Bijlage 1 - GEWIJZIGDE Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................2 Rekening in één oogopslag ..............................................................................................................................................................................................................8 Feiten en cijfers ..............................................................................................................................................................................................................................14 Samenvattend resultaat .................................................................................................................................................................................................................15 Jaarverslag .....................................................................................................................................................................................................................................22 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

............................................................................................................................................................23 Programma 2 Samen leven en ondersteunen................................................................................................................................................................................45 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ..........................................................................................................................................................................62 Programma 4 Vrije tijd ....................................................................................................................................................................................................................80 Programma 5 Veiligheid .................................................................................................................................................................................................................90 Programma 6 Dienstverlening en participatie ..............................................................................................................................................................................107 Programma 7 Inrichting van de stad

............................................................................................................................................................................................113 Overhead......................................................................................................................................................................................................................................126 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................130 VPB ..............................................................................................................................................................................................................................................133 Paragrafen....................................................................................................................................................................................................................................134

2

Paragraaf 1 Lokale heffingen ...................................................................................................................................................................................................135 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..........................................................................................................................................................141 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................................................................................................................................149 Paragraaf 4 Financiering ..........................................................................................................................................................................................................157 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................................................................................163 Paragraaf 6 Wet open overheid ...............................................................................................................................................................................................174 Paragraaf 7 Verbonden Partijen

...............................................................................................................................................................................................175 Paragraaf 8 Grondbeleid ..........................................................................................................................................................................................................181 Paragraaf 9 Zoetermeer 2040 ..................................................................................................................................................................................................186 Jaarrekening.................................................................................................................................................................................................................................189 Het overzicht van baten en lasten ............................................................................................................................................................................................190 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .....................................................................................................................................................................193 Rechtmatigheid

....................................................................................................................................................................................................................193 Rechtmatigheidsverantwoording ......................................................................................................................................................................................200 Toelichting verschillen tussen de begroting na wijziging en de rekening per programma ...............................................................................................203 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie ..............................................................................................................................................203 Financieel overzicht Programma 1 ...................................................................................................................................................................................203 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren, verschillenverklaring .........................................................................................................205 3

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs, verschillenverklaring ..........................................................................................................................206 Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat, verschillenverklaring ...........................................................................206 Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid, verschillenverklaring .....................................................................................................................207 Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie, verschillenverklaring .............................................................................................................207 Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan, verschillenverklaring ................................................................................................208 Programma 2 Samen leven en ondersteunen ..................................................................................................................................................................210 Financieel overzicht Programma 2 ...................................................................................................................................................................................210 Doelstelling 2.1

Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp, verschillenverklaring .........................................................211 Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen, verschillenverklaring .......................................................................212 Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden, verschillenverklaring ............................................................................................214 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ............................................................................................................................................................215 Financieel overzicht Programma 3 ...................................................................................................................................................................................215 Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling, verschillenverklaring .....................................................................................................................217 Doelstelling 3.2 Behouden aantrekkelijke & veilige openbare ruimte, verschillenverklaring ............................................................................................218 Programma 4 Vrije tijd

......................................................................................................................................................................................................221 Financieel overzicht Programma 4 ...................................................................................................................................................................................221 Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en sportvoorzieningen, verschillenverklaring ..........................................................222 Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad, verschillenverklaring ..................................................................................................................................223 4

Programma 5 Veiligheid ...................................................................................................................................................................................................224 Financieel overzicht Programma 5 ...................................................................................................................................................................................224 Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning, verschillenverklaring ..........................................................................................................225 Doelstelling 5.2 Bevorderen /behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk, verschillenverklaring ...............................................................................225 Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad, verschillenverklaring ............................................................................................................................226 Programma 6 Dienstverlening en participatie ..................................................................................................................................................................227 Financieel overzicht Programma 6

...................................................................................................................................................................................227 Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid, verschillenverklaring ............................................................................................................................228 Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie, verschillenverklaring ............................................................................................................................229 Programma 7 Inrichting van de stad ................................................................................................................................................................................231 Financieel overzicht Programma 7 ...................................................................................................................................................................................231 Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder, verschillenverklaring ...........................................................................233 Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio, verschillenverklaring ...................................................................234 Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit

van gebouwde omgeving en publieke ruimte, verschillenverklaring .....................................................................237 Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid, verschillenverklaring ...................................................................237 Doelstelling 7.5 Overige, verschillenverklaring .................................................................................................................................................................238 Overhead ..........................................................................................................................................................................................................................239 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ....................................................................................................................................................241 5

VPB ..................................................................................................................................................................................................................................244 Overzicht van de aanwending van het begrotingsbedrag voor onvoorzien ......................................................................................................................245 Het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting ..........................................................................................................................................245 Overzicht incidentele baten en lasten en structureel rekeningsresultaat .........................................................................................................................245 Overzicht van topinkomens ..............................................................................................................................................................................................262 Balans ......................................................................................................................................................................................................................................264 Toelichting op de balans

..........................................................................................................................................................................................................266 Activa ....................................................................................................................................................................................................................................266 Vaste activa ......................................................................................................................................................................................................................266 Vlottende activa ................................................................................................................................................................................................................270 Passiva .................................................................................................................................................................................................................................278 Vaste passiva ...................................................................................................................................................................................................................278 Vlottende passiva

.............................................................................................................................................................................................................296 Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen buiten de balanstelling ........................................................................................................................300 Toelichting niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen ...............................................................................................................304 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.................................................................................................................................................................306 Bijzondere gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................................................................................................315 SiSa (Single information Single audit) ......................................................................................................................................................................................316 6

Overzicht taakvelden ................................................................................................................................................................................................................346 Overige gegevens ....................................................................................................................................................................................................................348 Bijlagen.........................................................................................................................................................................................................................................349 Bijlage 1 Afkortingen en begrippen ..........................................................................................................................................................................................350 Bijlage 2 Staat van de gemeente .............................................................................................................................................................................................357 Bijlage 3 Verbonden partijen ....................................................................................................................................................................................................358 Bijlage 4

