Bijlage 8b. 1306529 - Programmabegroting 2026-2030 Duiven
Tekst van het document
Bestuurlijk belang Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit een collegelid van deelnemende gemeenten. Elke gemeente heeft in het bestuur een stem. Financieel belang De MGR maakt deelbegrotingen voor de verschillende modules. Wanneer een gemeente er voor kiest deze module af te nemen deelt zij ook in de kosten. De kosten van de basistaken worden op inwonertal verdeeld. Voor de verdeling van de specifieke kosten per module is per module een verdeelsleutel bepaald. Omvang eigen vermogen ultimo 2025 € 560.000 Omvang eigen vermogen ultimo 2026 € 560.000 Omvang vreemd vermogen ultimo 2025 € 2.162.000 Omvang vreemd vermogen ultimo 2026 € 2.022.000 Resultaat 2026 € 0 Ontwikkelingen Voor de primaire begroting 2026 is op dit moment onvoldoende in te schatten welke extra regionale opdrachten er bij de MGR worden ondergebracht. We houden in de begroting 2026 rekening met de volgende ontwikkelingen: Vanaf 2026 worden de doorstroompuntenactiviteiten bij het Regionaal Bureau Leerplicht op een andere wijze gefinancierd door het rijk. Hoewel nog niet zeker is welke inhoudelijke wijzigingen dit met zich meebrengt in de dienstverlening en financiering, is al wel rekening gehouden met een verschuiving in de financiering. Risico's Niet van toepassing. Deelnemingen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Partijen De Nederlandse staat, gemeenten, provincies en één hoogheemraadschap.
Bestuurlijk belang Gemeente Duiven heeft 0,0063% van het aandelenkapitaal en overeenkomstig stemrecht in de algemene ledenvergadering. 92 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 6 Verbonden partijen Financieel belang | Gemeente Duiven heeft 3.510 aandelen met een waarde van € 2,50 nominaal. Het totale belang is € 8.775. Jaarlijks wordt hierover dividend ontvangen. Omvang eigen vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2023 € 4.721.000.000 ultimo 2025 Omvang eigen vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 4.777.000.000 ultimo 2026 Omvang vreemd vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2023 € 110.819.000.000 ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 123.164.000.000 ultimo 2026 Resultaat 2026 | Meest recente resultaat is € 294.000.000 over 2024. Ontwikkelingen | De hoogte van de nettowinst is met onzekerheden omgeven, omdat de bank geen voorspelling kan doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2026 kan de bank daarom niet maken. Risico's | Doordat de BNG als sectorbank actief is binnen de publieke sector loopt zij minder risico dan commerciële banken. Daarnaast is het financiële risico beperkt tot het ingelegde bedrag. Alliander N.V. Partijen | Provincies en gemeenten.
Bestuurlijk belang | De gemeente Duiven heeft 0,111 % van de aandelenkapitaal en overeenkomstig stemrecht in de algemene ledenvergadering. Dit betreft 151.801 aandelen. De burgemeester is lid van de commissie van aandeelhouders. Financieel belang | De gemeente Duiven heeft 151.801 aandelen waarover Alliander dividend uitkeert. Omvang eigen vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 4.749.000.000 ultimo 2025 Omvang eigen vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2025 € 6.038.000.000 ultimo 2026 Omvang vreemd vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 6.897.000.000 ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2025 € 6.918.000.000 ultimo 2026 Resultaat 2026 | Meest recente resultaat bekend betreft € 976.000.000 over 2024 Ontwikkelingen | De energietransitie vraagt om grote aanpassingen van het energiesysteem en vergt grootschalige investeringen. Om de benodigde investeringen te kunnen financieren is een verzoek gedaan aan de aandeelhouders tot versterking van de kapitaalstructuur. Duiven heeft besloten om deel te nemen in de reverse converteerbare hybride obligatielening. Risico's | Het risico beperkt zich tot het ingelegde bedrag. Vitens N.V. Partijen | Provincies en gemeenten. Bestuurlijk belang | De gemeente Duiven heeft 26.705 aandelen met stemrecht in de algemene ledenvergadering.
De burgemeester is lid van de commissie van aandeelhouders. Financieel belang | De verkrijgingsprijs van de 26.705 aandelen is € 4.538. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 6 Verbonden partijen | 93 Omvang eigen vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 677.700.000 ultimo 2025 Omvang eigen vermogen | Meest recente stand per ultimo 2025 € 713.600.000 ultimo 2026 Omvang vreemd vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2024 € 2.237.400.000 ultimo 2025 Omvang vreemd vermogen | Meest recente stand bekend per ultimo 2025 € 2.398.400.000 ultimo 2024 Resultaat 2026 | Meest recente resultaat bekend betreft € 34.500.000 over 2024 Ontwikkelingen | Het drinkwaterbedrijf Vitens zal naar verwachting geen dividend uitkeren vanwege de noodzaak van grote investeringen in de komende jaren. Risico's | Het risico beperkt zich tot het ingelegde bedrag. Paragraaf 7 Grondbeleid Inleiding Voor het grondbeleid gelden de landelijke richtlijnen van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). De richtlijnen zijn toegelicht in de "Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023)" van de Commissie BBV. Het lokale kader waarbinnen wordt geopereerd is de Nota grondbeleid, vastgesteld bij raadsbesluit van 21 januari 2025. In de nieuwe Nota Grondbeleid 2025 van de gemeente Duiven kiest de gemeente voor dynamisch grondbeleid.
Dit betekent dat de gemeente bij ieder ruimtelijk initiatief een afweging maakt welke houding, rol en inzet van instrumenten het meest geschikt is. Het dynamisch grondbeleid geeft de gemeente de ruimte om waar nodig een actieve houding aan te nemen en de instrumenten van het grondbeleid in te zetten. Deze keuze is onder meer afhankelijk van de ambities en doelstellingen die zijn neergelegd in onder andere de omgevingsvisie. Het grondbeleid is een middel om deze ambities waar te maken. Bij grote woningbouwprojecten en nieuwe bedrijventerreinen heeft de gemeente een actieve houding en voert als het mogelijk is actief grondbeleid. In het coalitieakkoord 2023-2026 is versnelling van de woningbouw één van de drie belangrijke opgaven. De huidige plannen voor woningbouw worden zo snel mogelijk gerealiseerd. Doorpakken is het motto. De plannen voor uitbreidings- en inbreidingslocaties worden gerealiseerd. Van de term reservelocaties wordt afgestapt, indien haalbaar worden er zo snel mogelijk modulaire woningen op de Biezenkampen gerealiseerd. De baten en lasten van de grondexploitatie zijn opgenomen onder programma 3 (taakveld 3.2. bedrijvigheid) en (taakveld 8.2, wonen). Vanwege het projectmatig karakter van de actieve grondexploitatie wijkt dit af van de gemeentelijke begroting: de baten en lasten worden als vlottende activa geactiveerd en onder “voorraden” opgenomen op de balans.
De gemeentelijke actieve grondexploitatie De gemeente heeft in 2025 4 actieve grondexploitaties. De grondexploitaties zijn onderdeel van het Programma 3 Omgeving van de programmabegroting en zijn administratief verdeeld over twee producten: • Bouwgrondexploitatie, woningbouw. • Bouwgrondexploitatie, bedrijventerreinen. 94 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 7 Grondbeleid Tot de producten “bouwgrondexploitatie woningbouw” en “bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen” worden de in exploitatie genomen complexen gerekend waarin de gemeente de actieve grondexploitatie voert: Woningbouwcomplexen: • Vitaal Centrum Duiven Bedrijventerreinencomplexen: • InnoFase • Graafstaete II • De Nieuweling • Centerpoort Noord II Woningbouw De gemeente wil de omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Duiven, Groessen en Loo aan laten sluiten bij de hedendaagse en toekomstige behoefte. Dit vraagt om een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid. Deze houding heeft met de Woonvisie 2021 vorm gekregen en heeft verder aan belang gewonnen via de Nationale Woon en Bouwagenda, het programma een duurzaam thuis en de Woondeal 2023 (rijks-, provinciaal- en regioniveau).
De middels de Woonvisie ingezette versnelling voor de woningbouw moet met de komst van de Nationale Woon en bouwagenda en de Woondeal 2023 vooral worden doorgezet en waar mogelijk versneld om aan de toenemende woningbehoefte te voldoen. Daarvoor zijn in iedere geval zowel de al bekende inbreidingslocaties als uitbreidingslocaties nodig. De gemeente wil de juiste woningen realiseren rekening houdend met de geconstateerde woningbehoefte en met doorstroming uit de bestaande voorraad. De grootste opgave ligt daarbij in de kern Duiven. We realiseren de nieuwbouw daarom vooral in en bij de kern Duiven. In Loo en Groessen wordt naar behoefte gebouwd. Bedrijventerreinen In de gezamenlijke grondexploitaties is de uitgifteprognose van bedrijventerreinen in de periode 2026 t/m 2029 opgenomen zoals hieronder aangegeven. Tabel geplande uitgifte m2 bedrijventerreinen per jaar Complex | Totaal | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Nieuweling | 13.192 | 11.002 | 2.190 | - | - Innofase | 45.515 | 45.515 | - | - | - Graafstaete II | 19.934 | - | 5.740 | 7.623 | 6.571 Centerpoort Noord II | 55.698 | 30.210 | 25.488 | - | - Totaal | 134.339 | 86.727 | 33.418 | 7.623 | 6.571 De uitgifte van de bedrijventerreinen is beperkt stuurbaar.
