Bijlage 7. 1200118 Bijlage 4a bij toelichting: Nader soortenonderzoek

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo Projectnummer: 2023-0477

Datum: 9-10-2023

Versie 1.0

Opdrachtgever: VDW Ruimtelijk Advies Jessica Kroeskop-Martens

Adviseur Ecologie

j.martens@lycens.nl

M 06 820 908 90

Ben ten Oever

Projectleider Ecologie

b.tenoever@lycens.nl

M 06 160 074 42

Inhoudsopgave

1. Inleiding ..................................................................................................................... 4 2. De ontwikkeling .......................................................................................................... 5 2.1. Plangebied ............................................................................................................................................................. 5

2.2. Voorgenomen activiteiten .................................................................................................................................. 6 2.3. Onderzoeksgebied ............................................................................................................................................... 7

3. Het onderzoek ............................................................................................................ 8 3.1. Methode .................................................................................................................................................................. 8 3.2. Bezoeken ................................................................................................................................................................ 9 3.3. Resultaten .............................................................................................................................................................. 9 3.4. Wettelijke consequenties ................................................................................................................................. 12

4. Conclusie .................................................................................................................. 13

3

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

1. Inleiding

Er zijn concrete plannen voor het omzetten van het oude gemeentehuis naar een reguliere woonfunctie met één wooneenheid en een B&B aan de Bingerdenseweg 15 te Angerlo. Daarnaast wordt een deel van de bestaande

opstallen gesloopt. In het kader van de Zorgplicht (Art. 1.11 Wet natuurbescherming) dient, wanneer negatieve

effecten op beschermde flora- en faunasoorten op voorhand niet uit te sluiten zijn, een quickscan ecologisch onderzoek uitgevoerd te worden om de aanwezige en potentieel aanwezige, beschermde natuurwaarden in

beeld te brengen. Uit de quickscan kwam naar voren dat de aanwezigheid van verblijfplaatsen van vleermuizen

en nestplaatsen van huismussen in de bebouwing niet uitgesloten kan worden en er gericht onderzoek

noodzakelijk is.

Vleermuizen, huismussen en hun vaste rust- en voortplantingsplaatsen/nestplaatsen zijn strikt beschermd en

mogen alleen negatief beïnvloed worden indien een ontheffing van de Wet natuurbescherming is verkregen. Om volledig inzicht te krijgen in de betekenis van de bebouwing voor vleermuizen en huismussen, is besloten gericht

onderzoek te verrichten naar deze soorten, conform Vleermuisprotocol 2021 en Kennisdocument Huismus (Bij12, versie 2.1 2023).

In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt het onderzoek beschreven. Daarbij komt de onderzoeksmethode, de bezoeken, de resultaten van het onderzoek en de wettelijke consequenties in het kader van de Wet natuurbescherming aan bod. In hoofdstuk 4 komt de conclusie aan de orde.

4

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

2. De ontwikkeling 2.1.

Plangebied

Situering

Het plangebied is gesitueerd aan de Bingerdenseweg 15 te Angerlo. Het is in het buitengebied ten westen van de

woonkern Angerlo gelegen. Ten noorden van het plangebied is de IJssel gelegen. In figuur 2.1 wordt de globale ligging van het plangebied (blauwe marker) weergegeven op een topografische kaart.

Figuur 2.1: Globale ligging van het plangebied (blauwe marker)

Beschrijving

Het plangebied bestaat uit bebouwing, verharding en beplanting. Het oude gemeentehuis beschikt over

bakstenen buitengevels met luchtspouw en het dak is gedekt met dakpannen. Het zuidelijke deel van het gemeentehuis beschikt over een plat dak en er zijn daklijsten aanwezig. Ten oosten is een serre aanwezig met eveneens een plat dak. Daarnaast is dakoverstek aanwezig welke nauw aansluiten op de buitengevels. Rondom de bebouwing zijn struiken en bomen aanwezig als rododendron, klimop, varens en esdoorn. Ten westen van het

gemeentehuis is een overkapping aanwezig welke beschikt over bakstenen buitengevels zonder luchtspouw en

een dakbedekking van dakpannen zonder dakbeschot. Aan de voorkant zijn houten balken aanwezig. Ten zuidwesten van het gemeentehuis is een schuur aanwezig welke over bakstenen buitengevels beschikt met

luchtspouw. De dakbedekking bestaat uit dakpannen en er zijn windveren aanwezig welke nauw aansluiten op

5

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

de buitengevels. In de nok zijn openingen aanwezig waarvan één opening dicht is gemaakt met gaas. Verder is

ten zuidoosten van het gemeentehuis een schuurtje aanwezig welke beschikt over houten planken en golfplaten. Rondom de bebouwing is verharding aanwezig en ten oosten van het plangebied is gazon aanwezig met een groenstrook. Ten zuidwesten grenst een bos aan het plangebied. In figuur 2.2 wordt de begrenzing (blauwe kader) van het plangebied weergegeven.

