Raadsvoorstel en -besluit 1235711 - Ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040

*Z08D3648C7E*

Raadsvoorstel onderwerp zaaknummer documentnummer portefeuillehouder portefeuille

Ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Z/23/456007 INT/24/1235711 Aad van Orden Ruimtelijke Ordening

1. Samenvatting Voor u ligt de ontwerpversie van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040. Hierin beschrijven wij de opgaven en ambities die wij in de gemeente willen realiseren. Voorbeelden zijn het verbeteren van mobiliteit, het behoud en ontwikkelen van een aantrekkelijk groen landschap en richting geven aan een forse woningbouwopgave. Daarnaast wordt gekeken hoe keuzes in de fysieke omgeving kunnen bijdragen aan het realiseren van opgaven uit het sociaal domein. Zoals meer ruimte voor beweging en ontspanning in de buitenruimte. Met voorliggende ontwerpversie van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 zetten we in op een wensbeeld op hoofdlijnen dat uitnodigend is, inspireert, verbindt en tegelijkertijd duidelijk is over wat waar kan en wat niet. Hiermee geven we richting aan ruimtelijke ontwikkelingen in een gebied waar goede kansen liggen om een bijdrage te leveren aan ambities, zonder afbreuk te doen aan de bestaande kwaliteiten en identiteit van dat gebied. 2. Raadsvoorstel Wij vragen uw raad om: 1. in te stemmen met de ontwerpversie van Omgevingsvisie Zevenaar 2040; 2. de ontwerp omgevingsvisie voor een periode van zes weken voor inspraak ter inzage te leggen. 3. Waarom naar de raad Elke gemeente is verplicht om (uiterlijk 1 januari 2027) een omgevingsvisie voor haar grondgebied vast te stellen (artikel 3.1. Omgevingswet). De gemeenteraad is daarvoor het bevoegd gezag.

In artikel 3.2 van de Omgevingswet zijn regels opgenomen over de inhoud van de visie. Met deze ontwerpversie van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 wordt voldaan aan de regels. De vorm waarin de gemeente haar omgevingsvisie vaststelt is vrij. De visie voor de gemeente Zevenaar richting 2040 wordt beschreven aan de hand van de bouwstenen Wonen, Werken, Mobiliteit en Leefomgeving, zoals ook in regionaal beleid wordt gehanteerd. Vervolgens worden per deelgebied de bouwstenen verder uitgediept. Status van een omgevingsvisie De omgevingsvisie wordt door de raad vastgesteld en is 'zelfbindend'. Dat betekent dat anderen geen rechten kunnen ontlenen aan de visie en dat anderen geen verplichtingen aan ons kunnen opleggen op basis van de visie. De visie weerspiegelt wel de koers voor de ontwikkeling van de gemeente. Anderen kunnen er wel verwachtingen aan ontlenen. Vanuit het oogpunt van een betrouwbare en transparante overheid, moeten besluiten over ontwikkelingen in beginsel in lijn zijn met de uitgangspunten van de visie. We kunnen er vanaf wijken, maar moeten dat dan goed onderbouwen. De omgevingsvisie is daarmee een belangrijk kader om de wenselijkheid van initiatieven te toetsen aan onze doelen en ambities.

De omgevingsvisie is ook een belangrijk kader voor de doorvertaling naar omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. Op die manier behouden we consistentie in de doorwerking van ons beleid naar uitvoering en regelgeving. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Het uiteindelijke beoogde doel is een door uw gemeenteraad vastgestelde omgevingsvisie met draagvlak vanuit de partnerorganisaties en inwoners. 5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1 Met deze ontwerpversie van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 bepalen we de koers richting 2040 In de omgevingsvisie zetten we - samen met onze partners en inwoners - de koers uit op weg naar 2040 voor onze (fysieke) leefomgeving. De omgevingsvisie vervangt na vaststelling de huidige structuurvisie en de Omgevingsvisie Gelders Eiland. De Omgevingvisie Zevenaar 2040 geeft richting aan onze (fysieke) leefomgeving en helpt ons om ruimtelijke keuzes te maken. Er komen namelijk allerlei maatschappelijke trends en ontwikkelingen op onze gemeente af die vragen om antwoorden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan grote opgaven als de woonopgave, de milieu- en klimaatproblematiek, de energietransitie en de landbouwtransitie. Het gaat ook om lokale aandachtspunten als het aantrekkelijk houden van de (centra van de) dorpen en het beheren van onze openbare ruimte. Kortom, het is belangrijk om voorbereid te zijn op de toekomst. 1.2.

We geven hiermee vorm aan de acht ambities In de omgevingsvisie komen de verschillende opgaven samen in acht integrale hoofdambities. Met de ambities geven we aan waar we voor staan en waar we in de toekomst naartoe willen. Daarnaast plaatsen we onze ambities in regionaal perspectief. Ambities: De gemeente Zevenaar 2040 1. is een fijne woongemeente in een dynamische omgeving met een goed woningaanbod (voor jong en oud). 2. kent een onderwijsaanbod en werkgelegenheid passend bij de beroepsbevolking. 3. heeft mooie landschappen en natuur en beleefbare cultuurhistorie, waar het fijn recreëren is. 4. is een gezonde, veilige en schone leefomgeving. 5. is een klimaatneutrale gemeente. 6. heeft een voorzieningenniveau passend bij de regiofunctie. 7. zet in op een goede bereikbaarheid als noodzakelijke basisvoorwaarde voor de leefbaarheid en vitaliteit. 8. staat voor saamhorigheid in de kernen, ruimte voor ontmoeting en initiatieven.

De ontwerpversie van de omgevingsvisie bevat ook een hoofdstuk over hoe we onze plannen stap voor stap uitvoeren en welke gebieden voorrang krijgen. We benoemen een drietal sleutelgebieden waar een aantal opgaven samenkomen: • Woonclusters: bijvoorbeeld rondom het station, Zevenaar Oost en de A12 zone, waar veel nieuwe woningen kunnen komen. • Werklocaties: langs de A12, waar bedrijven zich kunnen vestigen. • Leefomgeving: plekken waar natuur en de omgeving verbeterd kunnen worden.

zaaknummer Z/23/456007

pagina 2 van 7

1.3. Er is een plan-m.e.r.-beoordeling opgesteld voor de omgevingsvisie. Als onderdeel van de omgevingsvisie is een plan-m.e.r.-beoordeling gemaakt, waarin de hoofdlijnen van de Omgevingsvisie zijn beoordeeld en inzichtelijk is gemaakt wat de impact van de visie is op de leefomgeving. Deze vormt een bijlage bij de vast te stellen omgevingsvisie. De plan-m.e.r.-beoordeling biedt aanbevelingen om de omgevingsvisie verder aan te scherpen en geeft handvatten voor de verdere uitwerking van de visie. Op deze manier ondersteunt de plan-m.e.r.-beoordeling het besluitvormingsproces rondom de omgevingsvisie. Concluderend kan de gemeente Zevenaar met deze omgevingsvisie een verbetering van de leefomgeving bewerkstelligen. Op basis van de uitkomsten van deze plan-m.e.r.-beoordeling kan geconcludeerd worden dat de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 op belangrijke punten een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de leefomgeving en de uitdagingen uit de Leefomgevingsfoto effectief aanpakt. Aangezien de beleidsambities geen significante milieugevolgen veroorzaken die buiten de eerder beoordeelde kaders vallen, is het doorlopen van een volledige MER-procedure voor nu niet noodzakelijk. Dit neemt niet weg dat bij de concrete uitvoering van bepaalde opgaven en ambities wellicht alsnog een MER-procedure vereist is. Dit zal dan bij die concrete uitvoering worden afgewogen. 1.4.

