Bijlage 1 - Kadernotitie Onderwijshuisvesting gemeente Zoetermeer ‘Primair en Speciaal onderwijs’

Zoek, op basis van een afwegingskader, naar alternatieven om de opvang langjarig te kunnen garanderen. Denk daarbij ook aan locaties nabij de school;

Actiepunten: ▪

Gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties ontwikkelen gezamenlijk een afwegingskader waarin de realisatie van extra capaciteit voor opvang als gevolg van groei (en krimp) kan worden getoetst.

www.icsadviseurs.nl

23/28

Huurtarieven De gemeente en schoolbesturen hanteren verschillende tarieven voor het verhuren van leegstaande onderwijsruimte (aan kinderopvang). De gemeente hanteert een bedrag per lokaal en het schoolbestuur vraagt een vergoeding voor de exploitatielasten. Om ongelijke concurrentie te voorkomen is er behoefte aan een transparant en eenduidig verhuurbeleid. Actiepunten: ▪ ▪

Inzicht verkrijgen in de huidige verhuurafspraken van de gemeente en schoolbesturen; Opstellen van een eenduidig en uniform verhuurbeleid in geval van leegstand.

Buitenschoolse opvang – dubbel gebruik Voor buitenschoolse opvang wordt doorgaans ingezet op dubbel gebruik, ook wel volgtijdelijk gebruik genoemd. Dit houdt in dat de ruimte buiten de reguliere lestijden van de school gebruikt worden door derden. Het schoolbestuur verhuurt in dit geval de ruimte aan de opvangpartner. Aandachtspunt hierbij zijn de eisen van de GGD. Bij dubbel gebruik zijn de huurtarieven doorgaans gunstiger omdat het geen ‘eigen’ ruimte betreft. Toch brengt dubbel gebruik ook knelpunten met zich mee. Dubbel gebruik vraagt bijvoorbeeld om meer afstemming met de school over zaken als de inrichting en de overdracht. Uitgangspunten: ▪ ▪

Bij het realiseren van IKC’s wordt ingezet op het optimaal benutten van (binnen- en buiten)ruimten binnen het IKC door o.a. dubbel gebruik van ruimte of aparte ruimten ten behoeve van buitenschoolse opvang; Wijzigingen in het (dubbel)gebruik dienen zo veel mogelijk binnen het schoolgebouw te worden opgelost.

www.icsadviseurs.nl

24/28

Bijlage – Actiepuntenlijst kadernotitie Thema

Actiepunt

Groei

Ten behoeve van de planvorming is er inzicht in de beoogde woningbouwontwikkelingen en gevolgen voor de leerling prognoses. Vanwege de onzekerheid van woningbouwontwikkelingen en het beoogde effect van ‘Zoetermeer 2040’ en de gevolgen daarvan op leerling prognoses worden in de planvorming verschillende scenario’s uitgewerkt (in overleg met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties). Op het moment dat voor nieuwe ontwikkelingen grondposities noodzakelijk zijn, welke niet in eigendom zijn van de gemeente, zal de gemeente vroegtijdig in overleg treden met eigenaren van geschikte grondposities. De realisatie en het gebruik van multifunctionele ‘Meerpunt ruimte’ bij scholen wordt geëvalueerd. Onderzoek de consequenties van de wetswijziging voor de invulling van het bewegingsonderwijs. Onderzoek de mogelijkheden voor het realiseren van een Vervangingsfonds voor het bewegingsonderwijs (gymzalen) in lijn met het Vervangingsfonds voor schoolgebouwen. Toevoegen en integreren visie op het voortgezet onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. Indien ‘Zoetermeer 2040’ door de gemeenteraad wordt vastgesteld, dient te worden onderzocht in hoeverre dit aanpassing van deze kadernotitie vraagt. Onderzoeken of (en hoe) de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Zoetermeer moet worden aangepast als gevolg van deze kadernotitie.