Een evenredige verdeling van de uitgiftes vanaf de middellange termijn is daarom een reëel uitgangspunt voor de grondexploitaties, wanneer er geen concrete interesses, opties en overeenkomsten bekend zijn. Kerncijfers actieve grondexploitatie (bedragen in mln €) Complex | Einddatum | Boekwaarde | Te realiseren | Te realiseren | Eindwaarde | Startwaarde (per 1-1-2024) | 1-7-2025 | kosten | opbrengsten | 2025 Woningbouw Vitaal Centrum | 31-12-2027 Duiven | 4,86 | 0,00 | 0,00 | -4,86 | -4,76 (oorspronkelijk): Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 7 Grondbeleid | 95 Woonpark | 31-12-2027 | 0,46 | 0,50 | - 0,89 | -0,07 | -0,07 Op de Donk | 31-12-2027 | 0,20 | 0,21 | - 1,36 | 1,00 | 0,96 WPRI / Woonzorg | 31-12-2027 | 0,26 | 1,73 | - 2,20 | 0,13 | 0,12 Liemersplein | 31-12-2027 | 0,02 | 0,24 | 0,00 | -0,28 | -0,27 Remigiusplein | 31-12-2027 | 0,00 | 0,33 | 0,00 | -0,35 | -0,34 Subtotaal | 13-12-2007 | 5,80 | 3,01 | - 4,45 | -4,43 | -4,36 Bedrijventerreinen De Nieuweling | 31-12-2027 | 1,22 | 0,25 | - 2,04 | 0,55 | 0,52 InnoFase | 31-12-2026 | 3,5 | 0,54 | - 9,56 | 5,47 | 5,25 Graafstaete II | 31-12-2031 | 0,77 | 3,61 | -5,87 | 1,28 | 1,12 Centerpoort | 31-12-2031 | 4,85 | 11,06 | -21,0 | 3,67 | 3,20 Noord II Subtotaal | 10,34 | 4,4 | - 38,47 | 10,97 | 10,09 Totaal | 16,14 | 18,47 | -42,92 | 6,54 | 5,73 Opmerking: Negatieve bedragen moeten bij de boekwaarde, kosten en opbrengsten
in de bovenstaand gelezen worden als voordelig en positieve bedragen als nadelig. Bij de eindwaarde en de startwaarde betekent een negatieve waarde een verlies, een positieve waarde houdt een winst in. Conclusie van bovenstaande cijfers is dat de reeds gedane investeringen in de grondexploitatie circa € 16,14 mln. bedragen. De berekende opbrengst uit gronduitgifte tot en met 2031 is € 42,92 mln. Om deze te realiseren is nog een investering van ruim € 18,47 mln. nodig. Bij het VCD is het resultaat achteruit gegaan doordat er meer kosten worden gemaakt voor de civiele werken. Er is onder andere meerwerk nodig voor de aanleg van het fietspad bij de nieuwe school. Daarnaast zijn voor het Liemersplein en het Remigiusplein de budgetten expliciet apart gezet. Uw raad zal dit jaar nog een voorstel ontvangen om deze projecten om te zetten naar kredieten, een en ander in het kader van de regelgeving BBV. De verkopen van de gronden binnen de grondexploitaties verloopt relatief voorspoedig. De verwachting is dat dit het komende jaar nog zo zal blijven. De resultaten van de grondexploitaties komen tot uiting in de laatste 2 kolommen van de bovenstaande tabel (startwaarde en eindwaarde). Let wel, bij de berekening is gebruik gemaakt van ramingen van zowel de te verkopen gronden als van de nog te maken kosten. Het blijft dus een benadering van de resultaten.
Bedacht moet worden, dat er in de afgelopen jaren al een tussentijdse winstuitname heeft plaatsgevonden bij de winstgevende bedrijfsterreinen. Het BBV schrijft voor dat bij complexen een tussentijdse winst in de grondexploitatie volgens de "percentage of completion-methode" bepaald moet worden. De totale tussentijdse winst over de afgelopen jaren (tot en met 2025) bedraagt ruim € 15,08 mln. De omvangrijke financiële belangen en de daaraan verbonden risico’s zijn redenen om jaarlijks de grondexploitatie integraal te actualiseren en te presenteren in het jaarverslag en in de jaarrekening de vereiste financiële maatregelen te nemen: zowel het op niveau brengen van zowel het gemeentelijk weerstandsvermogen voor ingeschatte risico’s, als de voorziening voor nu berekende toekomstige verliezen. Daarmee wordt voldaan aan de BBV-richtlijnen. De resultaten uit de actieve grondexploitatie zijn onderworpen aan de heffing van de Vennootschapsbelasting. Deze belasting is geen kostenpost binnen de grondexploitatie, maar wordt verantwoord binnen de algemene middelen op concernniveau. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 7 Grondbeleid96 Financiële aspecten Resultaat en resultaatbestemming In de begroting wordt exploitatie-technisch gezien geen rekening gehouden met een (positieve) bijdrage vanuit de grondexploitatie.
Dat betekent dat de voor- en nadelen vanuit de grondexploitatie jaarlijks volledig met de Algemene Reserve worden verrekend. Per 31 december 2024 is de voorziening verliesgevende complexen grondexploitatie € 4,26 mln. Dit betekent dat voor de op dat moment berekende verliezen een volledig toereikende voorziening is getroffen. Risico’s De gemeentelijke actieve grondexploitatie kenmerkt zich door lange looptijden, het doen van omvangrijke voorinvesteringen die door latere gronduitgifte moeten worden terugverdiend. De berekende / voorziene risico’s van de grondexploitatie maken onderdeel uit van het gemeentelijk weerstandsvermogen. Tenminste éénmaal jaarlijks bij de actualisatie van de integrale grondexploitatie worden de risico’s opnieuw bepaald en berekend. In de lijn van de concernbreed toegepaste systematiek worden de risico’s gekwantificeerd en een inschatting gemaakt van de mate waarin risico’s kunnen optreden. Vervolgens worden de uitkomsten verwerkt in het gemeentelijk weerstandsvermogen. Doorbelasting 1Stroom Een deel van de formatie van 1Stroom wordt gefinancierd vanuit de Duivense grondexploitaties. Deze doorbelasting van de Algemene Dienst naar de grondexploitaties is gebaseerd op werkelijk gemaakte uren. De doorbelasting zoals deze op dit moment plaatsvind sluit dus aan op de daadwerkelijke ambtelijke inzet bij de complexen.
Dit is in overeenstemming met de voorschriften vanuit het BBV (begroten op basis van werkelijk uren / reële inschatting uren) en de vennootschapsbelasting (belasting over de winst van grondexploitaties). Kaderstelling/beslispunten Kaderstelling en autorisatie budgetten jaarschijf 2024 e.v. Parallel aan de samenstelling van het jaarverslag/de jaarrekening wordt de gehele grondexploitatie geactualiseerd, en vervolgens één op één overgenomen in de paragraaf Grondbeleid van het jaarverslag. Daarbij wordt uitvoerig inzicht gegeven in de actualiteit van de grondexploitatie. In feite is de paragraaf grondbeleid van het jaarverslag het geactualiseerde kader. Vervolgens wordt in de overige documenten uit de financiële cyclus op basis van besluitvorming gerapporteerd. De voorcalculaties voor de jaarschijf 2024 e.v. zijn ontleend aan de laatst geactualiseerde grondexploitaties, opgesteld per peildatum 1 januari 2024. Daarmee is ons college geautoriseerd. Anterieure overeenkomsten Plakse Weide Plakse Weide is een geplande nieuwe woonwijk in het noordoosten van Duiven, gelegen tussen de Rijksweg en de Vergertlaan. Het project omvat de bouw van circa 300 woningen, zowel huur als koop, met aandacht voor betaalbaarheid en variatie in woningtypen. In juli 2022 stemde de gemeenteraad in met het ontwikkelplan.
In november 2023 ondertekenden gemeente en ontwikkelaars een anterieure overeenkomst, waarmee de ontwikkeling concreter wordt. Het bestemmingsplan werd unaniem vastgesteld in september 2024. Dit plan en besluit liggen ter inzage, en er loopt momenteel een procedure bij de Raad van State, waardoor het plan nog niet onherroepelijk is. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 7 Grondbeleid 97 De som van de boekwaarde bedraagt op 1-1-2025 zo'n - € 0,27 miljoen. Vanuit dit budget moeten nog de kosten van onze ambtelijke uren worden betaald.De verwachting is dat voor dit project de amtelijke uren gedekt kunnen worden uit dit budget. Ploen Noord Ploen-Noord is een uitbreidingslocatie in Duiven, gelegen ten noorden van de bestaande wijk Ploen-Zuid, dicht bij de Westsingel en grenzend aan het agrarische buitengebied. Het plan voorziet in de bouw van maximaal circa 130 woningen. De anterieure overeenkomst is getekend op 21 december 2023, waarmee de ontwikkelingsplannen formeel van start gingen. Het ontwerpbestemmingsplan is vanaf 28 december 2023 – 7 februari 2024 publiek ter inzage gelegd, inclusief een ontwerpbesluit over hogere geluidgrenswaarden. Na verwerking van binnengekomen zienswijzen is het definitieve bestemmingsplan op 10 september 2024 vastgesteld door college van B&W, de gemeenteraad heeft het plan behandeld op 1 oktober 2024 tijdens een ronde tafel bijeenkomst.
Hieruit kwam onder andere naar voren dat er aanvullend onderzoek naar de waterhuishouding in de omgeving van het plan wenselijk was. Dit onderzoek is uitgevoerd en toegevoegd aan het bestemmingsplan. Met nog een aantal andere wijzigingen en toevoegingen is het bestemmingsplan op 9 september 2025 aan het college voorgelegd om deze ter vaststelling aan de gemeenteraad aan te bieden in oktober of november 2025. De planning voorziet in de start van daadwerkelijke bouwwerkzaamheden in Q1 van 2027 indien geen procedures worden gestart tegen het plan. De bouwinrit naar het plan vanaf de Westsingel is inmiddels gerealiseerd gelijktijdig met de onderhoudswerkzaamheden aan de Westsingel. Ploen Noord Groot Voor het gebied wat ten noorden is gelegen van Ploen Noord wordt op dit moment een gebiedsvisie opgesteld. Voor deze gebiedsvisie is een uitgebreid proces opgezet om samen met omwonenden en gemeenteraad de ontwerpprincipes te bepalen op basis waarvan de gebiedsvisie nader kan worden vormgegeven. Op 4 september 2025 is tijdens een themavond met omwonenden en de gemeenteraad gesproken over de opgehaalde informatie in een eerdere fase van dit proces en denkrichtingen om zo gezamenlijk de ontwerpprincipes van de gebiedsvisie te bepalen. Deze ontwerpprincipes worden uitgewerkt in een voorkeursscenario voor de gebiedsvisie.
De planning is gelet op het uitgebreide participatieproces in Q1 2026 te laten vaststellen Paragraaf 8 Openbaarheid In het kader van de Wet Open Overheid (WOO) zullen we de komende jaren werken aan het op orde brengen van onze informatiehuishouding en meer informatie actief openbaar maken. Daarnaast is er een Inrichtingskader Informatiebeheer (met bijbehorend uitvoeringsplan) vastgesteld waarin de uitgangspunten voor het op orde krijgen van de informatiehuishouding beschreven staan. Dit zal onder andere betekenen dat medewerkers beter geïnformeerd en meer getraind worden. Het actief openbaar maken van de volgens de WOO verplichte informatiecategorieën zal stapsgewijs plaatsvinden. Daarbij houdt de gemeente de wettelijk voorgeschreven fasering aan en waar mogelijk lopen we vooruit op de wettelijke fasering. Afgelopen jaren zijn al flinke stappen gezet. Voor het publiceren zal vooralsnog het platform iBabs gebruikt worden. De landelijke WOO- index zal verwijzen naar de betreffende URL’s waar de informatiecategorieën van onze gemeente op zullen worden gepubliceerd. Tenslotte zullen we ook in 2026 in het kader van de WOO verder gaan met het optimaliseren van de afhandeling van WOO-verzoeken (in termen van tijdigheid en klantvriendelijkheid).
Ook het Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Paragraaf 8 Openbaarheid98 beter vindbaar en meer toegankelijk maken van informatie heeft blijvend onze aandacht. Dit doen we samen met onze WOO-contactpersonen, het webteam en het klantcontactcentrum. Paragraaf 9 Duurzaamheid Voor het onderwerp duurzaamheid wordt verwezen naar programma 3 Omgeving. In de weergave over externe ontwikkelingen onderwerp duurzaamheid én bij speerpunt een circulaire economie dichterbij brengen worden de doelstellingen risico’s, planning, financiën en participatie van de gemeente t.a.v. het onderwerp duurzaamheid nader toegelicht. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Financiële begroting - Baten en Lasten | 99 Financiële begroting - Baten en Lasten Baten en lasten per programma 2026 In onderstaand overzicht staan de mutaties van de baten en lasten per programma aangegeven. Voor een verdere specificatie van de resultaatbestemming, zie de bijlage reserves. Baten en lasten per programma (x € 1.000) Programma | Lasten | Baten | Resultaat | Mutaties | Resultaat na voor | reserves | bestemming bestemming 1. Bestuur | 20.596 | 63.114 | 42.518 | 2.562 | 45.080 2. Maatschappij | 50.097 | 9.225 | - 40.872 | 1.048 | - 39.824 3.
Omgeving | 17.252 | 12.146 | - 5.107 | 680 | - 4.427 Totaal | 87.946 | 84.486 | -3.460 | 4.290 | 830 Bedragen in € 1.000 Mutaties reserves per programma In de volgende tabellen staan per programma het totaal aan reserves opgesomd die samen de resultaatbestemming vormen voor de jaren 2026 tot en met 2029. Dotaties zijn toevoegingen vanuit de exploitatie aan de reserve, onttrekkingen zijn toevoegingen van de reserves aan de exploitaties. Het saldo van de dotaties en onttrekkingen is de resultaatbestemming. Een positief saldo betekent een voordeel voor de exploitatie, de reserves nemen hierdoor af. Een negatief saldo betekent een verhoging van de reserve en een nadeel voor de exploitatie. Het saldo van 2026 bedraagt € 4.289.707 en sluit aan bij onderstaand overzicht en saldo bestemmingen in de paragraaf “Voorcalculaties in meerjarenperspectief”. Mutaties reserves 2026-2027 per programma Programma | 2026 | 2026 | 2026 saldo | 2027 | 2027 | 2027 saldo dotaties | onttrek. | dotaties | onttrek.
Bestuur | 0 | 2.561.771 | 2.561.771 | 0 | 158.071 | 158.071 Maatschappij | 0 | 1.048.434 | 1.048.434 | 0 | 332.000 | 332.000 Omgeving | 6.330 | 685.832 | 679.502 | 6.330 | 430.000 | 423.670 Totaal | 6.330 | 4.296.037 | 4.289.707 | 6.330 | 920.071 | 913.741 Bedragen in € (- is een nadeel) Mutaties reserves 2028-2029 per programma Programma | 2028 | 2028 | 2028 saldo | 2029 | 2029 | 2028 saldo dotaties | onttrek. | dotaties | onttrek. Bestuur | 0 | 44.671 | 44.671 | 0 | 44.671 | 44.671 Maatschappij | 0 | 263.000 | 263.000 | 0 | 0 | 0 Omgeving | 6.330 | 430.000 | 423.670 | 6.330 | 0 | -6.330 Totaal | 6.330 | 737.671 | 731.341 | 6.330 | 44.671 | -37.317 Bedragen in € (- is een nadeel) Voorcalculaties in meerjarenperspectief In onderstaande tabellen staan de voorcalculaties per programma. Deze tabellen sluiten aan bij de tabellen voor bestaand beleid, zoals deze bij de programma's staan weergegeven. In de totaaltabel staat de resultaatbestemming (mutaties reserves).