De omgevingsvisie is een verplicht instrument voor gemeenten Elke gemeente moet uiterlijk op 1 januari 2027 haar omgevingsvisie hebben vastgesteld. De omgevingsvisie vormt uiteindelijk het kader voor een ander gemeentelijk instrument; het omgevingsplan. Gemaakte keuzen in de visie sturen dus de in het omgevingsplan neer te leggen regels. Daarnaast biedt de visie de samenhangende beleidsmatige basis voor inzet van juridische, financiële of andere instrumenten om de in de visie vastgelegde ambities en doelen ook na te kunnen streven. Bijvoorbeeld in een programma. 1.5. De ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 is tot stand gekomen na een breed participatietraject Processtappen participatie op hoofdlijnen vanaf eind 2022 tot vaststelling:

Wanneer?

Algemene enquête onder inwoners: Gesprekken interne en externe partners:

Eind 2022 Doorlopend vanaf Q1 2023 met interne collega’s Q2 2023 met externe partners 18 april 2023 2 juni 2023 Juni-sept 2023

College: Raad: Brede bijeenkomst 15.00- 20.00 uur Input vanuit gesprekken, bijeenkomst verwerkt in conceptversie: Conceptversie vrijgegeven voor participatie door raad Participatie in 2 ronden: Raadsinformatiebrief met terugkoppeling participatie Dilemma’s/ vraagstukken vanuit conceptversie bespreken met college en raad Verwerken laatste input tot ontwerpversie Start formele deel van de omgevingsvisie: Instemmen met ontwerpversie en terinzagelegging Vaststellen definitieve versie Omgevingsvisie Zevenaar 2040

zaaknummer Z/23/456007

1 november 2023 Maart-mei 2024 Mei 2024 3 september en 8 oktober 2024 Q4 2024 Q1 2025 April/ mei 2025

pagina 3 van 7

Participatie is een essentieel onderdeel geweest bij de totstandkoming van de omgevingsvisie. De opkomst en de betrokkenheid was hoog. In maart 2024 hebben ruim 1.000 inwoners meegedacht via bijeenkomsten, een online vragenlijst en een discussiebus. Alle reacties zijn verwerkt in een eerste conceptversie. In mei 2024 hebben we deze eerste conceptversie besproken in een tweede ronde met ondernemers, woningcorporaties en andere organisaties. De gemeente heeft alle informatie en een groot deel van de ideeën en suggesties verwerkt in deze ontwerpversie van de omgevingsvisie. Veel voorstellen en ideeën waren heel specifiek, bijvoorbeeld een wens op straat of wijkniveau. Dergelijke zaken zijn doorgegeven aan de betreffende collega’s. Bepaalde ideeën en voorstellen passen meer thuis in een dorpsvisie omdat de omgevingsvisie daarvoor te hoog over is. Voor een uitgebreide weergave van de participatie tot de ontwerpversie wordt verwezen naar bijlage 7. Daarnaast is het van belang om op te merken dat de raadswerkgroep Omgevingswet nauw betrokken is geweest bij het proces en de totstandkoming van de ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040. 1.6. Met de omgevingvisie geven we samen met onze inwoners en partners vorm aan onze leefomgeving Als gemeente willen we de ambities uit de omgevingsvisie waarmaken.

We willen de energie van de samenleving gebruiken om de visie tot uitvoering te brengen. Alle initiatieven die daar op één of andere manier aan bijdragen, steunen we van harte. Dit doen we met een aantal spelregels in de hand. Zo weet iedereen die met een idee of plan komt, hoe we onze afwegingen maken. Bij een ruimtelijk initiatief wordt in de eerste plaats de wenselijkheid beoordeeld. Hiervoor hebben we de intaketafel. Het gaat dan om: • Maatschappelijke waarde: creëert het initiatief een verbetering voor inwoners, ondernemers en/of de gemeente? • Bestuurlijke wenselijkheid: past het initiatief binnen de ambities /opgaven van de gemeente? Is het bestuur bereid mee te werken aan dit plan? Aspecten hierbij zijn: o Is het initiatief beleidsmatig wenselijk? Past het initiatief binnen ambities van deze omgevingsvisie of andere relevant beleid? o Is het initiatief ruimtelijk wenselijk? o Is het initiatief beleidsmatig wenselijk voor andere overheden? 2.1. De terinzagelegging van de ontwerpversie is een verplichte stap in het proces De wet (afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht) schrijft voor dat de omgevingvisie als ontwerp ter inzage wordt gelegd. Een verplichte procedurestap in de participatie. Dat betekent dat inwoners, ondernemers, wijk- en dorpsraden en andere betrokkenen gedurende zes weken kunnen reageren door een zienswijze in te dienen.