Gemeente en schoolbesturen gaan in gesprek over het verkennen van nieuwe normen (aantal m² per kind, afstand tot school, etc.) voor onderwijshuisvesting. Gemeente en schoolbesturen monitoren de ontwikkeling van hybride leren en bespreken de eventuele gevolgen voor de visie op onderwijs en onderhuisvesting. Bij elk (nieuw) project worden de aanwezige en beoogde maatschappelijke wijkfuncties geïnventariseerd. Onderzoek de mogelijkheden van het koppelen van maatschappelijke functies in of nabij de school. Betrek bij het proces alle gemeentelijke en externe belanghebbenden. Onderzoek geschikte manieren van modulair bouwen. Onderzoek of het mogelijk is een bepaalde mate van standaardisatie van onderwijshuisvesting te creëren. Onderzoek of ten behoeve van modulair bouwen of standaardisatie andere aanbestedingsvormen van meerwaarde kunnen zijn. De gevolgen van gebiedsontwikkelingen en demografische samenstelling worden voor onderwijshuisvesting en kinderopvang in kaart gebracht om passende huisvesting te kunnen realiseren. In het IHP wordt de behoefte aan en eventuele kosten voor tijdelijke huisvesting in beeld gebracht. Voor vervangende nieuwbouw of kleinschalige renovaties van 2e generatie schoolgebouwen dienen specifieke doelstellingen te worden geformuleerd, waarbij het effect op het Vervangingsfonds onderzocht moet worden.

Het energieverbruik van alle schoolgebouwen wordt gemonitord. Gemeente en schoolbesturen maken afspraken over de wijze waarop dit gebeurt.

Groei

Groei

Passend onderwijs Bewegingsonderwijs Bewegingsonderwijs

Visie op onderwijs Visie op onderwijs

Visie op onderwijs

Visie op onderwijs

Visie op onderwijs

Integrale wijkbenadering Integrale wijkbenadering Integrale wijkbenadering Modulair bouwen Modulair bouwen Modulair bouwen Inspelen op groei

Tijdelijke huisvesting tijdens de bouw Duurzame energie

Duurzame energie

www.icsadviseurs.nl

25/28

Aardgasvrij Circulariteit

Gezond binnenklimaat

Klilmaatadaptief Schoolgebouwen: 1e generatie Schoolgebouwen: 1e generatie

Schoolgebouwen: 2e generatie Vervangingsfonds Vervangingsfonds Realisatie projecten Realisatie projecten

Bijdrage gemeente Bijdrage schoolbesturen Bijdrage schoolbesturen

Subsidie en additionele financiering Subsidie en additionele financiering Inspelen op groei

www.icsadviseurs.nl

Onderzoeken of en onder welke voorwaarden de gemeente kan bijdragen aan het aardgasvrij maken van 2e generatie schoolgebouwen. Onderzoeken of en onder welke voorwaarden de gemeente kan bijdragen aan circulair bouwen (bij vervangende nieuwbouw of kleinschalige renovaties). Voor alle 2e generatie schoolgebouwen wordt een ondergrens vastgesteld voor de prestaties ten aanzien van het binnenklimaat. Bij alle 2e generatieschoolgebouwen wordt een scan uitgevoerd waaruit volgt of ze aan deze ondergrens voldoen. Hierbij dient ook rekening te worden gehouden met de specifieke eisen t.a.v. binnenklimaat voor opvanglocaties. Indien een schoolgebouw onder de ondergrens scoort, worden maatregelen voorgesteld en de bijbehorende kosten inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan wordt een actieplan geformuleerd (inclusief kostenverdeling) en opgenomen in het IHP 2026-2030. Voorgestelde maatregelen sluiten zoveel mogelijk aan op natuurlijke momenten uit het meerjarenonderhoudsplan en wijkgerichte plannen (zoals de transitievisie warmte). Onderzoeken of en onder welke voorwaarden de gemeente aanvullend kan bijdragen het realiseren klimaatadaptieve onderwijshuisvesting; Onderzoeken hoe bij 1e generatie schoolgebouwen versneld vervangende nieuwbouw kan worden gerealiseerd. Nadat vervangende nieuwbouw is gerealiseerd, is na ca. 25 jaar een kleinschalige renovatie beoogd.

