Raadsvoorstel en - besluit 1203116 Zienswijze wijziging gemeenschappelijke regeling VGGM

Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Portefeuillehouder Portefeuille

Zienswijze wijziging gemeenschappelijke regeling VGGM Z/24/467818 INT/24/1203116 Burgemeester Lucien van Riswijk Openbare orde en veiligheid

1. Samenvatting Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) gewijzigd. Voor de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (hierna: VGGM) zijn de nieuwe wettelijke mogelijkheden in de gemeenschappelijke regeling verwerkt. Zo zijn er artikelen opgenomen over welke besluiten van het algemeen bestuur voor een zienswijze worden voorgelegd aan de gemeenteraden, over participatie en over de kaderbrief. Vóór 1 juli 2024 dienen de wijzigingen doorgevoerd te zijn in de regeling. Aanvullend heeft het algemeen bestuur de wens de governance van VGGM aan te passen. De belangrijkste verandering daarbij is dat er twee bestuurscommissies worden ingesteld: één voor veiligheid (bestaande uit burgemeesters) en één voor publieke gezondheid en ambulancezorg (bestaande uit wethouders). In een bijlage bij de brief wordt een nadere toelichting gegeven op de voorgestelde wijzigingen. Daarnaast zijn enkele andere wensen meegenomen, zoals de vorming van bestuurscommissies en de samenstelling van het dagelijks bestuur. 2. Raadsvoorstel Wij stellen u voor om: 1. Een zienswijze in te dienen op de ontwerpwijziging gemeenschappelijke regeling VGGM, conform de concept-zienswijzebrief, aan het dagelijks bestuur van de VGGM; 2. Voor het overige akkoord te gaan met de ontwerpwijziging van de gemeenschappelijke regeling VGGM; 3.

Geen zienswijze te geven op de ontwerp ‘Bijdrageregeling VGGM’; 4. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken op het ontwerp ‘Instellingsbesluit bestuurscommissies’. 3. Waarom naar de raad Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd. De wijziging heeft tot doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. De kaderstellende en controlerende rollen die gemeenteraden hierbij hebben, worden daartoe versterkt. De gemeenschappelijke regelingen waar de gemeente aan deelneemt, moeten door de wetswijziging aangepast worden. Op grond van artikel 1 lid 3 Wgr wordt de raad gelegenheid geboden om een zienswijze over de door het college voorgestelde wijzigingen te geven. Pas nadat de raad toestemming heeft gegeven kan het college besluiten tot wijziging van de regeling. Ook voor de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) is de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling noodzakelijk. Gelijktijdig met de wijzigingen uit de Wgr zijn ook eigen

wensen en tekstuele wijzigingen meegenomen. Daar is een ontwerpwijziging uit voortgekomen, die nu voor een zienswijze aan de gemeenteraden wordt voorgelegd. 4. Doelstelling en beoogd resultaat We bieden de gemeenteraad de mogelijkheid om een zienswijze te geven op het ontwerpwijzigingsbesluit van de regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden vanwege de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen. Met de voorgestelde wijzigingen voldoet de gemeenschappelijke regeling aan de Wgr en worden enkele wensen van het algemeen bestuur van VGGM ingevuld. 5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1 Het proces van de algemene financiële en beleidsmatige kaders (art. 32 lid 1 onder a en b), hierna: kaderbrief kan explicieter gemaakt worden. Om de gemeenteraden beter te betrekken bij de financiële ontwikkelingen van VGGM en de gemeenten de kans te geven om eerder/beter de gevolgen ervan in de eigen begrotingen op te laten nemen, komt VGGM eerder met de kaderbrief (in de nieuwe wet beschreven als ‘algemene financiële en beleidsmatige kaders’). In de ontwerpregeling is nu een uiterste datum van 1 december (van het tweede jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar) opgenomen. In een vorige conceptregeling was een termijn van 8 weken opgenomen. Dit is te kort om de kaderbrief fatsoenlijk aan de gemeenteraad voor te leggen.

