RIB 2024-434 Rapport strategiebepaling gezonde toekomst_Geanonimiseerd

Lokaal sportakkoord Beleidsnota Sport en Bewegen Realisatie herinrichting Sportpark Hengelder Visie Sociaal Domein Subsidieprogramma Welzijn, Cultuur, Sport Beleidskader Liemers t.b.v. Kunstwerk!

De ambities van het collegeakkoord worden niet gerealiseerd. Stopzetten van dit beleid zorgt voor verdere verschraling van de voorzieningen; concreet het wegvallen van voorzieningen, omdat deze al op een minimaal niveau worden gefinancierd.

| 37 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Sociaal Domein

Sociaal Domein - Basisvoorzieningen Onderdeel

Toelichting

Score op de benchmark

Hogere netto-uitgaven ten opzichte van de referentiegroep

Programmatotaal (bruto)

€ 10,3 miljoen

Indicatie vrije beleidsruimte

€ 1,5 miljoen

Taakstelling bij een opgave van € 10 miljoen

€ 0,5 miljoen

Bezuinigingsvoorstellen in de praktijk

Meer focus aanbrengen op preventieve maatregelen en integraliteit, terwijl daarnaast wordt bezien of vermindering/aanpassen van bepaalde diensten en het beleid rond minima en schuldhulpverlening tot de mogelijkheden behoort. Meer concreet worden de volgende opties genoemd: ● inzetten op meer efficiënte en effectievere samenwerking tussen partijen op het gebied van sociale preventie ● inzetten op synergievoordelen tussen de wijkteams ● efficiëntere en effectieve maatwerkinzet Gemeentelijke Gezondheidsdienst ● eigen bijdrage Wmo conform wetsvoorstel en de grens te leggen op 120% van het sociaal minimum ● minder budget voor specialistische jeugdhulp; meer individuele ondersteuning collectief aanbieden (bijv. begeleiding in groepen i.p.v. individueel) en meer dagactiviteiten als algemene voorziening aanbieden ● versoberen van de bijzondere bijstand/armoedebeleid ● vervallen van de individuele inkomenstoeslag ● versoberen van het lokaal minimabeleid (zorgverzekering/Leergeld)

| 38 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen in Zevenaar

Risico’s

●

bezuinigingsafspraken verbonden partijen

● ● ● ● ●

Visie Sociaal Domein Subsidieprogramma Welzijn en Sport Programma Zevenaar Verbindt Subsidieregeling Burgerinitiatieven en Vrijwilligerswerk Hervormingsagenda Jeugd

Op korte termijn zou het een invulling van de bezuinigingsopgave kunnen betekenen, maar dat vertaalt zich vervolgens in heel veel meerkosten van zwaardere zorg en ondersteuning, evenals in een verlies van levenskwaliteit en veerkracht van inwoners, buurten, wijken en dorpen, met alle gevolgen en maatschappelijk kosten van dien. Stopzetten van het programma Zevenaar Verbindt betekent een groot risico op het verliezen van de verbinding met inwoners, raden en (vrijwilligers)organisaties, met gevolgen voor de veerkracht van dien. Het broze vertrouwen tussen overheid en samenleving komt verder onder druk, wat preventie en de uitvoering van wettelijke taken kan bemoeilijken. Wanneer deze beweging niet wordt gemaakt, zal het aantal af te geven beschikkingen Jeugdhulp en Wmo conform trend sterk oplopen. Dat zijn langjarige verplichtingen van hulp en ondersteuning die aanzienlijk duurder zijn dan de beoogde lichte en kortdurende ondersteuning. Bovendien betekent het dat inwoners een grotere mate van afhankelijkheid hebben en minder kwaliteit van leven.

Sociaal Domein - Participatie Onderdeel

Toelichting

Score op de benchmark

Hogere netto-uitgaven ten opzichte van de referentiegroep

Programmatotaal (bruto)

€ 26,7 miljoen

Indicatie vrije beleidsruimte

€ 1,5 miljoen

Taakstelling bij een opgave van € 10 miljoen

€ 0,5 miljoen

Bezuinigingsvoorstellen in de praktijk

Meer focus aanbrengen op preventieve maatregelen en integraliteit, terwijl daarnaast wordt bezien of vermindering/aanpassen van bepaalde diensten en het beleid rond minima en schuldhulpverlening tot de mogelijkheden behoort. Meer concreet worden de volgende opties genoemd: ● versoberen van de bijzondere bijstand/armoedebeleid

| 39 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

●

vervallen van de individuele inkomenstoeslag versoberen van het lokaal minimabeleid (zorgverzekering/Leergeld) bezuinigingsafspraken verbonden partijen

● ● ●

Participatiewet schuldhulpverlening minimabeleid

● ●

Eigen beleidsnormen in Zevenaar

Risico’s

Mensen raken in achterstandssituaties, verslechtering van de inkomenspositie, armoede, waaruit op andere terreinen verhoging van problematiek kan ontstaan (meer beslag op zorgkosten).

Sociaal Domein - Wmo/Opvangvoorzieningen Onderdeel

Toelichting

Score op de benchmark

Hogere netto-uitgaven ten opzichte van de referentiegroep

Programmatotaal (bruto)

€ 15,9 miljoen

Indicatie vrije beleidsruimte

€ 4,7 miljoen

Taakstelling bij een opgave van € 10 miljoen

€ 1,5 miljoen

Bezuinigingsvoorstellen in de praktijk

Meer focus aanbrengen op preventieve maatregelen en integraliteit, terwijl daarnaast wordt bezien of vermindering/aanpassen van bepaalde diensten en het beleid rond minima en schuldhulpverlening tot de mogelijkheden behoort. Meer concreet worden de volgende opties genoemd: ● eigen bijdrage Wmo conform wetsvoorstel en de grens te leggen op 120% van het sociaal minimum ● meer individuele ondersteuning collectief aanbieden (bijv. begeleiding in groepen i.p.v. individueel) en meer dagactiviteiten als algemene voorziening aanbieden ● bezuinigingsafspraken verbonden partijen

Eigen beleidsnormen in Zevenaar

Risico’s

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Visie Sociaal Domein Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar ● nadere en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar Escalatie van complexe problematiek die voortkomt uit psychische kwetsbaarheid en daarbij een verhoging van de (maatschappelijke) kosten en een gevoel van onveiligheid van onze inwoners. ● ● ●

| 40 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting Het aanwenden van de gelden van centrumgemeente Arnhem voor andere doeleinden dan afgesproken heeft de volgende risico’s: ● Er is geen ontwikkeling van preventieve voorliggende voorzieningen t.b.v. een kleine maar wel problematische doelgroep. ● De signalen van Wmo-consulenten en regiefunctionarissen orde en veiligheid over ontbrekend aanbod voor dagbesteding, time-out voorziening zullen blijven. ● Het beroep op bemoeizorg zal onverminderd groot blijven, aangezien preventieaanbod ontbreekt. ● We ondermijnen de samenwerking met centrumgemeente Arnhem en de regiogemeenten. De versterking van de sociale infrastructuur is noodzakelijk om mensen met een psychische kwetsbaarheid (psychisch en/of psychosociale problematiek lvb) te ondersteunen in zelfstandig wonen. Zonder deze versterking wordt instroom in BW niet afgeremd, is uitstroom uit BW niet mogelijk en krijgen lokale gemeenten die niet of onvoldoende investeren in de sociale lokale infrastructuur uiteindelijk een dure rekening te betalen.

