Bijlage 1 - Beheerplan verzamelcontainers 2023-2027

Beheerplan Verzamelcontainers 2023-2027 Gemeente Zoetermeer, Versie 2. Opsteller: AIZ Zoetermeer Datum: 16 januari 2023

1

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

Inhoudsopgave 1 Inleiding ...........................................................................................................................................3

2

3

4

1.1

Het Beheerplan........................................................................................................................3

1.2

Functionaliteit verzamelcontainers .........................................................................................3

Beleidskaders...................................................................................................................................4 2.1

Wet- en regelgeving ................................................................................................................4

2.2

Normen en richtlijnen .............................................................................................................5

Overzicht verzamelcontainers .........................................................................................................6 3.1

Aantallen .................................................................................................................................6

3.2

Kenmerken verzamelcontainers..............................................................................................7

3.3

Technische ontwikkeling .........................................................................................................7

Wijze van beheer.............................................................................................................................8 4.1

Uitgangspunten .......................................................................................................................8

5

Groot onderhoud verzamelcontainers ............................................................................................9

6

Risico’s ...........................................................................................................................................11

7

Bijlage ............................................................................................................................................12

2

7.1

Bijlage afkortingen.................................................................................................................12

7.2

Bijlage: inzamelmethode Zoetermeer ...................................................................................12

7.3

Containeraantallen ................................................................................................................13

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

1 Inleiding Voor het inzamelen van het huishoudelijk afval maakt de gemeente Zoetermeer gebruik van containers. Voor hoogbouw zijn dit ondergrondse containers voor restafval en bovengrondse containers voor GFT. In de wijk Oosterheem is de gehele wijk voorzien van ondergrondse containers voor restafval en GFT. De laagbouwwoningen in de rest van de stad zijn voorzien van minicontainers. Voor het glas, papier, plastic en textiel worden in alle wijken ondergrondse verzamelcontainers toegepast. Voor het adequaat beheer van haar kapitaalgoederen moet de gemeente, op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), een beheerplan opstellen. In het beheerplan wordt beschreven welke maatregelen voor onderhoud, reparatie en vervanging in de komende jaren worden uitgevoerd. Het beheerplan gaat over de onder- en bovengrondse verzamelcontainers.

1.1 Het Beheerplan Het beheerproces is gebaseerd op het instandhouden van het kapitaalgoed (om de functie te blijven vervullen) tegen maatschappelijk verantwoorde kosten. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn: - Veiligheid; - Geen/minimale storingen aan de voorzieningen; - Voorkomen van gevolgschades (hoge kosten); - Uitstraling (leefbaarheid en belevingswaarden). Met het beheerplan wordt inzicht gegeven in: - De eisen waar de verzamelcontainers aan moeten voldoen. Het gaat hierbij om wettelijke (technische) eisen en lokale eisen zoals veiligheid, uitstraling en bereikbaarheid; - Een beschrijving van het areaal in aantal en leeftijd; - De benodigde budgetten om de kapitaalsgoederen (containers) conform de gestelde eisen in stand te houden.

1.2 Functionaliteit verzamelcontainers De verzamelcontainers hebben de volgende functies: - Opslaan en aanbieden van afval en grondstoffen; - Efficiënt inzamelen; - Regulering toegang aanbiedingen van restafval en GFT (o.b.v. de toegangspas).

3

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

2 Beleidskaders Dit hoofdstuk geeft zicht op de landelijke en lokale wet- en regelgeving die gaan over verzamelcontainers. Deze wet- en regelgeving geven enerzijds inzicht waarom we gebruik maken van verzamelcontainers en anderzijds waar ze aan moeten voldoen om goed te kunnen functioneren.

2.1 Wet- en regelgeving De wettelijke kaders voor het beheer van de verzamelcontainers zijn: - Wet milieubeheer; - Afvalstoffenverordening Zoetermeer 2021 en uitvoeringsbesluiten; - Afvalbeleidsplan Zoetermeer; - Handboek Openbare Ruimte Zoetermeer. Wij lichten dit nader toe.

2.1.1 Wet milieubeheer Hoofdstuk 10 Afvalstoffen In dit hoofdstuk van de Wet milieubeheer (Wm) zijn bepalingen opgenomen voor onder andere het verantwoord omgaan met huishoudelijke afvalstoffen, lozingen van afvalwater buiten inrichtingen, gevaarlijke afvalstoffen en bedrijfsafvalstoffen. De Wm is daarmee de belangrijkste wetgeving voor de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen. Naast de Wet milieubeheer is ook sprake van ondergeschikte wetgeving, zoals het Besluit Gescheiden Inzameling Huishoudelijk Afval (Besluit GIHA). Deze wetgeving geeft nadere uitwerking aan de bepalingen in de Wet milieubeheer.