In de nu voorliggende regeling is echter geen zienswijzetermijn meer opgenomen. Om te voorkomen dat er een te korte zienswijzetermijn wordt aangehouden, zijn wij er voorstander van om een termijn van minimaal 10 weken expliciet in de regeling op te laten nemen. Anders is namelijk niet gegarandeerd dat de raad zijn kaderstellende rol kan vervullen. Dit hebben wij verwoord in de zienswijze. Het is helaas wel zo dat hoe eerder de kaderbrief wordt aangeboden, hoe minder concreet de financiële gevolgen (mogelijk) in beeld zijn. 2.1 De voorgestelde wijzigingen sluiten aan bij de doelen en de nieuwe instrumenten van de Wgr. De nieuwe Wgr biedt diverse instrumenten om de democratische legitimatie van een gemeenschappelijke regeling te vergroten. De meeste hiervan zijn overgenomen in de regeling van de VGGM. Een overzicht: Nieuwe instrumentarium raad 1. Adviescommissies instellen Op voorstel van de gemeenteraden kan er per gemeenschappelijke regeling een gemeenschappelijke adviescommissie ingesteld worden. 2. Zienswijzen uitbreiden Voor zwaarwegende besluiten binnen een gemeenschappelijke regeling. Er moet aangewezen worden voor welke besluiten een zienswijzeprocedure geldt. 3. Actieve informatieplicht Er moet worden vastgelegd op welke wijze de gemeenschappelijke regeling invulling geeft aan een actieve informatieplicht richting raden.

Dit is een plicht over alles wat er binnen de gemeenschappelijke regeling speelt. Niet beperkt tot te nemen besluiten.

zaaknummer Z/24/467818

Verwerking in regeling VGGM Niet opgenomen in de regeling. Dit is afdoende in de Wgr geregeld (artikel 24a) en is daardoor niet opgenomen in de regeling. Uitgewerkt in artikel 13 van de regeling.

Uitgewerkt in artikel 26 van de regeling. Het algemeen bestuur stelt een informatieprotocol vast waarin hieraan nadere uitwerking wordt gegeven.

pagina 2 van 6

4. Participatie inwoners en belanghebbenden Er moet worden vastgelegd op welke wijze inwoners en belanghebbenden betrokken worden bij voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. 5. Evaluatieverplichtingen Er moet een bepaling zijn over evaluatie van de regeling. 6. Uittredingsregeling De bepalingen rondom uittreding worden aangescherpt, het is niet meer voldoende te volstaan met een bepaling dat het algemeen bestuur de gevolgen van een uittreding regelt. 7. Aanpassing begrotingscyclus Aanpassingen van de termijnen voor kadernota, ontwerpbegroting en begroting, zodat de cyclus van een regeling beter aansluit op die van gemeenten.

Uitgewerkt in artikel 14 van de regeling

Uitgewerkt in artikel 36 van de regeling De wetgever lijkt zich bij de uittredingsregeling vooral te richten op vrijwillige regelingen. De Veiligheidsregio’s zijn echter verplichte regelingen. Van uittreden of opheffen is daarom geen sprake. Om toch tegemoet te komen aan de verplichting tot het opnemen van een uittredingsregeling, is artikel 39 toegevoegd. De artikelen in hoofdstuk X zijn aangepast in overeenstemming met de nieuwe termijnen.

2.2 De voorgestelde regeling sluit aan op de bestuurlijke wensen. In het project beter bedrijfsvoeren is nagedacht over de governance van de VGGM. De gemeenschappelijke regeling wordt hierop aangepast: Bestuurscommissies In de ontwerp regeling VGGM 2024 is in artikel 24 opgenomen dat er twee bestuurscommissies worden ingesteld: één bestuurscommissie Veiligheid (bestaande uit burgemeesters) en één bestuurscommissie Gezondheid (bestaande uit wethouders). In het concept “Instellingsbesluit bestuurscommissies VGGM” is uitgewerkt welke bevoegdheden door het algemeen bestuur worden overdragen en is de werkwijze van de bestuurscommissies geregeld. Vanzelfsprekend worden de bevoegdheden op het gebied van veiligheid aan de bestuurscommissie Veiligheid overgedragen en de bevoegdheden op het gebied van (volks)gezondheid aan de bestuurscommissie Gezondheid. Er is voor de bestuurscommissies gekozen om de burgemeesters en de wethouders in het bestuur van VGGM een meer gelijkwaardige positie te geven. Na een jaar zal de werking van de bestuurscommissies worden geëvalueerd. Dagelijks bestuur Het bestuur heeft in 2023 de wens uitgesproken de taken en rollen van de verschillende bestuursorganen duidelijker van elkaar te onderscheiden.

