CConstaterende datZevenaar
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 8d. 1306531 - Programmabegroting 2026-2030 Zevenaar

Commissie Middelen 10 september 2026, gemeente ZevenaarBij agendapunt: Z/26/518815 Initiatiefvoorstel Forum voor Democratie vaststelling van een traject voor de Liemers-Coalitie als alternatief voor bestuurlijke fusie93.672 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 11

Reserves Bestemmingsreserves 124 Bestemmingsreserves (stand per 1 januari) | (Bedragen x € 1.000) Nummer | Naam | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 9056 | Woningbouw | 2.097 | 539 | 140 | 0 | 0 De plannen voor het bevorderen van de woningbouw voor starters en doorstroming op de woningmarkt worden bekostigd uit deze bestemmingsreserve. Onttrekking | De middelen uit de bestemmingsreserve woningbouw zullen tot en met 2026 worden ingezet. Het is de verwachting dat de reserve eind 2026 uitgeput is. Totaal bestemmingsreserves | 2.097 | 539 | 140 | 0 | 0 Meerjareninvesteringsplan Omschrijving | Separaat | Investeringsbedrag (x € 1.000) voorstel | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Grondverwerving binnen Wvg-locaties | 16.500 | 0 | 0 | 0 | 0 Realiseren rivierklimaatpark | 75 | 0 | 1.500 | 0 | 0 Voorbereidingskrediet Dijkweg e.o. Oud-Zevenaar | 57 | 0 | 0 | 0 | 0 Voorbereidingskrediet Groot Holthuizen Veld A | 157 | 0 | 0 | 0 | 0 Voorbereidingskrediet Groot Holthuizen Veld B | 162 | 0 | 0 | 0 | 0 Voorbereidingskrediet Reisenakker Zevenaar | 157 | 0 | 0 | 0 | 0 Voorbereidingskrediet Witte Kruis e.o. Babberich | 166 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal programma 8. | 17.274 | 0 | 1.500 | 0 | 0 125 126 PARAGRAFEN LOKALE HEFFINGEN Inleiding De lokale belastingen vormen een belangrijk deel (grofweg 20%) van de inkomsten van de gemeente.

Deze paragraaf geeft inzicht in de te verwachten of gerealiseerde opbrengsten van de verschillende belastingen, heffingen en retributies. De lokale belastingen bestaan uit algemene belastingen, bestemmingsheffingen en retributies. De opbrengsten van de algemene belastingen, zoals onroerendezaakbelastingen, parkeerbelasting en toeristenbelasting, behoren tot de algemene dekkingsmiddelen. Bij bestemmingsheffingen en retributies, zoals de afvalstoffenheffing, rioolheffing of leges, is sprake van een samenhang tussen de opbrengst en bepaalde aanwijsbare kosten of tegenprestaties. In de Gemeentewet en enkele bijzondere wetten, zoals de Wet milieubeheer, staat aangegeven welke belastingen een gemeente mag heffen. Wij benutten een groot deel van de toegestane belastingsoorten. U besluit tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van belastingen door het vaststellen van een verordening. Voor elke heffing stelt u een afzonderlijke verordening vast. Beleid U stelt de verordeningen vast voor alle gemeentelijke belastingen en heffingen. In deze verordeningen is ook opgenomen of -en tot welk bedrag- kwijtschelding mogelijk is. Bij het vaststellen van de tarieven voor 2026 gelden de volgende uitgangspunten: • | De afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en leges mogen wettelijk gezien maximaal 100% kostendekkend zijn.

Concreet betekent dit dat de geraamde baten van deze belastingen niet hoger mogen zijn dan de geraamde lasten die hiermee verband houden. Wij voldoen hieraan. Bij sommige heffingen, zoals marktgelden en lijkbezorgingsrechten, zien wij af van volledige kostendekking. • | Het te hanteren inflatiepercentage voor 2026 is 2,8% (raming CPB); • | De kosten die wij maken voor heffing en invordering van de belastingen en rechten worden op basis van een verdeelsleutel toegerekend naar de bestemmingsheffingen, zoals afvalstoffen- en rioolheffing en naar één verzamelpost voor de algemene heffingen. Deze verdeelsleutel is een zo goed mogelijke inschatting. Omdat het gros van de werkzaamheden niet specifiek aan één enkele belastingsoort is toe te rekenen, is een meer specifieke inschatting niet te maken. • | Eventuele besluitvorming na totstandkoming van deze begroting wordt waar mogelijk verwerkt bij het vaststellen van de belastingverordeningen door uw raad. Beleidskaders De beleidskaders zijn opgenomen bij de verschillende belastingen en heffingen. Ontwikkelingen Indien van toepassing zijn er bij de betreffende belastingen en heffingen specifieke ontwikkelingen opgenomen.

OPBRENGSTEN Bedragen x € 1.000 Belastingen en heffingen | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting na wijziging | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 2025 Belastingen Belasting op eigendom woningen | 9.009 | 9.340 | 9.340 | 9.340 | 9.340 Belasting op eigendom en gebruik bedrijven | 6.019 | 6.187 | 6.187 | 6.187 | 6.187 Precariobelasting | 38 | 39 | 39 | 39 | 39 Reclamebelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toeristenbelasting | 382 | 444 | 488 | 532 | 576 127 Parkeerbelasting - parkeergelden | 961 | 1.153 | 1.153 | 1.353 | 1.353 Parkeerbelasting - parkeervergunningen | 124 | 224 | 224 | 224 | 224 Bedrijfsinvesteringszone | 190 | 190 | 190 | 190 | 190 Totaal belastingen | 16.723 | 17.577 | 17.621 | 17.865 | 17.909 Heffingen Leges - burgerzaken | 112 | 125 | 125 | 125 | 125 Leges - paspoorten en rijbewijzen | 998 | 1.139 | 1.229 | 499 | 424 Leges - opstellen en handhaven APV | 51 | 62 | 62 | 62 | 62 Leges - bijzondere wetten | 241 | 241 | 241 | 241 | 241 Marktgelden | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 Afvalstoffenheffing | 4.703 | 4.769 | 4.759 | 4.759 | 4.759 Lijkbezorgingsrechten | 135 | 151 | 151 | 151 | 151 Leges - omgevingsvergunningen | 1.051 | 1.160 | 1.160 | 1.160 | 1.160 Leges - ruimtelijke ordening | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 Leges - welstand | 73 | 45 | 45 | 45 | 45 Rioolheffing | 5.183 | 5.396 | 5.571 | 6.110 | 6.314 Totaal heffingen | 12.593 | 13.134 | 13.389 | 13.198 | 13.327

OVERZICHT KOSTENDEKKENDHEID Heffingssoort | Taakveld | Overhead | BCF | Baten | Dekkings (bedragen x € 1.000) | percentage Afvalstoffenheffing | 4.067 | 129 | 573 | 4.769 | 100% Rioolheffing | 4.541 | 597 | 1.037 | 5.600 | 91% Lijkbezorging | 303 | 140 | 0 | 151 | 34% Marktgelden | 34 | 17 | 0 | 36 | 71% Leges Titel 1 Algemene Dienstverlening | 1.306 | 453 | 0 | 1.567 | 89% Titel 2 Omgevingsvergunningen | 930 | 626 | 0 | 1.215 | 78% Titel 3 Europese Dienstenrichtlijn | 52 | 36 | 0 | 59 | 67% Totaal leges | 2.288 | 1.115 | 0 | 2.841 | 83% LOKALE LASTENDRUK Over de lokale lastendruk wordt jaarlijks door diverse organisaties gepubliceerd. In deze publicaties wordt bij het bepalen van de lastendruk veelal uitgegaan van verschillende gegevensverzamelingen en verschillende methoden van berekening en grondslagen. In de ene publicatie wordt bijvoorbeeld gewerkt met gemiddelden, in de andere worden verschillende standaardprofielen onderscheiden of wordt alleen een aantal tevoren geselecteerde heffingen opgenomen. Hierbij gaat het dan ook vrijwel altijd uitsluitend om de lasten voor bewoners en dus niet voor bedrijven. Informatie over lastendruk is onder andere te vinden bij de Provincie Gelderland, het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO), op Waar staat je gemeente en via de Lokale Lastenmeter.