Verplichte indicatoren ................................................................................................................................................................................................376 Bijlage 5 Productieverklaringen jeugd en Wmo-nieuw .............................................................................................................................................................377 Bijlage 6 College producten, kosten en prestatie .....................................................................................................................................................................378 Inleiding Bijlage college ........................................................................................................................................................................................................378 Programma 1 Onderwijs, economie en Arbeidsparticipatie .................................................................................................................................................378 Programma 2 Samen leven en ondersteunen ......................................................................................................................................................................386 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

................................................................................................................................................................392 Programma 4 Vrije tijd ..........................................................................................................................................................................................................398 Programma 5 Veiligheid .......................................................................................................................................................................................................408 Programma 6 Dienstverlening en participatie ......................................................................................................................................................................413 Programma 7 Inrichting van de stad ....................................................................................................................................................................................418

7

Rekening in één oogopslag

8

9

10

11

12

13

Feiten en cijfers Inwoners Zoetermeer (1)

Per 1-1-'26

Per 1-1-'25

Werkgelegenheid Zoetermeer (3)

Per 1-1-'26

Per 1-1-'25 12.475

Aantal inwoners

130.833

129.852

Aantal bedrijven

Pas in juni bekend

Aantal woningen (2)

58.674

58.213

Aantal arbeidsplaatsen

Pas in juni bekend

57.628

Gemiddeld aantal personen per woning

2,23

2,23

Waarvan aantal banen ICT-sector (4)

Pas in juni bekend

2.469

Oppervlakte gemeente (in ha)

3.705

3.705

Beroepsbevolking Zoetermeer (5)

Per 1-1-'26

Per 1-1-'25

Werkloosheid Zoetermeer

Per 1-8-'25

Per 1-8-'24

Beroepsbevolking (aantal personen)

74.067

73.367

Aantal geregistreerde werkzoekenden (6)

5.894

5.892

Werkloosheidspercentage (7)

4,1%

3,8%

1 Bron: BRP 1-1-2026. 2 Bron: BAG 1-1-2026. 3 Bron: Werkgelegenheidsregister Haaglanden 2016-2025. De peildatum van de meest recente gegevens in dit register is 1-1-2024. Het weergegeven aantal betreft het aantal vestigingen. De aantallen zijn voorlopig en onder voorbehoud van registratie-/ systeemfouten. Cijfers over voorgaande jaren kunnen met terugwerkende kracht zijn gewijzigd. 4 Bron: Werkgelegenheidsregister Haaglanden 2016-2025. Totaal aantal arbeidsplaatsen in SBI-bedrijfsklasse 62 (“Dienstverlenende activiteiten op het gebied van informatietechnologie”). De aantallen van het voorgaande jaar kunnen met terugwerkende kracht zijn gecorrigeerd. 5 Bronnen: BRP en CBS Statline. De beroepsbevolking volgens de ILO-definitie bestaat uit de werkzame plus de werkloze 15- t/m 74-jarigen. Dit is een schatting, berekend als het aantal 15- tot 75-jarigen in Zoetermeer, vermenigvuldigd met 76,30% (het aandeel van de beroepsbevolking in heel Nederland t.o.v. alle 15- tot 75-jarigen in Nederland (in 2025Q3)). Het CBS berekent zelf weliswaar ook de beroepsbevolking van Zoetermeer, maar die cijfers zijn minder recent (het meest recente cijfer gaat over 2024). 6 Het gaat om het aantal geregistreerde werkzoekenden zonder dienstverband. Bron: UWV, peildatum 1 oktober 2025. 7 Bron: CBS Statline. Het werkloosheidspercentage is het gemiddelde van een heel kalenderjaar.

14

Samenvattend resultaat 2025: Samen doen wat nodig is In het laatste jaar van de bestuursperiode 2022–2026 hebben we samen met inwoners, partners en de gemeenteraad mooie stappen gezet en toegewerkt naar onze visie Zoetermeer 2040. Een belangrijke mijlpaal in 2025 was de vaststelling van het volkshuisvestingsprogramma Stad in Balans. Daarmee hebben we vastgelegd hoe de verdeling van woningen over de stad eruit komt te zien en welke type woningen in welke wijken passend zijn. De ontwikkeling van de stad werd ook concreet zichtbaar: in gebieden zoals Entree en de Binnenstad zijn stappen gezet. De ruimtelijke strategie geeft richting aan keuzes en helpt bepalen hoe Zoetermeer de komende jaren op een evenwichtige manier kan doorgroeien. Daarnaast hebben we kansen benut om de ontwikkeling van de stad te versterken. Zo hebben we samen met partners uit de New Town Alliantie een regiodeal van €10 miljoen toegekend gekregen. De wijkgerichte aanpak kreeg verder vorm binnen het programma Sociale Innovatie. In meerdere wijken is gestart met een werkwijze waarbij ondersteuning dichter bij inwoners wordt georganiseerd. Ook op het gebied van bestaanszekerheid zijn belangrijke resultaten geboekt. Vanuit onderzoek en een participatietraject met inwoners en maatschappelijke partners is toegewerkt naar de Actieagenda Bestaanszekerheid.

Hiermee verbeteren we onze dienstverlening op het gebied van bereik van regelingen, de manier waarop inwoners worden benaderd en de inzet op het voorkomen van schulden. Verder zijn er duidelijke stappen gezet die de basis vormen voor de inhoud van het nieuwe beleidsstuk Manifest Fysieke Toegankelijkheid, waarmee fysieke toegankelijkheid wordt geborgd binnen de gemeentelijke organisatie. Het Manifest besteedt aandacht aan onder andere het verbeteren van de toegankelijkheid van openbare gebouwen en de openbare ruimte. Toelichting / analyse Resultaat 2025 In 2025 heeft de gemeente € 569 miljoen uitgegeven en € 594 miljoen ontvangen (inclusief extra toevoegingen en onttrekkingen aan reserves). Rekening houdend met de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves komt het resultaat uit op € 25,2 miljoen (positief). Wanneer we de onttrekkingen aan de reserves (€ 20 mln.) niet in het resultaat betrekken, zien we dat er een beperkt positief resultaat is behaald van € 5,2 miljoen. Hoewel dit beeld positief lijkt, wordt het resultaat grotendeels verklaard door incidentele rijksbijdragen, uitgestelde werkzaamheden en tijdelijke financiële meevallers. Landelijke ontwikkelingen, zoals de druk op middelen uit het gemeentefonds en stijgende uitvoeringskosten, vragen om duidelijke prioriteiten en concrete keuzes in wat we wel en niet doen.