Alternatieven 1.1 Niet opstellen van een omgevingsvisie is wettelijk gezien niet mogelijk Elke gemeente heeft de verplichting om uiterlijk 1 januari 2027 een omgevingsvisie vast te stellen. 1.2 Wachten en pas net voor 1 januari 2027 een omgevingsvisie laten vaststellen In dat geval hebben we de komende tijd geen integrale koers voor het fysieke domein en moeten we terugvallen op bestaand, vastgesteld (ruimtelijk) beleid. Dit beleid sluit onvoldoende aan op de grote opgaven die we hebben en past niet goed op de doelen en ambities die de raad in diverse recente thematische/sectorale beleidsstukken al heeft uitgesproken. Het risico op inconsistentie in beleid wordt groter en dat kan leiden tot verwarring bij inwoners, ondernemers, andere overheden en partners. Dit komt de betrouwbaarheid niet ten goede. Daarnaast kan dit problemen opleveren bij de toetsing van concrete initiatieven op wenselijkheid in het licht van onze beleidsdoelen en ambities.

zaaknummer Z/23/456007

pagina 4 van 7

6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? De Omgevingswet gaat uit van beleidsontwikkeling op basis van de beleidscyclus. De verschillende instrumenten worden in samenhang ontwikkeld en actief gemonitord en aangescherpt. Dat betekent dat de omgevingsvisie een dynamisch document is dat we in samenhang met de andere instrumenten en samen met betrokken stakeholders blijven aanpassen. De Omgevingswet bevat namelijk verschillende instrumenten, elk met hun eigen toepassing: • de omgevingsvisie; • de programma’s; • het omgevingsplan; • de omgevingsvergunning. Omdat we nu nog niet weten hoe de situatie er over een enkele jaren uit ziet, kiezen we er als gemeente voor om onze omgevingsvisie zo actueel mogelijk te houden. We gaan uit van bijstelling van de omgevingsvisie, vier jaar na vaststelling. Het actualiseren van de omgevingsvisie kan door bijvoorbeeld het toevoegen van nieuwe ambities of door het geven van duidelijkere kaders op een bepaald onderwerp. Hieruit kan ook volgen dat een programma moet worden aangepast. Of dat een nieuw programma moet worden opgestart. 7. Klimaat en duurzaamheid Dit onderwerp is een integraal onderdeel van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040. 8.

Communicatie Nadat uw gemeenteraad heeft ingestemd met de ontwerpversie van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 wordt deze vrijgegeven voor inspraak en voor een periode van zes weken voor inspraak ter inzage gelegd. De gemeente informeert breed wanneer de ontwerpversie klaar is. Dit gebeurt via het gemeenteblad en op www.zevenaar.nl/omgevingsvisie. Hier staat alle informatie en het laatste nieuws. Ook zullen we de ontwerpversie sturen naar diegenen die gedurende het proces hebben aangegeven betrokken te willen worden bij de totstandkoming van de visie. In de periode daarna worden de inspraakreacties beoordeeld en verwerkt. In de loop van 2025 neemt uw gemeenteraad vervolgens een besluit over de vaststelling van de omgevingsvisie. Verwachting is in april of mei 2025, afhankelijk van het aantal reacties op de ontwerpversie. Daarna geldt de visie als basis voor nieuwe plannen en ideeën. Wij werken op basis van de vastgestelde 0mgevingsvisie een publieksvriendelijke versie uit. Deze plaatsen we op de gemeentelijke website. De voorbereidingen hiervoor zijn al gestart. Ook hebben we een infographic van de acht ambities uit de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 gemaakt met daarin de belangrijkste opgaven en ambities waar we als gemeente op inzetten.