Hieronder vindt u een overzicht van de gemiddelde lastendruk van een meerpersoonshuishouden. Dit is een 128 zo goed mogelijke inschatting op een bepaald moment en kan daardoor (licht) afwijken van andere publicaties. Bij de raming voor 2026 is het prijsindexcijfer (2,8%) gehanteerd. Dit kan bij de heffingen afwijken bij het vaststellen van de verordeningen vanwege de kostendekkendheidsnorm. Opslag voor overhead. Voor de toerekening van de overheadkosten aan (kostendekkende) tarieven maken we gebruik van een opslagpercentage. Dit percentage wordt jaarlijks bij de meerjarenbegroting bepaald en vastgesteld. De totale overhead volgens taakveld 0.4 wordt omgeslagen over het totaal van de geraamde directe personeelslasten (salarissen en inhuur). Dit is conform artikel 12, lid 5 van de financiële verordening. Voor het begrotingsjaar 2026 is het percentage vastgesteld op 70%. Soort | Lasten 2025 | Lasten 2026 Afvalstoffenheffing | € 231 | € 234 Rioolheffing | € 245 | € 252 OZB eigen woning | € 445 | € 457 KWIJTSCHELDING Inleiding Inwoners en ondernemers die niet in staat zijn de gemeentelijke belastingen te betalen kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen voor kwijtschelding. Beleid Uw raad is gebonden aan wettelijk voorgeschreven regels (o.a. de Invorderingswet 1990, de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Gemeentewet).

Daarnaast heeft de gemeenteraad in de Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen gebruik gemaakt van de bevoegdheden een ruimer kwijtscheldingsbeleid te voeren. In die Regeling heeft de gemeenteraad onder andere benoemd voor welke belastingsoorten kwijtschelding mogelijk is, kwijtschelding opengesteld voor ondernemers en het percentage van de kosten van bestaan verruimd naar de maximale 100% van de bijstandsnorm. Dit betekent dat een belastingschuldige met een inkomen op of rond 100% van de bijstandsnorm voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking kan komen. In de gemeente Zevenaar is kwijtschelding mogelijk voor de ozb, de rioolheffing en het vastrechtgedeelte van de afvalstoffenheffing. ONROERENDE ZAAKBELASTINGEN Inleiding De onroerendezaakbelastingen (OZB) wordt geheven op grond van artikel 220 van de Gemeentewet. Er worden twee soorten belastingen geheven: • | een eigenarenbelasting van de eigenaren van woningen en van niet-woningen; • | een gebruikersbelasting van de gebruikers van niet-woningen. Bij niet-woningen met woondelen (zoals een boerderij of een winkelpand met bovenwoning) wordt voor de gebruikersbelasting de waarde van die woondelen buiten beschouwing gelaten. Grondslag De grondslag voor de OZB is de waarde op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Deze waarde wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld.

Begin van het jaar heeft iedere belastingplichtige een nieuwe WOZ-beschikking ontvangen gecombineerd met de aanslag. Gebruik WOZ-waarde in Woningwaarderingsstelsel De WOZ-waarde heeft invloed op de maximaal redelijke huurprijs voor huurwoningen. Het puntensysteem van het Woningwaarderingsstelsel is deels gebaseerd op de WOZ-waarde van de woning. Veel huurders van 129 130 woningen hebben daardoor een formeel belang bij de WOZ -waarde van hun woning. Immers kan de jaarlijkse huurverhoging beïnvloed worden door de maximaal redelijke huurprijs die direct samenhangt met de WOZ - waarde. Daarom is het van belang dat ook de huurder van woningen de mogelijkheid heeft om bezwaar te maken tegen de WOZ-waarde en zij hebben dus eveneens een WOZ-beschikking ontvangen. Beleid OZB en gemeentefonds De hoogte van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds van een gemeente hangt onder andere af van de zogenoemde ‘OZB-belastingcapaciteit’ van een gemeente. Het idee daarachter is eenvoudig: hoe meer geld een gemeente aan OZB kan binnenhalen, des te minder geld uit het Gemeentefonds nodig is. Zonder de toepassing van de OZB-belastingcapaciteit bij de verdeling van het Gemeentefonds zouden gemeenten met een hoge waarde aan onroerende zaken een hoger voorzieningenniveau of lagere belastingtarieven kunnen bieden dan gemeenten met een lage waarde.

Bij een gelijk tarief zijn de OZB-inkomsten in een gemeente met hoge WOZ-waarden immers hoger dan in een gemeente met lage WOZ-waarden. Een andere mogelijkheid is dat de tarieven in de gemeente met hoge WOZ-waarden lager uitvallen, terwijl de voorzieningen op een gemiddeld peil worden geboden. Reken-/normtarieven De belastingcapaciteit is afhankelijk van de WOZ-waarden in een gemeente. Hoe hoger de waarde, hoe hoger de belastingcapaciteit, hoe hoger de ‘OZB-aftrekpost’ bij de verdeling van het Gemeentefonds. Gemeenten worden afgerekend op de zogenoemde reken- of normtarieven. Er zijn drie reken- of normtarieven: • voor eigenaren van woningen • voor gebruikers van niet woningen • voor eigenaren van niet-woningen Deze drie tarieven zijn voor alle gemeenten gelijk. Verschillen tussen gemeenten in de OZB -aftrekpost worden dus alleen bepaald door verschillen in de waarde van onroerende zaken. De tarieven die de gemeenten werkelijk in rekening brengen bij de gebruikers en eigenaren van onroerende zaken spelen hierbij geen enkele rol. Dit betekent dat een verhoging of verlaging van de OZB -tarieven door de gemeente geen gevolgen heeft voor de uitkering uit het Gemeentefonds. Alleen als de totale WOZ -waarde verandert, door de jaarlijkse hertaxatie of door nieuwbouw of sloop, verandert de Gemeentefondsuitkering. De begrote opbrengst wordt met het prijsindexcijfer van 2,8% aangepast.

Daartoe wordt uw raad eind 2025 tariefvoorstellen met de verordening onroerendezaakbelasting 2026 aangeboden. Bij de tariefberekening wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van de WOZ en de uitkering uit het Gemeentefonds. Beleidskaders Actuele verordening onroerendezaakbelasting: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. tableCell12 PARKEERBELASTING Inleiding Gemeenten zijn op grond van artikel 225 van de Gemeentewet bevoegd parkeerbelastingen te heffen. De parkeerbelastingen zijn aan te merken als algemene en zakelijke belastingen. ‘Algemeen’ omdat de opbrengsten vrij besteedbaar zijn voor de gemeenten en ‘zakelijk’ omdat geen rekening wordt gehouden met persoonlijke omstandigheden. 131 Beleid De parkeerbelasting is ingevoerd in het kader van parkeerregulering. De kostenopslag bij de naheffingsaanslagen mag maximaal kostendekkend zijn en is wettelijk gemaximeerd door het Rijk. Overeenkomstig uw besluit bij de kadernota 2026-2029 passen wij de tarieven in de verordening parkeerbelasting 2026 aan. Uw raad stelt de verordening formeel vast. Beleidskaders Actuele verordening parkeerbelasting: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. tableCell12 PRECARIOBELASTING Inleiding De precariobelasting is gebaseerd op artikel 228 van de Gemeentewet.