Sociaal Domein - Jeugd Onderdeel

Toelichting

Score op de benchmark

Hogere netto-uitgaven ten opzichte van de referentiegroep

Programmatotaal (bruto)

€ 19,6 miljoen

Indicatie vrije beleidsruimte

€ 2,7 miljoen

Taakstelling bij een opgave van € 10 miljoen

€ 0,9 miljoen

Bezuinigingsvoorstellen in de praktijk

Eigen beleidsnormen in Zevenaar

Meer focus aanbrengen op preventieve maatregelen en integraliteit, terwijl daarnaast wordt bezien of vermindering/aanpassen van bepaalde diensten en het beleid rond minima en schuldhulpverlening tot de mogelijkheden behoort. Meer concreet worden de volgende opties genoemd: ● inzetten op meer efficiënte en effectievere samenwerking tussen partijen op het gebied van sociale preventie ● inzetten op synergievoordelen tussen de wijkteams ● minder budget voor specialistische jeugdhulp ● bezuinigingsafspraken verbonden partijen ● ●

Beleidsplan Jeugdwet Visie Sociaal Domein

| 41 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting ● ● ● ● ●

Risico’s

Verordening Jeugdhulp Subsidieprogramma Welzijn en Sport Programma Zevenaar Verbindt Subsidieregeling Burgerinitiatieven en Vrijwilligerswerk Hervormingsagenda Jeugd

Minder werken aan preventie betekent hogere zorgkosten en meer geïndiceerde zorg. Als de gemeente Zevenaar niet meegaat in de landelijke en regionale ontwikkelingen dan is er geen regionale samenwerking en is er ook geen samenwerking mogelijk met partners en met aanbieders als GI’s, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming. Dit heeft een negatief effect op de inwoners, omdat wij hen niet de zorg, veiligheid en bescherming kunnen bieden die ze nodig hebben.

| 42 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Volksgezondheid en duurzaamheid

Onderdeel

Toelichting

Score op de benchmark

Hogere netto-uitgaven ten opzichte van de referentiegroep Kleinere verschillen op de achterliggende taakvelden

Programmatotaal (bruto)

€ 5,6 miljoen

Indicatie vrije beleidsruimte

€ 2,4 miljoen

Taakstelling bij een opgave van € 10 miljoen

€ 0,8 miljoen

Bezuinigingsvoorstellen in de praktijk

● ●

bezuinigingsopdrachten richting GGD versoberen van duurzaamheidsinitiatieven

Eigen beleidsnormen in Zevenaar

Visie Sociaal Domein

Risico’s

Stopzetten betekent dat de GGD zijn wettelijke taken niet naar behoren kan uitvoeren. Uiteindelijk worden gemeenten er dan mee geconfronteerd dat de gezondheidsachterstanden die zo worden opgebouwd zich vertalen naar meer en duurdere hulp en ondersteuning, los van het kwaliteit-van-leven-verlies van inwoners. Het niet kunnen leveren wat het Rijk van de gemeenten vraagt bij de energietransitie. Met allerlei consequenties (niet voldoen aan het klimaatakkoord, niet voldoen aan de internationale afspraken, het bereiken van onomkeerbare situaties etc.). Gezichtsverlies ten aanzien voor het commitment en de samenwerkingen die zijn aangegaan met o.a. woningcorporaties, bedrijven en inwoners.

| 43 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting Wij verduurzamen onze eigen organisatie en vastgoed (CP 7.2.2) Gemeente Zevenaar vervult een voorbeeldfunctie voor inwoners en bedrijven. Door het stopzetten van beleid ontstaat het risico dat ook zij temporiseren en/of dat wij niet meer serieus worden genomen. Ook zijn er diverse wettelijke verplichtingen in het beleid opgenomen (onder andere de Energiebesparingsplicht en Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit). Stopzetten van het beleid betekent dat wij niet voldoen aan deze wettelijke taken alsook het behalen van eigen klimaatdoelstellingen 2030/2050. Als we de doelstellingen omtrent water- en hitteoverlast niet halen, krijgen we vaker water op straat en schade aan panden. Ook gaan we door de hitteoverlast vaker oversterfte meemaken in warme periodes. Door aanhoudende droogte kan gewassenverlies optreden en krijgen we door bodemdaling en inklinking ook lokaal schade aan panden. Als we geen nieuw beleid invoeren om de toekomstige problematiek te voorkomen, worden de voorgenoemde situaties alleen verergerd. Het klimaat verandert en wordt steeds extremer en warmer. Er is op het moment vrij weinig beleid op het vlak van biodiversiteit. Dat betekent niet dat er niets gebeurt, integendeel. Het staat alleen niet geborgd in een overkoepelende visie.

Als al het beleid wegvalt, dan kan er overal gekapt worden, komt er waarschijnlijk een hogere mate van bodemverontreiniging voor, en zullen populaties van verscheidene plant- en diersoorten verder kelderen. Dit geldt ook als er verder geen nieuw beleid meer wordt ingevoerd.

| 44 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Ruimtelijke ontwikkeling, Volkshuisvesting en Stedelijke Vernieuwing

Onderdeel

Toelichting

Score op de benchmark

In lijn met de referentiegroep

Programmatotaal (bruto)

€ 4,7 miljoen

Indicatie vrije beleidsruimte

€ 2,3 miljoen

Taakstelling bij een opgave van € 10 miljoen

€ 0,7 miljoen

Bezuinigingsvoorstellen in de praktijk Eigen beleidsnormen in Zevenaar

● ●

versobering van de beleidsmatige inzet op diverse dossiers versoberen van werkbudgetten en projectgelden.

● ● ● ● ● ● ● ●

Structuurvisie Zevenaar 2012-2030 Omgevingsvisie Gelders Eiland 2030 Integraal Accommodatieplan 2020-2040 (IAP) Nota Grondbeleid Zevenaar 2021 Woondeal Arnhem Nijmegen 2.0 (2023) Nota vastgoedbeleid Liemerse Woonagenda 2020 Toets- en afwegingskader grootschalige duurzame energieopwekking (zon en wind) VAB-beleid (2012)

●

Risico’s

Gemeenten spelen een cruciale rol in de toekomst van het landelijk gebied. Zij weten als geen ander welke impact de stikstofaanpak heeft op de gezinnen van deze bedrijven en de gemeenschap in het algemeen. Gemeenten weten als geen ander wat de ondernemers nodig hebben om vooruit te kunnen en hoe ze het landelijk gebied weer perspectief kunnen bieden. Dat doen ze met de samenleving en vanuit hun rol als verantwoordelijke voor de planologische

| 45 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting herbestemming en vergunningverlening. Om stoppende agrariërs perspectief te kunnen bieden is actualisatie nodig van het VAB-beleid. Wanneer we niet gaan investeren in een gebiedsdekkend omgevingsplan voor 2032, voldoen we niet aan een wettelijke verplichting. De Wet Versterking regie volkshuisvesting geeft overheden de juiste wettelijke instrumenten om – met meer tempo en doorzettingskracht – te sturen op de woningbouwopgave. Hiermee moet de gemeente zorgen voor voldoende woongelegenheid in het betaalbare segment en gelijke kansen creëren voor urgent woningzoekenden. Het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma is ook een wettelijke verplichting. Mocht de gemeente dat niet doen, dan heb je kans op toename van dakloosheid, stijging van huisvestingskosten, verergering van sociale ongelijkheid, slechte leefomgeving, gezondheidsrisico’s, minder sociale cohesie en economische instabiliteit. Een ander risico is dat we onze woningbouwopgave niet halen.

| 46 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

H7 | Aanzet voor een vervolgproces In dit hoofdstuk geven we een aanzet voor een vervolgproces. Het proces is erop gericht om uiterlijk in het voorjaar van 2025, bij de kadernota tot definitieve besluitvorming te komen. Stap 1: Formuleer de financiële opgave en laat deze bestuurlijk vaststellen De kadernota ter voorbereiding op de begroting is het moment om de financiële opgave bestuurlijk te laten vaststellen. Dat geeft de organisatie een richtpunt waarop gekoerst moet worden. Geadviseerd wordt om de financiële opgave door de gemeenteraad te laten vaststellen. Stap 2: Maak een verdeling tussen de inkomstentaakstelling en de uitgaventaakstelling Zoals eerder is aangegeven zijn in deze analyse een aantal taakvelden niet betrokken, maar die kunnen wel degelijk een bijdrage leveren aan de oplossing van de financiële opgave. Dit zijn vooral de taakstellingen die betrekking hebben op de inkomstenkant. Geadviseerd wordt om vooraf een heldere verdeling te maken van in welke mate de inkomsten een bijdrage kunnen en vooral mogen leveren aan de oplossing van de financiële opgave. Stap 3: Maak een heldere verdeling verdeling over de programma’s/domeinen Maak een heldere verdeling van de taakstellingen over de programma’s/domeinen en bepaal in welke mate er al dan niet een uitruil mag plaatsvinden.