100 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Voorcalculaties in meerjarenperspectief Overzicht voorcalculaties Bestuur | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Lasten | 18.590 | 21.042 | 20.596 | 21.282 | 21.942 | 22.011 Baten | 58.227 | 59.667 | 63.114 | 64.773 | 64.969 | 66.399 Saldo voor bestemming | 39.637 | 38.625 | 42.518 | 43.491 | 43.027 | 44.388 Bedragen x € 1.000 Maatschappij | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Lasten | 49.657 | 46.157 | 50.097 | 47.775 | 47.009 | 46.692 Baten | 13.951 | 8.156 | 9.225 | 8.336 | 8.666 | 8.675 Saldo voor bestemming | - 35.705 | - 38.001 | - 40.872 | - 39.439 | - 38.343 | - 38.016 Bedragen x € 1.000 Omgeving | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Lasten | 17.022 | 15.147 | 17.253 | 14.215 | 13.356 | 13.403 Baten | 12.354 | 9.166 | 12.146 | 9.304 | 8.843 | 8.804 Saldo voor bestemming | -4.669 | - 5.982 | - 5.107 | - 4.911 | - 4.513 | - 4.599 Bedragen x € 1.000 Totaal | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Lasten | 85.268 | 82.346 | 87.891 | 83.217 | 82.253 | 82.051 Baten | 84.531 | 76.988 | 84.486 | 82.412 | 82.478 | 83.878 Saldo voor bestemming | - 737 | - 5.358 | - 3.460 | - 859 | 171 | 1.772 Mutaties reserves | 1.187 |
4.811 | 4.290 | 914 | 731 | 37 Saldo na bestemming | 450 | - 546 | 830 | 54 | 902 | 1.810 Bedragen x € 1.000 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Financiële begroting - Financiële positie 101 Financiële begroting - Financiële positie Begrotingsrichtlijnen Voor de samenstelling van de ramingen gelden de volgende uitgangspunten: Personeelslasten (Bronnen: Functieboek, Cao-akkoord 2025; Centraal Planbureau) Uitgegaan wordt van de per 1 januari 2026 vastgestelde formatie. Bestaande vacatures worden bij de toegestane formatie geraamd op het maximum van de functieschaal. Bij de bepaling van de hoogte van de loonkosten is rekening gehouden met bevorderingen naar de functieschaal en periodieke verhogingen waar per 1 januari 2026 recht op bestaat. Voor 2026 is het uitgangspunt een loonstijging van 3,8%. In 2027 4,8% en 2028/2029 4%. Btw Is de btw compensabel dan wordt exclusief btw geraamd. Bij niet-compensabele producten is de btw een kostenpost en wordt inclusief btw geraamd. Rente (Bron: notitie reserves/voorzieningen, BBV voorschriften) Richtlijn bestaand beleid: Ingaande 2006 wordt conform de BBV-voorschriften aan de voorzieningen, met uitzondering van de voorzieningen Groot onderhoud gebouwen en Wegenonderhoud (2%), geen rente meer toegevoegd. Over vervangingsinvesteringen en investeringen nieuw beleid wordt een rente berekend van 2%.
Kapitaallasten In de kapitaallasten zijn de besluiten tot en met de raadsvergadering van juli verwerkt. Bij het vaststellen van de nota Afschrijvingsbeleid zijn de afschrijvingstermijnen vastgesteld. Zie hiervoor de nota Afschrijvingsbeleid. Rente-omslagpercentage:0,0%. Voorcalculaties (bestaand beleid) (Bron: Begroting 2025, Jaarrekening 2024, Voorjaarsnota 2025) In de ramingen wordt uitgegaan van het beleid dat geautoriseerd is in de begroting 2025, inclusief de door de gemeenteraad vastgestelde begrotingswijzigingen tot en met de maand juli 2025. De ramingen zijn aangepast aan autonome ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de ten opzichte van de peildatum 1 januari 2025 verwachte toename van woonruimten e.d. De voor de toe- of afname te hanteren eenheden en eenheidsprijzen of -normen zijn onderbouwd. Indien op grond van de rekeninguitkomsten over 2024 of anderszins uit ervaring is gebleken dat een lagere dan wel een hogere raming kan worden opgenomen, wordt uiteraard van deze lagere respectievelijk hogere raming uitgegaan. Nieuw beleid / Vervangingsinvesteringen / Kosten bedrijfsvoering De kosten van nieuw beleid, vervangingsinvesteringen en bedrijfsvoering worden niet in de voorcalculaties opgenomen, maar zijn in deze begroting afzonderlijk vermeld.
Dekking kan plaatsvinden middels eenmalige budgetten (met name reserves) dan wel komen de kapitaal-/ exploitatielasten ten laste van het begrotingsresultaat. De kapitaallasten van nieuwe of vervangingsinvesteringen drukken, conform de nieuwe Nota Afschrijvingsbeleid, op het jaar volgend op dat van de investering. Investeringen onder de € 10.000 worden niet geactiveerd maar komen in het geheel ten laste van het begrotingsresultaat. Prijsstijgingen (Bron: CBS, Centraal Planbureau) 102 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsrichtlijnen De ramingen in de voorcalculaties voor de jaren 2026 - 2029 zijn gebaseerd op een (verwachte) prijsstijging van 2,74% in 2026. Voor 2027 2,52%, voor 2028 2,61% en voor 2029 is dit 2,5%. We hebben daarvoor in die jaren een stelpost opgenomen in de voorcalculaties. Aansluiting is gezocht bij de gecombineerde index en prijs bruto binnenlands product uit het Centraal Economisch Plan 2025 die wordt gebruikt bij de berekening van de Algemene Uitkering. Belastingen en heffingen De ramingen van de opbrengsten van belastingen en tarieven zijn in de voorcalculaties gebaseerd op de tarieven 2025 en voor zover van toepassing op het aantal woonruimten en inwoners. Een voorstel tot aanpassing van de tarieven vindt plaats in deze begroting. Voor de afvalstoffenheffing en de leges worden kostendekkende tarieven gehanteerd.
De inflatiecorrectie is voor 2026 na de meicirculaire bepaald op 2,74%. Voor 2027 op 2,52%, voor 2028 2,61% en voor 2029 is het inflatiepercentage op 2,5 bepaald. Bij aanpassing van de tarieven zal kritisch worden beoordeeld in hoeverre stijging plaats dient te vinden. Daarbij wordt steeds efficiënte en klantgerichte uitvoering van diensten en producten nagestreefd. Aantal inwoners en woningen (Bron: woningbouwprognose VROG voorjaar 2025, bevolkingsprognose 2014-2034 Pronexus, CBS) Voor ramingen die daarmee een relatie hebben, wordt per 1 januari 2025 uitgegaan van 24.961 inwoners respectievelijk 10.943 woonruimten. Op basis van de huidige demografische prognoses zal het aantal inwoners in Duiven de komende 4 jaar ongeveer gelijk blijven. Aantallen woonruimten en inwoners 01-01-2025 | 01-01-2026 | 01-01-2027 | 01-01-2028 | 01-01-2029 Woonruimten | 10.943 | 10.943 | 10.943 | 10.943 | 10.943 Inwoners | 24.961 | 24.961 | 24.961 | 24.961 | 24.961 Begrotingsresultaten en maatregelen Het begrotingsresultaat wordt verkregen door het totaliseren van de saldi van de voorcalculaties na bestemming (inclusief reeds vastgestelde dotaties en onttrekkingen aan reserves) inclusief de gevolgen van de Voorjaarsnota 2025 en de Meicirculaire 2025. In deze begroting worden nog enkele aanpassingen van de voorcalculatie alsook de financiële gevolgen van de raadsbesluiten tot en met juli verwerkt.
Verder proberen we de gevolgen van de septembercirculaire zo goed mogelijk in te schatten. Raming begroting 2026 - 2029 In onderstaande tabel staan de begrotingsresultaten 2026 - 2029 vermeld. Begrotingsresultaten 2026 - 2029 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Saldo na Voorjaarsnota | 1.373.993 | 936.590 | 1.623.765 | 1.246.920 Amendement 10 subsidie wijkraden/ | -60.000 | -79.000 | -79.000 | -79.000 dorpsraden/dorpshuizen Amendement 18 blijf uw buurt kleuren | -12.500 | -12.500 | -12.500 | -12.500 Saldo voor Begroting | 1.301.493 | 845.090 | 1.532.265 | 1.155.420 Aanpassingen voorcalculaties | -471.572 | -790.926 | -630.315 | 944.161 Begrotingssaldo | 829.921 | 54.164 | 901.950 | 2.099.581 Aanvullende wens geluidsinstallatie | -12.100 | -12.100 | -12.100 Saldo voor dekkingsvoorstel | 829.921 | 42.064 | 889.850 | 2.087.481 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsresultaten en maatregelen | 103 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Aanvullende maatregelen: OZB niet-woningen ipv reclamebelasting | -62.500 Nog te verwerken: Septembercirculaire Begrotingssaldo | 767.421 | 42.064 | 889.850 | 2.087.481 Saldo van incidentele baten en lasten | -33.000 | -33.000 | -33.000 | -33.000 Structureel begrotingssaldo | 734.421 | 9.064 | 856.850 | 2.054.481 Bedragen in € Na verwerking van alle ontwikkelingen van de afgelopen maanden en verwerking van de gevolgen van 'Financieel
gezond 2026' is de begroting voor alle jaren sluitend. Het weergeven van het incidentele saldo is puur een BBV verplichting en heeft geen gevolgen voor de provinciale beoordeling van de begroting. Aanpassing voorcalculaties In de zomerperiode zijn alle voorcalculaties (lasten en baten) voor budgetten bestaand beleid geactualiseerd. Het gaat hierbij om kleine aanpassingen (tot € 15.000) die er voor zorgen dat de budgetten toereikend zijn en aangepast aan het huidige prijsniveau. In de voorcalculaties is ook de bijgewerkte activamodule verwerkt alsmede de vastgestelde meerjarenbegroting van 1Stroom. Evenals de salarissen binnen 1Stroom zijn ook de salarissen voor het college, de griffie en ook de raadsvergoedingen gestegen. Het renteresultaat is verslechterd. De rentetoevoeging aan de onderhoudsvoorzieningen gaat omhoog. De bijdrage aan de VGGM voor veiligheid gaat omlaag. De bijdrage aan de ODRA gaat juist omhoog. Het wegenonderhoud is duurder geworden. De kosten voor groenonderhoud, reiniging openbaar gebied en voor speeltuinen stijgen na de nieuwe aanbesteding. Voor de exploitatie van het Horsterpark wordt meer geraamd. De subsidie voor Kunstwerk! Is geindexeerd. De nieuwe school heeft hogere OZB-lasten. Er worden geen leges meer geheven voor gehandicaptenparkeerkaarten. De af te dragen rijksbijdragen voor reisdocumenten en rijbewijzen zijn hoger.
