Bijlage 6. 1299840 - Technisch Programma van Eisen
Tekst van het document
TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 1 - 34 11-03-2026 Technisch Programma van Eisen Stichting Quadraam Nieuwbouw Heerenmäten - Zonegge Hengelo, 11 maart 2026 TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 2 - 34 11-03-2026 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Technische kwaliteitscriteria 4 2.1 Inleiding 4 2.2 Energie 4 2.3 Lucht 4 2.4 Temperatuur 5 2.4.1 Temperatuur 5 2.4.2 Tocht 5 2.4.3 Thermisch comfort 5 2.5 Licht 6 2.5.1 Kunstlicht 7 2.6 Geluid 7 2.6.1 Installatiegeluid 7 2.6.2 Geluidsisolatie 8 2.7 Kwaliteitsborging 8 2.8 Overige aspecten uit KKH 8 2.8.1 Milieu en Flexibiliteit 8 2.8.2 Onderhoud en schoonmaak 8 2.8.3 Data en connectiviteit 9 3. Bouwkundig, constructie & bouwmaterialen 10 3.1.1 Algemeen technische eisen 10 3.1.2 Onderbouw 10 3.1.3 Bovenbouw 11 3.1.4 Afbouw 14 3.1.5 Afwerking 16 3.2 Werktuigbouwkundige installaties 19 3.3 Elektrotechnische installaties 24 3.4 Inrichting 29 3.4.1 Vaste inrichting 29 3.4.2 Losse inrichting 30 3.5 Terrein 31 TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 3 - 34 11-03-2026 1. Inleiding De drie gemeente vertegenwoordigd in de GRHVOL en Quadraam onderzoeken de haalbaarheid van het al dan niet samen -huisvesten van de twee middelbare scholen Heerenmäten en Zonegge binnen de gemeente Zevenaar. Onderdeel van dit onderzoek is het opstellen van een Technisch Programma van Eisen (hierna: TPvE).
Opdrachtgever heeft aan SBM Bouw - en vastgoedmanagers uit Hengelo opdracht verstrekt tot het opstellen van een ‘Technisch Programma van Eisen’ (hierna: TPvE) voor de nieuwbouw van Heerenmäten in Zevenaar. Voorliggend TPvE is een aanvulling op het Ruimtelijk en Functioneel Programma van Eisen (RF-PVE). De architect en de adviseurs worden verzocht te onderzoeken in hoeverre elementen van duurzaam, milieubewust, natuurinclusief en biobased bouwen kunnen worden toegepast, mits deze binnen de vastgestelde projectkaders en met name binnen de beschikbare financiële middelen blijven. Duurzame ontwerpopties worden alleen meegenomen wanneer zij aantoonbaar haalbaar zijn en geen disproportionele invloed hebben op budget, planning of functionaliteit. Eventuele alternatieven of optimalisaties die hierbinnen passen worden gewaardeerd, waarbij eventuele meerkosten duidelijk onderbouwd dienen te worden. Deze inleiding vormt het uitgangspunt voor het TPvE, waarin de prestatie -eisen en randvoorwaarden verder worden uitgewerkt. Het TPvE beschrijft de ontwerpkaders/technische kwaliteitscriteria voor de gecontracteerde architect en adviseurs in overleg met de gedelegeerden van de Opdrachtgever , waaraan het Project minimaal zal moeten voldoen.
Tijdens de gefaseerde ontwikkeling van het ontwerp zullen de technische eisen nader worden aangevuld, gedetailleerd en aangetoond moeten worden door de architect en de adviseurs. Het Project dient, naast de in TPvE beschreven technische kwaliteitscriteria, uiteindelijk mede te voldoen aan publiekrechtelijke en privaatrechtelijke prestatie -eisen zoals zijn opgenomen in (niet limitatief): • Vigerende wet- en regelgeving , zoals (niet limitatief) de Omgevingswet, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) , de Arbeidsomstandighedenwet, diverse Provinciale of Gemeentelijke wetgeving, diverse wet- en regelgeving met betrekking tot onderwijshuisvesting voor PO/VO en kinderopvang, et cetera; • Normen en richtlijnen, zowel publiek- als privaatrechtelijk, die direct of indirect van toepassing (kunnen) zijn op het Project, zoals (niet limitatief) Arbo-richtlijnen/-informatiebladen, provinciale en gemeentelijk richtlijnen, nutsbedrijven, UAV 2012, UAV-GC 2005, et cetera; • ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart’, Nieuwbouw Heerenmäten, ongedateerd, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. • ‘Handboek Frisse Scholen 2025’, versie december 2025, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland; • Integrale Toegankelijkheidsstandaard (ITstandaard), bij oplevering dient het ITS-keurmerk verleend te zijn voor de Nieuwbouw. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 4 - 34 11-03-2026 2.