Deze belasting kan worden geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Beleid De gemeente Zevenaar heft belasting voor terrassen en standplaatsen (anders dan de weekmarkt) op gemeentegrond. De raad is bevoegd tarieven vast te stellen. De tarieven worden verhoogd met de inflatie 2,8%. In december doen wij uw raad daartoe een concreet voorstel. Beleidskaders Actuele verordening precariobelasting: Zevenaar Hierin is onder andere het tarief opgenomen. tableCell12 RECLAMEBELASTING Inleiding Reclamebelasting kan worden geheven over openbare aankondigingen zichtbaar vanaf de openbare weg. Vanaf 2010 heffen wij voor het centrumgebied van Zevenaar reclamebelasting. Beleid Deze belasting is per 2025 afgeschaft en vervangen door een bedrijveninvesteringszone (BIZ). 132 tableCell12 TOERISTENBELASTING Inleiding Op grond van artikel 224 van de Gemeentewet wordt toeristenbelasting geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente in hotels en pensions, op campings en dergelijke. De toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Er is in beginsel geen relatie tussen de opbrengsten van deze belasting en de dienstverlening vanuit de gemeente. Beleid Belastingplichtig voor de toeristenbelasting is degene die tegen een vergoeding gelegenheid biedt tot verblijf met overnachting.

De belastingplichtige is bevoegd de belasting te verhalen op degene die verblijf houdt. Overeenkomstig uw besluit bij de kadernota 2026-2029 passen wij de tarieven in de verordening toeristenbelasting 2026 aan. De aanpassing betreft een verhoging en een differentiatie. Uw raad stelt de verordening formeel vast. De opbrengst van de toeristenbelasting is vrij besteedbaar, maar in het coalitieakkoord is afgesproken dat de opbrengst van de toeristenbelasting ten goede komt aan recreatie en toerisme. De meeropbrengst vanwege de tariefsverhogingen vloeien volgens uw besluit bij de kadernota 2026 -2029 in de algemene middelen. Beleidskaders Actuele verordening toeristenbelasting: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. tableCell12 BEDRIJFSINVESTERINGSZONE Inleiding Een BIZ (Bedrijveninvesteringszone) is een afgebakend gebied waarbinnen ondernemers en/of eigenaren samen investeren in de verbetering van hun gezamenlijke omgeving, bijvoorbeeld een bedrijventerrein of winkelgebied. Dit kan door gezamenlijk te investeren in activiteiten zoals het verbeteren van de openbare ruimte, het organiseren van evenementen of het versterken van de veiligheid. De BIZ -bijdrage is een heffing die wordt opgelegd aan eigenaren en/of gebruikers van niet-woningen binnen de BIZ.

De opbrengst wordt door de gemeente als subsidie uitgekeerd en gebruikt om de afgesproken activiteiten te financieren. Beleid Op initiatief van de ondernemers en eigenaren van niet-woningen hebben wij ter vervanging van de reclamebelasting per 2025 in het centrum van Zevenaar een BIZ ingevoerd voor 5 jaar. Voorafgaand aan de invoering hebben wij een draagvlakmeting gehouden onder de bijdrageplichtigen voor de BIZ. Deze draagvlakmeting is wettelijk verplicht en had een positieve uitslag voor invoering van de BIZ. De opbrengst keren wij onder aftrek van de perceptiekosten als subsidie uit aan Stichting Activiteitencommissie Zevenaar . Beleidskaders Actuele verordening BIZ: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. 133 tableCell12 AFVALSTOFFENHEFFING Inleiding Afvalstoffenheffing wordt geheven op grond van de Wet milieubeheer. Beleid De heffing leggen wij op aan de gebruikers van percelen waarvoor wij verplicht zijn huishoudelijk afval in te zamelen. Wij hanteren het diftar-systeem. Dit houdt in dat wij, naast een vast bedrag per huishouden, een bedrag per lediging van de afvalcontainer dan wel storting in een ondergrondse container in rekening brengen. Uitgangspunt bij de tariefsbepaling is 100% kostendekkendheid. Beleidskaders Actuele verordening afvalstoffenheffing: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen.

Overzicht kostendekkendheid De tarieven van de heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. Hieronder is inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van deze tarieven wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. AFVALSTOFFENHEFFING Omschrijving Begroting 2026 Taakveld 4.067 Overhead 129 BCF 573 Totaal kosten 4.769 Heffing Reserve -4.769 0 Kostendekkendheid 100% LIJKBEZORGINGSRECHTEN Inleiding Voor het gebruik van de algemene begraafplaatsen en het daarbij verlenen van diensten door of vanwege de gemeente worden leges geheven op grond van de ‘Verordening lijkbezorgingsrechten’. Beleid 134 Overeenkomstig uw besluit bij de kadernota 2026-2029 wijzigen wij de tarieven in de verordening lijkbezorgingsrechten 2026 en we passen een inflatiecorrectie toe van 2,8%. Bovendien worden wijzigingen in wet- en regelgeving etc. in de verordening verwerkt. Uw raad stelt de verordening formeel vast. Beleidskaders Actuele verordening lijkbezorgingsrechten: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. Ontwikkelingen We onderzoeken of de tarieventabel vereenvoudigd kan worden. Overzicht kostendekkendheid De tarieven van de heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. Hieronder is inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van deze tarieven wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden.

LIJKBEZORGING Omschrijving Begroting 2026 Taakveld 303 Overhead 140 Totaal kosten 443 Heffing -151 Kostendekkendheid 34% LEGES Inleiding Voor het door ons verlenen van diensten heffen wij leges. In de Legesverordening op grond van artikel 229 van de Gemeentewet is geregeld voor welke diensten leges verschuldigd zijn. Belastingplichtig is degene die de dienst aanvraagt, dan wel degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. Voor de Legesverordening nemen wij de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten als basis. Beleid De tarieven in de legesverordening verhogen wij overeenkomstig uw besluit bij de kadernota 2026 -2029 en daarnaast passen wij de tarieven aan met het prijsindexcijfer van 2,8%. Wij verwerken bovendien wijzigingen in wet- en regelgeving etc. in de verordening en de tabel. Uw raad stelt de verordening formeel vast. Beleidskaders Actuele legesverordening: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. Overzicht kostendekkendheid De tarieven van de heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. In het totaaloverzicht aan het begin van deze paragraaf is inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van deze tarieven wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. Hieronder wordt een gedetailleerder overzicht per titel gepresenteerd.

Kostendekkendheid hoofdstuk 1 algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening | Taakveld | Overhead | Totale | Totale | Kosten Kosten | opbrengsten | dekking paragraaf | 1 | Burgerlijke stand | € 99.921 | € 67.990 | € 169.911 | € 104.753 | 62,39% paragraaf | 2 | Reisdocumenten en | € 631.258 | € 130.883 | € 762.142 | € 683.426 | 89,67% Nederlands identiteitskaarten paragraaf | 3 | Rijbewijzen | € 368.551 | € 132.864 | € 501.415 | € 455.617 | 90,87% paragraaf | 4 | Verstrekkingen uit de | € 25.982 | € 9.842 | € 35.824 | € 7.534 | 21,03% basisregistratie persoonsgegevens paragraaf | 5 | Bestuursstukken | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 6 | Vastgoedinformatie | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 7 | Overige publiekszaken | € 15.525 | € 2.293 | € 17.818 | € 12.759 | 71,61% paragraaf | 8 | Gemeentearchief | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 9 | Bijzondere wetten | € 162.904 | € 107.516 | € 270.420 | € 300.456 | 111,11% paragraaf | 10 | Diversen | € 1.647 | € 1.153 | € 2.800 | € 2.619 | 93,54% Kostendekking Hoofdstuk 1 | € 1.305.789 | € 452.541 | € 1.758.330 | € 1.567.164 | 89,13% Bij hoofdstuk 1 is weinig ruimte om de tarieven te verhogen omdat de opbrengsten voornamelijk veroorzaakt worden door paspoorten en rijbewijzen. Deze tarieven zijn | momenteel gelijk aan de maximaal toegestane hoogte.