Figuur 2.2: Begrenzing van het plangebied (blauw kader)

2.2.

Voorgenomen activiteiten

Initiatiefnemer is voornemens het oude gemeentehuis om te zetten naar een reguliere woonfunctie waarbij één

wooneenheid en een B&B worden gerealiseerd. Het zuidelijke deel wordt mogelijk gesloopt. Het is nog onduidelijk

wat precies de werkzaamheden zullen zijn waardoor er getoetst zal worden op alle mogelijke werkzaamheden. Daarnaast zullen de twee overkappingen gesloopt worden en wordt het dak van de schuur ten zuidwesten van

het gemeentehuis vervangen. Het is daarnaast nog onduidelijk of er beplanting gerooid gaat worden. Mogelijk wordt nog verharding verwijderd. Een verbeelding van het wenselijke eindbeeld is te zien in figuur 2.3.

6

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

Figuur 2.3: Verbeelding van het wenselijk eindbeeld

2.3.

Onderzoeksgebied

Om de effecten van de voorgenomen activiteiten goed in beeld te kunnen brengen, is het van belang ook buiten

het plangebied te kijken. In voorliggend geval grenst het plangebied aan beplanting en openbare ruimte. Vanwege

de lokale invloedsfeer, wordt het onderzoeksgebied gelijkgesteld aan het plangebied. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat beschermde soorten en/of -waarden buiten het onderzoeksgebied op een dusdanige wijze aangetast worden, dat dit leidt tot wettelijke consequenties.

7

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

3. Het onderzoek 3.1.

Methode

Vleermuizen

Het onderzoek naar vleermuizen is uitgevoerd conform het vleermuisprotocol 2021. Voor het in kaart brengen van vleermuizen is zowel visueel als auditief geïnventariseerd. Met behulp van een Echo Meter Touch 2 met opname-

en vertragingsfunctie en een Batlogger M is de echolocatie die vleermuizen uitzenden voor ons hoorbaar

gemaakt. Op basis van frequentie, klank en ritme zijn met zekerheid de soorten bepaald. Door de dieren ook zoveel mogelijk visueel waar te nemen is de determinatie geverifieerd en is het gedrag (en daarmee vaak de functie van het gebied) vastgesteld. Dit onderzoek is specifiek gericht op het in kaart brengen van verblijfplaatsen,

soortsamenstelling en gebiedsgebruik. Tijdens het onderzoek is ook gebruik gemaakt van een warmtebeeldcamera (Pulsar Helion xq28). Een dergelijke camera is van grote meerwaarde bij het waarnemen met zwermende dieren, tijdens de baltsperiode en voor het waarnemen van vleermuizen met een extreem zachte sonar, zoals de gewone grootoorvleermuis.

Het onderzoek is opgezet om duidelijkheid te krijgen over de functie van de bebouwing als verblijfplaats voor vleermuizen. Het onderzoek is afgestemd op het mogelijk voorkomen van alle gebouwbewonende soorten. Het gebouw lijkt geschikt als zomer-, kraam-, en paarverblijfplaats.

Het onderzoek is uitgevoerd door te posten met een batdetector bij de te slopen bebouwing. De onderzoekers

hebben het onderzoeksgebied te voet bezocht waarbij specifiek gelet is op uit- en invliegende dieren en baltsende

mannelijke gewone- en ruige dwergvleermuizen in het najaar. Per bezoek waren twee onderzoekers aanwezig.

Gelet op de omvang van het object is dat voldoende om een goed beeld te krijgen van mogelijk aanwezige vleermuizen.

Huismussen

Het onderzoek naar de huismus is uitgevoerd conform de richtlijnen zoals die zijn opgenomen in het kennisdocument Huismus (Bij12, versie 2.1, februari 2023). Er zijn twee gerichte bezoeken aan het onderzoeksgebied gebracht in de periode 1 april – 15 mei. Deze bezoeken zijn afgelegd in de ochtend. Daarbij is gelet op territoriumindicerend gedrag, zoals tjilpende mannetjes, voervluchten en hoorbaar bedelende jongen.

