Document · PDF

Bijlage 1 - Nota Onderhoud Openbare Ruimte

Raadsvergadering 19 december 2022, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Raadsvoorstel Nota Onderhoud openbare ruimte8.617 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Nota Onderhoud Openbare Ruimte Zoetermeer 2023 t/m 2026

“SAMEN BEHEREN WAT NODIG IS”

Nota Onderhoud Openbare Ruimte “Samen beheren wat nodig is” 2023 – 2026

Zoetermeer Versie 05-10-2022

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding .................................................................................................................... 3 1.1. Doelstelling .............................................................................................................................. 4 1.2. Uitgangspunten ....................................................................................................................... 4 1.3. Opbouw nota ........................................................................................................................... 4 Hoofdstuk 2 Wat we willen bereiken (kaders) ................................................................................ 5 2.1. Beheerkader instandhouding................................................................................................... 5 2.2. Beheerkader beleid .................................................................................................................. 6 2.3. Zoetermeer 2040 ..................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 3 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6.

Wat we gaan doen (prestaties) .................................................................................. 8 Beheeraanpak.......................................................................................................................... 8 Onderhoudscyclus ................................................................................................................... 9 Verzorgend onderhoud en gebiedsindeling .......................................................................... 10 Communicatie en participatie ............................................................................................... 12 Duurzaamheid ....................................................................................................................... 12 Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten ...................................................... 12

Hoofdstuk 4 Wat het gaat kosten (financiën) ................................................................................13 4.1. Uitgangspunten bij de doorrekening ..................................................................................... 13 4.2. Meerjarenperspectief per beheercategorie .......................................................................... 14 4.2.1. Wegen ......................................................................................................................................... 14 4.2.2. Kunstwerken ................................................................................................................................ 15 4.2.3. Groen ........................................................................................................................................... 16 4.2.4. Bomen ......................................................................................................................................... 17 4.2.5. Openbare verlichting ................................................................................................................... 18 4.2.6. Water ........................................................................................................................................... 19 4.2.7.

Spelen .......................................................................................................................................... 20 4.2.8. Verkeersregelinstallaties (VRI’s) .................................................................................................. 21 4.2.9. Straatmeubilair (Autobewegwijzering en fietsoverkappingen) .................................................. 22 4.3. Integraal kostenoverzicht beheer openbare ruimte ............................................................. 23 Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10

25 Uitwerking wegen.................................................................................................................. 25 Uitwerking kunstwerken ....................................................................................................... 27 Uitwerking groen ................................................................................................................... 28 Uitwerking bomen ................................................................................................................. 29 Uitwerking openbare verlichting ........................................................................................... 30 Uitwerking water ................................................................................................................... 31 Uitwerking spelen .................................................................................................................. 32 Uitwerking VRI’s .................................................................................................................... 33 Straatmeubilair ...................................................................................................................... 34 Beleidsstukken Openbare Ruimte ......................................................................................... 35

Hoofdstuk 1

Inleiding

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

De openbare ruimte is het visitekaartje van de stad, waarin inwoners en bezoekers zich verplaatsen en waarin ze elkaar ontmoeten. De openbare ruimte bestaat uit wegen, bruggen, tunnels, groen, bomen, openbare verlichting, water, speelvoorzieningen, verkeerslichten en straatmeubilair. Al dit geïnvesteerde kapitaal in de openbare ruimte van de gemeente heeft een waarde van ongeveer 2 miljard Euro. Door de openbare ruimte veilig en verantwoord in stand te houden, dragen we bij aan de woonaantrekkelijkheid van Zoetermeer.

1.1.

Doelstelling

De Nota Onderhoud Openbare Ruimte geeft inzicht in de benodigde budgetten om dit kapitaal van de gemeente duurzaam in stand te houden. Deze nota is bedoeld om onderhoudsachterstanden (kapitaalvernietiging) te voorkomen en verantwoord om te gaan met publieke middelen. Deze nota vervangt de beheervisie openbare ruimte 2016-2021 zoals bedoeld in artikel 19 van de Financiële verordening 2021. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is daarvoor het wettelijk kader. Deze nota geeft een actualisatie van hoeveelheden en eenheidsprijzen voor groot onderhoud en vervanging bij einde levensduur. Het betreft door de gemeente beheerde wegen, kunstwerken, groen, bomen, spelen, verkeerslichten, openbare verlichting en water in de openbare ruimte. Dit met uitzondering van de riolering (nota Riolering1).

1.2.

Uitgangspunten

Bij de doorrekening zijn we uitgegaan van de kosten voor het in stand houden van de bestaande situatie met het 1 op 1 vervangen daarvan aan het einde van de technische levensduur. Dit betreft wegen, kunstwerken, groen, bomen, openbare verlichting, water, spelen, verkeerslichten (VRI’s) en straatmeubilair (autobewegwijzering en overkapte fietsenstallingen). Voor de onderhoudsmaatregelen zijn de huidige normen, richtlijnen en beleidsregels gehanteerd. Per beheerdiscipline zijn de maatregelen technisch uitgewerkt. Kosten voor dagelijks, verzorgend en klein onderhoud vallen buiten de scope omdat deze zijn voorzien in de exploitatiebegroting van Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen. De budgetten zijn nodig om te voldoen aan relevante wet- en regelgeving, het borgen van veiligheid, het voorkomen van kapitaalvernietiging en het verantwoord uitgeven van beheergelden voor: - Het in stand houden van de bestaande situatie; - Het 1 op 1 vervangen aan het einde van de technische levensduur.

1.3.

Opbouw nota

Hoofdstuk 2 in deze nota beschrijft ‘wat we willen bereiken’. Hoofdstuk 3 gaat over ‘wat we gaan doen’ en hoofdstuk 4 over ‘wat het gaat kosten’. Actuele informatie over de omvang van het areaal, de kwaliteit, en de levensduur geeft een integraal kostenoverzicht. Daaruit volgen de te verwachte uitgaven en dekkingsmiddelen voor de openbare ruimte op basis van de onderliggende technische beheerplannen.

De Nota Riolering volgt in januari 2023.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Hoofdstuk 2

Wat we willen bereiken (kaders)

Deze Nota Onderhoud Openbare Ruimte gaat uit van bestaand beleid, gericht op het duurzaam instandhouden van het bestaande areaal. Dit hoofdstuk beschrijft het onderscheid tussen het beheerkader instandhouding (2.1) en het beleid (2.2). Paragraaf 2.3 laat zien welke trends en ontwikkelingen van invloed zijn op de doelstellingen uit de omgevingsvisie.

2.1.

Beheerkader instandhouding

Om kapitaalgoederen hun beoogde levensduur te laten halen is het noodzakelijk om te voldoen aan de relevante wet- en regelgeving. De maatregelen voor instandhouding (zonder functiewijziging) betreffen noodzakelijk groot onderhoud en vervanging bij einde levensduur.

Aanleg

Vervanging

Gebruik Levensduurcyclus

Groot onderhoud

Klein onderhoud

Figuur 1. Levensduurcyclus kapitaalgoederen.