Uw besluit bij de kadernota 2026-2029 om de tarieven huwelijken en gehandicaptenparkeerkaarten te verhogen is verwerkt in de tabel. Kostendekkendheid hoofdstuk 2 dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Hoofdstuk 2 Omgevingswet | Taakveld | Overhead | Totale | Totale | Kosten Kosten | Opbrengste | dekking n paragraaf | 1 | Algemene bepalingen | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 2 | Voorfase | € 326.962 | € 228.914 | € 555.875 | € 97.095 | 17,47% 135 paragraaf | 3 | Activiteiten met betrekking | € 465.368 | € 325.800 | € 791.166 | € 1.003.249 | 126,81% tot bouwwerken paragraaf | 4 | Activiteiten met betrekking | € 11.790 | € 8.254 | € 20.044 | € 2.120 | 10,58% tot cultureel erfgoed en werelderfgoed paragraaf | 5 | Milieubelastende activiteiten | € 7.205 | € 5.045 | € 12.250 | € 14.574 | 118,97% paragraaf | 6 | Lozingsactiviteiten | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 7 | Aanlegactiviteiten | € 22.139 | € 15.500 | € 37.639 | € 24.885 | 66,11% paragraaf | 8 | Overige activiteiten | € 13.101 | € 9.173 | € 22.272 | € 6.799 | 30,53% paragraaf | 9 | Maatwerkvoorschriften bij | € 7.336 | € 5.136 | € 12.472 | € 27.939 | 224,01% bouwactiviteiten paragraaf | 10 | Gelijkwaardigheid | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 11 | Overige tarieven | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 12 | Modaliteiten | € 76.468 | € 28.067 | € 104.534 | €

38.515 | 36,84% paragraaf | 13 | Vermindering | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 14 | Teruggaaf | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% Kostendekking Hoofdstuk 2 | € 930.369 | € 625.889 | € | € 1.215.176 | 78,08% 1.556.258 Uw besluit bij de kadernota 2026-2029 over tariefsverhogingen in hoofdstuk 2 is verwerkt. Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn | Taakveld | Overhead | Totale | Totale | Kosten Kosten | Opbrengsten | dekking paragraaf | 1 | Horeca | € 20.377 | € 14.266 | € 34.641 | € 23.714 | 68,46% paragraaf | 2 | Seksbedrijven | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 3 | Winkeltijdenwet | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 4 | Organiseren van | € 29.630 | € 20.743 | € 50.373 | € 33.202 | 65,91% evenementen of markt paragraaf | 5 | Standplaatsen | € 2.176 | € 1.523 | € 3.699 | € 2.500 | 67,59% paragraaf | 6 | Huisvestingswet 2014 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% paragraaf | 7 | In dit hoofdstuk niet | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0,00% benoemd besluit Kostendekking Hoofdstuk 3 | € 52.183 | € 36.532 | € 88.715 | € 59.416 | 66,98% Hoofdstuk 3 is een klein onderdeel van de legesverordening en heeft weinig invloed op de totale kostendekkendheid.

Samenvatting hoofdstuk 1,2 en 3 Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3 | Taakveld | Overhead | Totale | Totale | Kosten Kosten | Opbrengsten | dekking Kostendekking Hoofdstuk 1 | € 1.305.789 | € 452.541 | € 1.758.330 | € 1.567.164 | 89,13% Kostendekking Hoofdstuk 2 | € 930.369 | € 625.889 | € 1.556.252 | € 1.215.176 | 78,08% Kostendekking Hoofdstuk 3 | € 52.183 | € 36.532 | € 88.713 | € 59.416 | 66,98% € | € 1.114.962 | € 3.403.297 | € 2.841.756 | 83,50% Kostendekking totale tarieventabel | 2.288.341 136 137 Conclusie De kostendekkendheid van gemeente Zevenaar voldoet aan de wettelijk gestelde eisen. MARKTGELDEN Inleiding Marktgeld wordt geheven van degene die goederen of koopwaren uitstalt tijdens de wekelijkse markt. Het is een recht, geheven voor het gebruik van de openbare grond op het marktterrein, gedurende de tijd dat het markt is. Beleid In Zevenaar geldt een tarief per strekkende meter die in gebruik is genomen. Bij het tarief marktgeld hebben wij rekening gehouden met de kosten voor promotie van de markt. De tarieven worden met het prijsindexcijfer van 2,8% aangepast. Daartoe wordt uw raad eind 2025 een voorstel met de verordening marktgelden 2026 aangeboden. Wijzigingen in wet- en regelgeving etc. worden eveneens in dat voorstel verwerkt. Beleidskaders Actuele verordening marktgelden: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen.

Overzicht kostendekkendheid De tarieven van de heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. Hieronder is inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van deze tarieven wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. MARKTGELDEN Omschrijving Begroting 2026 Taakveld 34 Overhead 17 Totaal kosten 51 Heffing -36 Kostendekkendheid 71% 138 RIOOLHEFFING Inleiding De Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken is in werking getreden. Dit heeft een verbreding van de gemeentelijke zorgplicht tot gevolg. Tegenwoordig gaat het niet meer slechts om kostenverhaal van een doelmatig werkende riolering. Het gaat om verhaal van kosten die gemoeid zijn met alle collectieve maatregelen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering én om verhaal van kosten van alle overige maatregelen ten aanzien van hemelwater en grondwater, kortom voor de volledige uitvoering van de gemeentelijke watertaken. De rioolheffing is gebaseerd op artikel 228a van de Gemeentewet. Beleid Wij heffen de rioolheffing van de gebruiker van een perceel van waaruit direct of indirect water (huishoudelijk afvalwater, bedrijfsafvalwater, hemelwater of grondwater) op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De opbrengst baseren wij op het Watertakenplan de Liemers. Uitgangspunt bij de tariefbepaling is 100% kostendekkendheid.

Eind 2024 heeft de commissie BBV aangegeven dat de btw op investeringen doorberekend mag worden in de tarieven. Overeenkomstig uw besluit bij de kadernota 2026 -2029 doen wij dit per 2026. Wij doen dat geleidelijk in vier jaar tijd met € 204.000 per jaar. In 2026 zijn we daardoor 91% kostendekkend, in 2027 ongeveer 94%, in 2028 ongeveer 97% en in 2029 100%. In 2026 zetten we een deel van de reserve rioolheffing (€ 204.000) in om de tariefstijging voor belastingjaar 2026 te matigen. De stand van deze reserve is momenteel € 144.000 hoger dan het door uw raad in de nota reserves en voorzieningen gestelde maximumbedrag van € 500.000. De afspraak is dat we bij een overschrijding van het maximumbedrag zorgen voor teruggave via de tarieven rioolheffing. Wij verwerken de gewijzigde tarieven in de verordening en voeren bovendien wijzigingen in wet- en regelgeving etc. in de verordening. Uw raad stelt de verordening formeel vast. Beleidskaders Actuele verordening rioolheffing: Zevenaar Hierin zijn onder andere de verschillende tarieven opgenomen. Overzicht kostendekkendheid De tarieven van de heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. Hieronder is inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van deze tarieven wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden.

RIOOLHEFFING Omschrijving Begroting 2026 Taakveld 4.541 Overhead 597 BCF 1.037 Totaal kosten 6.175 Heffing -5.396 Reserve -204 139 Kostendekkendheid 91% 140 WEERSTANDSVERMOGEN Inleiding In deze paragraaf worden de ontwikkelingen in risicomanagement toegelicht. Hierbij wordt het risicoprofiel en het bijbehorende weerstandsvermogen voor de gemeente Zevenaar weergegeven. Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat het bestaande beleid aangepast moet worden en zonder dat de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening in gevaar komt. De gemeente Zevenaar vindt het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering en de verschillende beleidsterreinen inzichtelijk en beheersbaar te maken. Door inzicht in de (financiële) risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze een afweging te maken en besluiten te nemen over de inzet van middelen. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is een risico-inventarisatie uitgevoerd. Hieronder wordt verslag gedaan van de resultaten van deze risico - inventarisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is tevens het weerstandsvermogen berekend.