Technische kwaliteitscriteria 2.1 Inleiding In deze paragraaf zijn de kwaliteitscriteria benoemd waaraan het Project minimaal moet voldoen. De kwaliteitscriteria zijn gebaseerd op: • ‘Programma van Eisen Frisse Scholen 2025’, van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, versie mei 2025; • ‘Technische kwaliteitscriteria’ van het ‘Kwaliteitskader Huisvesting 2025 voor funderend onderwijs’, deel C, van Ruimte OK, werkversie april 2025, update mei 2024 (hierna KKH). De gehanteerde opbouw in dit hoofdstuk is overeenkomstig de verschillende thema’s van de Frisse Scholen Programma. De door de Opdrachtgever verlangde, projectgebonden ambitieniveaus zijn opgenomen in de ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart – Nieuwbouw Heerenmäten, welke als bijlage aan dit TPvE is toegevoegd. Rangorde m.b.t. aan te houden ambitieniveaus (prestatie-eisen): (1) het projectgebonden ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart’ van de Opdrachtgever; (2) het Kwaliteitskader Huisvesting 2025 (verder: KKH) (3) hoofdstuk 3 van dit TPVE. waarbij (1) gaat voor (2) en (3), en (2) gaat voor (3). Bij tegenstrijdigheden tussen voornoemde documenten of in zaken waarin (een van de) documenten niet in voorziet en wel van belang zijn voor het Project, dient de Opdrachtnemer in overleg te treden met de Opdrachtgever over de aan te houden ontwerpuitgangspunten.
2.2 Energie Onderwijsfuncties • Energiegebruik van het gebouw en installaties in alle ruimten dient te voldoen aan: ○ het ambitieniveau voor het thema ‘Energie’, of sub -thema’s indien afwijkend, overeenkomstig de ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart – Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. ○ de eisen gesteld in hoofdstuk C.5 van het KKH. ○ de realisatie van de eisen voor Bijna Energie neutrale gebouwen (BENG). 2.3 Lucht Onderwijsfuncties • Gebouw en installaties in alle ruimten dient te voldoen aan: ○ het ambitieniveau voor het thema ‘Lucht’, of sub-thema’s indien afwijkend, overeenkomstig de ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart - Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. ○ de eisen gesteld in hoofdstuk C.2 van het KKH. ○ Klasse B voor het Thema ‘Lucht’, dan wel individueel de sub -thema’s ‘Spuiventilatie’, ‘Ruimtevolume’, ‘Kwaliteit van de toevoerlucht’, ‘Fijnstof’, ‘Emissies van materialen’, ‘Emissies van apparatuur’, ‘Schoonmaakbaarheid’, ‘Tabaksrook’, ‘Toiletten’ en ‘Leg ionella’ TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 5 - 34 11-03-2026 overeenkomstig ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart - Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. 2.4 Temperatuur Onderwijsfuncties • Gebouw en installaties in alle ruimten dient te voldoen aan: ○ De eisen gesteld in hoofdstuk C.4 van het KKH.
○ Klasse B voor het Thema ‘Temperatuur’, dan wel individueel de sub -thema’s ‘Temperatuur winter’, ‘Temperatuur zomer’, ‘Individuele beïnvloeding’, ‘Ventilatieve koeling’ en ‘Tocht’ overeenkomstig ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart - Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. Aanvullende eisen thema ‘Temperatuur’: 2.4.1 Temperatuur Overige ruimten onderwijsfuncties • De volgende ruimtetemperaturen in ruimten anders dan leslokalen dienen tijdens de winter - en zomerperiode te kunnen worden gerealiseerd: ○ Personeels-/ kantoor- en overige verblijfsruimten: 20°C; ○ Verkeersruimten (m.u.v. entrees): 20°C; ○ Hoofd- en nevenentrees: 18°C; ○ Toiletten: 18°C; ○ Centrale ontmoetingsruimte: 20°C; ○ Opslagruimten/magazijnen: 15°C; ○ Techniekruimten: 15°C. ○ Keuken: 20°C ; • De temperaturen dienen voor verblijfsruimten op ruimteniveau te kunnen worden ingeregeld.