Geadviseerd wordt om deze taakstelling/spelregels door de gemeenteraad te laten vaststellen. Stap 4: Richt een projectstructuur in voor de bezuinigingsopgave Maak in het begin van het proces heldere afspraken over de projectstructuur. Maak daarin ten minste onderscheid tussen de volgende rollen en procesinrichting, zodanig dat de betrokkenheid van de organisatie is gewaarborgd, een heldere projectstructuur is ingericht en gewerkt kan worden aan de hand van een uitgewerkt plan van aanpak. Meer concreet kan worden gedacht aan de volgende elementen: a. inrichten van de stuurgroep; b. inrichten van de werkgroepen (aantal en bemensing); c. benoemen van een ambtelijk trekker van de bezuinigingsopgave; d. organiseren van voldoende betrokkenheid en deelname van zowel inhoud als de financiële discipline; e. inrichten van een startconferentie; f. plannen van de werksessies; g. plannen van de stuurgroepbijeenkomsten. Stap 5: voorbereiden en organiseren van werksessies Per programma(onderdeel) of domein(onderdeel) zullen een aantal werksessies moeten worden georganiseerd, die uiteindelijk tot doel hebben om met bezuinigingsvoorstellen te komen. De ervaring leert dat per onderdeel een aantal sessies noodzakelijk zijn. De doorlooptijd van deze sessies bedraagt al gauw vier à vijf maanden. Meer concreet gaat het dan om:

| 47 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

● ● ● ● ● ●

de wettelijke taken en de taken die voortvloeien uit eigen gemeentelijk beleid per progamma(onderdeel) meer gedetailleerd in kaart brengen; de taken koppelen aan formatie, budgetten en activiteiten; de mogelijkheden van clustering of verdere opsplitsing bezien; de taken naar de formatie vertalen; de taken aan de doelstellingen van beleid koppelen; de inventarisatie naar concrete bezuinigingsmogelijkheden vertalen.

Stap 6: Tussentijds informeren van college en gemeenteraad Het is van belang dat college en gemeenteraad tussentijds worden geïnformeerd over de voortgang van het traject. Stap 7: Bijtijds betrekken van relevante stakeholders in het traject In het plan van aanpak dient aandacht te zijn voor de wijze waarop ook relevante stakeholders een plek krijgen in het proces. Dat kan variëren van actief meedenken over de invulling van de taakstelling tot het achteraf informeren over de uitkomsten ervan. Stap 8: Opstellen van het eindrapport Dit vormt het document met de keuzes die het college aan de raad wil voorleggen.

| 48 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Bijlage 1: Overzicht van de algemene middelen

| 49 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Bijlage 2: Beschrijving van beleidsterreinen Programma Bestuur en Ondersteuning Financiën Bestuur en Ondersteuning

Relevante wetgeving ● Gemeentewet ● Rechtspositiebesluit ● Wet Basisregistratie personen ● Besluit Paspoortgelden Beleidsvrijheid ● Verplichte taak ● Enige mate van vrijheid ten aanzien van intensiteit

| 50 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Taakveld 0.1 Bestuur Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Besturingsfilosofie Collegeprogramma 2022-2026 Verordening Rekenkamer 2023 Nota Verbonden partijen verordening op de raadscommissie Regionale agenda van de GMR (Groene Metropool Regio) bijdrage Regiobureau (€ 115.000) en de bijdrage aan The Economic Board € 1 per inwoner ( EUR 45.000) Deelname in de EU-regio

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Majeure ontwikkelingen

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Bestuurlijke samenwerking/gemeenten met minder bestuurskracht in de Liemers/bestuurskrachtonderzoek Duiven Verzoek vanuit de regio richting verbonden partijen om indexatie in begroting te beperken/keuzes te maken Rekenkameronderzoeken Op grond van nieuwe verordening raadscommissie is vergoeding leden verhoogd Aankomende verkiezingen gemeenteraad in 2026 Uitbreiding van de raad naar 45.000 + gemeente Diverse ambities uit de Raadsagenda o.a. vergroten en stimulering van inwonersparticipatie o.a. verbetering bestuurlijk en ambtelijk samenspel En andere onderwerpen van de raadsagenda die niet binnen dit taakveld thuis horen. Bestuurlijke samenwerking komt in de ijskast

Taakveld 0.2 Burgerzaken Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Publiekszaken volgt algemeen landelijk beleid. Geen eigen beleidsnormen, enige mogelijke bezuiniging is welkomstpakket nieuwe inwoners afschaffen of kwaliteit van dienstverlening verlagen en/of wachttijden verhogen. Veel prijzen zijn vastgesteld door de centrale overheid (leges), enkele kunnen lokaal verhoogd worden (bijvoorbeeld uittreksel BRP). Visie op dienstverlening: zoveel mogelijk digitaal, persoonlijk waar nodig.

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Enkel op onderliggende faciliteiten die we nodig hebben; systemen.

Majeure ontwikkelingen

Wettelijke verplichtingen op het gebied van digitale dienstverlening (WMEBV) en toegankelijkheid

| 51 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

-Doorontwikkeling KCC met KCC Zorg (of zit dit in organisatieontwikkeling?) -Implementatie digitalisering dienstverlening (incl. ontwikkeling en implementatie mijn omgeving) -Nieuwe telefooncentrale KCC (bellen met Team – adoptie in de organisatie en ondersteuning) -Nieuwe applicatie burgerzaken

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

We hebben voor alle onderdelen al budget in de kadernota opgenomen. Het zou hoogstens kunnen zijn dat er een aanvulling hierop wordt gevraagd.

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

(Financiële) penalty’s van niet (tijdig) voldoen aan wettelijke verplichtingen Achterstand in digitaliseringsslag dienstverlening die lastig/niet meer in te halen is. Effect hiervan is dat inwoners meer moeten bellen/langskomen. Druk op front- en backoffice neemt hiermee uiteindelijk toe, zelfredzaamheid van inwoners (voorliggend veld) af.