Beleid Het beleid op het terrein van risicomanagement heeft als het doel: • Het inzichtelijk maken van en sturen op (financiële) risico’s; • Het vergroten van het risicobewustzijn; • Het voorkomen van onaangename (financiële) verrassingen; • Het aanhouden van voldoende weerstandsvermogen, minimaal ratio 1.0. De gemeenteraad neemt kennis van het risicoprofiel, bepaalt de financiële omvang van de noodzakelijke risicoreservering en stelt de ratio vast. Beleidskaders Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen (2023) Ontwikkelingen We werken aan een doorontwikkeling van het risicomanagement. Naast het inventariseren en actualiseren van de financiële risico’s gaan we meer focus leggen op risicobeheersing en risicomanagement van doelstellingen. Welke risico’s hangen met de doelstellingen van de gemeente samen, welke maatregelen nemen we en hoe gaan we met de risico's om? OVERZICHT TOPRISICO'S In de voorbereiding op deze meerjarenbegroting zijn de risico’s geïnventariseerd en geactualiseerd. In het hieronder weergegeven overzicht zijn de risico's gepresenteerd met de grootste netto impact; dat wil zeggen effect x kans groter dan € 250.000. Risico | Kans op | Financieel voordoen | gevolg Bedragen x € 1.000 | van risico | (maximaal) 1. | Niet realiseren geraamde opbrengstwaarde grondexploitaties | *1 | 2.974 2. | Algemene uitkering wijkt af van de begroting | 50% | 2.100 3.

| Aantrekken en behouden van gekwalificeerd personeel | 70% | 1.600 4. | Verbonden partijen | 70% | 1.350 5. | Bylandse brug | 30% | 2.000 6 | Verduurzaming gemeentelijk vastgoed | 50% | 1.200 7.a | Voortgang hervormingsagenda | 20% | 2.900 7.b | Sociaal domein / Jeugd / WMO | 50% | 750 8 | Tekort op het I-deel / BUIG budget | 70% | 600 9 | Dividendinkomsten deelnemingen | 50% | 758 10 | Wachtgeld wethouders | 30% | 980 11 | Uitval ICT-systemen | 50% | 500 12 | Aangescherpte ramingen / budgetoverschrijdingen | 50% | 500 Opmerking: *1: Voor de grondexploitaties is een separate risico-inventarisatie en -analyse uitgevoerd. De uitkomst daarvan is opgenomen in deze tabel, vandaar dat hiervoor geen kans is opgenomen. Ontwikkeling weerstandsvermogen In de jaarstukken 2024 is de laatste stand van de risico's opgenomen. De benodigde weerstandscapaciteit in de jaarstukken bedroeg € 8,9 miljoen. Dit is in deze begroting afgenomen naar € 7,2 miljoen, met name als gevolg van het wegvallen van enkele grote risico's. In onderstaande paragraaf is de analyse op basis van de inzichten per augustus 2025 opgenomen. Vervolgens is een specifieke toelichting opgenomen op de grootste risico's. Marktontwikkelingen en weerstandsvermogen De augustusraming van het Centraal Planbureau laat zien dat gemeenten voor | een grote financiële uitdaging staan.

Het CPB heeft de inflatie in eerdere ramingen te laag ingeschat, waardoor de prijscompensatie die gemeenten via het gemeentefonds ontvangen niet aansluit bij de werkelijkheid. Inmiddels blijkt dat de inflatie in 2024 en 2025 hoger uitvalt dan eerder gedacht. Dit zorgt ervoor dat gemeenten gezamenlijk ruim achthonderd miljoen euro mislopen, een bedrag dat volgens het Rijk niet alsnog zal worden gecompenseerd. Daarmee ontstaat een structureel nadeel dat rechtstreeks drukt op de gemeentelijke begrotingen. Gemeenten krijgen hierdoor te maken met hogere kosten, zonder dat daar voldoende middelen tegenover staan. 141 142 Tegelijkertijd schetst de economische raming voor 2025 een gematigd beeld. De economie groeit met ongeveer anderhalf procent en de koopkracht neemt gemiddeld met nog geen procent toe. De inflatie blijft met ruim drie procent relatief hoog, wat de lasten voor inwoners merkbaar vergroot. Voor gemeenten betekent dit dat steeds meer huishoudens moeite kunnen hebben met rondkomen en een groter beroep zullen doen op voorzieningen, schuldhulp en armoedebeleid. De arbeidsmarkt blijft bovendien krap. Het werkloosheidspercentage blijft laag en de vraag naar personeel in cruciale sectoren zoals zorg, jeugd en onderwijs blijft hoog. Voor gemeenten betekent dit dat het lastig blijft om mensen te werven en vast te houden.

Daarbij komt dat het aantal zzp’ers in de arbeidsmarkt afneemt, onder andere door strengere regels rond schijnzelfstandigheid. Gemeenten die vaak op zelfstandigen terugvallen voor tijdelijke capaciteit zullen dus minder makkelijk externe krachten kunnen inzetten. Alles bij elkaar laat de augustusraming zien dat gemeenten te maken krijgen met een dubbel effect: hogere kosten en een grotere druk op voorzieningen, terwijl de financiële ruimte beperkt blijft. Het gevolg is dat gemeenten hun begrotingen nog scherper moeten doorlichten, reserves zorgvuldig moeten inzetten en tegelijkertijd oog moeten hebben voor de inwoners die steeds vaker ondersteuning nodig zullen hebben. Het vraagt om keuzes die niet alleen financieel, maar ook maatschappelijk goed onderbouwd moeten worden. Toelichting op risico's 1. Grondexploitaties (lopende) Uit een recente risicoanalyse van de grondexploitaties blijkt dat het totale risicoprofiel van de grondexploitaties is berekend op € 2.974.000. Ten opzichte van het risico in de jaarstukken 2024 (€ 2.747.000) betekent dit een stijging van € 227.000. Dit risicoprofiel van afgerond € 3 miljoen bestaat onder andere uit risico’s die worden veroorzaakt door projecten die zich in de beginfase van de ontwikkeling bevinden, zoals Waaijakkers, Businesspark 7PoortII en Vestersbos.

In deze fase zijn nog veel onzekerheden en kunnen risico’s in de toekomst plaatsvinden. Risico’s waar we geen grip op hebben zoals kostenstijging en vertraging in de gronduitgifte worden daarom meegenomen in het risicoprofiel. Hoe de kostenstijgingen verder zal gaan lopen is onzeker en vormt daarom een risico. In de paragraaf Grondbeleid is een nadere analyse van het risico per project opgenomen. Grondposities In de afgelopen periode zijn meerdere stappen gezet om grondposities te verwerven om op langere termijn woningbouw en bedrijventerreinen te ontwikkelen. De raad heeft in 2025 meerdere voorstellen behandeld om grondaankopen mogelijk te maken. Het risicoprofiel zal daardoor de komende jaren toe nemen. 2. Algemene uitkering De jaarlijkse verhogingen of verlagingen (het accres) van het gemeentefonds zijn onzeker. Zeker sinds de invoering van het nieuwe stelsel, waarbij gemeenten compensatie ontvangen op basis van de ontwikkeling van het BBP die niet gelijk is aan de inflatieontwikkeling voor het grootste deel van de kosten. Als de economie stagneert, maar de inflatie hoog blijft zullen zal dit een tekort tot gevolg hebben. Het risico is bepaald op 2,1 miljoen, dit is 2% van 106 miljoen. 3. Aantrekken en behouden gekwalificeerd personeel Zoals opgenomen in de CPB raming blijft de arbeidsmarkt krap.