Er wordt extra subsidie ontvangen voor zwerfafval. De stelpost voor verbonden partijen is deels ingevuld. De opbrengsten voor dividend zijn geactualiseerd. Alle belastingopbrengsten zijn geactualiseerd en de meicirculaire 2025 is verwerkt. Bovendien zijn alle maatstaven in de prognose van de Algemene Uitkering herzien en is een stelpost in het financieel pakket nu ook doorgetrokken naar 2029. De bovenstaande aanpassingen zorgen er voor dat het in de Voorjaarsnota 2025 gepresenteerde saldo voor de jaren 2026 t/m 2028 verslechtert. In 2029 is een verbetering te zien. In de voorcalculaties zijn alle wensen en speerpunten uit de vastgestelde Voorjaarsnota verwerkt.
2026 | 2027 | 2028 | 2029 OZB woningen | 105.749 | 100.672 | 86.654 | -38.243 Bijdrage ODRA | 60.000 | 60.000 | 60.000 | 60.000 OZB niet woningen | 56.225 | 50.901 | 38.870 | -55.087 Raad | 40.122 | 40.122 | 40.122 | 40.122 Circulus DVO | 28.848 | 35.458 | 35.458 | 35.458 Algemene baten en lasten | 21.982 | 21.982 | 21.982 | 21.982 Wegen binnen de bebouwde kom | 20.175 | 28.859 | 37.977 | 62.551 Gehandicaptenparkeerkaarten | 18.929 | 18.929 | 18.929 | 18.929 Griffie | 16.457 | 16.457 | 16.457 | 16.457 Bijzonder basisonderwijs | 8.540 | 21.040 | 21.040 | 21.040 kapitaallasten | 153.822 | 144.342 | 162.163 | 165.208 104 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsresultaten en maatregelen Rentelasten | 7.408 | -25.232 | 26.079 | 12.779 Subsidie Kunstwerk! | 7.389 | 10.389 | 13.389 | 22.389 Openbaar groen | 7.131 | 102.881 | 224.388 | 334.238 Speeltuinen en weiden | 5.225 | 10.711 | 16.472 | 22.520 Reisdocumenten en rijbewijzen | 653 | 27.858 | 42.452 | 99.559 1stroom | 52.636 | 116.723 | 170.063 | 44.594 Gemeentefonds | - | - | - | -1.469.781 Horsterpark | -1.250 | 4.938 | 11.434 | 18.256 Zwerfafval | -17.000 | -17.000 | -17.000 | -17.000 Stelpost verbonden partijen | - 333.514 | - 333.940 | - 472.050 | - 472.887 Bijdrage VGGM brandweer | -18.000 | -18.000 | -18.000 | -18.000 Huisvuil | -44.298 | -16.501 | -16.501 | -16.501 Toeristenbelasting | -44.608 | -44.608 | -44.608 |
-44.608 Reiniging openbaar gebied | 12.250 | 25.113 | 38.618 | 52.799 Afvalstoffenheffing | -110.019 | -127.924 | -133.977 | -139.861 Rioolheffing | -48.606 | -47.813 | -51.897 | -119.354 Dividend | -80.982 | -80.982 | -80.982 | -80.982 Kleine verschillen | 259.985 | 331.612 | -139.266 | 246.206 185.248 | 456.986 | 108.265 | -1.177.218 Septembercirculaire Op 16 september 2025 is de septembercirculaire verschenen. De financiële gevolgen van de septembercirculaire zijn van belang voor deze begroting. Die gevolgen worden zo spoedig mogelijk doorgerekend maar kunnen niet meer in dit document worden verwerkt. Via een kennisgeving zal de gemeenteraad voor de behandeling van de begroting op 11 november 2025 op de hoogte worden gebracht van de gevolgen zodat zij deze kunnen meewegen in hun beslissing. In de Najaarsnota 2025 zullen de gevolgen dan vervolgens worden verwerkt. Belastingtarieven Hieronder zijn de belastingtarieven voor het jaar 2026 vermeld. In het overzicht zijn, ter vergelijk, de tarieven voor 2025 opgenomen. De tarieven van de rechten, waaronder de leges en tarieven huur sportaccommodaties zijn divers. Daarom zijn deze tarieven niet opgenomen in het overzicht.
Tarieven belastingen Omschrijving | 2025 | 2026 OZB eigenarenbelasting: - woningen, % van vastgestelde waarde | 0,1117 | 0,1179 - niet-woningen, % van vastgestelde waarde | 0,2109 | 0,2276 OZB gebruikersbelasting niet-woningen, % van vastgestelde waarde | 0,1615 | 0,1743 Afvalstoffenheffing vastrecht | 243,77 | 258,98 Afvalstoffenheffing variabel: - per lediging 140 liter container restafval | 8,61 | 9,13 - per lediging 240 liter container restafval | 15,33 | 16,26 - per storting ondergrondse container | 2,41 | 2,56 Rioolrechten per m3 | 1,94 | 1,99 Toeristenbelasting: - hotel, hostel, pension, kampeerterrein en camperplaats en B&B | 2,15 | 2,25 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsresultaten en maatregelen | 105 Omschrijving | 2025 | 2026 Reclamebelasting, Centrum duiven | 750,00 | 750,00 Bedragen in € Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing is een kostendekkende heffing. Loon- en prijsstijgingen alsmede (vervangings)investeringen hebben invloed op de tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt in een vastrecht en een variabel tarief per lediging van de container voor restafval of per storting in een ondergrondse container. Er wordt uitgegaan van een gemiddelde van 7 ledigingen of 28 stortingen per jaar. De kosten van kwijtschelding zijn in de tarieven afvalstoffenheffing verdisconteerd. De tarieven worden verhoogd met 6,05% vanwege een stijging van de kosten.
Rioolrechten Rioolheffing is een kostendekkende heffing. Het tarief wordt geheven per m3 waterverbruik. In 2022 heeft de gemeenteraad het Watertakenplan 2022–2026 vastgesteld. In het plan zijn de exploitatiekosten en de kosten voor de investeringen van de riolering en de gemalen alsmede de DPRA maatregelen opgenomen. Al deze kosten worden gedekt uit de rioolheffing. Voorgesteld wordt om de tarieven te verhogen met het inflatiepercentage van 2,74%. OZB Voor 2026 wordt uitgegaan van een inflatiecorrectie van 2,74%, voor 2027 van 2,52%, voor 2028 2,61% en voor 2029 betreft dit 2,5%. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2025 is afgesproken om de inflatiecorrectie voor 2026 door te voeren alsmede een extra stijging van 5,76% om het verwachte begrotingstekort (deels) op te kunnen lossen. Aanvullende wens In programma 1 wordt een investeringskrediet gevraagd voor de aanschaf van nieuwe microfoons voor de geluidsinstallatie in de raadszaal. De hieruit voortkomende kapitaallast zal vanaf 2027 op het saldo drukken en bedraagt € 12.100. Voor de exacte tekst verwijzen we naar Programma 2. Dekkingsvoorstel Omdat alle begrotingsjaren sluiten met een positief saldo is het niet noodzakelijk om aanvullende maatregelen te treffen.