Levensduur en afschrijving Er zijn verschillende vormen van levensduren: • Technisch: de verwachte levensduur dat een kapitaalgoed voldoende functioneert. • Wettelijk: de periode waarin een kapitaalgoed aan de wettelijke eisen voldoet. Als de wet verandert en het kapitaalgoed voldoet niet meer aan de regelgeving, dan is het (op termijn en/of zonder aanpassing) niet meer bruikbaar. Denk aan elektrotechnische installaties. • Economisch: de periode waarin de kosten om een kapitaalgoed te laten functioneren kleiner of gelijk zijn aan de ingecalculeerde kosten. Als door slijtage de onderhoudskosten meer toenemen dan verwacht, of als investeren in nieuwe technieken goedkoper is, dan is de economische levensduur ten einde. • Bestuurlijk: de periode dat de gemeente een kapitaalgoed wil gebruiken (denk aan de inrichting van een centrumgebied). De technische levensduur is maatgevend voor de uitgangspunten bij de doorrekening in deze nota.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

2.2.

Beheerkader beleid

Naast het (minimaal benodigde) beheerkader instandhouding, stelt de gemeenteraad aanvullende ambities vast voor het beheer van de openbare ruimte. Dat is het beheerkader beleid. In deze doorrekening voor deze nota is het uitgangspunt gehanteerd dat de eerder vastgestelde beleidsstukken bijdragen aan het coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’. De belangrijkste speerpunten voor groot onderhoud en vervangingen in de openbare ruimte uit het coalitieakkoord zijn: • Schoon, heel en veilig; • Toegankelijk; • Vervanging samenhangend en duurzaam; • Meer bewegen, meer ontmoeten en meer levendigheid; • Beheren met aandacht voor het klimaat en met respect voor de natuur. De bestaande beleidsdoelen (bijlage 10) zijn uitgewerkt in maatregelen binnen de beheercyclus en spelen een rol bij groot onderhoud en vervanging. De effecten van deze concrete activiteiten dragen bij aan het realiseren van doelen van de gemeente. Monitoring vindt plaats via de onderstaande effectindicatoren in de begrotingscyclus: Maatschappelijk effect Bevorderen van een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Doelstelling Behouden kwaliteit openbare ruimte Effectindicator % Van de openbare ruimte dat op het afgesproken 90% kwaliteitsniveau zit Effectindicator % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte 85% Effectindicator Waardering bewoners groene kwaliteit 7,5 Figuur 2. Doelenboom Programma 3.2

Figuur 3. Dobbeplas en Markt

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

2.3.

Zoetermeer 2040

Om invulling te kunnen geven aan de ambities zoals verwoord in Zoetermeer 2040 zullen (separaat aan deze nota) concrete voorstellen volgen om deze doelen te realiseren en ruimte te bieden aan innovatieve oplossingen. Bij het vormgeven daarvan zullen we rekening houden met de onderstaande ontwikkelingen die impact hebben op het inrichten en beheren van de openbare ruimte. Klimaat Door de verandering van het klimaat ontstaan steeds meer extreme weersomstandigheden. We beperken de overlast door hitte, droogte en overstromingen door groen en open water. Dit draagt bij aan woongenot. Grondstoffen Grondstoffen zijn beperkt voorradig en afvalstromen moeten worden beperkt. We maken werk van de landelijke circulaire ambities door herbruikbare materialen zoveel mogelijk toe te passen. Soortenrijkdom De variatie in planten en dieren is essentieel voor ons ecosysteem. Zonder biodiversiteit is er geen leven mogelijk. Het toepassen van divers plantmateriaal en het behouden van verschillende leefmilieus draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de woonomgeving en het vermogen van de natuur om zich aan te passen aan (door o.a. klimaat) veranderende omstandigheden. Vervoer Door de toenemende individualisering van vervoer is de behoefte aan parkeerruimte en laadplaatsen voor elektrische auto’s hoog. Ook vraagt de steeds meer populaire elektrische fiets om aanpassingen in het verkeersnetwerk.

De impact van het laadpalennetwerk op de openbare ruimte is groot voor onderhouds- en vervangingsopgaven en het dagelijks gebruik van de openbare ruimte. Toegankelijkheid Het is sinds 1 januari 2017 wettelijk verplicht om toegang te bieden aan iedereen, ook aan degenen met een beperking of kwetsbare gezondheid. Zelfredzaamheid en een zelfstandige mobiliteit zijn belangrijke voorwaarden om aan het maatschappelijk verkeer te kunnen deelnemen. We houden rekening met de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte. Gezonde leefomgeving De positieve invloed die een groene en prettige leefomgeving heeft op het welzijn en de gezondheid van mensen wordt steeds meer erkent. Bij onderhoudsmaatregelen houden we nadrukkelijk rekening met deze behoefte en streven naar een groene leefomgeving. Energie Het terugbrengen van het gebruik van aardgas en het beschikbaar stellen van de alternatieven om verwarming van woningen te realiseren vragen veel ruimte in het openbaar gebied. Met name de ruimte in de ondergrond is beperkt en zal in samenhang met andere voorzieningen worden afgestemd. Digitalisering Op basis van de Telecommunicatiewet zullen verschillende aanbieders een glasvezelnet realiseren. Het plaatsen van kleine zendmasten voor het nieuwe 5G netwerk zal ook invloed hebben op de openbare ruimte.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Hoofdstuk 3

Wat we gaan doen (prestaties)

Dit hoofdstuk gaat in op de manier waarop we de doelstellingen willen bereiken (3.1). De in paragraaf 3.2 beschreven gebiedsindeling geeft een bij de functie passende kwaliteit. Communicatie en participatie dragen bij aan het realiseren van de behouden van de kwaliteit van de openbare ruimte.

3.1.

Beheeraanpak

De doelstellingen voor het instandhouden en het beleid hanteren we als basis voor een systematische aanpak. De Beheersystematiek Openbare Ruimte (Figuur 4) geeft ons het vertrekpunt voor het in samenhang oppakken van integrale opgaven. 1. We meten de conditie van kapitaalgoederen en betrekken belanghebbenden bij het planmatig onderhoud gedurende de levenscyclus. Hierdoor zijn onderhoudsmaatregelen in grote mate voorspelbaar en worden (financiële) risico’s beperkt. 2. We bevorderen een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving door de kwaliteit van de openbare ruimte te behouden. Dit maken we inzichtelijk met de in de begrotingscyclus opgenomen effectindicatoren. 3. Om toe te werken naar de doelstellingen van Zoetermeer 2040 voeren we het werk in de openbare ruimte zo veel mogelijk uit t in samenhang met sociale en economische uitdagingen en kansen. De Beheersystematiek Openbare Ruimte van kennisplatform CROW helpt ons de strategische doelen af te stemmen met operationele resultaten.

Figuur 4. Beheersystematiek Openbare Ruimte (CROW)

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

3.2.

Onderhoudscyclus

Voor het instandhouden van objecten in de openbare ruimte is onderhoud en vervanging nodig. Na aanleg neemt de kwaliteit door slijtage en veroudering immers af (groene lijn in figuur 5). Naast verzorgend en klein onderhoud is groot onderhoud nodig en vervanging bij het bereiken van de technische levensduur. In figuur 5 gaat de groene lijn omhoog na elk type onderhoud. De benodigde onderhoudsmaatregelen en de tijd die nodig is tussen de onderhoudsmaatregelen (ofwel de onderhoudscyclus) is voor elk type object anders. Hieronder definiëren we de diverse onderdelen uit de onderhoudscyclus:

Figuur 5. Schematische weergave van onderhoud binnen de levensduur

Klein onderhoud Bij klein onderhoud gaat het om dagelijks verzorgend onderhoud en reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede werkende en veilige staat te houden tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen die noodzakelijk zijn om het object blijvend naar behoren te laten functioneren of haar representativiteit te laten behouden. Klein onderhoud is het onderhoud dat vanaf het eerste of het lopende planjaar op een klein gedeelte van het object wordt uitgevoerd. Deze kosten zijn onderdeel van de exploitatielasten. Groot onderhoud Groot onderhoud is in de regel gepland onderhoud van veelal ingrijpende aard als gevolg van slijtage, dat op een substantieel deel van het object wordt uitgevoerd. Wanneer uitgaven worden gedaan ten behoeve van het behoud van de oorspronkelijke kwaliteit en levensduur van een kapitaalgoed, dan is er sprake van (groot) onderhoud. De kosten zijn directe exploitatielasten. Vervanging Economisch beschouwd is vervanging het vastleggen van vermogen in objecten waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Kosten voor onderhoud, afschrijvingen, rente en verzekeringen, zijn onderdeel van de jaarlijkse exploitatielasten.