Tegelijkertijd hebben we in 2025 laten zien dat we in staat zijn om, ook onder deze omstandigheden, stappen te zetten in de ontwikkeling van de stad en de ondersteuning van onze inwoners. De resultaten van 2025 geven vertrouwen dat we, ondanks de uitdagingen, blijven bouwen aan een sterk en toekomstbestendig Zoetermeer. 15

Leeswijzer Het college legt elk jaar tijdens het resultatendebat verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Dit gebeurt op basis van de jaarstukken. De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Een groot deel van de opgenomen informatie is verplicht voorgeschreven vanuit wetgeving. De Gemeentewet schrijft voor dat elke gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Het jaarverslag Het jaarverslag begint met de programmaverantwoording. Hierin legt het college verantwoording af over de beleidsmatige resultaten in 2025. Voor de programmaverantwoording is het bij de Programmabegroting 2025-2028 vastgestelde beleid het uitgangspunt. De gemeente Zoetermeer heeft zeven programma’s. In deze programma’s wordt ingegaan of de beoogde maatschappelijke effecten en doelstellingen zijn bereikt in 2025. Vanuit het BBV worden daarnaast overzichten voorgeschreven: Het overzicht van de kosten van de overhead, het overzicht algemene dekkingsmiddelen en Vennootschapsbelasting (VPB). Ook de paragrafen, zoals opgenomen in deze Jaarstukken, zijn verplicht.

De jaarrekening De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop, de rechtmatigheidsverantwoording, de balans en de toelichting daarop, de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de bijzondere gebeurtenissen na balansdatum, overige gegevens en een aantal bijlagen. Over onderwerpen, waarbij gedurende het jaar is gebleken dat er een afwijking op de begroting is ontstaan, is de raad geïnformeerd via de Tussenberichten (TB1 en TB2). Deze afwijkingen zijn verwerkt als ‘begrotingswijziging’. Ook is de raad in december geïnformeerd over grote of bijzondere afwijkingen na het Tweede Tussenbericht in het memo Financiële afwijkingen na Tweede Tussenbericht 2025. De accountantscontrole is met name gericht op het jaarrekeninggedeelte. De accountant controleert of de administratie van de gemeente aansluit bij de jaarrekening en of aan alle regelgeving over verslaggeving en rechtmatigheid is voldaan. Als gevolg van rechtstreekse onttrekking van informatie uit het financiële systeem van de gemeente kunnen kleine afrondingsverschillen in de tabellen voorkomen.

16

Exploitatieresultaat

Toelichting exploitatieresultaat In bovenstaande tabel komt het rekeningresultaat (het verschil tussen werkelijke baten en lasten) naar voren van € 25,2 mln. positief. In de gewijzigde begroting 2025 was een begroot negatief saldo (na wijziging) van € 0,6 mln. opgenomen. Het verschil tussen de verwachting en het in de jaarstukken gemelde resultaat bedraagt afgerond € 25,8 mln. positief. De raad is in december via het memo 'Financiële afwijkingen na het Tweede Tussenbericht 2025' geïnformeerd over aanvullende, grote of bijzondere afwijkingen na het Tweede Tussenbericht, die per saldo € 17,1 mln. voordelig uitvallen. Per saldo geeft de jaarrekening - ten opzichte van de eerdere verwachting - een financieel voordeligere uitkomst van € 8,1 mln. De hoofdlijn van deze voordeligere uitkomst is toegelicht in het eerste hoofdstuk van de jaarstukken. En in meer detail in het onderdeel jaarrekening. In onderstaande tabel duiden we op hoofdlijn het resultaat ten opzichte van de verwachting in 2025. Geplande activiteiten die niet uitgevoerd konden worden beïnvloeden het resultaat. In de duiding van het resultaat wordt vooruitgeblikt op het bestemmingsvoorstel.

17

Bedragen x €1.000 Programma's

Saldo begroting na wijziging en jaarrekening Lasten

Baten

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo

1. Onderwijs, economie en Arbeidsparticipatie

3.491

1.442

-1.508

-139

3.285

2. Samen leven en ondersteunen

10.793

-4.901

0

-65

5.827

3. Leefbaarheid, duurzaam en groen

4.423

-52

160

-755

3.776

4. Vrije tijd

-1.154

-50

0

-36

-1.240

5. Veiligheid

1.991

-738

0

0

1.253

6. Dienstverlening en participatie

-698

-520

0

-75

-1.293

7. Inrichting van de stad

6.121

-904

-4.620

252

848

Overzicht overhead

1.288

148

0

-27

1.409

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

2.428

9.617

1

-42

12.003

Heffingsbedrag Vennootschapsbelasting

-50

0

0

0

-50

28.631

4.042

-5.968

-888

25.817

Totaal

Samenvatting verschillenverklaringen op hoofdlijnen per programma In de jaarrekening worden de verschillen in de “toelichting op het overzicht baten en lasten” groter dan € 100.000 verklaard. Onderstaande betreft per programma een samenvatting op hoofdlijnen (verschillen > € 0,5 mln.). De optelling tot het totaal per programma van het verschil tussen de gewijzigde begroting en rekening die in onderstaande samenvatting niet wordt verklaard, bestaat uit een optelling van diverse kleinere posten. Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie: € 3,3 mln. voordeel Het voordeel op het programma wordt grotendeels verklaard doordat er in 2025 minder is uitgegeven aan de BUIG en omdat er meer is ontvangen van het Rijk. De raad is in november 2025 hierover geïnformeerd met het memo Financiële afwijkingen bijstandsbudget 2025. Sindsdien is het resultaat met € 0,4 mln. verbeterd, met name door lagere uitgaven voor loonkostensubsidies (€ 0,2 mln.). Programma 2 Samen leven en ondersteunen: € 5,8 mln. voordeel Voor programma 2 zit het voordeel grotendeels op de onderdelen Specialistische Jeugdhulp. Het voordeel bij de specialistische jeugdhulp wordt verklaard door het uitblijven van een verwachte kostenstijging. Daarnaast vallen kosten voor ambulante jeugd-GGZ en landelijke ingekochte jeugdhulp uiteindelijk lager uit.