De ambitie en investering ten aanzien van deze kleinschalige renovatie dient te worden bepaald. Hierbij dient tevens de koppeling te worden gemaakt met de jaarlijkse bijdrage van de schoolbesturen. Voor vervangende nieuwbouw of kleinschalige renovaties van 2e generatie schoolgebouwen dienen specifieke doelstellingen te worden geformuleerd, waarbij het effect op het Vervangingsfonds onderzocht moet worden. Uitvoeren van een onderzoek naar het effect van de marktwerking op de stichtingskosten. Uitgangspunten ten aanzien van investeringsbedragen in het Vervangingsfonds herijken op basis van resultaten uit het onderzoek. Gemeente en schoolbesturen maken afspraken over welke index gevolgd gaat worden bij het jaarlijks indexeren van de normvergoeding. Er wordt ten behoeve van nieuwbouwprojecten een standaard demarcatielijst opgesteld, waarin helder staat aangeven welke zaken uit de normvergoeding worden bekostigd en welke zaken voor rekening van het schoolbestuur (of opvangorganisatie) komen. Onderzoek of het Vervangingsfonds voldoende middelen bevat om ook de aanvullende ambities te realiseren of dat een extra bijdrage nodig is. Gemeente en schoolbesturen maken concrete afspraken over de bijdrage van schoolbesturen en de bijbehorende voorwaarden.

De aannames uit het onderzoek van DWA dienen te worden getoetst aan de praktijk (werkelijk verbruik) en de gemaakte afspraken, indien nodig, hierop aangepast. Gemeente en schoolbesturen maken heldere afspraken over het aanvragen van de SDE-subsidie en het, bij toekenning, overmaken van de subsidie aan de gemeente door het schoolbestuur. Houdt het verkrijgen van subsidies (met name de SDE) in de gaten en stel de uitgangspunten in het investeringsbeleid, indien nodig, hierop aan In het IHP dient inzichtelijk te worden gemaakt wanneer waar welke groei wordt verwacht. De mogelijke groei van het aantal leerlingen moet, in overleg met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties, worden vertaald naar scenario’s voor aanvullende onderwijscapaciteit per wijk (inclusief financiële vertaling).

26/28

Inspelen op groei Inspelen op groei Investeren en exploiteren van IKC’s

Investeren en exploiteren van IKC’s Investeren en exploiteren van IKC’s

Investeren en exploiteren van IKC’s Investeren en exploiteren van IKC’s Investeren en exploiteren van IKC’s Investeren en exploiteren van IKC’s

www.icsadviseurs.nl

Het voorkeursscenario wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Ook de effecten op de behoefte aan capaciteit voor kinderopvang (en eventueel andere voorzieningen) dienen inzichtelijk te worden gemaakt. De eigendomssituatie van schoolgebouwen (IKC’s) is niet overal uniform geregeld. Gemeente en schoolbesturen maken afspraken over de gewenste eigendomssituatie bij schoolgebouwen (IKC’s) en dragen waar nodig het eigendom over. Er worden er gezamenlijk uitgangspunten geformuleerd die de knelpunten bij het realiseren van bredere voorzieningen oplossen. De gemeente werkt verder aan het opstellen van standaarddocumenten (o.a. samenwerkings- en intentieovereenkomst en eigendomssituatie) bij het ontwikkelen van nieuwe schoolgebouwen (IKC’s). In deze modellen worden transparante (basis)afspraken gemaakt tussen gemeente, schoolbesturen, opvangorganisaties (of andere gebruikers) en is er ruimte voor maatwerk afspraken; Gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties werken aan afspraken om het exploiteren van schoolgebouwen (IKC’s) op een meer uniforme wijze te verrekenen. Gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties ontwikkelen gezamenlijk een afwegingskader waarin de realisatie van extra capaciteit voor opvang als gevolg van groei (en krimp) kan worden getoetst. Inzicht verkrijgen in de huidige verhuurafspraken van de gemeente en schoolbesturen.

Opstellen van een eenduidig en uniform verhuurbeleid in geval van leegstand;.

27/28

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee. Colofon Datum: Auteur(s): Gereviewd door:

23 september 2020 Maarten Groenen

info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

www.icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl

28/28 Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV