Presentatie Strategiebepaling voor een gezonde toekomst 2 oktober 2024

Beeldvormende bijeenkomst 2 oktober 2024

Toelichting Technische vragen

Beantwoording vraag 1 Waarom zou je dan kunnen kiezen voor 2027 of 2028, als namelijk het eerste jaar 2026 of het laatste jaar 2029 sluitend dient te zijn. Heb je als je kiest om 2027 sluitend te hebben, dan ook “automatisch” 2029 sluitend? Ja. Verdere beschouwing is onderdeel van het vervolg.

Beantwoording vraag 2 In hoeverre is het voor de gemeente Zevenaar realistisch om de korting in het kader van de hervormingsagenda ook daadwerkelijk te halen waardoor er minder bezuinigingen benodigd zullen zijn? Dit is een landelijke aanname waar ook de deskundige commissie naar zal kijken. De gemeente heeft acties ondernomen, maar op basis van de aannames in de hervormingsagenda zullen er ook nog stappen moeten worden gezet. Als de aanname van de hervormingsagenda werkt, dan moet dit ook haalbaar zijn voor de gemeente.

Beantwoording vraag 3 Kan op basis van bovenstaande cijfers uit de Rijksbegroting 2025 eventueel de, financiële, gevolgen voor de begroting 2026 – 2029 voor Zevenaar berekend worden? • De eenmalige korting van € 675 miljoen is in de begroting 2025-2028 verwerkt. • De cijfers van de Rijksbegroting 2025 zijn voor de gemeenten vertaald in de septembercirculaire 2024. De RIB volgt. Beeld is dat begrotingssaldi verslechteren. 2028: -/- 0,6 miljoen.

Beantwoording vraag 4 Zou aangegeven kunnen worden welk aandeel de gemeente Zevenaar in de vrijval van het BTWcompensatiefonds voor 2023 heeft gehad? € 1.367.000

Voor welke bedrag wordt de vrijval van het BTWcompensatiefonds in de begroting 2025 en de periode 2026-2029 opgenomen? € 1.300.000, definitieve vrijval met een afronding op € 100.000 naar beneden.

Beantwoording vraag 4 (vervolg) Kortom wordt in de begroting uitgagaan van het maximale aandeel in de definitief gerealiseerde vrijval uit het BCF over het jaar 2023? Ja. Welke mogelijkheden wordt hierin als opbrengstverhoging gezien? Geen.

Beantwoording vraag 5 (a) ▪ “In het kader van de hervormingsagenda is dit een onderdeel waar een deel van de opgave ligt en daar kan dan geen of maar beperkt invulling aan worden gegeven”. Is het mogelijk dit iets uitgebreider te beschrijven?

Beantwoording vraag 5 (b) ▪ Waarom zou je op programma sport, cultuur en recreatie bezuinigen als Zevenaar al minder uitgeeft dan de gemeenten in de vergelijkingen? Onderdeel vervolg. ▪ Op basis van na rato van de benchmark zou er juist meer moeten uitgeven. Echter in de situatie van bezuinigingen is het niet logisch om uitgaven te verhogen. Onderdeel vervolg.

Beeldvorming

Even voorstellen Erwin Ormel (Varsseveld, 1965) 2015 - heden: 1997 - 2015: 1988 - 1997:

BMC Gemeente Amersfoort Gemeente Huizen

2002 - 2014: 2004 - 2006: 2006 – 2014

Gemeenteraadslid in Huizen Voorzitter commissie Burger- en welzijnszaken Voorzitter commissie Ruimte, Wonen, Milieu

2018:

Formateur en informateur in Huizen

2022 – heden:

Gemeenteraadslid in Huizen Fractievoorzitter Vice-voorzitter gemeenteraad

Verloop van het gesprek • Onderling gesprek aan de hand van een paar vragen • Vooral bedoeld om de dilemma’s met elkaar te doorleven • “Waardenvrije” gedachtenwisseling • Ter voorbereiding op de richtinggevende vraag van de voorzitter

Vraag 1 Vanaf welk jaar moet uiterlijk een (structureel) sluitende begroting worden gerealiseerd (2026, 2027, 2028 of 2029)? • Verwachten we nog wat van het Rijk of is dat ijdele hoop? • Willen we een degelijke meerjarenbegroting afleveren voor de verkiezingen of willen we niet over ons graf heen regeren?