Dit komt met name doordat minder jeugdigen gebruikmaken van deze vormen van jeugdhulp. In 2025 is door de Raad op meerdere momenten extra budget beschikbaar gesteld voor Jeugdhulp. Door aanvullende sturing op Jeugdhulp blijven de uitgaven lager dan het bijgestelde budget. Daarnaast zijn er op het programma diverse voordelen behaald. De belangrijkste zijn:

18

1. Hotel- en accommodatieregeling (€ 0,74 mln.): In augustus 2025 is de Regeling stimuleren uitstroom vergunninghouder uit de asielopvang van kracht geworden, wat hogere baten tot gevolg had. 2. Noodopvang Oekraïne: Op de noodopvang van de ontheemde Oekraïners is een voordeel 3. voordeel wordt verklaard door de verminderde uitkering van leefgeld en doordat het onderzoek, locatie-analyse en haalbaarheidsstudies naar een gemeentelijke opvanglocatie doorschuift naar 2026. Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen: € 3,8 mln. voordeel Het voordeel op het programma wordt grotendeels behaald op het onderdeel Grootonderhoud Openbare Ruimte. In december 2025 is via het raadsmemo financiële afwijkingen 2025 een verwacht voordeel van € 1,6 mln. gemeld als gevolg van herfaseringen. Dit betreft onderhoud aan de Afrikaweg, Fregatwerf, diverse verkeersregelinstallaties en de projecten herinrichting Molenstraat, 1e Stationsstraat, Topaas en beschoeiingen. Verder hebben zich diverse voor- en nadelen voorgedaan. De belangrijkste zijn: 1. Openbare verlichting (voordeel € 0,4 mln.). Door sterk gedaalde inkoopprijzen en ook een lagere energiebelasting zijn de kosten voor stroomverbruik van de openbare verlichting lager dan begroot. 2. Gladheidsbestrijding (voordeel € 0,16): De wintermaanden van 2025 zijn vrij zacht verlopen waardoor gladheidsbestrijding beperkt nodig is geweest.

Normaliter zou het resultaat in de egalisatiereserve groot onderhoud bovengronds worden gestort, dit is echter niet meer mogelijk omdat deze de maximale bovengrens heeft bereikt van € 5 mln. Programma 4 Vrije tijd: € 1,2 mln. nadeel Het nadeel op het programma Vrije tijd wordt voor een groot deel verklaard door extra kosten die gemaakt zijn voor de exploitatie van culturele en sportvoorzieningen (nadeel € 1,0 mln.). De onderhoudskosten zijn in 2025 - behalve door prijsstijgingen - verder opgelopen vanwege deels verouderde culturele en sportgebouwen. Programma 5 Veiligheid: € 1,3 mln. voordeel Het voordeel op het programma wordt grotendeels verklaard door een lagere bijdrage aan de Veiligheidsregio Haaglanden dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Het betreft een aanpassing van de Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) reeks, de bijstelling van de begroting 2025 van de VRH en de invulling van de taakstelling in 2025. Programma 6 Dienstverlening: € 1,3 mln. nadeel Het nadeel op het programma wordt grotendeels verklaard door de legesopbrengsten voor het project Eleanor Rooseveltlaan voor de bouw van 354 woningen die niet in 2025 opgelegd, maar in 2026 zullen worden uitgevoerd. De raad is met memo "Financiële afwijking na 2e Tussenbericht" hierover geïnformeerd. Programma 7 Inrichten van de stad: € 0,848 mln.

voordeel Het voordeel op het programma bestaat voornamelijk uit diverse afwijkingen die afzonderlijk kleiner zijn dan 0,25 mln.

19

Overzicht Overhead: € 1,4 mln. voordeel Het voordeel op het overzicht overhead bestaat voor een groot deel uit een voordeel op de loonkosten overhead en personeelsgerelateerde kosten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door vacatureruimte die pas later in het jaar zijn ingevuld. Het jaar is gestart met een niet ingevulde vacatureruimte van circa 65 fte. Aan het eind van het jaar waren nog maar 9 fte aan vacatureruimte niet ingevuld. Het is dus gelukt om 56 fte (vermeerderd met het verloop in 2025) wel in te vullen. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien: € 12,0 mln. voordeel Het voordeel op de algemene uitkeringen bestaat uit verschillende onderdelen. De raad is hierover eerder geïnformeerd via de raadsmemo's septembercirculaire en decembercirculaire. De belangrijkste voordelen zijn: 1. Voor de Jeugdzorg is er als tegemoetkoming in de kosten van 2023 en 2024 eenmalig extra geld ontvangen in 2025. Dit geeft een voordeel van € 4,9 mln. 2. Gedurende het jaar zijn diverse taakmutaties geweest die op OAD een voordeel opleveren, maar over het algemeen vrijwel altijd ook een nadeel op de desbetreffende programma's. Een aantal voorname taakmutaties betreffen, middelen voor de sociale infrastructuur (werkbedrijf), compensatie voor ontwikkelingen van de CAO van mensen die in het werkbedrijf werken en middelen voor de arbeidsmarktregio.