Bij een bestaand kapitaalgoed is sprake van een investering wanneer de uitgaven: • Leiden tot een significante kwaliteitsverbetering; en/of • Leiden tot een levensduurverlenging; en/of

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

•

Aanpassingen betreffen om te voldoen aan wet- en regelgeving (bijv. investeringen in een gebouw om te voldoen aan veiligheidsvoorschriften die invloed hebben op de waarde en de levensduur).

Achterstallig onderhoud Er kan sprake zijn van achterstand of achterstallig onderhoud als onderhoud niet tijdig volgens het onderhoudsplan wordt uitgevoerd. Bij achterstand voldoet de kwaliteit van het betreffende object nog aan de wettelijke normen maar niet meer aan het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau. Bij achterstallig onderhoud is dat niet het geval: er wordt niet (meer) voldaan aan of wettelijke normen. Hierdoor ontstaat verplichte investeringsbehoefte om deze achterstand op korte termijn weg te werken. Aanpak per vakgebied In de operationele beheerplannen per vakgebied zijn meerdere deelstrategieën uitgewerkt om bij te dragen aan verbetering van efficiency van betreffende taken. Denk hierbij aan operationele keuzes op het gebied van informatie, inspectie, monitoring, maatregel en planning. Ook de wijze van uitbesteding, aanbesteding, uitvoering, vervanging, onderhoud en bediening spelen een rol bij de manier waarop de doelen van de organisatie worden gehaald. Hiernaast zijn keuzes gemaakt in het niveau van dienstverlening, inrichting, calamiteiten, financiering, participatie en communicatie.

3.3.

Verzorgend onderhoud en gebiedsindeling

Verzorgend onderhoud staat los van de onderhoudscyclus zoals hierboven geschetst. Verzorgend onderhoud zijn terugkerende activiteiten om de openbare ruimte netjes te houden. Denk aan het seizoensgebonden groenonderhoud (bijvoorbeeld snoeien, schoffelen, maaien) en het schoonmaken van de openbare ruimte (zwerfafval rapen, prullenbakken legen). Verzorgend maakt géén onderdeel uit van de berekeningen en bedragen in hoofdstuk 4 “wat gaat het kosten”. De kosten voor verzorgend onderhoud komen ten laste van de exploitatie en worden verantwoord in de P&C Cyclus. Het is echter wel van belang dat we de huidige ambities op het gebied van verzorgend onderhoud vastleggen. Daarom benoemen we ze in deze paragraaf. Kwaliteitscatalogus: onderhoudskwaliteit niveau A, B en C Zoetermeer is ingedeeld in functionele gebiedstypen met vergelijkbare inrichting, beheer en onderhoudsniveaus. Voor deze gebieden zijn verschillende onderhoudsniveaus bepaald met onderscheid in niveau A (hoog), B (basis) en C (laag). De afgesproken onderhoudskwaliteit is niveau C voor alle woonwijken van de stad, niveau B voor de winkelcentra en bedrijventerreinen. Deze onderhoudsniveaus hebben vooral betrekking op zichtbare aspecten van het (verzorgend) onderhoud. Op basis van het coalitieakkoord zullen we openbaar gebied in Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert beter onderhouden met een impuls van jaarlijks 1,5 miljoen euro.

Overigens is de technische staat en theoretische levensduur leidend voor het bepalen van de benodigde kosten voor groot onderhoud en vervanging.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Figuur 6. Ambitiekaart (gebiedsindeling functionele gebieden)

Kwaliteitsniveaus beheer openbare ruimte Gebieden

Gebruik

Inrichting

Onderhoud

Binnenstad

intensief

exclusief

hoog (A)*

(Wijk)winkelcentra Stationsgebieden

intensief

extra

basis (B)

Bedrijventerreinen en kantoorgebieden

Kantoorgebieden

normaal

extra

basis (B)

Bedrijventerreinen

extensief

standaard

basis (B)

Hoofdwegen

intensief

standaard

laag (C)

Woongebieden

Hoofdfietsroutes Weteringen en oude linten Wijkparken Stadswater

intensief

extra

basis (B)

Meerzicht, Buytenwegh, Seghwaert Overige woongebieden

normaal

standaard

Basis (B)*

normaal

standaard

laag (C)

Recreatiegebieden

normaal

standaard

laag (C)

Buitengebieden

extensief

eenvoudig

laag (C)

Centra

Recreatie- en buitengebieden

Figuur 7. Kwaliteitsniveaus beheer openbare ruimte. De onderhoudsniveaus met een * zijn op basis van een tijdelijke impuls uit het coalitieakkoord “Samen doen wat nodig is” 2022-2026.

In het bovenstaande figuur 7 is naast de onderhoudsambitie (laag, basis of hoog) ook aangegeven: • verwachte gebruiksdruk (extensief, normaal of intensief); • niveau van inrichting (eenvoudig, standaard, extra of exclusief).

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

3.4.

Communicatie en participatie

Het is van belang om betrokken inwoners tijdig en juist te betrekken bij en informeren over uit te voeren beheermaatregelen en grote vervangingsprojecten. Dit vergroot de tevredenheid over de openbare ruimte. Het maakt het belang en de meerwaarde van beheer zichtbaar voor inwoners. We zien dat de tevredenheid met name wordt beïnvloed door aandacht en betrokkenheid. Met beheer dragen we bij aan aantrekkelijkheid, gezondheid, duurzaamheid etc.

3.5.

Duurzaamheid

Bij de technische uitwerking in de plannen per vakdiscipline en de programmering, is duurzaamheid een belangrijke waarde bij groot onderhoud en vervanging van objecten.

3.6.

Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten

Bij groot onderhoud en vervanging doen we aanpassingen voor toegankelijkheid op locaties en routes met een hoge gebruiksdruk. Deze maatregelen en voorzieningen zijn gericht op de doelgroep: 1. Met een visuele beperking, zoals geleide lijnen, markering van obstakels en leuningen op trappen, aangepaste verlichting (sommige LED knippert te veel) en voldoende contrasten in de openbare ruimte 2. Die afhankelijk is van rolstoel, rollator, scootmobiel of met een kinderwagen. Daarbij zijn aanpassingen noodzakelijk zoals, gehandicapte parkeerplaatsen, routes met een zo hoog mogelijk kwaliteitsniveau van bestrating, voldoende verlaagde banden bij trottoirs en voldoende hellingbanen en voldoende obstakelvrije breedte van trottoirs. We gebruiken hiervoor de CROW-publicatie 337; Richtlijn toegankelijkheid (boven CROW-richtlijnen beeldkwaliteit m.b.t. maximale oneffenheid bestrating). Waar nodig vullen we deze aan door ervaringsdeskundigheid van de Toegankelijkheidsraad en/of expertisebureaus.

3.7.