Taakveld 0.4 Overhead Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL Verordening controle financieel beheer en organisatie (artikel 213 Gemeentewet) 2023 Datastrategie (vastgesteld 14 maart 2023) I&A visie en strategie (vastgesteld april 2024) Organisatiebesluit (2024, nieuw) Mandaatverordening o.b.v. organisatiebesluit (nieuw) Normen- en toetsingskader 2023 Visie op communicatie Participatieleidraad (2022) Integraal Accommodatieplan (2020) Softwarecontracten met leveranciers, Veelal in regionaal verband bij de RID. Onderhoudscontracten gemeentehuis (?) Bij intern beheer lopen allerlei abonnementen bij uitgevers Doorontwikkeling ICT-samenwerking, organisatieontwikkeling, datagedreven werken, dynamiek arbeidsmarkt waardoor processen HR aangepast moet worden, vermindering productieve uren a.g.v. wettelijke verloven, ontvlechting/professionalisering inkoop en aanbesteding en borging in eigen organisatie, Cloudgang/transitie, E-depot, domeingericht archiveren, langlopende juridische vraagstukken vergen veel capaciteit, aanbesteding PersoneelsInformatieSysteem (PIS). Aanpassing functiehuis en conversietabel. Strategische personeelsplanning, continuïteit op personele capaciteit (verminderde inzetbaarheid en personeelsverloop) Wet Open Overheid

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Majeure ontwikkelingen

| 52 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Aantrekkelijke werkgever blijven Ravijnjaren vanaf 2026 met forse financiële begrotingstekorten Druk op werkplekken kantoorgedeelte gemeentehuis Verduurzamen vastgoed om aan klimaatdoelstellingen 2030 en 2050 te voldoen. Er loopt een verkenning naar verplaatsing van de gemeentewerf naar een andere locatie. Invulling geven aan wet- en regelgeving met een I-component o.a. NIS2, AI Act, eIDAS 2.0, Data Governance verordening (Digital Decade) ICT-doorontwikkeling, Cloudgang, Informatiemanagement, functioneel specialisten ICT, loongebouw teammanagement n.a.v. organisatieontwikkeling, aanbesteding PIS, vermindering productieve uren a.g.v. wettelijke verloven. Aanpassing functiehuis en conversietabel Strategische personele begroting, continuïteit op personele capaciteit. Aanpassing werkplekken Turmac kantoorgebouw. het oplossen van de financiële tekorten/ravijnjaren (projectleiding, uitvoeringskosten, frictiekosten etc.) Voor het verduurzamen van gemeentehuis en kantoor gemeentewerf is onvoldoende budget beschikbaar om gasloos te worden.

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Vervanging hardware werkplekken in 2025 en verder opleidingstrajecten/cultuurtraject/management development diverse gehonoreerde formatie-uitbreidingen op diverse afdelingen welke nog niet zijn ingezet

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Zevenaar komt niet meer mee in veranderopgaven, er vindt geen innovatie in de bedrijfsvoering plaats, kwetsbaarheid in onze informatieveiligheid, zonder ontwikkeling op gebied van inkoop/aanbesteding rechtmatigheidsrisico’s, de positie op de arbeidsmarkt verzwakt, de ingezette ontwikkeling in datagedreven werken stokt, uitvoering van wettelijke taken komt in het gedrang, verdere prioritering in de uitvoering van het collegeprogramma.

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Normbedrag voor onvoorziene uitgaven Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2022 Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Majeure ontwikkelingen

N.v.t. Onder dit taakveld vallen algemene baten en lasten en onvoorziene uitgaven. Sterke daling van de vrije ruimte in de algemene reserve en de weerstandsratio

| 53 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Sterke inflatie geeft een wisselend beeld in de stelpost voor inflatie. In de huidige begroting ± 9 ton. Anticiperend op het traject van ombuigingen/strategische keuzes: incidenteel budget voor projectleiding, uitvoeringskosten, frictiekosten etc.

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

| 54 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Programma Veiligheid Financiën Veiligheid

Relevante wetgeving ● Gemeentewet ● Wet op de Veiligheidsregio’s ● Drank en Horecawet ● Wet Openbare Manifestaties ● Wet Bibob ● Wet bijzondere opnemingen Beleidsvrijheid ● Verplichte taak/beperkte beleidsvrijheid ● Enige mate van vrijheid ten aanzien van intensiteit met name bij toezicht en handhaving ● Veel keuzes worden in regionaal verband gemaakt Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Binnen dit domein valt de bijdrage VGGM, de bijdrage voor de brandweer, en opleiden, trainen, oefenen van de gemeentelijke crisisorganisatie.

| 55 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Majeure ontwikkelingen

Niet. Bijdrage VGGM gaat jaarlijks. Opleidingsbehoefte wordt ook jaarlijks geïnventariseerd. Binnen VGGM loopt het project ‘beter bedrijfsvoeren’. De organisatie van de VGGM moet versterkt worden. Hierdoor wordt er een hogere bijdrage gevraagd van de deelnemende gemeenten. Toekomst van de VGGM voor de komende jaren.

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

/ Geen optie.

Taakveld 1.2 Openbare Orde en Veiligheid Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Drie benoemde prioriteiten waarop we extra investeren: 1. Aanpak ondermijnende criminaliteit 2. Zorg en veiligheid 3. Cybercrime

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Hierop doen we iets extra’s. Presentatie dag jaarlijks. Verbinding zoeken met partijen MMA-contract - € 660 Hackshield drie jaar (2023 – 2024 – 2025) – € 2500,En vast jaarlijkse bijdragen aan bepaalde samenwerkingsverbanden, totale afdracht ongeveer € 50.000: - Veiligheidshuis Arnhem: 30 - ODRA: 7 - Veiligheidsnetwerk Oost-NL: 3 - RIEC: 10 Aanpak vakantieparken. De aanpak van vakantiepark Rhederlaagse Meren. Al jarenlang werken we binnen OOV met een relatief klein budget dat ‘vrij’ te besteden is. Alle extra zaken en aandacht voor de prioriteiten realiseren we binnen dit budget. De integrale veiligheidsagenda 2023-2026 is in 2023 door de raad vastgesteld. De prioriteiten komen overeen met de andere gemeenten in de regio, de Liemers, als Gelderland-Midden. Om een waterbed-effect te voorkomen moeten we meegaan in de stroom en de aanpak resoluut voortzetten.

| 56 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Programma Verkeer en Vervoer Financiën Verkeer en Vervoer

Relevante wetgeving ● Onderhoudsplicht o.g.v. Wegenwet ● CROW-normen voor wegonderhoud ● Omgevingswet Beleidsvrijheid Voornamelijk wettelijke taken, maar biedt wel ruimte voor eigen beleidskeuzes Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Onderdeel Eigen beleidsnormen In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Majeure ontwikkelingen

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Toelichting voetgangersoversteekplaatsen Parkeerring 7255 FcL In het Gemeentelijk Verkeers en Vervoersplan is deze maatregel in het bijbehorende uitvoeringsprogramma opgenomen niet

Landelijk is er de ontwikkeling om alle wegen binnen de bebouwde kom om te zetten naar 30 km per uur. De parkeerring zou ook in aanmerking kunnen komen voor omvorming naar een regime van 30 km per uur. Voor deze maatregel is nog geen plan opgesteld. Betreft een beschikbaar gesteld krediet van € 100.000. Kapitaallasten: € 2.500.

| 57 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Toelichting voetgangersoversteekplaatsen Parkeerring 7255 FcL Landelijk is er de ontwikkeling om wegen binnen de bebouwde kom af te waarderen naar GOW 30 km/h. De parkeerring komt mogelijk in aanmerking voor deze afwaardering. Een eventuele afwaardering gaat gepaard met een volledige herinrichting van de centrumring. Hiervoor dient allereerst een integraal plan opgesteld te worden voor de gehele parkeerring. De oversteekplaatsen op de centrumring worden daarmee onderdeel van een volledige herinrichting van de parkeerring. Het voorafgaand uitvoeren van specifieke maatregelen (oversteekplaatsen) draagt daarmee niet bij aan de integraliteit die wij willen bereiken bij een toekomstige herinrichting van de parkeerring.

Onderdeel

Toelichting fietspad Geitenwaard 7093 FcL

Eigen beleidsnormen

Maakt onderdeel uit van het recreatief fietsnetwerk

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Majeure ontwikkelingen

niet

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Voor dit fietspad is nog geen plan opgesteld

niet

Betreft een beschikbaar gesteld krediet van € 100.000. Kapitaallasten: € 2.500. Het krediet is niet toereikend voor realisatie van het fietspad. Er zijn nog geen initiatieven richting aanwonenden geweest. Er zijn dus geen financiële of andere afbreukrisico’s. Wel ontbreekt er een schakel in ons recreatief fietsnetwerk.