Alle taakmutaties samen resulteren in een voordeel van € 3,237 mln. 3. De verdeling van de algemene uitkering vindt plaats op grond van diverse maatstaven. Een aantal belangrijke maatstaven is het aantal inwoners, het aantal bijstandsuitkeringen, het aantal huishoudens met een migratieachtergrond of het aantal huishoudens met een laag inkomen. Alle maatstaven wijzigen ieder jaar, dit leidt ieder jaar tot de zogenaamde herverdeeleffecten. Voor 2025 is er sprake van een additioneel positief herverdeeleffect ten opzichte van de begroting van € 2,4 mln. 4. Het herverdeeleffect heeft deels te maken met de groei van de stad. Deze extra inkomsten reserveren we voor de extra kosten die voortvloeien uit de groei van de stad. Een deel van deze reservering (€ 0,786 mln.) is in 2025 niet ingezet. 5. Tot slot is er ook nog per saldo € 0,238 mln. ontvangen die betrekking heeft op voorgaande jaren. Dit betreft een som van diverse aanpassingen over de jaren 2022 t/m 2024. Dit zijn herverdeeleffecten over oude jaren. Daarnaast is op het onderdeel Treasury een voordeel behaald van € 0,5 mln. Het positieve banksaldo (liquiditeitsoverschot) wordt tegen een zo goed mogelijke rente weggezet bij de schatkist en/of uitgeleend aan andere gemeenten. Van zowel het positieve banksaldo als de hoogte van de rente wordt een inschatting gemaakt.

Ten opzichte van begroting is een voordeel ontstaan van € 0,537 mln. Dit voordeel wordt voor 25% verklaard door een hoger banksaldo dan begroot. De overige 75% wordt verklaard door een gemiddeld hogere rente dan begroot.

Overzicht lasten per programma, baten per kostensoort Uit de volgende grafiek ‘lasten per programma’ wordt duidelijk hoe de programma’s zich in omvang tot elkaar verhouden. De gemeente geeft het meeste budget uit in de programma’s 1 en 2, aan bijstandsuitkeringen en jeugdzorg. Veruit de meeste inkomsten van de gemeente komen terecht in ‘Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD)’. Voor deze grafiek ‘baten per kostensoort’ is daarom gekozen voor een andere weergave. Kostensoorten (of opbrengstsoorten) zijn een andere manier van indelen van de begroting dan naar programma. De inkomsten van de gemeente komen vanuit het Rijk, via het gemeentefonds en via andere uitkeringen vanuit het Rijk naar de gemeente. Vanuit belastingen en heffingen haalt de gemeente 11% van de inkomsten op.

20

21

Jaarverslag Programmaverantwoording

22

Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

23

Algemene doelstelling: Iedereen werkt, leert en/of doet naar vermogen mee Onderwijs In de begroting voor 2025 schreven we dat we iedere Zoetermeerder – ongeacht achtergrond of afkomst – kansen geven om zich te blijven ontwikkelen. Niet alleen als kind, maar ook als jongere of volwassene. We verbeterden de deskundigheid van de pedagogisch professionals in de kinderopvang. We zorgden ervoor dat meer kinderen mee konden doen aan activiteiten om onderwijsachterstanden te verminderen, en we sloten een convenant schoolveiligheid af met het primair onderwijs. Verder versterkten we de samenwerking tussen de aanpak voortijdig schoolverlaten en de aanpak jeugdwerkloosheid door mee te schrijven aan het Regionaal programma ‘van school naar duurzaam werk’. De gemeente investeerde het afgelopen jaar daarvoor ook in schoolgebouwen voor een fijne leeromgeving. We startten bijvoorbeeld met de voorbereidingen voor gezamenlijke nieuwbouw voor De Keerkring (speciaal onderwijs) en De Horizon (speciaal basisonderwijs). Ook verstevigden we de positie van het Dutch Innovation Park door de Park Innovation Community uit te bouwen, de onderzoekslabs te ontwikkelen en innovatie, onderwijs en ondernemerschap te verbinden.

Tot slot schreven we een nieuw regioplan voor de Wet Educatie Beroepsonderwijs om basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden) te verbeteren voor onze volwassen, niet-inburgeringsplichtige inwoners. Dit zijn allemaal voorbeelden van waar het college zich in 2025 voor heeft ingezet. Hiermee gaven we uitvoering aan de visie ‘Zoetermeer 2040’, aan het creëren van gelijke kansen voor kinderen, en aan het realiseren van passende kinderopvang- en onderwijsplekken in onze stad. Economie We dragen bij aan een optimaal gebruik van de ruimte die beschikbaar is voor werkgelegenheid en ondernemerschap. Dit is een lange termijn opgave. Het afgelopen jaar hebben we daarin verkennende stappen gezet. We hebben geadviseerd over ruimtegebruik voor werkgelegenheid op andere plaatsen in de stad. Bijvoorbeeld bij: • • • •

Ruimtelijke initiatieven De ruimtelijke strategie In gebiedsprogramma's Verschillende ontwerp omgevingsprogramma's.

De gebruikers en eigenaren van gebouwen zijn samen met de gemeente verantwoordelijk voor aantrekkelijke werkomgevingen en voorzieningen. We onderhouden daarvoor de samenwerking met bestaande ondernemersgroepen. Specifiek voor het opstellen van beleid voor de retail in de stad hebben we een participatietraject doorlopen en data verzameld. We maken het aantrekkelijker om een bedrijf in Zoetermeer te hebben. Dat doen we door meer mensen en geld in te zetten voor milieuvriendelijke veranderingen (de energietransitie). Ook blijven we MKB-ondernemers ondersteunen bij digitalisering. Arbeidsparticipatie en inkomensbeleid Om duurzame arbeidsparticipatie te stimuleren zijn in 2025 verschillende activiteiten uitgevoerd via werkbedrijf de Binnenbaan en met de partners binnen de Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal. In 2025 is opnieuw veel aandacht gegeven aan het herstellen van bestaanszekerheid van inwoners. Daarom is in 2025 een actieagenda financiële bestaanszekerheid opgesteld en voorbereid ter besluitvorming door de raad. Deze actieagenda is geschreven op basis van de uitkomsten onderzoek 24

besteedbaar inkomen. We zetten in op preventie, bereik en bejegening om financiële zelfredzaamheid van inwoners te vergroten en hen te ondersteunen waar dit nodig is.

Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren We hebben vier belangrijke onderwerpen in onze onderwijsvisie. De speerpunten van 2025 en wat we daarvoor in 2025 hebben gedaan, volgt hieronder per onderwerp. 1. Stimuleren dat er een (onderwijs)aanbod op maat is, zodat ieder kind, iedere jongere en volwassene zich optimaal kan ontwikkelen in kwalitatief goede gebouwen. • • •

De nieuwe locatie voor de dubbelstroomsschool Seghwaert is bepaald. Deze school komt op de Velddreef. De laatste fase van de voorbereidingen voor de uiteindelijke bouw is bereikt. Voor de nieuwbouw van het gezamenlijke schoolgebouw van de Keerkring en De Horizon is door de schoolbesturen een programma van eisen voor het onderwijsdeel opgesteld. Via interactieve bijeenkomsten is in beeld gebracht welke maatschappelijke voorzieningen naast het onderwijs op dezelfde plek komen, zoals bijvoorbeeld de buurtvereniging. In nauwe samenwerking tussen de schoolbesturen en de gemeente kregen de schoolbesturen subsidie voor de nieuwbouw van de integrale kindcentra Het Palet en Het Zwanenbos. De subsidie komt van het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting (IPOHV). Met deze subsidie kunnen de schoolbesturen werken aan een nieuwe manier van ontwerpen en aanbesteden van de nieuwbouw van hun schoolgebouwen. Deze manier kan vervolgens ook landelijk worden toegepast.

2. Organiseren met partners, zoals het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, dat kinderen gedurende hun ontwikkeling goed begeleid worden. Met name tijdens de overgangen naar en in het onderwijs krijgen kwetsbare leerlingen extra steun. De acties die hierbij horen waren: •

•

•

In 2025 hebben we samen met de partners in de stad gewerkt aan het verminderen van onderwijsachterstanden bij kinderen van 2 tot 12 jaar. Naast het vaste aanbod is er opnieuw een zomerschool georganiseerd op basisschool De Regenboog. Voor het eerst is er ook een winterschool georganiseerd tijdens de kerstvakantie. Daarnaast hebben we het voorschoolse educatieaanbod in Oosterheem uitgebreid, omdat de vraag in deze wijk is toegenomen. Hierdoor groeide het aantal peuters met onderwijsachterstanden dat bereikt wordt van 76 naar 77% in 2025. Sinds halverwege 2025 werken we met een nieuwe resultatenmonitor voor voorschoolse educatie. De eerste betrouwbare gegevens verwachten we begin 2026. De activiteiten van het Nationaal Programma Onderwijs liepen van 2022 tot juli 2025 en werd voor de zomervakantie afgerond. We richtten ons op drie thema’s: zorg in de school, talentontwikkeling, en samenwerking tussen onderwijs, zorg, en veiligheid. In 2025 focusten we op het aanpassen van schoolpleinen van het voortgezet onderwijs om buiten bewegen te stimuleren. Bij acht scholen voor het voortgezet (speciaal) onderwijs zijn sporttoestellen geplaatst die enthousiast gebruikt worden.

Ook zijn er meer buurtsportcoaches ingezet om (na)schoolse beweegactiviteiten aan te bieden, hebben we sportieve pauzecontainers aangeschaft voor extra beweegmogelijkheden en hebben we het speciaal onderwijs kennis laten maken met diverse sportaanbieders in de stad. Uitbreiding van het nieuwkomersonderwijs in het basisonderwijs was niet nodig in 2025. Wel werkten we aan het verbeteren van de door- en uitstroom van nieuwkomersleerlingen van 16 jaar en ouder. Zo voorkomen we dat de klassen vol raken en blijft er ruimte voor nieuwe leerlingen.

25

•

•

•

Alert4You versterkte de kinderopvang. Door het inzetten van Specialistische Alert4You-coaches (met kennis van kinderopvang en jeugdhulp) versterkten we de kennis en vaardigheden van pedagogisch professionals en gastouders. Daardoor konden kinderen zich beter in de kinderopvanggroepen ontwikkelen. Ingeschat is dat zo’n 12 kinderen in de kinderopvang konden blijven, in plaats van dat zij niet meer pasten in de kinderopvanggroep en de kinderopvang moesten verlaten. In 2025 stelden we een plan van aanpak ‘schoolrijpheid’ en een actielijst op. De onderwijs- en kinderopvangpartners informeerden vervolgens ouders beter over de vaardigheden die een kind nodig heeft om goed te kunnen starten in het onderwijs. De kinderopvang organiseerde themabijeenkomsten voor ouders, en ook het consultatiebureau besteedde extra aandacht aan schoolrijpheid in hun gesprekken met ouders. Bij de inschrijvingsgesprekken op scholen werd dit onderwerp ook uitgebreider besproken. In 2026 gaan we de ouders hier nog meer over informeren. Sinds januari 2025 werken alle basisscholen in Zoetermeer met één centrale aanmeldprocedure: ‘Zo naar de basisschool’. Dit systeem vervangt de oude toelatingsregels per school. Dit draagt bij aan kansengelijkheid en een eerlijke verdeling van leerlingen over de scholen. Ouders kunnen hun kind aanmelden in vier vaste aanmeldperiodes in het jaar waarin hun kind drie wordt.

De gemeente ondersteunt dit door aan ouders een brief te sturen als hun kind ongeveer 2,5 jaar is. Zo zijn ze op tijd op de hoogte en kan elk kind in Zoetermeer een eerlijke start krijgen.