Rapportage en evaluatie

We blijven de onderstaande effectindicatoren monitoren voor de begrotingscyclus. Waar mogelijk ontwikkelen we aanvullende indicatoren om te toetsen of de doelen gerealiseerd worden. • % Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit • % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte • Waardering bewoners groene kwaliteit

Figuur 8. Engelandlaan

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Hoofdstuk 4

Wat het gaat kosten (financiën)

Dit hoofdstuk gaat over kosten voor het groot onderhoud en vervanging van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte. In 4.1 staan de uitgangspunten van de doorrekening. In 4.2 wordt per type kapitaalgoederen (beheercategorie) een meerjarig financieel perspectief gegeven. De kosten zijn nader onderbouwd in de onderliggende beheerplannen per vakgebied.

4.1.

Uitgangspunten bij de doorrekening

Voor de actualisatie van benodigde middelen voor groot onderhoud en vervanging zijn de onderstaande uitgangspunten gehanteerd: De kosten voor dagelijks en klein onderhoud vallen buiten de scope van deze nota omdat deze onderdeel zijn van Programma 3. Objecten per beheercategorie De ligging, aard, omvang, samenstelling van de gemeentelijke kapitaalgoederen zijn vastgelegd in een beheersysteem. Hierin zijn kwantitatieve en kwalitatieve data opgeslagen en vastgelegd. Per beheercategorie worden hoeveelheden, eenheidsprijzen, levensduren en revisie van inspectiegegevens opgenomen. In paragraaf 4.2 ‘meerjarenperspectief per beheercategorie’ wordt hier nader op ingegaan. Cyclische prijzen (terugkerende onderhoudskosten) De te verwachten uitgaven voor groot onderhoud en vervanging zijn per jaar berekend. De basis hiervoor zijn aanlegjaren en berekend periodiek onderhoud. Er is uitgegaan van 1 op 1 vervanging aan het einde van de technische levensduur. De kosten zijn bepaald op prijspeil 1-1-2022 en waar mogelijk gebaseerd op eigen (aanbestedingen) prijzen en anders op landelijke gehanteerde kostenkengetallen. De berekeningen geven daarmee voor de eerste 5 jaar een zo realistisch mogelijk beeld van de verwachte uitgavenontwikkeling in de tijd.

Voor de (middel)lange termijn geven ze een indicatie van de kosten tot 2063 op basis van de theoretische onderhoudsinterval en levensduur benadering. Bij de vierjaarlijkse actualisering van de Nota Onderhoud Openbare Ruimte vindt herijking plaats van de kosten door opnieuw te indexeren. De daadwerkelijke uitgaven zijn gebaseerd op de onderhoudstoestand van het object, bepaald vanuit periodieke inspecties. Periodieke inspecties zijn geborgd binnen de afdeling Stadsbeheer. Op basis van inspecties wordt 1 tot 2 jaar nauwkeurig vooruit geprogrammeerd en indicatief geraamd voor 3 tot 5 jaar vooruit. Uitgaven versus kosten Uitgaven aan groot onderhoud komen direct ten laste van de exploitatie. De uitgaven aan vervanging worden door middel van afschrijving en rente geactiveerd op de balans ten laste van de exploitatie. Hierdoor stijgen kosten meer geleidelijk, dan de uitgaven. Het (op basis van de BBV verplicht) activeren zorgt er wel voor dat de last van een vervanging relatief lang beslag legt op budgettaire middelen. Hoe lang dat is hangt af van de afschrijvingstermijn. VTA kosten In de eenheidsprijzen voor het onderhoud en vervanging is rekening gehouden met een opslag voor de VTA kosten (voorbereiding, toezicht en administratie). In Zoetermeer wordt gemiddeld 15% als VTAopslag gehanteerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.

Meerjarenperspectief per beheercategorie

Deze paragraaf geeft per beheercategorie informatie over de omvang van het areaal, algemene stand van zaken, data (beheergegevens), eenheidsprijzen en levensduren. In de uitwerkingsbladen (zie bijlagen 1 tot en met 9) zijn per beheercategorie de grootte en waarde van het areaal en de te verwachten jaarlijkse uitgaven beschreven.

4.2.1. Wegen

Omvang Type Gesloten verharding (asfalt) Open verharding (elementen) Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 2.286.075 m2 3.641.016 m2 € 410.000.000

Algemeen In het 2022 is een beheerplan wegen opgesteld met de uitgangspunten voor groot onderhoud en vervanging van asfalt en elementen (stenen, tegels) verharding en de benodigde kosten. Vanuit uitgevoerde inspecties in april 2022 stellen we de programmering voor de toekomst vast. Kwaliteit Een recente globale visuele weginspectie (volgens CROW-publicatie 146 a/b) voor het beheerplan heeft ook achterstanden in het onderhoud in beeld gebracht. De komende jaren brengen we de achterstanden terug tot een aanvaardbaar niveau. Concreet betekent dit dat we van 17% achterstand (kwaliteit D) naar een acceptabele achterstand tussen de 5% en 9% moeten uitkomen. Uitgangspunt bij de berekening van de kosten van groot onderhoud is dat wij uitgaan van hergebruik van materiaal. Bij vervanging van wegen wordt ook de fundering aangepakt. De fundering wordt in 10% van de projecten geheel vernieuwd. In de overige 90% wordt het funderingsmateriaal hergebruikt en opnieuw verdicht. Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 1 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.2. Kunstwerken

Omvang Type Bruggen Viaducten Waterkunstwerken (o.a. duikers) Keringen Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 440 stuks 77 stuks 539 stuks 13 km € 201.000.000

Algemeen Hogere vervangingskosten zijn ontstaan doordat beton geen oneindige levensduur heeft. Bij eerdere doorrekeningen was een oneindige levensduur voor beton een uitgangspunt. De komende jaren zal een inhaalslag gemaakt worden om achterstanden in het groot onderhoud aan te pakken. De afgelopen jaren heeft (klein) onderhoud en vervanging plaatsgevonden. Het groot onderhoud is toegevoegd aan het in 2021 gemaakte instandhoudingsplan. Hierdoor worden ontstane achterstanden weggewerkt. Kwaliteit Visuele inspecties vinden plaats conform de NEN 2767-4. De inspectie geeft inzicht in de huidige toestand van civiele kunstwerken en schrijft waar nodig herstelwerkzaamheden voor om de toestand weer naar een acceptabel niveau te brengen. De inspectiecyclus per object is vier- á vijfjaarlijks. Het areaal bruggen, viaducten en tunnels zit bij inspectie scherp op de gestelde prestatie-eis (lichte overschrijding). Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 2 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.3. Groen

Omvang Type Gras Houtige gewassen (heesters) Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 5.582.000 m2 2.433.000 m2 € 46.000.000

Algemeen De discipline groen was geen onderdeel van de voorgaande Nota (Beheervisie Openbare ruimte 20162020). Er waren geen vervangingsbudgetten om verouderde groenvakken op te knappen/te vervangen. Daarom is bij de Perspectiefnota 2022 voor groen vanaf 2022 een budget beschikbaar gemaakt. Dit budget wordt de komende jaren jaarlijks opgebouwd tot het benodigde bedrag. Kwaliteit De beeldkwaliteit van het groen wordt elk kwartaal in de QuickScan gemeten. In Q2 werden onderstaande scores gehaald. Hierbij moet in acht genomen worden dat Q2 het groeiseizoen is. Vaak wordt in andere periodes een hogere kwaliteit op groen behaald. Beeldmeetlat Beplanting

A+

42%

31%

23%

Hagen

29%

43%

20%

Vlak gras

85%

Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 3 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.4. Bomen