Taakveld 2.5 Openbaar Vervoer Onderdeel

Toelichting Subsidie FCL 6117

Eigen beleidsnormen

Jaarlijkse subsidie aan de Buurtbusvereniging Zevenaar.

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Verplichting aangegaan om jaarlijks gemeentelijke subsidie te verstrekken aan buurtbusvereniging Zevenaar

Majeure ontwikkelingen

In 2026 wijzigt de Provinciale bijdrage aan de buurtbusvereniging. De financiële gevolgen voor de gemeente Zevenaar zijn nog onbekend.

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Betreft een beschikbaar gesteld budget van € 5.452 De buurtbus is van grote waarde voor de bereikbaarheid van onze kleine kernen. Het coalitieakkoord geeft het belang van de gemeente Zevenaar weer om de bereikbaarheid van de kleine kernen te behouden. Bij het stopzetten van het beleid vervalt er een belangrijk middel qua bereikbaarheid van de kleine kernen.

| 58 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting Subsidie FCL 6117

Eigen beleidsnormen

Jaarlijkse subsidie aan de Buurtbusvereniging Zevenaar.

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Verplichting aangegaan om jaarlijks gemeentelijke subsidie te verstrekken aan buurtbusvereniging Zevenaar

Majeure ontwikkelingen

In 2026 wijzigt de provinciale bijdrage aan de buurtbusvereniging. De financiële gevolgen voor de gemeente Zevenaar zijn nog onbekend.

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Betreft een beschikbaar gesteld budget van € 5.452 De buurtbus is van grote waarde voor de bereikbaarheid van onze kleine kernen. Het coalitieakkoord geeft het belang van de gemeente Zevenaar weer om de bereikbaarheid van de kleine kernen te behouden. Bij het stopzetten van het beleid vervalt er een belangrijk middel qua bereikbaarheid van de kleine kernen.

| 59 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Programma Economie Financiën Economie

Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Onderdeel

Eigen beleidsnormen

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen

Toelichting Centrumvisie Zevenaar 2015 - 2025 (2015) Liemers Economische Visie LEV (2019) Economische Agenda Zevenaar (2021) Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2021 - 2024 Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) Structuurvisie gemeente Zevenaar 2030 (2012) Driejarige overeenkomst met Liemerse Ambassade (2024-2026) Driejarige overeenkomst uitvoering Liemers Economische Visie (2024-2026) Vierjarige uitvoering LEADER (vanaf 2024) Structurele ondersteuning stadspromotie Structurele ondersteuning professionalisering samenwerking (BIZ) Lidmaatschappen Clok, DNWS, Provinciale Werkgelegenheids Enquête (PWE), Deelname Groene Metropoolregio, Productieve regio (inclusief verplicht RPW) Netcongestie, circulaire economie, transitie landbouw, toekomstbestendig maken werklocaties, Via15, Human Capital inclusief krappe arbeidsmarkt, arbeidsmigranten

| 60 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Nieuw horeca- en detailhandelsbeleid en actualisatie centrumvisie. Herstructurering en transformatie bedrijventerreinen. Incidenteel 20.000 (horecabeleid) 25.000 detailhandelsvisie 30.000 centrumvisie; structureel 10.000 Dag van de Ondernemer. Afbreukrisico relatie met ondernemers, geen doorontwikkeling op toekomstbestendig maken werklocaties, verslechtering vestigingsklimaat en ondernemersklimaat, verslechtering regionale samenwerking met onderwijs en ondernemers (triple helix).

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Taakveld 3.3 Bedrijfsloket en Bedrijfsregelingen Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Centrumvisie Zevenaar 2015 - 2025 (2015) Liemers Economische Visie LEV (2019) Economische Agenda Zevenaar (2021) Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2021 - 2024 Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) Structuurvisie gemeente Zevenaar 2030 (2012)

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Lidmaatschappen Lindus, MKB Zevenaar, Locatus.

Majeure ontwikkelingen

Netcongestie, circulaire economie, transitie landbouw, toekomstbestendig maken werklocaties, Via15, Human Capital inclusief krappe arbeidsmarkt, arbeidsmigranten

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

n.v.t. n.v.t. Afbreukrisico relatie met ondernemers, geen doorontwikkeling op toekomstbestendig maken werklocaties, verslechtering vestigingsklimaat en ondernemersklimaat.

| 61 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Programma Onderwijs Financiën Onderwijs

Relevante wetgeving ● Huisvestingsverordening ● Wet onderwijsachterstandenbeleid ● Leerplichtwet Beleidsvrijheid ● Verplichte taak ● Enige mate van vrijheid ten aanzien van intensiteit

Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zevenaar 2020

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Uitbetaling klokuren bewegingsonderwijs, wettelijke verplichting, staat ook vermeld in verordening

Majeure ontwikkelingen

Onbekend

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Onbekend

| 62 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Toelichting Onbekend Dan hebben we nog steeds een wettelijke verplichting en zorgplicht

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Onderdeel

Eigen beleidsnormen

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Toelichting Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zevenaar 2020 Gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs de Liemers (GRHVOL) Mogelijk per 2025 wordt een Integraal Huisvestingsplan wettelijk verplicht met een bindend besluit op de eerste vier jaar voor huisvestingsprojecten (uitbreiding/vervangende nieuwbouw) Er zijn meerdere meerjarige verplichtingen waar we niet zomaar mee kunnen stoppen: Kapitaallasten bestaande onderwijsgebouwen (po en vo) Klokurenvergoeding bewegingsonderwijs basisonderwijs (zowel voor openbare als bijzondere scholen) GRHVOL, voor een langdurige/duurzame portefeuille vo-gebouwen binnen regio de Liemers IHP wat iedere vier jaar moet worden geüpdatet Jaarprogramma aanvragen voorzieningen onderwijshuisvesting Updaten nieuwe IHP vóór 2025 Raadsbesluit voor onderzoeken nieuwe schoollocaties voor twee basisscholen en evt. verhuizing van de Taalschool Nieuw vo-gebouw (vanuit GRHVOL) binnen de gemeente Zevenaar (9.500 m2) Uitbreiding bestaande po-gebouwen, als gevolg van woningbouw in kernen Grote woningbouwopgave, met als potentieel gevolg dat nieuwe po-gebouwen/scholen nodig zijn Verdere uitwerking verduurzaming schoolgebouwen om klimaatdoelstellingen te halen en bijbehorende aanpassingen/verbouwingen Vervangende nieuwbouw voor twee basisscholen en de Taalschool.

Vorig budget was bestemd voor twee scholen op één locatie maar het plan is weggestemd vorig jaar. Voor het opsplitsen van de twee basisscholen en op andere locaties vervangende nieuwbouw te realiseren (iets nieuws te regelen) is het vorige budget niet toereikend. Daarnaast dienen er budgetten beschikbaar te worden gesteld voor de aanschaf van Onderwijsleerpaketten in de nieuwe scholen. Nieuw vo-gebouw. Ook hier budgettair niet toereikend wegens wegstemming van het project en opzet nieuw bouwproject, dat hogere kosten met zich mee zal brengen want meegenomen in eerder weggestemd project

| 63 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Renovatie/uitbreiding bestaande po-scholen (een deel hiervan is 40+ jaar oud) Potentieel nieuwe po-scholen n.a.v. woningbouwopgave Vervolgstappen n.a.v. duurzaamheidsonderzoek schoolgebouwen en gemeentelijke mede-investeringen IHP dient opnieuw ontwikkeld en vastgesteld te worden. Dit is beoogd voor eind 2024/begin 2025. Het huidige IHP is verouderd en niet gericht op de toekomstige situatie binnen de gemeente Zevenaar (woningbouwopgave) of aan wettelijke verduurzamingseisen/doelen. Mogelijk samenhang met IAP vanwege verduurzamingsrealisatie conform routekaart verduurzaming. De gemeente heeft een wettelijke taak om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen. Met het stoppen van de verordening en/of IHP verandert dit niet zomaar. Het zou zelfs tot het gevolg kunnen geven dat we minder lokale richtlijnen en handvatten hebben. Zevenaar kan uit de GRHVOL treden maar dan zal er een financiële afrekening plaats moeten vinden. Ook zal moeten worden gekeken of dit financiële voordelen oplevert als Zevenaar zelf opdraait voor alle kosten voor de drie (straks 2) vo-gebouwen binnen de gemeente t.o.v. de afdracht voor de vo-gebouwen binnen de andere twee gemeenten. Daarnaast kan het ook de relatie met de andere deelnemende gemeenten verstoren.