Het gevolg hiervan zien wij terug in het risico in vacatures die langere tijd open staan en soms zelfs niet in te vullen zijn. Met name bij bouwen & wonen, ruimtelijke ordening en sociaal domein staan vacatures open. 143 Om het noodzakelijke werk op te kunnen leveren, zetten wij van personeel van derden in (inhuur). Het uitgangspunt is dat de kosten van inhuur binnen de formatieve budgetten blijft. De krappe arbeidsmarkt en stijgende inflatie leiden tot stijgende lonen. De hogere lonen leiden tot hogere kosten voor inhuur. Mocht er ook geen inhuur beschikbaar zijn, dan kan het risico zich voordoen dat geplande activiteiten niet uitgevoerd kunnen worden. Een geplande activiteit niet meer of anders uitvoeren zal ook tijd en geld kosten. Hierbij kun je denken aan extra kosten voor communicatie en kosten voor alternatieve plannen en verantwoording. Als maatregel voor dit vraagstuk hebben wij ingezet op de ontwikkeling van aantrekkelijke werkgever. We werken aan de doorontwikkeling naar een moderne en professionele organisatie. Gelet op het belang en onze ambitie hierin vervult Zevenaar een bestuursrol in het P&O -netwerk / werken in Gelderland. In de begroting zijn budgetten opgenomen om een aantrekkelijkere werkgever te worden, aangevuld met budget voor recruitment om daarmee de afhankelijkheid van inhuur te beperken en meer te kunnen ontwikkelen.

De maatregelen beperken dit risico enigszins. Als grondslag voor het bepalen van het risico gebruiken wij de geraamde salarislasten als basis. Het risico bepalen wij op 5% van de geraamde salarislasten en bedraagt daarmee € 1,6 miljoen met een kans van 70%. 4. Verbonden partijen De totale jaarlijkse bijdrage van onze gemeente aan verbonden partijen is 29 miljoen. Het risico bestaat dat verbonden partijen in een bepaald jaar een hogere bijdrage nodig hebben dan begroot. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan bij onverwachte tegenvallers in hun exploitatie. Ook zit er een financieel gat tussen de werkelijke benodigde indexatie bij verbonden partijen en hetgeen wij ontvangen van het Rijk. Omdat de verbonden partijen in hoofdzaak niet beschikken over een eigen weerstandsvermogen, worden deze tegenvallers in rekening gebracht bij de gemeente. Door de huidige economische situatie is de kans groter dat er tekorten ontstaan bij verbonden partijen, die zij niet zelf kunnen opvangen. 5. Bylandse brug De Bylandse brug verkeert in slechte staat en moet op (korte) termijn vervangen worden. Het wegvak over de brug is openbaar en de brug is in particulier eigendom van de steenfabriek Tolkamer. De eigenaar stelt dat hij wel eigenaar is maar niet onderhoudsplichtig. De gemeente stelt dat de particuliere eigenaar onderhoudsplichtig is omdat zij in het verleden en nog steeds onderhoud uitvoert.

Het risico bestaat dat de gemeente als onderhoudsplichtige wordt aangemerkt en dus ook de kosten voor vervanging op zich moet nemen. In het meerjareninvesteringsplan voor vervanging van kunstwerken is met deze vervanging geen rekening gehouden. De kosten voor vervanging worden geraamd op € 1.500.000 tot € 2.000.000. De kans dat de gemeente volledig opdraait voor vervanging schatten we nu in op 30%. 6. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Als onderdeel van het integraal accommodatieplan is een financiële doorrekening gemaakt van € 24 miljoen aan verduurzamende maatregelen voor het gemeentelijk vastgoed. Dit gaat om investeringen in verduurzaming van bestaande bouw en vervangende nieuwbouw in een tijdshorizon van de komende 20 jaar. Wij schatten in dat een afwijkingsrisico van 25% aanwezig is omdat dit op kengetallen is gebaseerd. Ervan uit gaande dat we op termijn via de kadernota/begroting de investeringsbedragen beschikbaar krijgen, zien wij een risico van zo’n 6 miljoen dat extra investeringen nodig zijn. Het bedrag van € 6 miljoen heeft betrekking op de totale investering voor de komende 20 jaar. Deze totale investering wordt niet in één keer aangevraagd maar jaarlijks een deel op basis van een investeringsprogramma. Voor de risicoberekening gaan we uit van een periode van 4 jaar. We houden rekening met een risico van € 1,2 miljoen (24 miljoen x 25% = 6 miljoen / 5).

De kans is 50%. 144 7. Sociaal domein Algemene ontwikkeling De prognose voor het gebruik van jeugdzorg en Wmo is gebaseerd op de werkelijke uitgaven, verhoogd met de verwachte ontwikkelingen in prijs en aantal cliënten. Wij zijn hierbij afhankelijk van factoren die buiten onze invloedssfeer liggen. Een andere factor die buiten onze invloedssfeer ligt is de beschikbaarheid van zorg. De beschikbaarheid staat onder druk, waardoor inwoners niet gelijk kunnen worden geholpen. Hierdoor bestaat het risico dat alternatieve (tussentijdse) zorg ingezet moet worden. Daarnaast hebben ook niet voorspelde demografische ontwikkelingen invloed op de gerealiseerde kosten. In de monitor sociaal domein wordt u geïnformeerd over de ontwikkelingen in de huidige jaar. Als algemeen risico wordt op basis van het huidige kostenniveau voor de gemeente Zevenaar een bedrag van € 750.000 aangehouden. Hervormingsagenda jeugd In januari 2026 heeft de commissie van Ark in het kader van de hervormingsagenda een tussentijds onderzoek uitgevoerd. De Hervormingsagenda Jeugd is noodzakelijk, maar op zichzelf onvoldoende om de problematiek in de jeugdzorg het hoofd te bieden. Dat concludeert de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd in het rapport ‘Groeipijn’. Ter versteviging van de toegang hebben wij een voorstel opgenomen.

Deze moet bijdragen aan de doelstellingen van de hervormingsagenda en de uitgaven in het sociaal domein aan dure en complexe zorg te beperken. In de mei en septembercirculaire hebben wij compensatie ontvangen over de afgelopen jaren. In de voorjaarsnota zijn door het rijk wel aanpassingen gedaan, waarmee de financiële onzekerheid vanaf 2028 is toegenomen. Dan worden middelen vervangen door maatregelen. Deze moeten door wetgeving mogelijk worden gemaakt en gezien de ervaring met het verleden en het huidige kabinet blijft de onzekerheid hoog. In relatie tot de hervormingsagenda, eigen bijdrage en compensatie houden wij rekening met een risico van 5% van het saldo van de bestedingen in programma 6, zijnde 3 miljoen. De kans dat de onzekerheden dit negatieve effect hebben schatten we in op 20%. 8. Tekort I-deel/ BUIG Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen. Het risico van het tekort op het BUIG-budget fluctueert. Boven de 12,5% worden tekorten volledig gecompenseerd door de vangnetuitkering. Gemiddeld rekening houdend met vangnetuitkeringen is het tekort € 600.000 en 50%. 9. Dividend deelnemingen We ramen in de begroting dividendinkomsten van Alliander, Ataro en BNG. Het risico bestaat dat dividendinkomsten lager uitvallen, bijvoorbeeld door tegenvallende bedrijfsresultaten. 10.

Wachtgeld wethouders Om de huidige wethouders te beschermen tegen de gevolgen van werkloosheid na het wethouderschap geldt een wachtgeldregeling. Na het wethouderschap ontvangt een wethouder een Appa-ontslaguitkering, tenzij de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt. Dit is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Waarom het wethouderschap beëindigd is hierbij niet van belang; het recht op de uitkering bestaat ongeacht de reden van het aftreden. De specifieke aanspraak en omvang kunnen pas worden bepaald op het moment dat zich dit voordoet. 145 11. Uitval ICT-systemen Een storing in de ICT-omgeving heeft directe gevolgen voor de continuïteit van gemeentelijke dienstverlening. Denk hierbij aan het tijdelijk niet beschikbaar zijn van systemen voor burgerzaken, vergunningverlening, sociale dienstverlening en interne bedrijfsvoering. De kwetsbaarheid van de ICT -infrastructuur wordt versterkt door beperkte personele capaciteit, krapte op de arbeidsmarkt, afhankelijkheid van externe leveranciers en een achterblijvende innovatiekracht. Wij schatten het risico in op een financiële impact van € 500.000 met een waarschijnlijkheid van 50%. Deze inschatting is gebaseerd op een scenario waarbij systemen enkele dagen niet beschikbaar zijn door een technische storing of een cyberincident.