Geprognosticeerde balans 2026-2029 Balans rubriek | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 Activa Vaste activa | 91.553 | 88.470 | 86.610 | 83.872 Voorraad gronden | -9.506 | -13.856 | -13.666 | -13.351 Vlottende activa | 25.703 | 30.703 | 34.688 | 28..665 Totaal activa | 107.750 | 105.317 | 107.632 | 99.186 Passiva Reserves | 45.605 | 44.805 | 43.365 | 42.971 Voorzieningen | 38.752 | 39.859 | 40.955 | 42.275 Langlopende leningen | 11.360 | 13.634 | 15.495 | 13.940 Vlottende passiva | 12.033 | 7.019 | 7.817 | 15..938 Totaal passiva | 107.750 | 105.317 | 107.632 | 99.186 106 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsresultaten en maatregelen Financiering Uit de liquiditeitsbegroting (zie financieringsparagraaf) blijkt dat er geen extra behoefte aan financieringsmiddelen ontstaat. Begin 2026 heeft de gemeente Duiven een vaste schuld van € 9,5 miljoen. Deze leningen zijn allemaal aangetrokken bij de BNG. Het gemiddelde rente percentage hiervoor is in 2026 3,41% tegenover 2,62% in 2025. De gemiddelde rente is gestegen in 2026 t.o.v. 2025 omdat een lening met hoge rente is aangetrokken. Stand en verloop van reserves Stand reserves Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Totaal reserves per 31/12 | 31.496 | 31.427 | 32.228 | 33.056 Bedragen x € 1.000 In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met toekomstige stortingen en onttrekkingen.
Er is nog geen rekening gehouden met de gevolgen van het dekkingsvoorstel. Zie voor een toelichting de bijlage 'Overzicht van reserves en voorzieningen' in deze begroting. Stand en verloop van voorzieningen Stand voorzieningen Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Totaal voorzieningen per 31/12 | 41.802 | 43.876 | 46.340 | 48.804 Bedragen x € 1.000 De voorzieningen stijgen na 2026 als gevolg van de stortingen in de volgende voorzieningen: • Groot onderhoud sportaccommodaties. • Groot onderhoud culturele accommodaties. • Onderhoud wegen. • Riolering. • Pensioenen wethouders. Voor een uitgebreide toelichting op het verloop van de voorzieningen kan de nota 'Reserves en voorzieningen' en de paragraaf 'Onderhoud kapitaalgoederen' worden geraadpleegd.
Overzicht Incidentele baten en lasten 2026 Lasten | Baten Dotatie algemene reserve | 9.054.944 | Bijdrage exploitatie aan | 9.054.944 Algemene Reserve Diverse uitgaven dekking uit | 11.163.509 | Ontrekking aan Algemene Reserve | 11.163.509 Algemene Reserve Verkoop groenstroken | 33.000 Totaal 2026 programma 1 | 20.218.453 | Totaal 2026 programma 1 | 20.251.453 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsresultaten en maatregelen | 107 Uitgaven bestemmingsreserve | Uitgaven onderwijsachterstandenbeleid Onderwijsachterstandenbeleid | 25.000 | worden gedekt uit de | 25.000 br onderwijsachterstandenbeleid Uitgaven bestemmingsreserve | UItgaven beschermd wonen worden beschermd wonen | 657.500 | gedekt uit de bestemmingsreserve | 657.500 beschermd wonen Specifieke uitkering | 485.075 | Specifieke | 485.075 onderwijsachterstandenbeleid | uitkering onderwijsachterstandenbeleid Totaal 2026 programma 2 | 1.167.575 | Totaal 2026 programma 2 | 1.167.575 Dotatie bestemmingsreserve | 6.330 | Storting bijdrage windpark | 6.330 groenfonds bijdrage windpark | bestemmingsreserve groenfonds Uitgaven landschapsontwikkeling uit | Ontrekking uitgaven bestemmingsreserve groenfonds | 30.000 | landschapsontwikkeling uit | 30.000 bestemmingsreserve groenfonds Uitgaven BR A15 | 100.000 | Onttrekking uitgaven BR A15 | 100.000 Uitgaven BR Circulaire economie | 29.832 | Onttrekking uitgaven | 29.832
bestemmingsreserve circulaire economie Mutaties Grex | 20.722.887 | Mutaties Grex | 20.722.887 Totaal 2026 programma 3 | 20.889.049 | Totaal 2026 programma 3 | 20.889.049 Totaal lasten 2026 | 42.275.077 | Totaal baten 2026 | 42.308.077 2027 Lasten | Baten Verkoop groenstroken | 33.000 Dotatie Algemene Reserve | 8.635.392 | Bijdrage exploitatie aan | 8.204.626 Algemene Reserve Uitgave diverse exploitatie gedekt uit | 8.204.626 | Onttrekking Algemene Reserve | 8.204.626 de Algemene Reserve Totaal 2027 programma 1 | 16.840.018 | Totaal 2027 programma 1 | 16.873.018 Uitgaven beschermd wonen | 240.000 | Onttrekking uitgaven | 240.000 uit bestemmingsreserve | bestemmingsreserve beschermd wonen Uitgaven bestemmingsreserve | Onttrekking uitgaven Doelgroepenvervoer | 92.000 | doelgroepenvervoer | 92.000 uit bestemmingsreserve Totaal 2027 programma 2 | 332.000 | Totaal 2027 programma 2 | 332.000 Uitgaven BR A15 | 100.000 | Bijdrage BR A15 | 100.000 Dotatie aan | 6.330 | Toevoeging bijdrage windpark aan | 6.330 bestemmingsreseve groenfonds | bestemmingsreserve Groenfonds Uitvoeringsprogramma LOP | 30.000 | Onttrekking | 30.000 uitgaven landscahpsontwikkelplan Mutaties Grex | 4.349.694 | Mutaties Grex | 4.349.694 Totaal 2027 programma 3 | 4.486.024 | Totaal 2027 programma 3 | 4.486.024 Totaal lasten 2027 | 21.418.042 | Totaal baten 2027 | 21.451.042 2028 Lasten | Baten Verkoop groenstroken |
33.000 Dotatie Algemene Reserve | 8.060.736 | Toevoeging dotaties aan | 8.060.736 Algemene Reserve Uitgaven gedekt uit | 6.829.496 | Onttrekking uitgaven diverse aan | 6.829.496 Algemene Reserve | Algemene Reserve Totaal 2028 programma 1 | 14.890.232 | Totaal 2028 programma 1 | 14.923.232 108 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begrotingsresultaten en maatregelen Uitgaven br beschermd wonen | 90.000 | Onttrekking uitgaven uit | 90.000 bestemmingsreserve beschermd wonen Onttrekking uitgaven Uitgaven doelgroepenvervoer | 173.000 | doelgroepenvervoer | 173.000 uit bestemmingsreserve Totaal 2028 programma 2 | 263.000 | Totaal 2028 programma 2 | 263.000 Ontrekking uitgaven Uitgaven landschapsontwikkeling | 30.000 | landschapsontwikkeling uit | 30.000 bestemmingsreserve groenfonds Dotatie bijdrage windpark aan | 6.330 | Bijdrage windpark aan | 6.330 bestemmingsreserve groenfonds | bestemmingsreserve groenfonds Uitgaven BR A15 | 100.000 | Bijdrage BR A15 | 100.000 Mutaties Grex | 187.266 | Mutaties Grex | 187.266 Totaal 2028 programma 3 | 323.596 | Totaal baten 2028 programma 3 | 323.596 Totaal lasten 2028 | Totaal baten 2028 2029 Lasten | Baten Dotatie Algemene Reserve | 5.251.830 | Toevoeging aan Algemene Reserve | 5.251.830 Uitgaven dekking uit | 4.256.240 | Onttrekking Algemene Reserve | 4.256.240 Algemene Reseve Verkoop groenstroken | 33.000 Totaal 2029 programma 1 | 9.508.070
| Totaal 2029 programma 1 Uitgaven BR A15 | 100.000 | Bijdrage BR A15 | 100.000 Dotatie Bijdrage Windpark aan | 6.330 | Storting bijdrage windpark in | 6.330 bestemmingsreserve groenfonds | bestemmingsreserve groenfonds Uitgaven landschapsontwikkeling uit | Onttrekking uitgaven bestemmingsreserve groenfonds | 30.000 | landschapsontwikkeling uit | 30.000 bestemmingsreserve Groenfonds Mutaties Grex | 317.070 | Mutaties Grex | 317.070 Totaal 2029 programma 3 | 453.400 | Totaal 2029 programma 3 | 453.400 Totaal lasten 2029 | 9.961.470 | Totaal baten 2029 | 9.994.470 Lasten Programma 2 Maatschappij Voor het jaar 2026 worden de uitgaven voor het onderwijsachterstandenbeleid gedekt uit de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid. Programma 3 Omgeving De totale lasten en baten van de grondexploitatie worden als incidenteel aangemerkt. Baten programma 1 Bestuur De post opbrengst € 33.000 verkoop groenstroken aan inwoners valt onder incidentele baten. Dit zogenaamde snippergroen is bezit en kun je maar 1 keer verkopen. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Financiële begroting - Conclusie 109 Financiële begroting - Conclusie In de Voorjaarsnota 2025 zijn behalve de ambities en wensen van onze organisatie voor de komende jaren ook de maatregelen uit het project 'Financieel gezond 2026' verwerkt. Dit project was ingezet om het naderende 'Ravijnjaar' op te kunnen vangen.