Omvang Type Bomen Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid Ca. 45.000 stuks € 89.000.000

Algemeen Stadsbeheer onderhoudt circa 45.000 (geregistreerde) bomen. Voor de planning van het onderhoud is Zoetermeer opgedeeld in zes (beheer) woonwijken en enkele overige wijken. Jaarlijks worden er verplichte boomveiligheidscontroles (BVC) uitgevoerd en geregistreerd. Kwaliteit Door de jaarlijkse boomveiligheidscontrole is goed zicht op de toestand van de bomen en weet men welke activiteiten nodig zijn om de boom in goede conditie te houden. De kwaliteit van de bomen is om die reden goed te noemen. Bij calamiteiten (schade aan bomen, veiligheidsrisico’s) wordt dit door de onderhoudende aannemer gemeld aan de gemeente en wordt direct actie ondernomen. Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 4 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.5. Openbare verlichting

Omvang Type Masten Armaturen Kasten Kabels Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 27.228 stuks 28.652 stuks 630 stuks 190.000 m1 € 61.000.000

Algemeen De kostenberekeningen voor dit vakgebied is verbeterd door een specifiekere indeling in lengtes van masten en typen masten en armaturen te hanteren. Het areaal is goed en gedetailleerd in zicht. Kwaliteit Op beeldkwaliteit scoorde de verlichtingsmasten in de Quick Scan van Q2 2022 als volgt: Beeldmeetlat A+ A B C D Verlichting, masten 0%

76%

19%

Echter, de echte kwaliteit van de verlichting zit hem niet alleen in beeldkwaliteit (mate van scheefstand, mate van schoonheid mast), maar ook in het energieverbruik en natuurlijk of de verlichting functioneert. Het programma van de grootschalige LED-transitie loopt tot 2025. We zitten nu op 70-75% LED. Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 5 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.6. Water

Omvang Type Beschoeiing Natuurvriendelijke oever Baggeren Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 129 km 16 km 384.276 m2 € 49.000.000

Algemeen Dit vakgebied omvat beschoeiingen, natuurvriendelijke oevers, zand Noord Aa en baggeren. Kwaliteit Het grootste deel van de oevers heeft een goede kwaliteitsbeoordeling: Beeldmeetlat A B C D Onbekend Oevers 77% 3% 7% 7% 6%

Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 6 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.7. Spelen

Omvang Type Speelelementen Waterspeelplaats Natuurspeelplaatsen Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 1.269 stuks 2 stuks 3 stuks € 13.000.000

Algemeen Bij dit vakgebied is een vereenvoudiging toegepast in typering van de afzonderlijke kapitaalgoederen. De indeling is nu op basis van klein-middel-groot en zijn ondergrond en grote speelplaatsen apart benoemd. Kwaliteit Om aan de wetgeving te voldoen worden er per jaar vier inspecties aan alle speeltoestellen uitgevoerd. Tijdens deze inspecties wordt er ook naar ondergronden en algemeen beeld van de speelplek gekeken. De inspecties worden door een gecertificeerd bedrijf uitgevoerd waarna de gecontracteerde aannemer reparaties of vervanging uitvoert. Wegens veroudering is er een grote vervangingsopgave. Voor de waterspeelplaatsen geldt extra wetgeving waardoor onderhoudskosten kunnen oplopen. Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 7 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.8. Verkeersregelinstallaties (VRI’s)

Omvang Type VRI-automaten VRI-dragers VRI-lantaarns Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 40 stuks 530 stuks 1.455 stuks € 16.000.000

Algemeen De informatie over de kapitaalgoederen in dit vakgebied is verbeterd door specifiekere indeling in lengtes en typen te hanteren. Kwaliteit Volgens een afgesproken schema inspecteert de onderhoudsaannemer de verkeersregelinstallatie waarbij gebreken en/of schades worden gemeld. In geval van een storing of aanrijschade voert deze aannemer volgens vastgelegde afspraken herstelwerkzaamheden uit. Voor de verkeersregelkasten zijn met de verschillende fabrikanten onderhoudscontracten afgesloten. Jaarlijks controleert de betreffende fabrikant de verkeersregelkast en rapporteert hierover aan de toezichthouder. Ingeval van een storing in de verkeersregelkast voert de fabrikant volgens vastgelegde afspraken herstelwerkzaamheden uit. Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 8 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.2.9. Straatmeubilair (Autobewegwijzering en fietsoverkappingen)

Omvang Type Autobewegwijzering Portalen met verwijsborden Bermmasten met verwijsborden Masten met vlaggewegwijzers Verlichtings- of VRI-masten met één of meerdere vlaggewegwijzers Overkappingen fietsparkeren Vervangingswaarde

Hoeveelheid Eenheid 33 150 79 49

stuks stuks stuks stuks

locaties € 5.000.000

Algemeen Er is ook ander straatmeubilair waarvoor het benodigde budget uit de exploitatie komt. Denk aan kleine reparaties en vervangingen van bankjes, afvalbakken en verkeersborden. In deze nota is groot onderhoud en vervanging meegenomen voor: 1. Auto bewegwijzering hoofdwegen en gebiedsontsluitingswegen 2. Buitenoverkappingen ten behoeve van het fietsparkeren. Er is goed zicht op het areaal voor autobewegwijzering op de hoofdwegen en de overkappingen voor het fietsparkeren. Kwaliteit Een aanzienlijk deel van de bewegwijzering voor het autoverkeer dateert uit de begin jaren ‘80. Met name de dragers van deze bewegwijzering hebben een leeftijd van 40+ en dienen de komende jaren te worden vervangen. Van de overkappingen t.b.v. fietsparkeren zijn een aantal overkappingen recent gerealiseerd. Deze zijn dus nog van goede kwaliteit. Kosten De jaarlijkse kosten zijn opgenomen in het totaalkostenoverzicht in paragraaf 4.3. In bijlage 8 is op het uitwerkingsblad meer gespecificeerd.

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

4.3.

Integraal kostenoverzicht beheer openbare ruimte

Dit kostenoverzicht voor het onderhoud van de openbare ruimte presenteren we eens in de 4 jaar met een doorkijk van 40 jaar op basis van de financiële verordening. De kosten voor onderhoud en vervanging vanaf 5 jaar zijn vooral gebaseerd op de theoretische levensduur van kapitaalgoederen. Voor de korte termijn wordt uitgegaan van inspecties op basis waarvan een prioriteit voor maatregelen kan worden bepaald. In figuur 11 zijn de totale kosten en investeringen van 2023 t/m 2063 te zien en in figuur 12 is voor 2023-2026 de investeringen en exploitatielasten per asset weergegeven.

Figuur 9 Totale kosten en investeringen

Figuur 12 Benodigd budget per asset 2023 t/m 2026 Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Financiële gevolgen 2023 t/m 2026

Figuur 10 Benodigde budget 2023 t/m 2026 (investeringen en exploitatie)

Zoals te lezen in het financieel overzicht is ten behoeve van het onderdeel vervanging kapitaalgoederen jaarlijks een extra Investeringsbudget benodigd in 2023 voor € 2.737.378, in 2024 voor € 2.797.876, in 2025 voor € 2.257.877 en in 2026 voor € 2.257.877 wat primair nodig is voor wegen, kunstwerken en de beschoeiingen. Dit zorgt voor een last op de exploitatie voor rente en aflossing (kapitaallast) van € 123.182 in 2024 en aflopend de komende 40 jaar (lineaire afschrijving). Zie onderstaande tabel voor de effecten tot en met 2027. De in de tijd aflopende boekwaarde brengt rentekosten met zich mee. De afschrijvingslast (kapitaallast) wordt verantwoord op programma 3. De rentelasten worden verantwoord op het product treasury op programma Overzicht Algemeen Dekkingsmiddelen (OAD). In onderstaande tabel is het budgettair effect voor 2024 t/m 2027 weergegeven: In de Perspectiefnota 2023 is in Programma 3 extra budget beschikbaar gesteld voor het onderhoud van de openbare ruimte, voor 2023 t/m 2027 blijven de exploitatielasten van deze Nota Onderhoud Openbare Ruimte binnen het beschikbaar gestelde budget. De rentelasten kunnen tevens gedekt worden binnen de OAD. Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Bijlagen Bijlage 1

Uitwerking wegen

Gesloten verharding (asfalt)

Totale vervangingswaarde: € 167.515.000,HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal m2 VV-waarde X € 1.000 Asfalt 3. Gemiddeld belaste weg 694.815 57.357 4. Licht belaste weg 478.842 33.155 5. Weg in verblijfsgebied 501.784 39.114 6. Weg in woongebied 228.096 15.155 7. Fietspaden 382.538 22.734 STATUS

LEVENSDUREN + ONDERHOUDSCYCLI Asfalt VV 3. Gemiddeld belaste weg Jaar 40 4. Licht belaste weg Jaar 60 5. Weg in verblijfsgebied Jaar 60 6. Weg in woongebied Jaar 60 7. Fietspaden Jaar 60 TOTSTANDKOMING EENHEIDSPRIJS

De hoogste kostenpost van alle kapitaalgoederen is de verharding. Nog niet zo lang geleden is alle data rondom verhardingen opnieuw bijgesteld. Er is gekozen voor een nieuwe typering en er is uitgegaan van CROWstandaarden. Ook is ervoor gekozen om een nieuwe (intensievere) onderhoudscycli aan te houden, zodat de levensduren behaald kunnen worden.

Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Tijdelijke verkeersafzettingen Sloopkosten Materiaalkosten Kosten

GO1 10 15 15 15 15

GO3 30 45 45 45 45

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn aan de hand van CROW-standaarden doorgerekend. (prijspeil 2022)

Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien Wat wordt verstaan onder vervanging? Asfalt + fundering vervangen Wat wordt verstaan onder groot onderhoud 1,2 en 3? Groot onderhoud 1: Frezen 4/6 cm + Inlage 15% oppervlak Groot onderhoud 2: Frezen + Deklaag Groot onderhoud 3: Frezen 4/6 cm + Inlage 15% oppervlak

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026| Wegen | Gemeente Zoetermeer | 1 van 9 Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

GO2 20 30 30 30 30

Open verharding (elementen)

Totale vervangingswaarde: € 243.419.000,-

LEVENSDUREN + ONDERHOUDSCYCLI Elementen VV 3. Gemiddeld belaste weg Jaar 40 4. Licht belaste weg Jaar 45 5. Weg in verblijfsgebied Jaar 45 6. Weg in woongebied Jaar 45 7. Fietspaden Jaar 45 TOTSTANDKOMING EENHEIDSRPIJS

HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal m2 VV-waarde X € 1.000 Elementen 3. Gemiddeld belaste weg 11.898 830 4. Licht belaste weg 42.891 2.944 5. Weg in verblijfsgebied 1.738.612 98.145 6. Weg in woongebied 1.699.046 129.705 7. Fietspaden 148.569 11.795 STATUS

GO2 20 20 20 20 20

GO3 30 30 30 30 30

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn aan de hand van CROW-standaarden doorgerekend. (prijspeil 2022) Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Tijdelijke verkeersafzettingen Sloopkosten Materiaalkosten Kosten Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Wat wordt verstaan onder vervanging? Nieuwe elementen + fundering vervangen Wat wordt verstaan onder groot onderhoud 1,2 en 3? Groot onderhoud 1: Gedeeltelijk groot onderhoud 30% Groot onderhoud 2: Herstraten 100% Groot onderhoud 3: Gedeeltelijk groot onderhoud 30%

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 | Wegen | Gemeente Zoetermeer | 1 van 9

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

GO1 10 10 10 10 10

Bijlage 2

Uitwerking kunstwerken

Totale vervangingswaarde: € 200.746.000,HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal m2 VV-waarde X € 1.000 Bruggen (hout) 2.322 3.483 Bruggen (staal) 7.678 9.981 Balijbrug 1.350 10.000 Bruggen (beton) 33.296 52.608 Mandelabrug 2.551 15.000 Liften Mandelabrug 2 301 Roltrappen Mandelabrug 4 2.140 Viaducten (beton) 30.010 47.416 Tunnels (beton) 3.752 5.928 Europatunnel 10.564 20.188 Vlonders en Steigers 2.165 3.031 Stuwen 45 (stuks) 51 Duikers (beton) 7.552 (m1) 10.573 Duikers (staal) 1.579 (m1) 2.369 Duikers (overig) 1.203 (m1) 1.323 Schanskorf 1.855 (m1) 2.226 Grondkering 4.357 (m1) 4.325 Geluidskering 3.528 (m1) 9.803 STATUS

LEVENSDUREN

Binnen het vakgebied kunstwerken is een grote slag geslagen als het gaat om het registeren van objecten. Doordat in de laatste 5 jaar elk kunstwerk minimaal een keer is geïnspecteerd is de meeste data nu volledig en correct ingevoerd in het beheersysteem. Alle geadviseerde maatregelen uit de uitgevoerde inspecties zijn gepland over de jaren 2022-2026. De jaren 2027 tot 2063 zijn vastgesteld op basis van theoretische doorrekening met benoemde levensduren en eenheidsprijzen. Daarbij vallen onder de kunstwerken ‘3 specials’: - de Balijbrug - De Mandelabrug - De Europatunnel De specials zijn doorgerekend op basis van samengestelde SSK-ramingen a.d.h.v. uitgevoerde inspecties.

Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht) Tijdelijke verkeersmaatregelen Sloopkosten Aanlegkosten Materiaalkosten Voorgaand onderzoek (zit voornamelijk in de BVC-inspecties) Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning

Bruggen (hout) Bruggen (staal) Bruggen (beton) Liften Mandelabrug Roltrappen Mandelabrug Viaducten (beton) Tunnels (beton) Vlonders en Steigers

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Stuwen Jaar Duikers (beton) Jaar Duikers (staal) Jaar Duikers (overig) Jaar Schanskorf Jaar Grondkering Jaar Geluidskering Jaar TOTSTANDKOMING EENHEIDSRPIJS

GO1 20 30 30

GO2 60

30 30 20 30 30 30 -

60 60 60 60 60 -

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn in samenspraak met de assetspecialisten samengesteld. Veelal is nacalculatie toegepast om tot een betrouwbare eenheidsprijs te komen.

Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: BTW Onvoorzien

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 | Kunstwerken | Gemeente Zoetermeer | 2 van 9

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

VV 35 60 90 40 20 90 90 40 35 40 90 90 90 40 60 40

Bijlage 3

Uitwerking groen

Totale vervangingswaarde: € 46.192.000,HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Gras X 1.000 X € 1.000 Gazon m2 1.402 10.088 Schrale velden m2 4.180 12.897 Houtige gewassen Waarvan bos Waarvan struweel Hagen Sierbeplanting Vakbeplanting Kruidachtige gewassen Bloemperken STATUS

m2 m2 m2 m2 m2

786 927 147 2 571

4.501 3.152 67 15.134

Jaar Jaar

40 40

Houtige gewassen Waarvan bos Waarvan struweel Hagen Sierbeplanting Vakbeplanting

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar

40 25 25 25

Kruidachtige gewassen Bloemperken Jaar 15 TOTSTANDKOMING EENHEIDSPRIJS

353

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn overgenomen uit het eerdere bestand dat Antea heeft opgesteld. In samenspraak met assetspecialisten is deze (a.d.h.v. nacalculatie) licht aangepast. (prijspeil 2022)

Al het groen, gelegen in de openbare ruimte staat in het beheersysteem. De data waar de doorrekening mee gemaakt is, is afkomstig uit dit systeem en nagenoeg compleet. Doordat er bij groen geen groot onderhoud wordt uitgevoerd is alleen gerekend met vervangingsbedragen. Het dagelijks onderhoud is (net zoals bij alle andere kapitaalgoederen) niet meegenomen in de nota Onderhoud Openbare Ruimte. Een aandachtspunt rondom de data van groen (lage vakbeplanting, hoge vakbeplanting, gras, vast planten, hagen etc.) is het feit dat de aanlegjaren in het verleden niet zijn vastgelegd in het beheersysteem. Mede hierdoor is besloten om de doorrekening te baseren op locatie. Aan de hand van de jaren dat bepaalde wijken zijn aangelegd, is geprognosticeerd voor welke kosten de gemeente Zoetermeer de aankomende jaren zal komen te staan. Om in de toekomst een nog nauwkeuriger beeld te krijgen van de aankomende kosten zal vanaf heden begonnen worden met het registreren van aanlegjaren rondom groen.

Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Tijdelijke verkeersmaatregelen; Sloopkosten Materiaalkosten Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Nota kapitaalgoederen 2023-2026 | Groen | Gemeente Zoetermeer | 3 van 9

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

LEVENSDUREN Gras Gazon Schrale velden

Bijlage 4

Uitwerking bomen

Totale vervangingswaarde: € 88.855.000,-

HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal VV-waarde X € 1.000 Levensduur boom 15 jaar 45 54 30 jaar 5.385 8113 40 jaar 8.349 15.093 50 jaar 31.053 65.494 60 jaar 101 101 STATUS

TOTSTANDKOMING EENHEIDSPRIJS De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn in samenspraak met de assetspecialisten samengesteld. Onder de vervanging van een boom worden de volgende onderdelen verstaan: Kappen van boom, verwijderen wortels, plant nieuwe boom, nieuwe boom aanbrengen, aanplant en verzorging. (prijspeil 2022) Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Tijdelijke verkeersmaatregelen; Sloopkosten Aanlegkosten? Materiaalkosten

Alle geregistreerde bomen zijn opgenomen en zichtbaar in het beheersysteem. Aan elke geregistreerde boom hangt een boompaspoort met algemene gegevens over standplaats, soort, jaar van aanplant etc. Deze geregistreerde bomen worden volgens het beleid, jaarlijks of om de 4 jaar gecontroleerd en afhankelijk van deze boomveiligheidscontrole gesnoeid of gekapt. De boomveiligheidscontroles en eventuele opvolging ervan (kap of snoei) wordt ook in het betreffende paspoort van de geregistreerde boom opgenomen. Op deze manier is de gehele onderhoudscyclus van een boom inzichtelijk. De beheerdata wordt steeds meer up to date waardoor afhankelijk van soort, ziektes en aantastingen, standplaats en theoretische levensduur een kostenprognose is opgesteld tot 2060. De bedragen uit deze prognoses zijn enkel vervangingsbedragen. Binnen het vakgebied bomen rekenen we namelijk niet met groot onderhoud. Het dagelijks onderhoud (snoeien, verwijderen stamschot en bijmaaien) is niet meegenomen in de nota Onderhoud Openbare Ruimte.

Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek (zit voornamelijk in de BVC-inspecties) Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 | Bomen | Gemeente Zoetermeer | 4 van 9

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Bijlage 5

Uitwerking openbare verlichting

Totale vervangingswaarde: € 60.745.000,00

HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal VV-waarde X € 1.000 Masten Mast 4 meter 13.195 6.679 Mast 6 meter 9.499 5.495 Mast 8 meter 3.216 2.907 Mast 10 meter 821 880 Mast decoratief 497 1.108 Armaturen Armaturen t/m 6 meter Armaturen > 6 meter Armaturen decoratief

20.863 7.251 538

8.800 5.680 616

Kabels

850.000

25.326

Kasten STATUS

630

3.253

LEVENSDUREN Masten Mast 4 meter Mast 6 meter Mast 8 meter Mast 10 meter Mast decoratief

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar

40 40 40 40 50

Armaturen Armaturen t/m 6 meter Armaturen > 6 meter Armaturen decoratief

Jaar Jaar Jaar

23 23 23

Kabels

Jaar

Kasten Jaar 50 TOTSTANDKOMING EENHEIDSPRIJS De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn aan de hand van nacalculaties/ervaringen, in samenspraak met de specialisten tot stand gekomen. (prijspeil 2022)

Alle objecten die vallen onder openbare verlichting zijn zo goed als allemaal in beeld en zijn van gegevens voorzien in het beheersysteem. De typering voor verdere doorrekening is hierboven terug te vinden. Binnen het vakgebied openbare verlichting rekenen we in de nota Onderhoud Openbare Ruimte alleen met vervangingsbudgetten en dus geen groot onderhoud. Dagelijks onderhoud is (net zoals bij de andere kapitaalgoederen) niet meegenomen in de doorrekening. Uit de gegevens is op te maken dat de kabels de hoogste vervangingswaarde heeft. De vervanging hiervan is dan ook terug te zien in de oplopende cijfers rondom de jaren 2050.

Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Sloopkosten Materiaalkosten Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 | Openbare Verlichting | Gemeente Zoetermeer | 5 van 9 Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Bijlage 6

Uitwerking water

Totale vervangingswaarde: € 49.247.000,-

HOEVEELHEDEN Water Beschoeiing NVO Onderwaterbeschoeiing Damwand Kade Glooiing Palenrij Baggeren Vervangen zand Noord Aa STATUS

m1 m1 m1 m1 m1 m1 m1 m2 per 10 jaar € per 10 jaar

LEVENSDUREN Water Beschoeiing NVO Onderwaterbeschoeiing Damwand Kade Glooiing Palenrij Baggeren Vervangen zand Noord Aa

128.785 16.405 2.515 11.825 12.081 42.024 3.619 384.276

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar

40 40 40 80 80 40 40 10 10

200.000 TOTSTANDKOMING EENDHEIDSPRIJS

Onder het vakgebied water vallen de kosten: beschoeiingen/natuurvriendelijke oevers, baggeren van watergangen en het vervangen van het zand van Noord Aa (eens in 10 jaar). Alle oevers zijn enige tijd geleden visueel geïnspecteerd. Aan de hand van deze inspectie is een programma opgesteld van (meest slechte) oevers die vervangen dienen te worden. Daarnaast is het Waterschap een project gestart (ons Blauwe Goud) waarbij zij van plan zijn natuurvriendelijke oevers aan te leggen. Qua financiering kan daarom worden aangehaakt en zal samen worden opgetrokken in de uitvoering.