In het geval van een ransomware -aanval kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen door herstelwerkzaamheden, aanvullende beveiligingsmaatregelen, juridische en bestuurlijke verantwoording en reputatieschade. Ontwikkelingen: Volgens het meest recente dreigingsbeeld van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) neemt de kans op incidenten zoals ransomware, phishing en verstoringen bij leveranciers toe. Gemeenten worden opgeroepen om hun digitale weerbaarheid structureel te versterken. De doorontwikkeling van de Regionale ICT -Dienst (RID) en het versterken van de I-organisatie dragen bij aan het beheersbaar maken van dit risico op de lange termijn. Beheersmaatregelen: • Versterking van monitoring en detectiecapaciteit • Bredere implementatie van multi-factor authenticatie en netwerksegmentatie • Opleiding en bewustwording van medewerkers • Naleving van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) • Samenwerking met VNG en IBD voor kennisdeling en incidentrespons 12. Aangescherpte ramingen / budgetoverschrijdingen In de kadernota 2025-2028 presenteerden we een financieel meerjarenbeeld dat in alle jaren op een fors tekort uit kwam. Als gevolg van de financieel onzekere situatie en de daarop gemaakte keuzes is onze begroting gevoeliger geworden voor onvoorziene omstandigheden en onverwachte ontwikkelingen. We zijn genoodzaakt om risicovoller te ramen.

In het kader van de indexatie zijn alle budgetten zorgvuldig langsgelopen. Evenwel blijft er een risico bestaan op budgetoverschrijdingen. Waar dit toe zal leiden is onbekend en betekent een risico in onze begroting. Risico's van omvang niet in opgenomen bij de toprisico's In de bovenstaande beschouwing zijn de toprisico's beschreven op basis van financiële impact. De afgelopen jaren hebben ons laten zien dat er grote risico's op ons af komen. Waar de kans klein van is, maar de impact groot of waar de gemeente niet direct financieel voor verantwoordelijk is. Droogte/regenval Perioden van droogte of grote regenval komen steeds vaker voor. In de afgelopen jaren zijn door de lage grondwaterstand problemen met woningen in onze gemeente ontstaan. Hoewel dit risico niet direct financieel is voor de gemeente, heeft onze gemeente wel zorgplicht naar zijn inwoners. Ambtelijke en bestuurlijke capaciteit wordt beschikbaar gesteld om onze inwoners te ondersteunen. Waar nodig worden ook beperkte budgettaire aanvragen gedaan. De invloed die wij als gemeente op dit vraagstuk hebben is beperkt, maar wij dragen bij aan de globale doelstellingen waar nodig en mogelijk. De kans van dit risico wordt dus steeds groter, maar de impact blijft beperkt. Hierdoor staat deze niet in het overzicht met toprisico's.

WEERSTANDSCAPACITEIT De hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door de risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die een grote impact kunnen hebben op de financiën van Zevenaar. Het risicoprofiel is een dynamisch geheel gelet op ontwikkelingen in de in- en externe omgeving, het bijstellen van doelstellingen en de werking van beheersmaatregelen. Op het moment dat een bepaald risico in de begroting is geraamd, is het geen risico meer. Op basis van een actuele risico's heeft de gemeente Zevenaar een weerstandscapaciteit nodig van afgerond € 7,2 miljoen. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover de gemeente beschikt om onverwachte, niet-begrote kosten, dat wil zeggen risico’s, op te vangen. De beschikbare weerstandscapaciteit zit in het vrij aanwendbare deel van de algemene reserve. Het vrij aanwendbare deel van de algemene reserve van onze gemeente is per 31 december | 2025 € 33,4 miljoen. WEERSTANDSVERMOGEN Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen = | Beschikbare weerstandscapaciteit | = | 33.446.000 | = | 4,6 Benodigde weerstandscapaciteit | 7.200.000 Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit het beschikbare vermogen gecorrigeerd met de verwachte toevoegingen en onttrekkingen die zijn opgenomen in deze begroting. De algemene reserve per 31-12-2025 bedraagt afgerond 33 miljoen. We houden rekening met negatieve begrotingsresultaten in de komende jaren. Ten opzichte van de stand in de jaarstukken 2024 is de beschikbare weerstandscapaciteit toegenomen van 25,4 miljoen naar 33,4 mln. De toename houdt met name verband met de vrijval van het tijdelijk Noodfonds en de verbeterde begrotingsresultaten als gevolg van de maatregelen uit de Financieel Gezonde Toekomst. Weerstandsratio De weerstandsratio is ten opzichte van de jaarstukken 2024 toegenomen van 2,85 naar 4,6. Dit komt door substantiële ontwikkelingen aan beide kanten. De algemene reserve is toegenomen en daarmee de beschikbare weerstandscapaciteit. De risico's zijn afgenomen voornamelijk als gevolg van het wegvallen van enkele grote risico's. . De ratio voor het weerstandsvermogen kan worden ingedeeld in een aantal waarderingscijfers.

Waarderingscijfer Ratio | Betekenis A | 2,0 ≤ x | Uitstekend B | 1,4 ≤ x < 2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 ≤ x < 1,4 | Voldoende D | 0,8 ≤ x < 1,0 | Matig E | 0,6 ≤ x < 0,8 | Onvoldoende F | x < 0,6 | Ruim onvoldoende De nu berekende ratio van onze gemeente valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen om de risico’s af te dekken. 146 FINANCIELE KENGETALEN Algemeen De financiële kengetallen geven u een globaal inzicht in de financiële positie van onze gemeente. De kengetallen moeten in samenhang worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld geven van de financiële positie van onze gemeente. Baten Als deler bij kengetallen 1, 3 en 4 wordt het totaal aan baten (excl. mutaties reserves) genomen. De ontwikkeling van deze totale baten heeft hierdoor een grote invloed op de ontwikkeling van deze kengetallen. In onderstaande grafiek is het verloop van de te verwachten baten weergegeven voor de komende begrotingsjaren. Je ziet in 2025 een piek in de baten. De overige jaren liggen tussen de 170 en 180 miljoen. Wisseling in de hoogte van de baten wordt onder andere veroorzaakt door de opbrengsten van lopende grondexploitaties en de hoogte van de algemene uitkering van het rijk. Een daling van de baten heeft een stijgend effect op deze kengetallen.

Financiële kengetallen Financiële kengetallen | Jaarrekening Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 1.a Netto schuldquote | 71,5% | 91,1% | 90,3% | 91,3% | 80,8% 1.b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 60,5% | 79,2% | 79,5% | 80,5% | 70,8% 2. | Solvabiliteitsratio | 27,4% | 21,1% | 20,3% | 19,9% | 20,6% 3. | Grondexploitatie | 16,9% | 10,6% | 8,4% | 7,9% | 3,6% 4. | Structurele exploitatieruimte | -1,7% | 0,0% | 0,1% | -0,6% | 0,6% 5. | Belastingcapaciteit | 88,4% | 89,6% | 89,6% | 89,6% | 89,6% 147 148 Toelichtingen De provincie Gelderland heeft voor zijn toezicht drie categorieën bepaald die een beeld geven van de risico's. De kengetallen van de Gemeente Zevenaar zijn hieronder in grafiekjes weergegeven in verhouding tot de gestelde categorieën van de provincie. Categorie A is het laagste risico = groen Categorie B is gemiddeld risico = oranje Categorie C is hoog risico = rood 1. Netto schuldquote De netto schuldquote bestaat uit twee kengetallen: a. netto schuldquote: dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Hoe lager het percentage hoe beter. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. b.