3. Een goede start op de arbeidsmarkt is belangrijk. Dit doen we door onderwijsinstellingen en ondernemers te ondersteunen om te komen tot een betere aansluiting tussen opleidingen en arbeidsmarkt. We richten ons in lijn met Zoetermeer 2040 (hoofdlijn 4 en 5) in ieder geval op de kernsectoren ICT/IT, Bouw &Installatie, Zorg/(e-)Health en Logistiek & Handel op de volgende kansen: •

•

We versoepelden de overgangen van onderwijs naar onderwijs en van onderwijs naar de Zoetermeerse arbeidsmarkt. Dat vergroot de kans op werk en geeft meer bestaanszekerheid. Dit deden we bijvoorbeeld door leerlingen en studenten kennis te laten maken met echte praktijkvraagstukken. Ook haalden we meer opleidingen naar Zoetermeer die passen bij wat werkgevers hier nodig hebben. Bijvoorbeeld technische opleidingen bij het TechniekPlein Zoetermeer. Dit is een nieuwe plek in de stad waar onderwijs, onderzoek, bedrijven, en maatschappelijke instellingen samenkomen om te innoveren en ontwikkelen. Het Techniekplein Zoetermeer is opgezet in 2025. Hier werken we aan technisch onderwijs voor jong en oud, een goed voorbeeld van ‘leven lang ontwikkelen’. Leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs volgen er lessen. Er wordt technisch mbo-onderwijs gegeven. Daarnaast kunnen mensen er ook om- en bijscholing krijgen, bijvoorbeeld om van werk naar werk te gaan of om nieuwe kansen te krijgen bij langdurige werkloosheid. Het Dutch Innovation Park (DIP) heeft in 2025 haar positie verder verstevigd als de meest vergevorderde campussamenwerkingen voor mbo- en hboonderwijs in de MRDH-regio. De onderwijsinstellingen bouwen gestaag samen verder aan innovatief challenge based onderwijs. Partijen hebben zich uitgesproken om actief verbonden te blijven aan de Dutch Innovation Factory.

In 2025 hebben we ingezet op onderstaande bouwstenen. 1. Het verstevigen van het IT-onderwijs (mbo en hbo) op het Dutch Innovation Park. 2. Het verkennen voor meer samenwerkingen op basis van een inhoudelijke onderwijsagenda met mbo en hbo voor de gehele stad 3. Het uitbreiden en verstevigen van de IT Community en de verbindingen met het onderwijs en het bedrijfsleven. 4. Het verkennen van nieuwe subsidiestromen voor onderwijs en onderzoek na 2026. 5. Het uitbouwen van een startup ecosysteem op het Dutch Innovation Park.

26

4. Iedere volwassen inwoner kan maximaal (naar vermogen) meedoen en beschikt over voldoende basisvaardigheden. Om zelfstandig en actief mee te kunnen doen in onze samenleving is het nodig om de basisvaardigheden te beheersen. Dit betekent dat iemand voldoende taal-, reken- en digitale vaardigheden heeft. Met de lokale aanpak laaggeletterdheid werkten we aan het verbeteren van deze vaardigheden. De focus lag op het betrekken van organisaties uit het maatschappelijk middenveld om zo meer inwoners te bereiken. Denk hierbij aan gezondheidspartners en werkgevers. Omdat laaggeletterdheid invloed heeft op meerdere leefgebieden, zoals schulden en armoede, heeft dit binnen het Sociaal Domein extra aandacht gekregen. Daarnaast boden we passend en voldoende educatieaanbod in de stad, zodat er voor iedereen die iets wilde, leren plek was. We werkten samen met de andere gemeenten in de regio Zuid-Holland Centraal (Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Voorschoten en Wassenaar) om laaggeletterdheid te verminderen en de basisvaardigheden te vergroten. In 2025 maakten we een regioplan voor de jaren 2026 tot en met 2030. Regionaal hebben we 12.757 inwoners bereikt. De meeste daarvan (10.291 inwoners) volgden informeel en laagdrempelig aanbod, zoals taalcafé’s of voorleesuren in de Taalhuizen. Er werden 617 inwoners geholpen die Nederlands als moedertaal hebben (NT1).

Het grootste deel van het aanbod waren taallessen, maar er werden ook lessen in rekenen, digitale vaardigheden en algemene zelfredzaamheid gegeven. Steeds meer inwoners volgden het camouflageaanbod. Hierbij wordt het leren van de taal verpakt in een andere activiteit of thema. Score van de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen op de ontwikkelingsdoelen taal en rekenen Vanaf halverwege 2025 zijn wij gestart met een nieuwe resultatenmonitor. De nieuwe monitor geeft geen inzicht meer in het percentage behaalde leerwinst van VVE-kinderen met een onderwijsachterstand, maar maakt inzichtelijk of de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen als groep past bij de leeftijd of niet. De streefwaarde kon pas worden bepaald na de nulmeting in het derde kwartaal 2025. De tabel en trendgrafiek is hierdoor voor 2025 komen te vervallen.

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs De gezamenlijke ambities van de gemeenten en onderwijsinstellingen zijn vastgelegd in het Regionale programma ‘voortijdig schoolverlaten 2020-2025’. Per 1 januari 2026 gaat de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk van kracht. Hiermee krijgen scholen, doorstroompunten en gemeenten (als uitvoerders van de Participatiewet) meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en bij het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid. 2025 is gebruikt om de uitwerking van de wet voor te bereiden. De ministeries van OCW en SZW hebben samen het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ ontwikkeld. In deze wet gaat de aandacht uit naar jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit gaat in ieder geval over jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso), praktijkonderwijs (pro), jongeren van het middelbaar beroepsonderwijs (mbo-niveau 1 en 2) en voortijdig schoolverlaters (vsv’ers). Scholen zijn verplicht om voor deze leerlingen en studenten aanvullende loopbaanbegeleiding te bieden op school en 1 tot 2 jaar na het behalen van een diploma nazorg te bieden in de begeleiding naar werk. Mbo-, pro- en vso-scholen kunnen de gemeente vragen de begeleiding naar werk voort te zetten voor jongeren tot 27 jaar die moeilijk zelfstandig aan werk komen.