Het onderzoek is uitgevoerd door één onderzoeker. Deze onderzoeker heeft het onderzoeksgebied te voet onderzocht. Daarbij is gebruik gemaakt van een verrekijker. Ook tijdens de overige bezoeken is gelet op de aanwezigheid van huismussen. Onderzoekers

Het onderzoek is uitgevoerd door de ecologen dhr. B. van den Bor en mw. J. Kroeskop-Martens en veldmedewerkers dhr. K. van der Wijk, dhr. G. Peppinck, dhr. T. van Vilsteren en W. van der Geest.

8

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

3.2.

Bezoeken

Vleermuizen

Voor het in beeld brengen van de betekenis van de bebouwing voor vleermuizen zijn vijf verschillende bezoeken aan het onderzoeksgebied gebracht. De bezoeken in mei, juni en juli zijn uitgevoerd voor het in kaart brengen van

kraam- en zomerverblijven, het bezoek in augustus en september is uitgevoerd voor het vaststellen van

paarverblijven van de gewone dwergvleermuis en ruige dwergvleermuis. In tabel 3.1 worden de verschillende bezoekdata weergegeven.

Tabel 3.1: Bezoekschema vleermuisonderzoek Datum

30-05-2023

Tijdstip

21:30-23:30

Zon op/ zon onder 21:43

Aantal onderzoekers 2

Doel

Weersomstandigheden

& kraamkolonies

droog, wind 1-2 Bft

Zomerverblijfplaatsen

21-06-2023

03:10-05:10

05:15

2

Zomerverblijfplaatsen

11-07-2023

21:30-23:30

21:53

2

Zomerverblijfplaatsen

29-08-2023

21:30-23:30

20:30

2

Paarverblijfplaats

19-09-2023

05:00-07:00

07:16

2

Paarverblijfplaats

& kraamkolonies & kraamkolonies

Licht bewolkt, Tb 14⁰C Te 13⁰C,

Zwaarbewolkt, Tb 18⁰C Te 18⁰C, droog, wind 1-2 Bft

Halfbewolkt, Tb 23⁰C Te 22⁰C, droog,

wind 1-2 Bft

Heldere hemel, Tb 12⁰C Te 12⁰C,

droog, wind 1-2 Bft

Heldere hemel, Tb 14⁰C Te 13⁰C,

droog, wind 3-4 Bft

Huismussen

De bebouwing in het onderzoeksgebied is tweemaal onderzocht in het voorjaar 2023. Het onderzoeksgebied is in de ochtend bezocht op 15 en 24 mei 2023. In tabel 3.2 worden de bezoekdata weergegeven met bijbehorende

gegevens.

Tabel 3.2: Bezoekschema huismusonderzoek Datum

Tijdstip

Zon op/ zon onder 05:42

1

Nestplaatsen

Lichtbewolkt, Tb 12⁰C Te 12⁰C,

24-05-2023

08:20-09:20

05:30

1

Nestplaatsen

Half bewolkt, Tb 11⁰C Te 12⁰C, droog,

15-05-2023

08:30-09:30

Aantal onderzoekers

Doel

Weersomstandigheden droog, wind 1-2 Bft

wind 1-2 Bft

Overige soorten

Tijdens het veldbezoek is behalve naar vleermuizen en huismussen ook gekeken naar andere beschermde

soorten met een rust- of voortplantingsplaats in en nabij het onderzoeksgebied.

3.3.

Resultaten

Vleermuizen

Verblijfplaatsen

Op 11 juli 2023 is aan de oostgevel een kraamkolonie van 23 gewone dwergvleermuizen waargenomen. De kraamkolonie bevindt zich in de luchtspouw waarbij de opening zich achter het muuranker bevindt (zie figuur

3.1). Daarnaast is op 19 september 2023 een zomerverblijfplaats aan de zuidgevel aangetroffen van de gewone

dwergvleermuis. De gewone dwergvleermuis is invliegend waargenomen op de hoek tussen de daklijst met de

9

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

buitengevel (zie figuur 3.2). Er is geen baltsactiviteit waargenomen binnen het onderzoeksgebied waardoor uitgesloten kan worden dat een paarverblijfplaats in de bebouwing aanwezig is. In figuur 3.3 worden alle resultaten van het nader onderzoek vleermuizen weergegeven.