2.4.2 Tocht Overige ruimten onderwijsfuncties • De maximaal toegestane luchtsnelheden in overige ruimten dienen te voldoen aan: ○ Luchtsnelheden in de winter: niet hoger dan 0,16 m/s (=Frisse Scholen klasse B); ○ Luchtsnelheden in de zomer: niet hoger dan 0,20 m/s (=Frisse Scholen klasse B); 2.4.3 Thermisch comfort Overige ruimten onderwijsfuncties • Het thermisch comfort (NEN-EN-ISO 7730) in overige (kantoor)ruimten dient te voldoen aan: ○ Het Predicted Mean Vote (PMV) moet liggen tussen -0,5 en +0,5 om het percentage te verwachten ontevredenen aanvaardbaar te houden (berekeningswijze conform NEN-EN-ISO 7730). ○ De maximale overschrijding buiten dit gebied is (uitgaande van 2000 gebruiksuren/jaar; klimaat 1964, de Bilt): ○ In de zomerperiode 150 overschrijdingsweeguren; TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 6 - 34 11-03-2026 ○ In de winterperiode 150 overschrijdingsweeguren. ○ Voor archiefruimten geldt dat een temperatuur van 2°C gedurende maximaal 10 etmalen per jaar mag worden overschreden. De relatieve vochtigheid dient tussen 30 en 55% te liggen. ○ Voor de meest kritische kantoorruimten en kantoorachtige vertrekken dient, tijdens de ontwerpfase, met berekeningen te worden aangetoond dat het aantal hierboven genoemde uren niet overschreden wordt.
• Temperatuuroverschrijdingen in volgorde van prioriteit te beheersen door: ○ Reduceren van interne warmtelast (energiezuinige apparatuur en verlichting); ○ Aanbrengen van voorzieningen voor passieve afvoer van opgewarmde lucht zoals te openen ramen en deuren (spuiventilatie), automatische regeling van zomer -nacht ventilatie, eventuele lichtstraten zijn voorzien van zonwering en elektrisch te openen delen vo or afvoer van warmte. ○ Op alle daglichtopeningen (inclusief daklichten), behoudens de daglichtopeningen op de Noordzijde, is buitenzonwering aanwezig. De buitenzonwering is automatisch, maar ook individueel per vertrek vanuit de ruimte bedienbaar en voorzien van centrale, klok bediende en zongevoelige programmering, glazenwasser- en stormschakeling. ○ Buitenzonwering mag het gebruik van te openen raamdelen/spuiventilatie niet hinderen (en andersom). Screens mogen de luchtstroom niet hinderen. ○ Reduceren van warmtetoetreding van buiten (door beperken glasoppervlak en toepassen van buitenzonwering met ZTA; eff < 0,2). Buitenzonwering te scheiden van daglichtwering; ○ Gebruik te maken van accumulerend vermogen van gebouwelementen (vloeren, wanden en (PCM) plafonds); ○ Toepassen van volledige mechanische ventilatie inclusief de mogelijkheid van nachtventilatie; ○ Toepassen van mechanische klimaat koeling.
• In eventueel aanwezige serverruimten dient een separate koelinstallatie te worden aangebracht. Ruimtetemperatuur is maximaal 25°C. 2.5 Licht Onderwijsfuncties • Gebouw en installaties in alle ruimten dient te voldoen aan: ○ het ambitieniveau voor het thema ‘Licht’, of sub-thema’s indien afwijkend , overeenkomstig de ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart – Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. ○ de eisen gesteld in hoofdstuk C.1 van het KKH. Aanvullende eisen thema ‘Licht’: Overige ruimten onderwijsfunctie Door toetreden van voldoende daglicht dienen de voor personen bestemde ruimten voorzien te zijn van voldoende lichtbehoefte. Indien nodig aangevuld met kunstlicht. Hierbij worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: ○ Toepassen van, bij voorkeur, blank glas met LTA > 0,6. ○ Bovenkant glas zo hoog mogelijk, bij voorkeur hoger dan 2,4 m. boven de afgewerkte vloer; ○ Bij voorkeur hoge ramen toepassen. ○ Kleuren op wanden en plafonds met hoge reflectiewaarden (lichte tinten). ○ Op door de zon beschenen gevels buitenzonwering toepassen.
TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 7 - 34 11-03-2026 2.5.1 Kunstlicht Overige ruimten onderwijsfunctie • Verlichtingsniveaus na veroudering (depreciatie, volgens NEN 12464-1:2021) op 0,80 m boven de afgewerkte vloer dient te voldoen aan de volgende eisen: ○ Vergaderruimten: 400 lux; ○ Spreekkamers: 400 lux; ○ Kantine: 200 lux; ○ Keuken; boven de kookinstallatie: 750 lux; ○ Centrale hal: 350 lux; ○ Opslagruimten/magazijnen: 200 lux; ○ Entree: 200 lux; ○ Verkeersruimten: 200 lux; ○ Toiletten: 200 lux; ○ Overige, voor personen bestemde ruimten: 300 lux; ○ Archief: 150 lux; ○ Installatieruimten: 150 lux. (*) Basisverlichting of basisverlichting aangevuld met werkplekverlichting. Op het verticale beeldscherm maximaal 200 lux. • Aanvullende sfeerverlichting in de volgende ruimten: ○ Kantine ○ Bezoekersentree ○ Centrale hal ○ Overige, voor personen bestemde ruimten Toegepaste sfeerverlichting dient goed bereikbaar te zijn in verband met reiniging en/of vervanging • De navolgende minimale waarden zijn op bovengenoemde verlichtingsniveaus van toepassing: ○ Nieuwwaarde index: 1,25; ○ Reflectiefactoren: plafond 70%, wanden 50%, vloer 30%; ○ Vervuilingsfactor: 15%; ○ Kleurweergave index (Ra): 80; ○ Kleurtemperatuur: 4000K (natuurlijk wit licht).
2.6 Geluid Onderwijsfuncties • Gebouw en installaties in alle ruimten dient te voldoen aan: ○ het ambitieniveau voor het thema ‘Geluid’, of sub-thema’s indien afwijkend, overeenkomstig de ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart – Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. ○ de eisen gesteld in hoofdstuk C.3 van het KKH. Aanvullende eisen thema ‘Geluid’: 2.6.1 Installatiegeluid Overige ruimten onderwijsfuncties • Maximaal toelaatbare achtergrondniveau ‘L95 ‘in dB(A) ten gevolge van installatie geluid: ○ Vergaderruimten en spreekkamers e.d. : 30 dB(A) ○ | Kantoorruimten, personeelsruimten e.d. | : 35 dB(A) ○ | Ruimten voor computerapparatuur e.d.
| : 60 dB(A) ○ | Centrale hal | : 40 dB(A) ○ | Technische ruimte (ook noodstroomvoorziening | : 80 dB(A) 2.6.2 | Geluidsisolatie Overige ruimten onderwijsfuncties • | Minimaal vereiste luchtgeluidisolatie (Dnta)(dB(A)) volgens NEN 5077 tussen twee vertrekken dient te voldoen aan: Met deur: | Zonder deur: ○ | van kantoorruimte naar aangrenzende verblijfsruimte: | 31 | 37 ○ | van kantoorruimte naar aangrenzende verkeersruimte: | 25 | 25 ○ | van spreekruimte naar aangrenzende verblijfsruimte: | 31 | 41 ○ | van spreekruimte naar aangrenzende verkeersruimte: | 31 | 31 • | Minimaal vereiste contactgeluidisolatie (Lnta in dB(A)) volgens NEN 5077 tussen twee vertrekken dient te voldoen aan: Met deur: | Zonder deur: ○ | van kantoorruimte naar aangrenzende verblijfsruimte: | 59 | - ○ | van kantoorruimte naar aangrenzende verkeersruimte: | 69 | - ○ | van spreekruimte naar aangrenzende verblijfsruimte: | 59 | - ○ | van spreekruimte naar aangrenzende verkeersruimte: | 59 | - • | Geluidsintensieve ruimten (zoals techniekruimten) mogen niet direct grenzen aan onderwijs- en kantoorruimten of dienen te voldoen aan nader vast te stel verhoogde eisen voor geluidisolatie. • | Overspraak | via | installaties | tussen | ruimten | onderling | en/of | door | lucht | -/contactgeluid | is | niet toegestaan.