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn in samenspraak met specialisten, aan de hand van nacalculatie (uit recente prijsopgaven Glijnis) tot stand gekomen. Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Tijdelijke verkeersmaatregelen; Sloopkosten Materiaalkosten

Vanwege het feit dat binnen dit vakgebied wordt gerekend met groot onderhoud & vervanging, zijn twee afbeeldingen met grafieken weergegeven. Het vervangen van de bestaande beschoeiing naar natuurvriendelijke oevers, (of in sommige gevallen, indien niet mogelijk; harde beschoeiing) en het vervangen van het zand (eens in de 10 jaar) van het strand Noord AA, vallen onder vervangingsbudget. Het baggeren val daarentegen onder groot onderhoud. Dit zal jaarlijks neerkomen op €122.968,32. Het dagelijks onderhoud is niet meegenomen in de doorrekening.

Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 | Water | Gemeente Zoetermeer | 6 van 9

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Bijlage 7

Uitwerking spelen

Totale vervangingswaarde: € 12.875.000,00

HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal Speelelementen Klein Middel Groot Speelplekken Waterspeelplaats Natuurspeelplaats Ondergronden STATUS

Stuks Stuks Stuks

VV-waarde X € 1.000 846 2.881 345 4.700 78 3.188

Stuks Stuks m2

2 8 12.250

163 272

LEVENSDUREN Speelelementen Klein Middel Groot

Jaar Jaar Jaar

20 20 20

Speelplekken Waterspeelplaats Natuurspeelplaats

Jaar Jaar

20 20

Ondergronden Jaar TOTSTANDKOMING EENHEIDSRPIJS

1.669

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn in samenspraak met specialisten tot stand gekomen. (prijspeil 2022)

Onder het vakgebied spelen vallen de speelelementen, speelplekken en ondergronden. Bovenstaande onderdelen worden alleen vervangen (of dagelijks onderhoud) en vallen dus onder het vervangingsbudget. Er zijn enorm veel gegevens beschikbaar (vanwege veiligheidsregels) van elk speelelement. Dit maakt het vooral lastig om gegevens te typeren en door te rekenen. Mede hierdoor is gekozen voor een globale indeling, zoals boven te zien.

Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Sloopkosten Materiaalkosten

Zoals in de grafiek en tabel te zien zijn, zal het bedrag van 2023 tot 2063 steeds hetzelfde zijn. Dit is omdat het hier niet zo is dat bij vervanging hetzelfde areaal terugkomt, vaak wordt een speelplaats opnieuw ingericht. Elke 20 jaar komt hier de cyclus terug en door met een gemiddelde over de 20 jaar te rekenen hou je het goed verdeeld over de jaren.

Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026| Spelen | Gemeente Zoetermeer | 7 van 9

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Bijlage 8

Uitwerking VRI’s

Totale vervangingswaarde: €16.271.000,VRI’s

HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal VRI-drager Aanvraagpaal Unimast Zweepmast Portaal Pollers Staanders VRI-lantaarn 1 licht / oog / speciaal 2 licht 3 licht Onderlicht Drukknop Wachttijdvoorspeller Rateltikker VRI-kabels Strekkende meters VRI-lussen Strekkende meters VRI-automaat Automaat Software (back-up regeling) STATUS

VV-waarde X € 1.000

97 312 79 43 9 51

62 259 1.642 1.788 488 768

126 207 701 47 274 31 80

190.139

437 230 972 59 49 43 44

5.271

23.673

40 41

984

1.940 1.235

LEVENSDUREN VRI-drager Aanvraagpaal Unimast Zweepmast Portaal Poller Staanders

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar

15 30 45 45 10 45

VRI-lantaarn 1 licht / oog / speciaal 2 licht 3 licht Onderlicht Drukknop Wachttijdvoorspeller Rateltikker

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar

15 15 15 15 15 15 15

VRI-kabels Strekkende meters

Jaar

VRI-lussen Strekkende meters

Jaar

VRI-automaat Automaat Software (back-up regeling)

Jaar Jaar

15 15

De gehanteerde eenheidsprijzen en levenscycli zijn aan de hand van nacalculaties/ervaringen, in samenspraak met de specialisten tot stand gekomen. (prijspeil 2022)

Alle objecten zoals hierboven benoemd zijn opgenomen in het beheersysteem. Binnen de asset verkeersregelinstallaties rekenen we in de nota kapitaalgoederen alleen met vervangingsbudgetten en dus geen groot onderhoud. Dagelijks onderhoud is (net zoals bij de andere assets) niet meegenomen in de doorrekening. Een belangrijk aandachtspunt is de overgang op I-VRI (intelligente VRI), er is in de doorrekening vanuit gegaan dat hiernaartoe ‘wordt overgestapt’. Argumentatie hiervoor is dat het onvermijdelijk is, gezien de technologische ontwikkelingen die vandaag de dag spelen.

Onderstaande onderdelen zijn wel meegenomen in de eenheidsprijs: VAT-kosten (voorbereiding/administratie/toezicht); Tijdelijke verkeersafzettingen Verkeersregelaars (+15%) Sloopkosten Materiaalkosten Kosten Onderstaande onderdelen zijn niet meegenomen in de eenheidsprijs: Voorgaand onderzoek Kosten voor ontwerp Kosten m.b.t. vergunning BTW Onvoorzien

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 | Verkeersregelinstallaties | Gemeente Zoetermeer | 8 van 9 Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Bijlage 9

Straatmeubilair

Totale vervangingswaarde: € 4.520.000,STRAATMEUBILAIR

HOEVEELHEDEN + VERVANGINGSWAARDE Aantal Fietsoverkappingen R-net Stadshart R-nethaltes Bewegwijzering Portalen bewegwijzering Portaalborden Vlaggewegwijzer (fiets) Diversen masten Diversen borden STATUS

LEVENSDUREN Fietsoverkappingen R-net Stadshart R-nethaltes

VV-waarde X € 1.000 6 2 9

33 33 319 328 278

153 51 230

Bewegwijzering Portalen bewegwijzering Portaalborden Vlaggewegwijzer (fiets) Diversen masten Diversen borden TOTSTANDKOMING EENHEIDSPRIJS

1.909 119 112 1.030 916

Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026| Straatmeubilair | Gemeente Zoetermeer | 9 van 9 Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026

Jaar Jaar Jaar

20 20 20

Jaar Jaar Jaar Jaar Jaar

40 20 20 40 20

Bijlage 10

Beleidsstukken Openbare Ruimte

Hieronder een overzicht van de bestaande beleidsnota’s, met datum van vaststelling en geldigheid. Nota

Toelichting

Documenten

Vastgesteld

Geldigheid

Collegebeleid 2022-2026

Coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’

Coalitieakkoord gemeente Zoetermeer 2022-2026

2022

2026

Kwaliteitscatalogus: onderhoudskwaliteit niveau A, B en C

In de kwaliteitscatalogus zijn de verschillende onderhoudsniveaus voor alle onderdelen van de openbare ruimte met foto's weergegeven. U ziet onderscheid in niveau A, B en C. De afgesproken onderhoudskwaliteit is niveau C voor alle woonwijken van de stad, niveau B voor de winkelcentra en bedrijventerreinen. Deze nota is tot stand gekomen door nauwe samenspraak met verschillende betrokkenen. Het belangrijkste daarbij waren de basisschoolkinderen waarmee rond gegaan werd in hun wijk en die enquêtes hebben ingevuld over speelruimte. Ook jongeren en bewoners zijn bevraagd over hoe zij speelruimte in Zoetermeer ervaren. Het beleidsplan voor de openbare verlichting is gedateerd. Het beleid is aangevuld met de LED-transitie, zoals verwoord in

Kwaliteitscatalogus openbare ruimte

2016

Zoetermeer speelruimteplan 20162026. Ruimte geven!

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=387c7cbb-3152-44f0-808d-b3cbecd320aa