Figuur 3.1: Invliegopening luchtspouw achter muuranker waar kraamkolonie is aangetroffen

Figuur 3.2: Invliegopening tussen kier daklijst met buitengevel

10

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

1 23

Figuur 3.3: Resultaten nader onderzoek vleermuizen

Foerageergebied

Tijdens alle veldbezoeken werden foeragerende gewone dwergvleermuizen waargenomen in het westen buiten

het onderzoeksgebied. Zij foerageerden rondom de boomkronen van het bos. Binnen het onderzoeksgebied zijn

geen foeragerende vleermuizen waargenomen. Gezien de hoeveelheid groen in de omgeving van het onderzoeksgebied dient het onderzoeksgebied niet als essentieel foerageergebied.

Vliegroute

Er zijn meerdere vleermuizen waargenomen welke langs de bosrand vlogen. Het gaat hier om de gewone

dwergvleermuis en de rosse vleermuis. Er kan dan ook gesteld worden dat de bosrand als vliegroute dient. De

bosrand wordt niet aangetast. In de toekomstige situatie zal er niet meer verstoring optreden dan in de huidige

situatie gezien er geen bebouwing terug gebouwd wordt in het zuiden van het onderzoeksgebied. In de omgeving zijn meerdere lijnvormige elementen aanwezig waardoor het onderzoeksgebied niet als essentiële vliegroute dient.

11

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

Huismussen

Binnen het onderzoeksgebied zijn gedurende de veldbezoeken geen waarnemingen van de huismus gedaan. Er zijn geen aanwijzingen wat doen blijken dat huismussen een nestplaats in de bebouwing van het onderzoeksgebied bezetten. Zo zijn geen tjilpende mannetjes of voervluchten naar de bebouwing waargenomen.

De groenelementen in het onderzoeksgebied maken dan ook geen onderdeel uit van essentieel leefgebied van

de huismus.

Overige soorten

Er zijn tijdens het veldwerk geen aanwijzingen gevonden dat beschermde diersoorten een rust- of voortplantingsplaats bezetten in het onderzoeksgebied.

3.4.

Wettelijke consequenties

Vleermuizen

Vleermuizen en hun verblijfplaatsen zijn beschermd en mogen alleen met een ontheffing negatief beïnvloed worden. Indien werkzaamheden plaatsvinden aan de buitengevels van het oude gemeentehuis dan dient een

ontheffing te worden aangevraagd voor het vernielen van een kraamverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis met 23 individuen. Indien het zuidelijke deel van de bebouwing gesloopt wordt dan dient een ontheffing te

worden aangevraagd voor het vernielen van een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis. Om een

ontheffing te kunnen krijgen dient onder andere sprake te zijn van een wettelijk belang. Tevens dient gewerkt te worden buiten de kwetsbare periode. Het onderzoeksgebied maakt geen onderdeel uit van een essentiële vliegroute en het onderzoeksgebied heeft geen functie als essentieel foerageergebied voor vleermuizen. Huismussen

In het onderzoeksgebied worden geen nestplaatsen aangetast en er gaat geen essentieel leefgebied verloren. Het

uitvoeren van voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties in het kader van de Wet Natuurbescherming voor de huismus.

12

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023

4. Conclusie

In de zomer en het najaar van 2023 is de bebouwing in het onderzoeksgebied onderzocht op de aanwezigheid

van een verblijfplaats van vleermuizen en op nestplaatsen van huismussen. Het onderzoek is uitgevoerd volgens

het daarvoor geldende protocol en kennisdocument en is volledig en onder gunstige weersomstandigheden

uitgevoerd.

Uit het onderzoek is gebleken dat er een kraamverblijfplaats en zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis aanwezig zijn in de bebouwing van het onderzoeksgebied. Indien werkzaamheden plaatsvinden aan de buitengevels van het oude gemeentehuis dient een ontheffing te worden aangevraagd voor het vernielen van een kraamverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis met 23 individuen. Indien het zuidelijke deel van de

bebouwing gesloopt wordt dan dient een ontheffing te worden aangevraagd voor het vernielen van een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis.

In het onderzoeksgebied worden geen nestplaatsen aangetast en er gaat geen essentieel leefgebied verloren van

de huismus. Het uitvoeren van voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties in het kader van

de Wet Natuurbescherming voor de huismus. Er hoeft geen ontheffing voor de huismus te worden aangevraagd.

13

Nader Soortenonderzoek Bingerdenseweg 15, Angerlo

9-10-2023