• Stellen we de pijn zo lang mogelijk uit, of nemen we meteen de pijn, zodat we daarna weer vooruit kunnen kijken?

• Wat is haalbaar voor de organisatie en in hoeverre is dat een leidend criterium?

Vraag 2 Welk bezuinigingsbedrag moet het college “opleveren”: Het huidige tekort van € 6 miljoen of een hoger of lager bedrag? • Verwachten we nog wat van het Rijk of is dat ijdele hoop? • Willen we nog keuzes kunnen maken uit voorstellen of vinden we € 6 miljoen al een zware opgave? • De vrije beleidsruimte van gemeenten bedraagt ongeveer 20% van de totale uitgaven en is beperkt. • Hoe groot is het risico dat een extra bezuinigingsbedrag bestaat uit “verlegenheidskeuzes” of willen we “juist ruimte creëren voor nieuw beleid? • In hoeverre belasten we de organisatie met het zoeken naar voorstellen, waarvan we nu al weten dat ze het politiek niet zullen halen

Vraag 3 Welke opbrengstverhogende maatregelen mogen deel uit maken van het pakket en tot welk bedrag? • Willen we bezuinigingen voorkomen op gewaardeerde voorzieningen of verhogen we de OZB voor woningen toch al relatief hoog is in Zevenaar? • Een OZB-stijging van 7% levert € 1 miljoen op • In hoeverre is verhoging van de parkeertarieven een optie en wat betekent dat voor de aantrekkelijkheid van centrum- en winkelgebied?

• Een verhoging van € 0,10 per uur levert € 100.000 op. Een verhoging van € 1 per uur (verdubbeling) levert ongeveer € 1 miljoen op. • Een verhoging van de toeristenbelasting met € 1,05 per nacht (verdubbeling) levert bijna € 400.000 op. • Bij wie leggen we de pijn neer: de woningeigenaren en ondernemers (OZB), de automobilisten die het centrum bezoeken (parkeertarieven) of de toeristen die hier overnachten (toeristenbelasting)?

Vraag 4 Voor welk bezuinigingsmodel moet worden gekozen? • Op basis van de theoretische beleidsruimte • Sport, cultuur en openbare ruimte delen relatief zwaar mee

• Elke programma een procentueel gelijk aandeel • Beleidsterreinen met veel “verplichte” uitgaven doen even zwaar mee als beleidsterreinen met veel keuzevrijheid

• Verhogen van de opbrengsten • Zie ook vorige vraag. Voor dit deel worden de uitgaven ontzien.

• Alle programma’s met uitzondering van de “eigen taken” • Met name sport, cultuur en economie worden ontzien

• Op basis van de eigen analyse • In eerste aanleg ligt de opgave bij het sociaal domein • Waar leggen we een eventueel restant neer?

Bezuinigen leidt tot dilemma’s • Vorig jaar: Onderzoek Taken en Middelen in balans

• Effecten zijn groter dan de bezuiniging zelf • Geen gebruik maken van cofinanciering • Doorwerking naar andere domeinen

• Door te bezuinigen leveren we in op integraal werken / meekoppelkansen

• Verbinding tussen de domeinen

• Zorg, armoede, veiligheid • Wonen, zorg en armoede • Impact van woningbouw ontwikkeling op de sociale structuur / •

leefomgeving Ontwikkeling leegstaande panden en de gevolgen voor veiligheid

Vraag 5 Hoe ziet de raad zijn rol in het participatietraject?

• Als de voorstellen van het college er liggen of al eerder? • Ook al bij het richtinggeven aan de bezuinigingen? • Beeldvormende bijeenkomst van 4 juni 2025 benutten?

• Aparte bijeenkomsten beleggen? • Inspraak inbedden in de reguliere besluitvormingscyclus?