Voor wat betreft het dagelijks bestuur (DB) is aangegeven dat de focus van het DB minder ligt bij de inhoud van de verschillende beleidsvelden en meer ligt bij de bedrijfsvoering. Verder is aangegeven dat: • het aantal DB leden lager mag zijn (passend bij de taken die belegd zijn bij het DB), • lidmaatschap voor onbepaalde tijd niet wenselijk is om afwisseling te bevorderen en • de eerder opgenomen geografische spreiding mag verdwijnen, omdat het belang van goede competentie en ervaring op het gebied van bedrijfsvoering prevaleert boven het belang van geografische spreiding. De gemeenschappelijke regeling is op deze wensen aangepast. Wettelijk is bepaald dat het DB bestaat uit de voorzitter en minimaal 2 leden uit het algemeen bestuur. Daarnaast is het mogelijk een lid toe te voegen aan het DB die niet afkomstig is uit het AB. Dat kan alleen als er sprake is van een “aanmerkelijk belang” en dat is bij VGGM het geval, omdat VGGM niet alleen een veiligheidsregio maar ook een gezondheidsregio is. Om enige flexibiliteit te houden, is in artikel 15 van de nieuwe regeling opgenomen dat er drie leden uit het AB worden benoemd als DB lid. zaaknummer Z/24/463923

pagina 3 van 6

3.1 In de Bijdrageregeling wordt aangegeven hoe de gemeentelijke bijdrage aan VGGM wordt bepaald. In de huidige gemeenschappelijke regeling is bepaald dat de bijdrage van elke gemeente wordt bepaald op basis van het inwonertal op 1 januari van het jaar, voorafgaand aan dat waarvoor de bijdrage verschuldigd is. Dat klopt echter al enige tijd niet meer. De bijdrage aan het taakveld brandweer is sinds enkele jaren bijvoorbeeld gebaseerd op de bijdrage in het gemeentefonds, cluster Openbare orde & veiligheid, subcluster brandweer. De bijdrage aan de jeugdgezondheidszorg is gebaseerd op het aantal jeugdigen per gemeente. In de nieuwe bijdrageregeling wordt dit rechtgezet. De manier waarop de gemeentelijke bijdrage wordt bepaald, wordt nu in een afzonderlijke bijdrageregeling opgenomen. Aanpassingen zijn wat eenvoudiger door te voeren dan een wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Bij aanpassingen van de bijdrageregeling zal wel een zienswijzeprocedure voor de gemeenteraden worden gehanteerd. Dit is opgenomen in artikel 13 van de ontwerpregeling. 4.1 De instelling van bestuurscommissies is een bestuurlijke wens. In het instellingsbesluit worden de samenstelling en de taken en bevoegdheden van de bestuurscommissies geregeld.

Conform artikel 25 lid 2 van de Wgr moeten de gemeenteraden over het instellen van de commissies in de gelegenheid worden gesteld om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De bestuurscommissie Gezondheid is bedoeld om het reguliere wethouders overleg over publieke gezondheid te formaliseren binnen VGGM. Als gelijkwaardige tegenhanger is ervoor gekozen om dan ook een commissie Veiligheid voor de burgemeesters in te stellen. Het algemeen bestuur draagt de inhoudelijke bevoegdheden over naar de bestuurscommissies. Alternatieven 2.1 Uittreding van een van de deelnemers en opheffing van de regeling is in feite niet mogelijk. De nieuwe Wgr zegt dat in de gemeenschappelijke regeling bepalingen moeten zijn opgenomen over “de voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden en de gevolgen van uittreding”. De gemeenschappelijke regeling waarmee een veiligheidsregio is gevormd, is echter een wettelijk verplichte regeling. Vrijwillig uittreden is niet mogelijk. Alleen bij een gemeentelijke herindeling of bij wijziging van de grens van een veiligheidsregio zullen gemeenten uittreden c.q. verdwijnen. Omdat de Wgr dit uitdrukkelijk stelt, is er toch een vrij uitgebreide uittredingsregeling opgenomen in de gemeenschappelijke regeling VGGM (zie artikel 38 en 39). Hetzelfde geldt voor artikel 41 over opheffing van de regeling; daar kunnen de colleges niet over besluiten, maar alleen de minister.