Mede dankzij deze maatregelen, maar ook dankzij de meicirculaire waarin het Rijk het Ravijnjaar heeft uitgesteld, zijn de begrotingssaldi voor de komende jaren positief. Na verwerking van alle besluiten uit de Voorjaarsnota zijn alle voorcalculaties voor bestaand beleid geactualiseerd. Dat levert een begrotingsbeeld op waarbij het niet nodig is om aanvullende maatregelen door te voeren. Aangezien er van de demissionaire regering niet wordt verwacht dat zij nieuw beleid zullen doorvoeren in de septembercirculaire wordt niet verwacht dat de circulaire nog veel wijziging gaat brengen in de cijfers. In de meicirculaire 2026 zal dan mogelijk een vervolg komen op de reparatiewerkzaamheden die al eerder zijn doorgevoerd. Met behulp van de in de Voorjaarsnota aangegeven kaders is deze meerjarenbegroting samengesteld. In deze Meerjarenbegroting zijn alle financiële gevolgen van speerpunten en aanvullende wensen reeds verwerkt. Alleen de wens inzake de nieuwe microfoons voor de raadszaal is toegevoegd. Daarbij is uitgegaan van duurzaam financieel beleid.
In het kader van duurzaam financieel beleid moet rekening worden gehouden met de vereisten die de provinciale toezichthouder stelt aan onze begroting om niet onder toezicht te komen: als de eerste jaarschijf van de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht. Deze begroting voldoet aan de eis om het eerste jaar structureel sluitend te presenteren. 2026 is voor een groot gedeelte is opgelost met incidentele maatregelen. Het surplus van de Algemene Reserve mocht hier deels voor worden ingezet. De maatregelen uit het project "Financieel gezond 2026" zorgen er echter voor dat in de komende jaren een structurele oplossing is gevonden. De nieuw te kiezen regering gaat in de komende tijd duidelijk maken waar zij voor staat en welke gevolgen dit zal hebben voor de lagere overheden. Voorlopig komt daar nog weinig nieuws over in de verkiezingsprogramma's. Ondertussen loopt nog altijd de lobby van de VNG om oplossingen te vinden voor het (uitgestelde) ravijnjaar en de nieuwe financieringssystematiek. Wellicht dat hier in de meicirculaire 2026 duidelijkheid over komt. Ook onze verbonden partijen zijn volop aan het zoeken naar mogelijkheden om in de toekomst hun taken te kunnen blijven uitvoeren.
Waarbij toch vaak naar de deelnemende gemeente wordt gekeken om het financiële plaatje sluitend te maken. En op basis van het hiervoor geschilderde financiële perspectief zal het een uitdaging worden om hier structureel in mee te blijven doen. Alle verbonden partijen zijn verzocht om hun uitgaven nog eens goed onder de loep te nemen en te kijken naar mogelijkheden om de bijdrage van de gemeente te verlagen. Een deel van de eerder opgenomen stelpost is inmiddels gerealiseerd doordat in de verschillende begrotingen van de verbonden partijen maatregelen zijn genomen om de kosten te drukken en de bijdrage van de deelnemende gemeenten daarmee minder te laten stijgen. De winstverwachting en het moment van winstuitname van de grondexploitatie is bijgesteld. Vooralsnog is dit een reële weergave van de huidige markt. De nog in exploitatie zijnde bedrijventerreinen kondigen nog een positief resultaat aan. De woningbouwcomplexen zullen naar verwachting niet positief uitvallen. Voor verliesgevende complexen is een voorziening gevormd die ieder jaar naar aanleiding van de herziening van de complexen wordt aangevuld of afgeroomd. Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn gemeenten voor een aantal activiteiten, zoals de grondexploitatie, vennootschapsbelastingplichtig. Voor de jaren tot en met 2023 is inmiddels een definitieve aanslag ontvangen conform de ingediende aangiften.
Verwacht wordt dat de aangifte over het jaar 2024 in Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Financiële begroting - Conclusie110 de tweede helft van 2025 wordt verstuurd. Hiervoor is door de belastingdienst uitstel verleend tot 1 mei 2026. Algemene Uitkering De Algemene Uitkering en de hoogte daarvan blijven erg onzeker. Een groot deel van de gelden voor het Sociaal Domein zijn inmiddels onderdeel van de Algemene Uitkering. Alleen voor de Participatiewet komen de gelden via een integratie-uitkering naar de gemeente. Ook de herverdeling van het Gemeentefonds is doorgevoerd. De VNG is druk bezig om de minister er van te overtuigen dat het zogenaamde Ravijnjaar structureel opgelost moet worden. In de meicirculaire is dit probleem twee jaar vooruitgeschoven. In de komende jaren zullen zaken als de Hervormingsagenda jeugd en eigen bijdragen in het Sociaal Domein onderwerp van discussie zijn. Bovendien zal er veel energie gaan zitten in het herstellen van het onderlinge vertrouwen. De VNG is druk bezig om de strategie in deze discussie te bepalen. De stand van de Algemene Reserve Naar verwachting wordt de stand van de Algemene Reserve eind 2026 € 23,6 miljoen. De Algemene Reserve is onderdeel van de berekening van het weerstandsratio en dit ratio bedraagt per 1 januari 2026 3,39 bij een gemiddeld risico. Het uitgangspunt omtrent dit ratio is dat deze ligt tussen 1,4 en 2,0 (ruim voldoende).
Dit betekent dat het weerstandsvermogen van de gemeente Duiven uitstekend is om de beschreven risico's te dekken. Daarnaast is het streven van de gemeente Duiven om een solvabiliteitsratio te behalen van 35%. Dit betreft een vergelijking van het eigen vermogen ten opzichte van het totaal vermogen. In 2026 wordt een solvabiliteitsratio van 42,3% verwacht. Dit ratio daalt in 2027 naar 38,7%. Speerpunten/nieuw beleid In totaal is er in deze begroting ruim € 450.000 in 2026 aan extra kosten ingebracht om in te spelen op speerpunten en aanvullende wensen. Door de stand van de Algemene Reserve, het ruim voldoende weerstandsvermogen en de maatregelen uit Financieel gezond 2026 kunnen we deze kosten opvangen. Alle gevolgen van de Voorjaarsnota zijn in deze begroting verwerkt. Conclusie De financiële positie van de gemeente Duiven is redelijk. De stand van de Algemene Reserve is boven het maximale niveau en het weerstandsvermogen is ruim voldoende. De maatregelen die voortvloeien uit het project 'Financieel gezond 2026' zorgen voor ruimte in de toekomstige begrotingssaldi. Het blijft echter wel opletten. Een groot deel van het tekort voor 2026 wordt gedekt met een bijdrage uit de Algemene Reserve. Door de provincie wordt deze maatregelen (tijdelijk?) als een structurele dekking aangemerkt.
Doordat een groot deel van de in de Voorjaarsnota verwerkte maatregelen structureel doorwerken lijkt het probleem daarmee voor de komende jaren te zijn opgelost. Waarbij nog altijd wel de vraag blijft of alle maatregelen ook daadwerkelijk voor de opgenomen bedragen kunnen worden gerealiseerd. De organisatie is inmiddels al druk doende om het proces van monitoring van de realisatie vorm te geven. Vooral bij de maatregelen rondom clustering van budgetten zal dit nog de nodige inspanning en overtuigingskracht vragen. De ontwikkelingen op woningbouwgebied kunnen in de toekomst nog extra risico's geven. Ook de Circulaire Economie zal in de komende jaren meer van ons gaan vragen aan personeel en middelen. De gespannen situatie op de arbeidsmarkt en de steeds maar stijgende prijzen zorgen er voor dat het steeds lastiger wordt om de grote ambities op allerlei gebieden ook daadwerkelijk te kunnen realiseren. Het structureel voortzetten van duurzaam financieel beleid zal dan ook nog een uitdaging worden. Het blijft zaak de bestaande ambities te spiegelen aan de financiële mogelijkheden. De structurele doorwerking van maatregelen moet wel binnen de financiële ruimte passen.
Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Bijlagen | 111 Bijlagen Kerngegevens Werkelijk per | Geraamd per 1 januari 2025 | 1 januari 2026 Inwoners: Jonger dan 20 jaar | 5.203 | 5.203 van 20 - 64 jaar | 14.095 | 14.095 van 65 jaar en ouder | 5.663 | 5.663 Totaal | 24.961 | 24.961 Bijstandsgerechtigden: IOAW | 25 | 24 IOAZ | 4 | 3 BBZ | 1 | 1 Participatiewet | 352 | 345 Totaal | 382 | 373 Fysieke structuur Woningen | 10.938 | 10.938 Bijzondere woongebouwen | 5 | 5 Aantal woonruimten | 10.943 | 10.943 Oppervlakte gemeente | 3.516 ha | 3.516 ha Waarvan binnenwater | 126 ha | 126 ha Wegen, paden etc. binnen en buiten de bebouwde kom (in m2 x 1.000) - Weg - gemiddeld belast | 221 | 229 - Weg - licht belast | 355 | 288 - Weg in woongebied | 627 | 709 - Weg in verblijfsgebied | 374 | 390 - Fietspaden | 150 | 183 Openbaar groen (in m2 x 1.000) | 1.211 | 1.134 Sportcomplexen (in m2 x 1.000) | 185 | 132 Bermen (in m2 x 1.000) | 919 | 991 Bermen (in m x 1.000) | 125 | n.b.
