbeeld te komen tot een versterking van de sociaaleconomische positie. Projecten die bijdragen aan het vergroten van de woonaantrekkelijkheid. Programma’s om te komen tot sociaaleconomische of fysieke wijkimpulsen en de regie op de woningbouw. De gemeente weet telkens de stakeholders uit de stad uit te dagen om zich te verbinden en verantwoordelijkheid te nemen voor de ontwikkeling van de stad. De gemeente organiseert daartoe diverse platforms, waar partijen zich op inhoudelijke thema’s verenigen. Door de expertise, uitvoeringskracht en middelen van gemeente, organisaties en inwoners te bundelen zijn we effectiever en kunnen we meer bereiken dan ieder voor zich.

Met deze netwerken werkt de gemeente samen met partners de koers uit en maken we afspraken over de wijze waarop we in Zoetermeer de hoofdlijnen uit hoofdstuk 2 gaan waarmaken: inclusief wie wat aanpakt en wie welke verantwoordelijkheid neemt. Per vraagstuk bekijken we welke partners met elkaar slagkracht kunnen organiseren. Dit varieert keer op keer. Soms neemt de gemeente het initiatief. Maar vaker zullen organisaties of inwoners het initiatief nemen. Door deze lenigheid is Zoetermeer ook in staat adaptief in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Denk aan zorginnovatie, verduurzaming, digitalisering, energietransitie en omgaan met de vergrijzing van de samenleving. Deze ontwikkelingen zetten we om in kansen, zodat de mechanismen een opwaartse lijn krijgen. We maken deze ontwikkelingen onderdeel van de gezamenlijke koers en ambities van de stad.

5.2

…. OOK EEN KEERZIJDE

Er is ook een keerzijde. De beweging zal spanning opleveren. Werken aan een stad raakt belangen van inwoners en organisaties. Sturen op kwaliteit, diversiteit en samenhang betekent dat niet alles meer kan. Richting geven betekent ook kiezen: wat wel, wat niet. Transformaties in wijken bieden ruimte voor bepaalde doelgroepen, maar beperken de ruimte voor andere doelgroepen. Meer activiteiten in de parkachtige omgeving van Zoetermeer kan wrijving geven met 40

natuurbelangen. De gemeente zal keer op keer de belangen wegen, waarbij de opwaartse beweging van Zoetermeer en het realiseren van de hoofdlijnen van het toekomstbeeld centraal staan. Richting geven betekent ook duidelijkheid en helderheid verschaffen. Waarom is een bepaalde ontwikkeling wel of niet wenselijk?

5.3

SAMEN KOERS HOUDEN

Met elkaar bekijken we geregeld of we op koers liggen. Vormen de vele acties één gezamenlijke beweging? Of vergeten we zaken? Waar zitten spanningen en wrijving? Moeten we bepaalde initiatieven meer gaan stimuleren of juist afremmen? Hoe beoordelen inwoners en organisaties de ontwikkeling van de stad? Gaan we nieuwe allianties oprichten of bestaande samenwerkingsverbanden aanpassen? Daarover zijn we doorlopend met elkaar in gesprek. Daarnaast zorgt de gemeente ervoor dat we jaarlijks met elkaar stilstaan en de balans opmaken. Niet in een vooraf vastgestelde vorm. Maar elk jaar opnieuw inspelend op de actuele inzichten en ontwikkelingen. Daarmee blijven we elkaar verrassen, in positieve zin. Van een new town 1.0 naar een new town 2.0. Zo geven we samen vorm aan de toekomst van Zoetermeer.

41

COLOFON Foto’s p. 11

Nicolaasbrug Zoetermeer, Bureau Stoep (doelbeelden.nl)

p. 13

Mandela brug, Architectuurpunt Zoetermeer, onbekend

p. 16

Bedrijvingsfestival, Zoetermeer, foto Alina Krasiva,

Netwerk Zoetermeer p. 19

Buytenpark, foto Arno van Berge Henegouwen

p. 22

Spelende kinderen, Zoetermeer, onbekend

p. 24

Picasso Lyceum, Zoetermeer, onbekend

p. 26

Dutch Innovation Factory, Zoetermeer, foto Sebastiaan van

Denzel Photography p. 28

Station Lansingeland-Zoetermeer, foto Jannes Linders

p. 29

Luchtfoto Zoetermeer, foto Aerophotostock

p. 31

Vergaderfactory, foto PUTTER creatieve communicatie

Aan de inhoud van de teksten en afbeeldingen en schema’s is veel zorg besteed. Toch kan het zo zijn dat informatie onvolledig of niet helemaal correct wordt weergegeven. Bij samenstelling van dit document hebben we ons best gedaan om alle rechthebbenden van het beeldmateriaal te achterhalen. Wanneer u meent dat u hier niet vermeld staat verzoeken wij u contact op te nemen met het secretariaat van de afdeling Stedelijke Ontwikkeling van de gemeente Zoetermeer. Afbeeldingen en schema’s Gemeente Zoetermeer i.s.m. Urhahn, stedenbouw & strategie Tekst Gemeente Zoetermeer i.s.m. Over Morgen, adviesbureau Productie Gemeente Zoetermeer December 2021

42