2.1.2 Afvalstoffenverordening Zoetermeer 2021 en het uitvoeringsbesluit De afvalstoffenverordening heeft betrekking op de bepalingen die worden gesteld voor het beheer van huishoudelijke en andere afvalstoffen in de gemeente. Op grond van artikel 10.23 Wm zijn gemeenten verplicht een afvalstoffenverordening vast te stellen in het belang van de bescherming van het milieu. In deze verordening is bepaald welke afvalstroom met welk inzamelmiddel moet worden ingezameld en verwerkt. Het uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening 2019 geeft aan hoe het college deze regels nader invult.

2.1.3 Afvalbeleidsplan Zoetermeer Voor het beheerplan wordt uitgegaan van het huidige beleidsplan en werkwijze (zie bijlage). Grofweg wordt ervan uitgegaan dat het huishoudelijk restafval en Groente-, Fruit- en Tuin-afval bij de laagbouw wordt ingezameld met minicontainers en bij de hoogbouw en wijk Oosterheem met verzamelcontainers. De grondstofstromen Oud Papier en Karton, glas, textiel en Plastic, Blik en Drankenkartons worden ingezameld via ondergrondse wijkcontainers gegroepeerd op een milieueiland. Het grofvuil kan worden aangeleverd op het Zelfbrengdepot (milieustraat) aan de Argonstraat.

2.1.4 Handboek Openbare Ruimte Zoetermeer, Hoofdstuk 11 Huisafvalinzameling: De eisen en richtlijnen ten aanzien van de verschillende boven- en ondergrondse huisvuilinzamelvoorzieningen zijn opgenomen in het handboek Openbare Ruimte. De inrichting van de bovengrondse voorzieningen (aanbiedplaats voor minicontainers en grofvuil en huisvuilinzameling)

4

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

en ondergrondse voorzieningen voor restafval en GFT en Milieu-eiland/ huisvuilscheiding zijn daarin opgenomen.

2.2 Normen en richtlijnen Voor het beheer en onderhoud zijn er verschillende normen en richtlijnen. Wij lichten deze toe.

2.2.1 Hijsen en heffen: keuringsverplichting materiaal (hijsmiddelen) Alle ondergrondse containers van de gemeente Zoetermeer zijn onderlossende containers1. Onderlossende verzamelcontainers zijn volgens de Arbobepalingen zogenaamde transporthouders in combinatie met hijs- en hefmiddelen en worden gezien als arbeidsmiddelen. Arbobesluit hoofdstuk 7 bepaalt dat deze arbeidsmiddelen moeten voldoen aan dezelfde veiligheidseisen uit de Machinerichtlijnen als hijs- en hefmiddelen. De gemeente dient als werkgever de risico’s tijdens het gebruik van de onderlossende verzamelcontainers vast te stellen en te minimaliseren. Door de verzamelcontainers periodiek te controleren, te inspecteren en/of te keuren wordt hieraan invulling gegeven.

2.2.2 Kwaliteitscatalogus beheer Openbare Ruimte In de kwaliteitscatalogus beheer Openbare Ruimte zijn voor verschillende kapitaalsgoederen normen gesteld inzake de technische staat en uitstraling. In de kwaliteitscatalogus zijn geen bepalingen opgenomen voor de containers.

2.2.3 Overige Naast bovengenoemde normen en richtlijnen zijn er algemene richtlijnen, waaraan elke (in de openbare ruimte werkzame) partij moet voldoen. Denk hierbij aan ‘veilig werken langs de weg’ en Veiligheid en Gezondheid Aannemers (VGA certificering). Dit betreft normen die te maken hebben met de uitvoeringsorganisatie en niet met de container zelf.

1 Onderlossende containers zijn containers, waarbij de (openslaande) kleppen zich aan de onderzijde van de

container bevinden. 5

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

3 Overzicht verzamelcontainers Dit hoofdstuk geeft inzicht in de hoeveelheid verzamelcontainers die gebruikt worden voor de inzameling van het huishoudelijk afval. Deze aantallen vormen de basis voor het beheer. Hierdoor is in beeld wat er jaarlijks geïnspecteerd moet worden en welke onderhoudsmaatregelen nodig zijn en dit in de tijd gepland kan worden. Voor het inzamelen van afval en grondstoffen zijn verschillende soorten containers geplaatst. Bij de laagbouw tweewiel-container (minicontainers), bij de hoogbouw en wijk Oosterheem verzamelcontainers en door heel de gemeente wijkcontainers voor grondstoffen.

3.1 Aantallen De huidige onder- en bovengrondse verzamelcontainers voor het restafval en GFT zijn vanaf 2002 geplaatst. Deze containers zijn voorzien van een bedieningszuil. De wijkcontainers voor glas, papier en PBD zijn grootschalig geplaatst vanaf 2011. In onderstaand overzicht zijn de aantallen en de jaren van aanleg inzichtelijk gemaakt. Deze informatie is van belang voor een goede planning van het groot onderhoud aan de verzamelcontainers.