2.2. Er is niets opgenomen over een raadsadviescommissie Op voorstel van de gemeenteraden kan bij een gemeenschappelijke regeling een gemeenschappelijke adviescommissie ingesteld worden die het algemeen bestuur van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien. Hierover is niets opgenomen in de VGGM-regeling. De instelling van een adviescommissie is namelijk afdoende in de Wgr geregeld (artikel 24a) en kan dus wel altijd worden geïnitieerd op verzoek van de betrokken raden. 4.1 De instelling van een bestuurscommissie Veiligheid is een bijzondere constructie De burgemeesters zitten zowel in de bestuurscommissie Veiligheid als het AB. Het AB houdt toezicht op de bestuurscommissies, zoals ook in artikel 14 van het instellingsbesluit staat. In het geval van de bestuurscommissie Veiligheid houdt het AB dus toezicht op zichzelf. Dat is een bijzondere constructie. Mede hierom is na bespreking in het AB besloten om de werkwijze van de bestuurscommissies na een jaar te evalueren.

zaaknummer Z/24/467818

pagina 4 van 6

6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? Door middel van een zienswijzebrief maken wij de zienswijze van uw raad aan de VGGM kenbaar. VGGM heeft gevraagd om uiterlijk 5 juni 2024 een zienswijze in te dienen op het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling. De verdere planning is als volgt: - Op 3 juli 2024 worden de zienswijzen besproken in het algemeen bestuur van de VGGM. - Daarna wordt de definitieve regeling naar de gemeenten gestuurd en gaat het college aan de gemeenteraad om toestemming vragen om de regeling vast te mogen stellen. In deze fase kan de raad de toestemming slechts onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. - Na de toestemming van de raad stelt het college de definitieve regeling vast. De wijziging van de regeling komt tot stand wanneer in de vergadering van het algemeen bestuur blijkt dat de colleges van ten minste twee derde van de deelnemende gemeenten tot de wijziging hebben besloten. De gewijzigde regeling treedt pas in werking na de bekendmaking ervan door de centrumgemeente. Voorzien is dat de gewijzigde regeling op 1 januari 2025 in werking treedt. 7. Klimaat en duurzaamheid n.v.t. 8. Communicatie De gewijzigde regeling treedt pas in werking na de bekendmaking ervan door de centrumgemeente (gemeente Arnhem). 9. Kosten, baten en dekking Het wijzigen van de regeling heeft geen financiële gevolgen. 10.

Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Bijlage 1 2 3 4 5 6 7 8

UIT/24/1203119 INK/24/1202648 INK/24/1203108 INK/24/1203110 INK/24/1203111 INK/24/1203113 INK/24/1203114 INK/24/1203114

Zienswijzebrief Aanbiedingsbrief zienswijze Gemeenschappelijke regeling Ontwerp besluit tot wijziging Gemeenschappelijke regeling Algemene toelichting bij wijzigingsbesluit Volledige ontwerpregeling VGGM Artikelsgewijs overzicht wijzigingen GR VGGM Concept instellingsbesluit bestuurscommissies VGGM Concept bijdrageregeling VGGM

Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen

zaaknummer Z/24/463923

De burgemeester Lucien van Riswijk

pagina 5 van 6

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer

Zienswijze wijziging gemeenschappelijke regeling VGGM Z/24/467818 INT/24/1203116

De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat ; -

Op 1 juli 2022 de Wet gemeenschappelijke regelingen is gewijzigd; De Gemeenschappelijke regeling Veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland-Midden daardoor aanpassing behoeft; De gemeenteraad zijn zienswijze kan indienen over het wijzigen van deze gemeenschappelijke regeling.

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op de Wet gemeenschappelijke regelingen; besluit: 1. Een zienswijze in te dienen op de ontwerpwijziging gemeenschappelijke regeling VGGM, conform de concept-zienswijzebrief, aan het dagelijks bestuur van de VGGM; 2. Voor het overige akkoord te gaan met de ontwerpwijziging van de gemeenschappelijke regeling VGGM; 3. Geen zienswijze te geven op de ontwerp ‘Bijdrageregeling VGGM’; 4. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken op het ontwerp ‘Instellingsbesluit bestuurscommissies’. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 mei 2024. De griffier I.M. van Dijk

zaaknummer Z/24/463923

De burgemeester L.J.E.M. van Riswijk

pagina 6 van 6