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en Leerlingzaken Onderdeel Leerlingzaken (leerlingenvervoer) Eigen beleidsnormen

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Toelichting - Wettelijke taak - Visie Sociaal Domein - Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Zevenaar 2024 - Verbeterplan doelgroepenvervoer 2024-2025 Het leerlingenvervoer is als onderdeel van het doelgroepenvervoer ondergebracht in de opdracht aan de BVO DRAN. Gemeente Zevenaar is een van de achttien deelnemende gemeenten in deze gemeenschappelijke regeling. Voor het doelgroepenvervoer en specifiek het leerlingenvervoer is een meerjarige verplichting aangegaan. In het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen om te besparen op de kosten voor het doelgroepenvervoer via de BVO DRAN. Daartoe is het verbeterplan doelgroepenvervoer 2024-2025 vastgesteld. Actualisatie kaderbeleid is een van de verbeteringen: Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Zevenaar 2024. Door in de praktijk verbeteringen op te pakken is in 2023 al een structurele bezuiniging doelgroepenvervoer, incl. het leerlingenvervoer, voor de komende jaren gerealiseerd. De behaalde besparingen kunnen budgettair vertaald worden. De investeringsbudgetten om alle verbeteringen in het verbeterplan uit te kunnen voeren zijn in maart 2024 door de gemeenteraad toegekend.

| 64 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel Leerlingzaken (leerlingenvervoer)

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Toelichting Hiermee is de verwachting dat (verder) bespaard kan worden op het leerlingenvervoer, in ieder geval op het leerlingenvervoer via de BVO DRAN. Stopzetten van dit beleid is niet mogelijk aangezien het leerlingenvervoer een wettelijke taak is.

| 65 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Programma Sport, cultuur en recreatie Financiën Sport, cultuur en recreatie

Relevante wetgeving ● Archiefwet ● Mediawet ● Wsob ● Flora en faunawet ● Wet natuurbescherming Beleidsvrijheid ● Voornamelijk eigen taken Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Lokaal sportakkoord, beleidsnota sport en bewegen

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

In de Brede SPUK 2023-2026 zijn doelstellingen en daarmee budgetten opgenomen voor lokale aanpak voor samenwerking en cofinanciering op gebied van sport en bewegen, gezonde leefstijl, preventie. Gemeente wil Centrum voor Uniek Sporten realiseren op Sportpark van de Toekomst 2.0. Gemeente wil hiermee Zevenaar ‘Sportief op de kaart zetten’ en daarmee ook regionaal een ‘pin’ op de regionale kaart zetten.

Majeure ontwikkelingen

| 66 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Toelichting Zie § 5.2

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

Collegeakkoord: realisatie/herinrichting Sportpark Hengelder

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan? Realisatie/herinrichting Sportpark Hengelder (Sportpark van de Toekomst 2.0). Aanbesteding voor Projectonderzoek/-begeleiding. Er worden minimaal drie scenario’s uit het vorige onderzoek (Synarchis) uitgewerkt door het extern bureau (CB5) in samenwerking met de Projectgroep. Er staan op de schetsen een aantal gebouwen: - (handhaven)huidig clubgebouw jeu de boulesclub - (handhaven) huidig clubgebouw rugby - nieuw gezamenlijk clubgebouw voetbal/hockey - (handhaven) huidig gebouw materialenopslag Sportbedrijf Ataro - wens: sporthal - wens: medisch centrum (zorggebouw voor eerstelijnsprofessionals) (mogelijk gefinancierd door zorgaanbieders/zorgverzekeraars). - wens: centrum voor Uniek Sporten (sporters met beperking). Majeure ontwikkelingen Besparing in gebouwen: Er kan een flinke besparing bereikt worden als er één groot multifunctioneel gebouw komt waar alle voorgaande functies in ondergebracht worden. Er zijn voorbeelden in den lande waar dit gerealiseerd is. Het is niet van deze tijd dat elke club zijn eigen gebouw heeft. Bovendien handhaven en daarmee onderhouden, wellicht zelfs renoveren van bestaande gebouwen is in verhouding vele malen duurder. We starten binnenkort (medio mei 24) met Project Herinrichting Sportpark. Er zullen berekeningen gemaakt moeten worden.

Grofweg (puur indicatie) zou qua gebouwen een flinke besparing gerealiseerd kunnen worden. In raming van Synarchis is voor handhaving bestaande gebouwen ‘PM’ opgenomen, terwijl voor multigebouw voor voetbal/tennis € 3,5 miljoen is opgenomen. Voorstelbaar is om bestaande gebouwen te slopen. Gebouw jeu de boules zou evt. ingepast kunnen worden in

| 67 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting multi-accommodatie. Voor evt. sporthal is geen bedrag geraamd, evenals voor zorggebouw. We zouden (voorstel) raming kunnen (laten) maken van totale kosten o.b.v. nu voorliggende scenario’s en vervolgens keuzes kunnen maken die daarmee leidend zijn voor vervolgopdracht. Besparing in investering velden: Als er aangestuurd wordt op fusie van voetbalverenigingen kan dat besparing in aanleg en renovatie/onderhoud van velden betekenen. Multifunctioneel gebruik van velden kan besparing opleveren. Dat kan binnenkort berekend worden. Opdracht voor aanpassing opdracht: er zou voor gekozen kunnen worden om een aantal varianten nader te duiden, die uitgewerkt worden: - 0-variant: niets doen - minimale variant: een van de drie scenario’s uitwerken - multi-variant: alle bestaande gebouwen slopen en één multi-sport-complex.

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Gemeente Zevenaar wil met Sportpark van de Toekomst 2.0 de regionale sportfunctie ‘pakken en verstevigen’. De totale kosten van herinrichting van sportpark. Planning is dat in dec 24 het Eindrapport door DB5 wordt opgeleverd met daarbij zicht op Voorlopig Ontwerp en voorlopige kostenraming. In Q5 financiële besluitvorming door de raad.

Dat er geen Sportpark van de Toekomst 2.0 wordt gerealiseerd.