zaaknummer Z/23/456007

pagina 5 van 7

Digitale versie omgevingsvisie Na behandeling van de ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 20240 in de raadsvergadering van 29 januari 2025, zal de omgevingsvisie online beschikbaar worden gesteld via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), voorheen www.ruimtelijkeplannen.nl. 9. Kosten, baten en dekking De (financiële) uitvoerbaarheid van de omgevingsvisie hoeft onder de Omgevingswet niet getoetst te worden. Het gaat immers om richtinggevende beleidsambities die nog niet altijd de concreetheid hebben om de financiële gevolgen helemaal in beeld te hebben. Bovendien kunnen toekomstige maatschappelijke, economische en technische ontwikkelingen, die we nu nog niet kunnen overzien, de haalbaarheid en uitvoerbaarheid beïnvloeden. Bij de uitwerking van de omgevingsvisie naar concretere omgevingsprogramma’s en uitvoeringsplannen, worden de financiële gevolgen wel meegenomen. De kosten voor het opstellen van deze visie zijn binnen de daarvoor bestaande budgetten uitgevoerd. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1. 2.

Documentnummer INT/24/1236154 INT/24/ 1236155

3.

INT/24/1236157

4.

INT/24/1236158

5.

INT/24/1236159

6. 7. 8.

INT/24/1236366 INT/24/1236299 INT/24/1236555

Naam Ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 (pdf) Bouwsteenkaart Economie bij ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Bouwsteenkaart Leefomgeving bij ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Bouwsteenkaart Mobiliteit bij ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Bouwsteenkaart Wonen bij ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Plan-m.e.r.-beoordeling Omgevingsvisie Zevenaar Antea Group Participatie tot ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Infographic ambities Omgevingsvisie Zevenaar 2040

Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen

zaaknummer Z/23/456007

De burgemeester Lucien van Riswijk

pagina 6 van 7

Raadsbesluit onderwerp zaaknummer documentnummer

Ontwerpversie Omgevingsvisie Zevenaar 2040 Z/23/456007 INT/24/1235711

De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat - elke gemeente verplicht is om (uiterlijk 1 januari 2027) een omgevingsvisie voor haar grondgebied vast te stellen; - de gemeenteraad daarvoor het bevoegd gezag is; - in artikel 3.2 van de Omgevingswet egels zijn ropgenomen over de inhoud van de visie. Met deze ontwerpversie van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040 wordt voldaan aan de regels; - de vorm waarin de gemeente haar omgevingsvisie vaststelt vrij is; - de visie voor de gemeente Zevenaar richting 2040 wordt beschreven aan de hand van de bouwstenen Wonen, Werken, Mobiliteit en Leefomgeving, zoals ook in regionaal beleid wordt gehanteerd. Vervolgens worden per deelgebied de bouwstenen verder uitgediept; - de ontwerpvisie Omgevingvisie Zevenaar 2040 richting geeft aan onze (fysieke) leefomgeving en ons helpt om ruimtelijke keuzes te maken, gelet op allerlei maatschappelijke trends en ontwikkelingen. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 3.1 van de Omgevingswet. besluit: 1. 2.

In te stemmen met de ontwerpversie van Omgevingsvisie Zevenaar 2040; De ontwerp omgevingsvisie voor een periode van zes weken voor inspraak ter inzage te leggen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 januari 2025. De griffier L.F. Sluis

zaaknummer Z/23/456007

De burgemeester drs. L.J.E.M. van Riswijk

pagina 7 van 7