6

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

In de wijk Oosterheem zijn in totaal de meeste verzamel- en wijkcontainers geplaatst. In de bijlage zijn deze details weergegeven.

3.2 Kenmerken verzamelcontainers De onder- en bovengrondse verzamelcontainers in de gemeente Zoetermeer hebben op een aantal punten unieke (of minstens: specifieke) kenmerken. Deze specifieke kenmerken zijn: -

Centrale bedieningszuil Containers met toegangscontrole zijn geplaatst met een aparte (centrale) bedieningszuil.

-

Vormgeving inworpzuil en bedieningszuil De gemeente Zoetermeer heeft – in samenwerking met IPV Delft en Sulo – een inworpzuil en bedieningszuil ontworpen

-

Componenten De containers bestaan uit verschillende componenten (elektronica, zijkanten van inworpzuil, veiligheidsvloer e.d.) die kunnen worden vervangen.

3.3 Technische ontwikkeling De basisconstructie van de container (betonput, afmetingen stalen container en bodemklep) is niet aan grote verandering onderhevig. Wél is rekening te houden met innovatie op de inworpzuil en de software. Dit kan een aanleiding geven tot eerdere vervanging of restauratie hiervan (ten opzichte van de huidige economische levensduur).

7

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

4 Wijze van beheer 4.1 Uitgangspunten Het beheerproces is gebaseerd op het instandhouden (om de functie te vervullen) tegen maatschappelijk verantwoorde kosten. Belangrijke uitgangspunten zijn:

8

-

Veiligheid Als werkgever heeft de gemeente de verplichting om veiligheidsrisico te minimaliseren. Maar ook in het kader van de volksgezondheid zijn afvalinzamel-voorzieningen essentieel.

-

Minimale storingen aan de voorzieningen, De ondergrondse en bovengrondse containers zijn 24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar in de openbare ruimte. Om zwerfvuil en bijplaatsingen te voorkomen dienen de containers zo min mogelijk storingen te vertonen.

-

Voorkomen van gevolgschades (hoge kosten), Door de containers preventief te onderhoud en onderdelen op het juiste moment te vervangen moeten storingen én gevolgschades worden voorkomen. De gevolgschades leiden immers vaak tot meer kostbare curatieve onderhoudsmaatregelen.

-

Uitstraling (leefbaarheid en belevingswaarden). Containers vormen niet alleen een schakel in de logistieke afvalinzamelketen, maar moeten bewoners ook stimuleren afval goed aan te bieden en zoveel mogelijk te scheiden. Nette en goed onderhouden containers dragen bij aan goed afvalscheidingsgedrag (en vice versa).

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

5 Groot onderhoud verzamelcontainers Het groot onderhoud aan de verzamelcontainers gaat uit van de afschrijvingstermijnen en de mogelijkheden om de verschillende componenten van de container (wel of niet) tussentijds te kunnen vervangen. Op het moment van groot onderhoud beoordeelt de uitvoeringsorganisatie of er nog (enig) uitstel van groot onderhoud mogelijk is. Dit moet ertoe leiden dat genormeerde onderhoudstermijnen worden opgerekt (en daarmee de levensduurgemiddelde kosten van het kapitaalgoed afnemen). De standaard in Zoetermeer toegepaste ondergrondse verzamelcontainers worden gebruikt om restafval, GFT, OPK, Glas, PBD en textiel op te slaan. Voor GFT zijn er ook ‘bovengrondse verzamelcontainers. Uitgangspunt is dat deze verzamelcontainer 30 jaar meegaat. Het onderhoudsregime is hierop afgestemd. Het modem in de bedieningszuil zorgt voor de datacommunicatie tussen de containers en de server met de database. Voor het zogenaamde M2M (machine naar machine) netwerkverkeer wordt in Nederland en in Zoetermeer grotendeels het (GPRS) 2G netwerk gebruikt. KPN heeft aangekondigd 2G tot april 2025 operationeel te houden en Vodafone tot het einde van 2024. In het onderhoudsplan wordt ervan uitgegaan dat de modems twee jaar voorafgaand aan het jaar 2025 worden vervangen. Bepaalde elektronica wordt preventief vervangen.