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuur- productie en cultuurparticipatie Onderdeel Eigen beleidsnormen In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen

Toelichting Visie Sociaal Domein, subsidieprogramma welzijn, cultuur en sport, beleidskader Liemers t.b.v. Kunstwerk! Regioprogramma volwasseneducatie, deelname Groene Metropool regio, langlopende subsidierelaties (deels jaarlijks beschikt) met o.a. Filmhuis en Kunstwerk! - De sociale basis en voorliggende voorzieningen, waaronder kunst en cultuur, zijn van cruciaal belang om inwoners sterker en meer zelf-, en samenredzaam te maken. In de (nieuwe) Visie Sociaal Domein staat deze beweging beschreven en is de ambitie vertaald naar meer preventie en gerichter en meer decentraal werken. Voor Zevenaar is dit van extra belang, wegens groot vrijwilligers- en verenigingsleven, verspreidde dorpskernen met eigen identiteiten, veel kwetsbaarheden (o.a. lage SES, herindeling,) en de bezuinigingsoperatie van enkele jaren geleden die diepe sporen in het voorliggende veld heeft achtergelaten.

| 68 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

- Gedreven door meerdere bezuinigingen en landelijke ontwikkelingen heeft er in de afgelopen jaren een verregaande fusie plaatsgevonden van de grotere culturele instellingen tot ‘Kunstwerk!’ (bibliotheek, theater, muziekeducatie, cultuureducatie, volwasseneducatie, cultureel erfgoed, Liemers museum en Natuur en Milieueducatie) - Exploitatie Turmac Cultuurfabriek is in najaar 2023 onderzocht. Met aanpassingen in de huidige afspraken zitten er mogelijkheden in om de exploitatie op een gezond niveau te krijgen waarbij investering (terug) in de cultuursector denkbaar zou kunnen zijn. - Dorpshuizen en locaties in de kernen en wijken hebben een steeds belangrijkere rol binnen de gemeente, dit geldt ook voor het toegankelijk kunnen aanbieden van kunst & cultuur activiteiten (als middel) voor talentontwikkeling, cultuureducatie en zelfontplooiing. - De gehele Visie Sociaal Domein is nog niet budgettair vertaald. Opgaves zitten hem vanuit de gemeente in het versterken van de voorliggende voorzieningen, inclusief kunst & cultuur. Zowel de capaciteit als de samenwerking moeten worden versterkt. - Reparatie voor de uitvoering WSOB (bibliotheek) en volwasseneducatie (investering per inwoner voor bibliotheek en volwasseneducatie ligt in Zevenaar zeer ver onder landelijk gemiddelde, voorstel voor herstel in kadernota).

- Doorontwikkeling tot toekomstbestendige bedrijfsvoering Filmhuis Zevenaar (vanuit coalitieakkoord, onderzoekskosten gemeld in 1e VGR) - Er wordt al gewerkt aan nieuw subsidiebeleid Welzijn, Cultuur en Sport, waarbij maatschappelijk doel en impact belangrijke graadmeter wordt in toekennen subsidies. - Exploitatie Turmac Cultuurfabriek is in najaar 2023 onderzocht. Met aanpassingen in de huidige afspraken zitten er mogelijkheden in om de exploitatie op een gezond niveau te krijgen waarbij investering (terug) in de cultuursector denkbaar zou kunnen zijn. -Verdere investering in kunst en cultuur is juist nodig als middel om het voorliggende veld te versterken en de doelen binnen het sociaal domein te kunnen behalen. Zo worden verdere stijging in (Wmo) zorgkosten beperkt en kan een deel worden teruggedrongen. In de laatste cijfers blijkt dat bij nieuwe Wmo-aanvragen, minimaal 10% opgevangen kan worden met maatschappelijk werk en overige voorliggende voorzieningen. Zie ook taakveld 6.1 Stopzetten van dit beleid zorgt voor verdere verschraling van de voorzieningen, concreet het wegvallen van voorzieningen aangezien deze al op minimaal niveau worden gefinancierd. Dit resulteert in; teruggang in de sociale basis van de inwoners, hogere mate van eenzaamheid en verminderde sociale cohesie onder inwoners.

Verschraling zorgt er onder andere voor dat er meer vraag komt naar individuele (maatwerk) oplossingen, meer overlast en lagere mate van leefbaarheid. Verdere investering in het voorliggende veld is dus nodig om juist op overige (zorg)kosten te bezuinigen. Hierbij geldt cultuur presentatie, productie en cultuurparticipatie als duurzaam inzetbaar middel in het terugdringen van dure zorgindicaties en hulpvragen. Hiervoor moet cultuur in de brede zin van het woord voor iedere inwoner toegankelijk, bereikbaar en

| 69 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

aantrekkelijk blijven. Kunst en cultuur biedt de mogelijkheid op meer kansengelijkheid en op talentontwikkeling. Dat raakt aan alle terreinen van het sociaal domein, waaronder ook armoedebeleid en bestaanszekerheid. Dit wordt bevestigt in het recente stelseladvies van de Raad voor Cultuur ‘Toegang tot cultuur; op weg naar een nieuw bestel in 2029’ en de VNG propositie ‘Samen cultuur borgen’ van januari 2024.

Taakveld 5.4 Musea Onderdeel Eigen beleidsnormen In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald? Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Toelichting Beleidskader Liemers t.b.v. Kunstwerk! Deelname Groene Metropoolregio, cultuureducatie en erfgoededucatie binnen het primair onderwijs - Beleidskader Liemers t.b.v. Kunstwerk! - Gezamenlijke meerjaren financiering door Liemerse gemeenten (jaarlijks vastgesteld) - Beheer Liemerse collectie en gemeentelijke kunstcollecties - Doelstellingen erfgoededucatie vastgesteld; alle leerlingen (primair en voortgezet onderwijs) leren over de regionale geschiedenis, kunst en erfgoed van de Liemers. Met bijbehorende resultaten; een goed toegankelijk en verzorgd museum in de Turmac Cultuurhal, kwalitatieve museumlessen voor scholen (ontwikkeling in 2022 en vanaf 2023 ingezet) - Totstandkoming depot, zodat de museumcollectie goed wordt beheerd in het depot van de Turmac Cultuurfabriek - Regierol in programma Romeinen (lokaal en aangesloten bij Groene metropoolregio) - Het ontwikkelen en jaarlijks uitvoeren van het kunstplan Gemeentehuis en Turmac Cultuurfabriek - De inhoudelijke ondersteuning van verschillende projecten (zowel educatief als historisch).

Het museum functioneert als historisch kenniscentrum/partner voor organisaties en Historische Kringen in de Liemers - Netwerk van kunsthistorici verenigingen, schutterijen - Leer/werkplek en de stagebegeleiding van studenten van Graafschap College, CIBAP, ArtEZ, MBO Velp - (Coördinatie van) projecten in kader van 80 jaar Vrijheid in 2025 - Regioprogramma 80 jaar Vrijheid Het museum is belangrijk in het kader van het leren over deze omgeving, maar heeft ook een duidelijke link met de vrijetijdseconomie. Daarnaast heeft het museum nog de zorg voor het behoud en beheer van een drietal belangrijke kunstcollecties. Het museum biedt een podium voor (lokale) kunstenaars door met regelmaat exposities te organiseren voor met name regionale kunstenaars. Het Liemers Museum heeft een belangrijke rol als verbinding van cultuureducatie richting de scholen. Kinderen en jeugd moeten laagdrempelig toegang houden tot

| 70 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting cultureel erfgoed, dat kan alleen als er minimaal regionaal een plek is zoals het Liemers Museum. Tevens organiseren ze ook tentoonstellingen die maatschappelijke thema’s aan de orde brengen, bijvoorbeeld de landelijke tentoonstelling ‘Zilveren Camera’. Het Liemers museum behoort tot de basis culturele infrastructuur van Zevenaar, als financiering van het museum stopt, zal het moeten sluiten en zal er geen cultuur en erfgoededucatie aangeboden kunnen worden over onze regio op scholen en op locatie. Daarnaast zal er een andere financiering en organisatie opgezet moeten worden voor het toeristisch informatiepunt Zevenaar, wat naar verwachting zal resulteren in een hogere investering dan besparing.