Dit kan nodig zijn als de ondersteuning langer dan een jaar zal duren, als er hulp nodig is vanuit de Participatiewet, of dat er expertise van de gemeente nodig is voor de begeleiding. Omdat elk kind recht heeft op een passende (onderwijs)plek zetten ouders, scholen, leerplicht/Doorstroompunt, jeugdhulp en zorgpartners (zoals het schoolmaatschappelijk werk) zich in 2025 hier samen voor in:

27

•

•

•

•

Voor de aanpak Van school naar duurzaam werk is in 2025 een analyse gemaakt voor de regio Haaglanden. De regioanalyse kijkt naar jongeren van 12 tot 27 jaar die wonen en/of onderwijs volgen in de regio Haaglanden. Daarbij is er speciale aandacht voor jongeren met een grotere kans om buiten de maatschappij te vallen. Het is belangrijk om hier domein-overstijgend naar te kijken, omdat de behoefte van jongeren aan juiste ondersteuning, onderwijs of duurzaam werk vaak samenhangt met andere onderdelen in hun leven, zoals de sociaaleconomische positie van hun gezin. Op basis van de regioanalyse maakten de betrokken partijen een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten voor de periode 2026-2029. Hierin staan maatregelen en samenwerkingsafspraken en zijn de eisen van de nieuwe wet uitgewerkt. De samenwerkingsafspraken gaan over de overstap van v(s)o naar mbo en over de overstap van vo en mbo naar de arbeidsmarkt. Ook gaat het over de overdracht naar de gemeente wanneer meer ondersteuning nodig is naar werk of dagbesteding. Vanuit de Lokaal Educatieve Agenda is gewerkt aan het bevorderen van inclusief onderwijs met lezingen van pedagoog en jeugdonderzoeker Bert Wienen. Hij gaf ook een lezing voor de gemeenteraad en verzorgde interactieve bijeenkomsten in de stad.

Bert Wienen pleit er voor om niet te veel te focussen op het stellen van eisen aan het kind en het benadrukken van mentale kwetsbaarheid. In plaats daarvan vraagt hij: Wat kunnen wij als omgeving en (mede)opvoeders zelf doen? Er is een start gemaakt met het opstellen van schoolprofielen. Hiermee wordt de schoolpopulatie en de ondersteuningsbehoefte per school in kaart gebracht. Zo kunnen onderwijs en zorg beter op elkaar aansluiten.

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar Het aantal vsv-ers ten opzichte van het totaal aantal deelnemers aan voortgezet onderwijs en mbo-onderwijs. Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC Type

2024

2025

Begroting

2,30%

2,50%

Realisatie

2,67%

2,43%

28

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De doelstelling is gehaald en het percentage is gedaald ten opzichte van 2024.

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat Een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat draagt eraan bij dat ondernemers zich in Zoetermeer willen vestigen, groeien en innoveren. We zorgen ervoor dat het juiste bedrijf op de juiste plek terechtkomt. Hierdoor worden bedrijventerreinen gebruikt door bedrijven die daar horen en op een andere locatie in de stad niet passen. Door het plaatsen van bedrijven in wijken, zorgen dat de wijkeconomie groeit. Ook zorgen we ervoor dat wijk(winkel)centra zich ontwikkelen tot locaties met een goede kwaliteit en met een passende mix van voorzieningen. Naast voldoende en aantrekkelijke ruimte om te ondernemen is onze dienstverlening aan ondernemers van belang. We hebben daarom opnieuw meegedaan in verschillende projecten en samenwerkingsverbanden. Deze zijn gericht op het ondersteunen van het brede midden- en kleinbedrijf (MKB) in de verschillende grote landelijke transitie-uitdagingen, waaronder een meer (veilige) digitale economie, energietransitie en arbeidsmarkt. Via het accountmanagement was de gemeente voor ondernemers ook in 2025 goed toegankelijk.

29

Wat hebben wij gedaan in 2025: • • • • • • • • • • • • • • • • • •

We hebben een intensief participatietraject doorlopen voor het retailbeleid voor de komende jaren. We onderhouden goede contacten met ondernemers en verenigingen in het belang van een toekomstbestendige retail. Samen met de stichtingsbesturen hebben we op de drie noordelijke bedrijventerreinen Rokkehage, Hoornerhage en Zoeterhage de acties uit de actieplannen verder opgepakt om deze terreinen aantrekkelijker en duurzamer te maken (o.a. start traject Veilig Ondernemen in samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen Den Haag). We organiseerden een integrale nachtschouw op de Noordelijke bedrijventerreinen in aanwezigheid van de burgemeester en de wethouder EZ, politie, Toezicht en Handhaving en Stadsbeheer. We hebben een subsidie verkregen van de provincie om een ondernemersstichting op te richten op Lansinghage en Rokkeveen-Oost. De eerste werkzaamheden daarvoor zijn gestart. We benaderden ondernemers en vastgoedeigenaren proactief en boden hen een energiescan aan met als resultaat een business case voor de verduurzaming per werklocatie. De realisatie van een Zakelijk Energieloket met o.a. een stappenplan verduurzaming. We zijn in het kader van de netcongestie proactief gestart met de identificatie van de 47 aanvragen die op de wachtlijst van Stedin staan. Deze aanvragen zijn een verzoek tot verzwaring van de elektrische energiebehoefte van bedrijven.

We namen deel aan de stuurgroep Netcongestie. We hebben aandacht gevraagd voor ondernemers die niet op de maatschappelijke prioriteitenlijst staan. De impact hiervan raakt niet alleen de ondernemers maar heeft ook impact op het economische klimaat. Met name voor de maakindustrie. We participeerden in de werkgroep Warmte Programma Zoetermeer om hierin de belangen van de ondernemers te laten landen. We begeleidden projectplannen Handen Ineen subsidie om een helder beeld te krijgen van de energiebehoefte op de bedrijventerreinen Rokkehage, Hoornerhage en Zoeterhage. Vervolgens kan er mogelijk over een collectieve oplossing geadviseerd worden. Samen met onze partners hebben we opnieuw verschillende bijeenkomsten voor ondernemers georganiseerd, waaronder: o Economic Board Zoetermeer o WE-IT We zijn structureel vertegenwoordigd op ondernemers netwerkbijeenkomsten, w.o. Ondernemers Netwerk Zoetermeer, Open Coffee Zoetermeer, Zoetermeerse Zakenvrouwen, SEBO-bijeenkomsten en het Into Business netwerk. In samenwerking met (regionale) partners en intermediairs is de dienstverlening aan (startende) ondernemers met groeiambitie via Ter Zake Het Ondernemershuis gecontinueerd. Kennis en inspiratie voor ondernemers wordt gedeeld via www.tzho.nl. De cofinanciering (gezamenlijke financiering) en deelname in MKB digitaal voor lokale ondernemers is voortgezet.