Een deel van de vervangingskosten zijn opgenomen in het onderhoudscontract met de leverancier (in onderstaande tabel aangegeven met 0 onder cyclus in jaren). Kosten groot onderhoud De meerjarige kosten voor het uitvoeren van het groot onderhoud komen daarmee op:

9

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

De totale kosten voor het groot onderhoud aan de verzamelcontainers bedraagt de komende tien jaar:

10

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

6 Risico’s Dit hoofdstuk schetst de risico’s waarmee rekening wordt gehouden bij het beheer van de verzamelcontainers. Risico’s kunnen een financieel effect hebben maar ook gevolgen voor een goede werking van de verzamelcontainers. Onderstaand overzicht is opgenomen in dit beheerplan omdat het inzicht geeft met welke risico situaties we te maken hebben tijdens de beheercyclus en het beschrijft via een beheermaatregel (zie laatste kolom) hoe er op een juiste manier op te reageren.

Bij het benoemen van risico’s is tevens de kans, de impact en een beheersmaatregel aangegeven. Risico Kans Impact Beheermaatregel (Extreme) Prijsstijgingen als gevolg groot groot - Meerjarige indexatie-afspraken van marktontwikkelingen met leverancier - Indexatie van inkomsten (afvalstoffenheffing) in lijn met kostenontwikkeling. Leveringsonzekerheid materialen middel groot - Standaardisatie type container, (zoals grondstoffen of chip) geen afwijkingen van model - Reservevoorraad van containers - Tijdelijk afsluiten container en alternatieve aanbiedlocatie faciliteren. Volledig afhankelijkheid van één groot middel - Langdurige contracten en leverancier goede afspraken over indexering. - Door adequaat beheer minder gevoelig voor storingen aan het inzamelmiddel. Datalek / cybersecurity klein klein - Geen koppeling in datauitwisseling tussen naamgegevens en adresgegevens. - Sectorgebruikelijke ICT-security maatregelen.

11

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

7 Bijlage 7.1 Bijlage afkortingen Afvalstromen GFT: Groente-, Fruit- en Tuinafval OPK: Oud Papier en Karton PBD: Plastic, Blik en Drankverpakkingen BRA: Bedrijfsmatig Restafval Inzamelmiddelen VC: Verzamelcontainer WC: Wijkcontainer MC: Minicontainer (2wiels met een inhoud van 140 of 240 liter) BC: Bovengrondse container OC: Ondergrondse container OPC: Ondergrondse perscontainer

7.2 Bijlage: inzamelmethode Zoetermeer

12

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer

7.3 Containeraantallen

Noord (100cont.) de L (103cont.) Segh (194cont.)

Buyt (167cont.) Cent (146cont.) Meerz (253cont.)

Driem (157cont.)

Palen (121cont.)

OostA (123cont.) OostB (196cont.) OostC (344cont.)

Dorp (80cont.)

Rokke (178cont.)

Cont'22 v.2

Overzicht containers met wijk per fractie in alle jaren Bedienin RST GFT gszuil OC OC BC Inv.cont'22 v.2.1

BRA

OPK

Glas

Textiel

OC

OC

OC

OC

Buytenwegh 54 74 66 1 10 8 Centrum 36 62 57 10 10 Dorp 30 33 34 5 4 Driemanspolder 34 59 68 2 9 9 Meerzicht 46 103 92 3 21 21 Noordhove 29 35 15 17 2 11 11 Oosterheem A 52 52 52 7 7 Oosterheem B 84 99 87 4 3 Oosterheem C 141 167 139 10 11 11 Palenstein 23 45 43 4 11 10 Rokkeveen 62 65 66 2 18 15 Seghwaert 76 78 82 12 12 de Leyens 26 31 32 15 15 totaal 693 903 293 557 24 144 136 OC= ondergrondse container BC = bovengrondse container en BRA= Bedrijfsmatig restafval

PBD OC

3 3 1 2 4 4 2 1 3 4 5 5 4 41

OC pers 5 4 3 7 9 5 3 2 3 4 4 4 5 58

1

3 1 1 6

Totaal aantal cont. 167 146 80 157 253 100 123 196 344 121 178 194 103 2162

Overzicht aantal containers met jaar van plaatsen en gebieden Inv.cont'22 Buytenwe gh Centrum v.2.1

2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 totaal

13

136

83

13

30

27

1

11 4 3 5

167

146

Dorp

Driemans Noordhov Oosterhe Oosterhe Oosterhe Palenstei Rokkevee Seghwaer de polder Meerzicht e em A em B em C n n t Leyens 53 116 171 34 14 59 115 152 45 4 29 101 21 4 2 8 4 2 2 33 6 2 8 20 4 4 52 45 31 36 2 5 36 2 51 2 2 32 4 13 25 55 32 15 8 45 23 40 33 39 4 2 8 21 2 1 1 8 14 8 1 2 2 11 4 3 2 24 17 1 5 4 1 2 8 3 1 1 2 3 2 2 7 1 8 4 2 2 4 2 4 4 80 157 253 100 123 196 344 121 178 194 103

Beheerplan Verzamelcontainers gemeente Zoetermeer