Lichtmasten | 5.668 | 5.669 Financiële structuur (bedragen x € 1.000) Rekening 2024 Uitgaven/inkomsten voorcalculaties | 85.570 | 88.782 Opbrengst belastingen/retributies: | 14.125 | 16.305 - Onroerende-zaakbelastingen | 6.843 | 8.100 - Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten | 2.982 | 3.652 - Rioolheffing | 2.383 | 2.497 - Toeristenbelasting | 263 | 295 - Reclamebelasting | 50 | 179 - Marktgelden | 1 | 2 - Lijkbezorgingsrechten | 87 | 204 - Leges omgevingsvergunning | 511 | 701 - Overige leges | 731 | 675 Algemene Uitkering Gemeentefonds | 48.499 | 49.906 Stand reserves en voorzieningen per 31/12/2024 | per 31/12/2025 Algemene Reserve | 32.127 | 25.659 112 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Kerngegevens Bestemmingsreserves | 908 | 8.782 Voorzieningen | 37.472 | 39.706 Totaal | 72.426 | 74.147 Bedragen x € 1.000 Berekening tarieven afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing 2026-2029 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Voorcalculaties Reinigen openbaar gebied (33% van de kosten) | 102.950 | 107.714 | 112.717 | 117.970 Salariskosten reinigen openbaar gebied (33% van | 108.957 | 108.957 | 108.957 | 108.957 de kosten) Huishoudelijk afval huis aan huis inzamelen | 77.606 | 77.606 | 77.606 | 77.606 Opbrengsten huishoudelijk afval huis aan | -238.434 | -234.293 | -234.293 | -234.293 huis inzamelen Afvalaanbiedstation | 107.846 | 88.557 | 82.837 | 82.365 Opbrengsten afvalaanbiedstation | -200.920
| -200.920 | -200.920 | -200.920 Kosten Circulus | 2.230.815 | 2.237.425 | 2.237.425 | 2.237.425 Kosten heffing en invordering | 12.833 | 12.833 | 12.833 | 12.833 Salariskosten TV 7.3 | 799.700 | 799.700 | 799.700 | 799.700 Vervangingsinvesteringen 3.001.353 | 2.997.580 | 2.996.862 | 3.001.643 BTW 21% | 516.086 | 515.325 | 516.376 | 517.479 Totaal | 3.517.439 | 3.512.905 | 3.513.238 | 3.519.122 Kwijtschelding | 104.300 | 104.300 | 104.300 | 104.300 Oninbaar/leegstand | 30.000 | 30.000 | 30.000 | 30.000 Totale kosten voor afvalstoffenheffing | 3.651.739 | 3.647.205 | 3.647.538 | 3.653.422 Containers Grondgebonden aansluiting | 9.980 | 10.025 | 10.035 | 10.035 Hoogbouwaansluitingen | 909 | 909 | 909 | 909 Nieuwbouw 1/2 | 45 | 10 | 0 | 0 Totaal aantal containers | 10.934 | 10.944 | 10.944 | 10.944 Grondgebonden huishoudens Vastrecht | 2.593.422 | 2.595.568 | 2.597.245 | 2.601.435 Variabel rest uitgaande van 7 ledigingen | 555.138 | 555.975 | 556.418 | 557.316 Variabel rest 240 liter | 194.382 | 193.668 | 193.600 | 193.912 Hoogbouw aansluitingen Vastrecht | 236.216 | 235.349 | 235.266 | 235.646 Variabel uitgaande van 28 stortingen | 65.271 | 65.031 | 65.009 | 65.114 Nieuwbouw 1/2 Vastrecht | 5.847 | 1.295 | 0 | 0 Variabel rest uitgaande van 8 ledigingen | 1.443 | 319 | 0 | 0 Opbrengsten afvalstoffenheffing | 3.651.739 | 3.647.205 | 3.647.538 | 3.653.422 Bedragen in € Tarieven in €
2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Vastrecht grondgebonden huishoudens | 244,21 | 259,86 | 258,91 | 258,82 | 259,24 Variabel tarief rest 140 liter | 8,61 | 9,16 | 9,13 | 9,13 | 9,14 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Berekening tarieven afvalstoffenheffing | 113 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Variabel tarief rest 240 liter | 15,33 | 16,31 | 16,25 | 16,25 | 16,27 Vastrecht hoogbouw aansluitingen | 244,21 | 259,86 | 258,91 | 258,82 | 259,24 Variabel tarief hoogbouwaansluitingen | 2,41 | 2,56 | 2,56 | 2,55 | 2,56 Tarief: Grondgebonden huishoudens (7 aanbiedingen) | 304,48 | 323,98 | 322,82 | 322,73 | 323,22 Hoogbouw aansluitingen (28 aanbiedingen) | 311,69 | 331,54 | 330,59 | 330,22 | 330,92 Berekening tarieven rioolrecht Rioolrecht 2026-2029 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Kosten Op basis van voorcalculaties Water Taken Plan | 0 | 0 | 3.000 | 0 - te compenseren BTW | 0 | 0 | 630 | 0 Wegen | 40.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 - te compenseren BTW | 8.400 | 1.050 | 1.050 | 1.050 Riool | 854.624 | 866.999 | 1.158.628 | 1.158.628 - te compenseren BTW | 108.718 | 111.317 | 86.917 | 86.917 Rioolgemalen en randvoorzieningen | 489.607 | 489.607 | 485.149 | 485.149 - te compenseren BTW | 65.205 | 65.205 | 65.205 | 65.205 Lasten heffing en invordering (excl.
deurwaarder) | 30.386 | 30.386 | 30.386 | 30.386 - te compenseren BTW | 5.524 | 5.524 | 5.524 | 5.524 Totale salariskosten | 684.045 | 684.045 | 684.045 | 684.045 - te compenseren BTW | 143.649 | 143.649 | 143.649 | 143.649 Vervangingsinvesteringen in het kader van het Water | 207.811 | 207.811 | 207.811 | 207.811 Taken Plan Totaal | 2.637.969 | 2.610.593 | 2.876.994 | 2.859.547 Bijdrage in voorziening | -72.890 | 19.126 | -178.640 | -93.734 Totale kosten | 2.565.079 | 2.629.719 | 2.698.355 | 2.765.813 Opbrengsten | 2.496.670 | 2.565.079 | 2.629.719 | 2.698.355 Opbrengsten + 2,74% in 2026 in 2027 2,52%, in | 2.565.079 | 2629.719 | 2.698.355 | 2.765.813 2028 2,61% en in 2029 2,5% prijsindex.
Tekort | 0 | 0 | 0 | 0 In percentages per jaar | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% Tarief 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Tarief | € 1,94 | € 1,99 | € 2,04 | € 2,09 | € 2,14 Bedragen in € 114 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Overzicht van reserves en voorzieningen Overzicht van reserves en voorzieningen Overzicht verloop reserves Beginstand | mutatie | Beginstand | Mutatie | Eindstand 1-1-2025 | 2025 | 1-1-2026 | 2026 | 31-12-2026 Algemene Reserve | 32.127.085 | -6.468.333 | 25.658.752 | - 2.108.565 | 23.550.187 Bestemmingsreserves: Statushouders | 140.151 | -33.000 | 107.151 | 0 | 107.151 Nieuwe Wet inburgering | 73.300 | 0 | 73.300 | 0 | 73.300 Wet Open Overheid WOO | 95.578 | 0 | 95.578 | 0 | 95.578 Onderwijsachterstandenbeleid | 50.000 | -25.000 | 25.000 | -25.000 | 0 Doelgroep vervoer | 479.800 | 253.000 | 732.800 | 0 | 732.800 Parkmanagement | 110.000 | 0 | 110.000 | 0 | 110.000 Beschermd wonen | 1.158.375 | -804.000 | 354.375 | -657.500 | -303.125 Gevolgen grondwater- | 281.124 | 0 | 281.124 | 0 | 281.124 verontreiniging Nieuwgraaf Het groenfonds | 79.598 | -23.670 | 55.928 | -23.670 | 32.258 Ontwikkeling A15 | 971.163 | -100.000 | 871.163 | -100.000 | 771.163 Fonds bovenwijkse voorzieningen | 1.495.388 | -100.000 | 1.395.388 | 0 | 1.395.388 Betaalbare woningbouw | 1.669.972 | -91.000 | 1.578.972 | 0 | 1.578.972 Circulaire economie | 588.235 | -159.390 | 428.845 | -