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in - als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). De gegevens zijn ontleend aan de geprognosticeerde balans. Voor onze gemeente bedraagt het percentage van de netto schuldquote in 2026 91,1%. Mede als gevolg van ons meerjareninvesteringsplan en de investeringen in de grondexploitaties zullen de leningen de komende jaren weer toenemen. Met name investeringen in de fysieke leefomgeving en het onderwijs (IHP) zorgen ervoor dat wij meer middelen nodig hebben. De gecorrigeerde netto schuldquote komt in 2026 uit op 79,2%. Bij de netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen spelen voornamelijk de hypotheken aan ambtenaren en de verstrekte leningen aan de RDL en Alliander een rol. Deze leningen zijn de afgelopen jaren sterk gedaald en de verwachting is dat deze de komende jaren verder afnemen. We zien hier een nagenoeg zelfde verloop als de netto schuldquote.

149 2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Voor onze gemeente zien we in de komende begrotingsjaren een dalende solvabiliteitsratio van ca. 27% naar ca. 21%. Deze daling wordt veroorzaakt door de toegenomen leningen in verband met investeringen en een afname van het eigen vermogen door de negatieve resultaten en het inzetten van reserves. 3. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie is ten opzichte van de totale baten. In onze gemeente is sprake van 'in exploitatie genomen bouwgronden' die de komende jaren bestaat uit grondexploitaties Zevenaar-Oost, Babberich, Het Hof, Waaijakkers, Mercurion, Vestersbos, Herontwikkeling vastgoedlocaties en Businesspark 7Poort II. De daling van het percentage in 2025 is vooral te wijten aan de stijging in de baten van dit jaar. In 2029 zie je ook weer een daling, deze wordt veroorzaakt doordat in 2029 bijna alle grondexploitaties afgelopen zijn. Deze ontwikkeling moet ook in samenhang worden gezien met de ontwikkeling van de weerstandsratio. De grondexploitaties kennen de grootste risico's. De projecten en daarmee samenhangende risico's worden steeds kleiner. De baten van de afgelopen jaren zijn toegevoegd aan de algemene reserve.

Bij het opstarten van nieuwe projecten heeft dit aan beide zijden weer invloed. Onttrekkingen uit de algemene reserve en toename van risico's.

150 4. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de Algemene uitkering en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Een negatief percentage betekent dat er meer structurele lasten zijn dan structurele baten. Dit kengetal is relevant voor de beoordeling van de financiële positie, omdat het van belang is om te weten of en welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De structurele begrotingsruimte is voor 3 van de 4 begrotingsjaren positief. De weg naar een sluitende structurele begroting zijn beschreven in de financiële hoofdlijnen en de paragraaf weerstandsvermogen.

151 5. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de belastingdruk van de gemeente ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Het landelijk gemiddelde is gebaseerd op de gegevens van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO), die jaarlijks een rapport opstelt over de ontwikkeling van de lokale lasten. COELO veronderstelt een vaste waarde voor gebruik en zet dit af tegen de tarievenontwikkeling. Het feitelijk gebruik kan afwijken van het veronderstelde gebruik, waardoor de ruimte voor belastingverhoging niet wordt bepaald door het percentage dat door de COELO wordt berekend. In de berekening zijn meegenomen de OZB-lasten, rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een gemiddeld gezin. CONCLUSIE Samenvattend concluderen we dat de onzekerheden voor de komende jaren groot blijven. We kunnen de tekorten en risico's echter ruimschoots opvangen met de beschikbare weerstandscapaciteit. Met inzet van de algemene reserve in 2026 presenteren we een structureel positief begrotingssaldo. De solvabiliteit is van voldoende niveau.

152 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Inleiding De gemeente Zevenaar heeft een groot deel van haar vermogen geïnvesteerd in kapitaalgoederen in de vorm van gebouwen, wegen en bruggen, openbare verlichting, groen, riolering en water. Het onderhoud van deze zaken is een kerntaak van de gemeente en van groot belang voor onze inwoners, bedrijven en bezoekers. Het onderhoud van kapitaalgoederen is grotendeels vastgelegd in beleids - en onderhoudsplannen. In deze paragraaf wordt per kapitaalgoed ingegaan op onder andere het beleid, de kwaliteitsnormen, het onde rhoud, de financiële middelen en de risico's die met het onderhoud samenhangen. Beleid Vanwege de grote raakvlakken tussen groen, openbare verlichting, riolering en onderhoud wegen pakken we onderhoudsprojecten integraal aan. Een integraal beleidskader ontbrak echter nog. Op basis van de geactualiseerde beheerdata heeft u in oktober 2022 het integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) vastgesteld. Dit plan bevat de kaders voor het beheer van de openbare ruimte. Naast vaststelling van het gewenste verzorgend en technisch onderhoudsniveau bevat het IBOR ambities op het gebied van biodiversiteit, duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Op basis van de beleidsmatige en financië le kaders van het IBOR hebben de beheer- en onderhoudsplannen voor de aankomende jaren uitgewerkt per onderdeel van de openbare ruimte (groen, wegen, openbare verlichting etc.). In deze plannen komt tot uitdrukking hoe we met de beschikbare budgetten de openbare ruimte kunnen onderhouden op de vastgestelde onderhoudsniveaus. Beleidskaders • Integraal Beheer Openbare Ruimte (2018) • Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (2022) • Integraal AccommodatiePlan (2020) Ontwikkelingen IBOR (Integraal Beheer Openbare Ruimte) Het IBOR schenkt ruim aandacht aan biodiversiteit, duurzaamheid en circulariteit. We spelen in op de gevolgen van klimaatverandering. De natuur krijgt haar plek terug in de openbare ruimte door meer beplanting toe te voegen en overbodige verharding te verwijderen. Ook gaan we meer gebruik maken van gerecyclede materialen voor de inrichting van de openbare ruimte. In de planning en uitvoering van revitaliseringsprojecten openbare ruimte houden wij zoveel mogelijk rekening met nieuwe ontwikkelingen zoals de energietransitie of klimaatadaptieve maatregelen zoals vastgelegd in het Watertakenplan. Daarnaast bevat het IBOR concrete doelstellingen over de communicatie met onze inwoners en voor het betrekken van de inwoners bij het beheer en de inrichting van de openbare ruimte.

Per project gaan wij hier concreet invulling aan geven. IAP (Integraal AccomodatiePlan) In het IAP is op strategisch niveau vastgesteld welk vastgoed benodigd is om alle maatschappelijke taken te kunnen vervullen. Dit leidt tot een doelmatigere, duurzamere en meer toekomstbestendige gemeentelijke vastgoedportefeuille, die past bij de wettelijke taken van de gemeente en bijdraagt aan de maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. Een belangrijk aspect hierin is de verduurzamingsopgave ten aanzien van de CO2-reductie en 0 op de meter in 2050. In blokken van 4 jaar (tot aan 2050) zijn object en gecategoriseerd naar belang en prioriteit, waarbij de hoofdmaatregelen per object zijn weergegeven. Evaluatie en actualisatie In Q3/4 2026 gaan we een nieuw Watertakenplan voorleggen aan de raad en evalueren we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR). Dan kijken we in hoeverre de geplande revitaliseringen zijn afgerond of doorgeschoven. Op basis van deze beleidsstukken leggen wij een raadsvoorstel aan de nieuwe raad voor om meerjarenvervangingsinvesteringen voor de nieuwe cyclus van vier jaar beschikbaar te stellen. Bij de evaluatie van het IBOR toetsen we ook of de beschikbare onderhoudsbudgette n in de meerjarenbegroting afdoende 153 zijn om de vastgestelde kwaliteitsniveaus en ambities te realiseren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zevenaar.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9ceb8803-046a-4e63-9e0b-357c13acff79?agendaItemId=cb567bb4-5320-4b8a-b270-971e6974e345