Taakveld 5.5 Cultuur erfgoed Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

- Beleidsnotitie: Een visie op erfgoed 2015 -2019 (Zevenaar) - Archeologie in de gemeente Zevenaar. Actualisatie van de archeologische waarden en verwachtingskaart; archeologisch onderzoek. RAAP-RAPPORT 4892. (vastgesteld maart 2023) - Beleidskader Vrijetijdseconomie 2030 (2019) - Cultuur- en erfgoedpact de Liemers 2022 -2024 - Structuurvisie gemeente Zevenaar 2012-2030 - Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) - Individueel Management Plan (IMP) Neder-Germaanse Limes, Herwen – De Bijland (2022) - Kwaliteitsgids Landschap Gemeente Zevenaar, Bouwsteen Omgevingsvisie (januari 2022) - Dorpsgezicht Oud Zevenaar (vastgesteld 29092016) - Monumentenregister rijks- en gemeentelijke monumenten - Voor de gemeentelijke monumenten kunnen de eigenaren een beroep doen op een gemeentelijke subsidie bij onderhoud en restauratie. De provincie verhoogt de bijdrage met 70 %.

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Majeure ontwikkelingen

- Met betrekking tot Unesco rijksmonument Neder-Germaanse Limes, Herwen – De Bijland voert de gemeente het IMP uit. Hier volgen verplichtingen uit. In samenwerking met de regio (GMR en de provincie Gelderland) wordt een totaalverhaal rond de Romeinen ontwikkeld. Dit ligt qua inzet en financieel gezien bij VTE. - Een nieuwe beleidsvisie wordt het komende jaar ontwikkeld. Nog niet bekend is wat hieruit aan ambitie zal volgen en wat mogelijk nieuw beleid aan financiën vragen zal. - Volgens de Omgevingswet mogen ontwikkelingen in de omgeving van een monument geen nadelige consequenties hebben voor het monument. Hiertoe moet nog beleid worden ontwikkeld.

| 71 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

De hierboven genoemde beleidsontwikkeling om het monument te beschermen tegen ontwikkelingen in de omgeving van het monument.

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Niet bekend. De uitvoering van de wettelijke taken ten aanzien van rijksmonumenten en archeologie kunnen niet worden stopgezet.

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

Beperken van de ambitie m.b.t. instandhouding van ons gemeentelijk erfgoed en landschap, zal tot verval en wellicht verdwijnen ervan leiden. Dit is tegengesteld aan de ambitie van het college, de raad en de provincie. Dit heeft consequenties voor de ruimtelijke kwaliteit, toerisme en recreatie, ondernemers en de binding van bewoners aan hun omgeving.

Taakveld 5.6 Media Onderdeel

Toelichting

Eigen beleidsnormen

VNG richtlijnen streekomroepen

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Aanwijzing Commissariaat voor de Media voor RTV Connect (Liemerse Omroep Stichting) als lokale publieke media-instelling 2023-2028 (voor de gemeenten Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar) Overeenkomst gemeente Zevenaar, Duiven, Westervoort met ziekenomroep TVR Mozaïek (jaarlijks verlengd).

Majeure ontwikkelingen

- Elke gemeente in Nederland heeft een lokale publieke omroep. Deze zijn op advies van de gemeente aangewezen door het Commissariaat voor de Media. De gemeente heeft een bekostigingsplicht voor de lokale omroep en ontvangt hiervoor een bijdrage in het gemeentefonds, het richtsnoerbedrag. Zoals het er nu naar uitziet gaat het stelsel, de financiering en de regelgeving rond lokale omroepen de komende jaren fors op de schop. Dat zal gevolgen hebben voor de rol van de gemeenten. Het Rijk heeft het voornemen om meer geld beschikbaar te stellen voor lokale omroepen, en daarbij in te zetten op het vormen van streekomroepen. Dit moet een grote kwaliteitsimpuls opleveren voor de lokale omroepen met veel meer aandacht voor de journalistieke taak van media als ‘waakhond’ van het gemeentebestuur. - In 2027 moeten alle 250 lokale omroepen geformeerd zijn naar 80 streekomroepen. De algemene lokale omroepen van Zevenaar en de regio zijn al geformeerd naar een streekomroep, namelijk RTV Connect (Liemerse Omroep Stichting), hiermee lopen zij voor op de landelijke ontwikkelingen. - RTV Connect is aangemerkt als top 20 streekomroep met de meeste potentie. Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek heeft binnen de subsidieregeling Professionalisering Lokale Publieke Media-instellingen daarom hun aanvraag gehonoreerd. In 2024 gaat RTV Connect met deze

| 72 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Onderdeel

Toelichting subsidie verder aan de slag met professionalisering. - Ook loopt er een grensoverschrijdend subsidieprogramma vanuit Euregio. Waarbij onze streekomroep op journalistiek vlak actief samenwerkt met andere Nederlandse en Duitse streekomroepen. - Naast de lokale streekomroep is er ook een streek ziekenomroep, TVR Mozaïek. Zij worden slechts met een klein gedeelte van het richtsnoerbedrag gefinancierd, Duiven en Westervoort financieren hierop mee. Daarnaast ontvangen zij bijdragen van Rijnstate Ziekenhuis Zevenaar, de Liemerije en enkele kleinere giften van aangesloten zorginstellingen.

Welke opgaves zijn nog niet budgettair vertaald?

Investeringsbudgetten/ Nieuw beleid

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

- Verdere professionalisering van de streekomroep. Geen nieuw beleid. Richtsnoerbedrag in gemeentefonds is € 1,57 per huishouden, dit hanteert Zevenaar ook als subsidiebedrag, hier wordt niet op geplust. Komende jaren kan dit zo blijven, extra investeringen kunnen elders gevonden worden, bijvoorbeeld in rijkssubsidieprogramma’s en Stimuleringsfonds voor de journalistiek. Beleid zit al op wettelijk minimum, het richtsnoerbedrag dat in gemeentefonds zit(cluster cultuur en ontspanning, nieuwe cijfers via meicirculaire) wordt een-op-een gebruikt voor de lokale omroepen. Stopzetten van beleid is dus geen optie. Verdere professionalisering kan voor een groot gedeelte op basis van andere aanvullende fondsen, zodat de streekomroep zich alsnog verder kan ontwikkelen. Lokaal kan er nog wel gekeken worden naar de verdeling van gelden tussen de ziekenomroep Mozaïek en RTV Connect, waarbij op termijn het richtsnoerbedrag gebruikt wordt voor één omroep i.p.v. verdeling over twee omroepen, maar dit levert alleen inhoudelijk meer mogelijkheden op, geen financiële besparing.

Taakveld 5.7 Openbaar Groen Onderdeel

Eigen beleidsnormen

In welke mate zijn meerjarige verplichtingen aangegaan?

Investeringsbudgetten/

Toelichting Beleidsplan IBOR; 1. impuls aantrekkelijk en uitnodigend maken van de openbare ruimte; 2. 1600 extra bomen tot 2026; 3. Verlagen onderhoudsniveau openbare ruimte 4. Inrichting buurtpark Bizetstraat 1. Geen 2. Geen 3. Er zijn besteksverplichtingen aangegaan m.b.t. integrale onderhoudsbestekken, bomenbestek en bermenbestek tot en met 2024, met verlenging van twee keer één jaar. Dus maximaal tot en met 2026. 4. Er is opdracht gegeven voor het participatieproces en DO-ontwerp. Bewoners hebben meegedacht met het ontwerp. 1. Investeringsbudget voor de jaren 2025 en 2026. In totaal € 200.000

| 73 | Strategiebepaling voor een gezonde toekomst

Nieuw beleid

Wat zijn de risico’s van stopzetten van beleid?

2. Investeringsbudget € 400.000 3. Geen idee 4. Investeringsbudget € 200.000; weinig onderhoud groen als inrichting beperkt blijft tot gras en bomen. 1. Er wordt geen invulling gegeven aan het collegeprogramma. Waardering en tevredenheid van bewoners voor de openbare ruimte blijft laag. 2. Er zijn geen risico’s. Ambitie collegeprogramma wordt niet gerealiseerd. 3. Ontevreden bewoners. Geen aantrekkelijke gemeente voor bedrijven en inwoners. 4. Zeer ontevreden bewoners. Geen kwaliteitsimpuls groene ruimte in Zonnemaat