2.7 | Kwaliteitsborging • | De | maatregelen | en voorzieningen | die moeten worden getroffen om de | thema’s Energie, Lucht, Temperatuur, Licht en Geluid tijdens en na de bouw te toetsen dienen te voldoen aan: ○ | het | ambitieniveau | voor | het | thema | ‘Kwaliteitsborging’, | of | sub-thema’s | indien | afwijkend, overeenkomstig de ‘Frisse Scholen Toets Scorekaart – | Nieuwbouw Heerenmäten’ welke als bijlage is toegevoegd. 2.8 | Overige aspecten uit KKH 2.8.1 | Milieu en Flexibiliteit • | Het gebouw is zodanig ontworpen dat het voldoet aan: ○ | Eisen gesteld in hoofdstuk C.6 (a, b en c) van het KKH; 2.8.2 | Onderhoud en schoonmaak • | Het gebouw is zodanig ontworpen dat het voldoet aan: TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 8 - 34 11-03-2026 TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 9 - 34 11-03-2026 ○ Eisen gesteld in hoofdstuk C.7 (a, b en c) van het KKH; 2.8.3 Data en connectiviteit • Het gebouw is zodanig ontworpen dat het voldoet aan: ○ Eisen gesteld in hoofdstuk C.8 (a en b) van het KKH; TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 10 - 34 11-03-2026 3.
Bouwkundig, constructie & bouwmaterialen 3.1.1 Algemeen technische eisen Algemene technische en functionele eisen aan bouwstoffen in binnen- en buitentoepassing • Voor alle bouwstoffen die geen deel uitmaken van de thermische schil of van de hoofddraagconstructie van het gebouw, en voor alle afwerkingen geldt dat deze geschikt dienen te zijn tegen toepassing in hoogfrequent en intensie f belaste ruimten, stoot-/ kras-/kleurbestendig, vocht-/schimmelwerend en eenvoudig te reinigen/onderhouden. • Bouwstoffen die deel uitmaken van de hoofddraagconstructie of deel uitmaken van de thermische schil dienen te voldoen aan de wettelijke eisen en geschikt te zijn voor de toepassing in hoogfrequente en intensief belaste ruimten. • Alle gebouwonderdelen en bouwstoffen grenzend aan de buitenlucht dienen zeer goed bestand te zijn tegen vandalisme, stoten en krassen, vervuiling, schimmel/algengroei en andere effecten als gevolg van weersinvloeden. Verder dienen deze bouwstoffen materialen duurzaam te zijn en eenvoudig reinigbaar. De toegepaste bouwstoffen, inclusief bijbehorende onderconstructies mogen niet binnen 10 jaar (geheel of gedeeltelijk) vergaan, vervormen of verkleuren als gevolg van bevestiging, eigen gewicht, invloeden van buitenaf of door directe of indirecte blootstelling aan weersinvloeden en/of Uv-straling.
Algemene technische en functionele eisen aan bouwstoffen in binnen- en buitentoepassing • In paragraaf 3.1.2 t/m paragraaf 3.1.5 zijn aanvullende functionele- en technische eisen opgenomen waaraan bouwstoffen moeten voldoen. 3.1.2 Onderbouw 11. Bodemvoorzieningen t.b.v. gebouw • Indien de hoogte van de grondwaterstand hiertoe aanleiding geeft, dient een drainagesysteem te worden toegepast rondom het gebouw. 12. Kuipruimten • Indien van toepassing dient de bodemafsluiting op een dusdanige manier worden ontworpen en uitgevoerd dat een droge en watervrije kruipruimte wordt gegarandeerd. • Voor een goede toegankelijkheid van de eventueel aanwezige installatieonderdelen moet de vrije hoogte (ook onder balken, leidingen en kabelgoten) van de kruipruimte minimaal 800 mm bedragen. • De kruipruimte voorzien van meerdere toegangen waarbij de kruipafstand of de af stand tot een kruipluik in een kruipruimte voldoet aan de vigerende Arbo wet - en regelgeving. Posities ter keuze ontwerpteam. • De kruipruimte moet goed worden geventileerd. • Leidingdoorvoeringen en kruipluiken luchtdicht uitvoeren. 13.
Dragende vloeren op grondslag (zonder kruipruimten) • De keuze van het vloersysteem (dragende en/of vrijdragende begane grondvloeren, combinatie) te maken in overleg met de opdrachtgever; • Vloerbelasting conform wettelijke normen en richtlijnen en afgestemd op toekomstig gebruik; TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 11 - 34 11-03-2026 • Indien toch gekozen wordt voor een (gedeeltelijke) dragende begane grondvloer, dan dienen eventuele kabels en leidingen in/onder deze begane grondvloer bereikbaar te blijven (putten, vloergoten) en gekanaliseerd te worden, zonder dat dit ten koste gaat van de thermische isolatiewaarde, brandwerendheids -, geluids - en de luchtdichtheidseisen die aan de begane grondvloer worden gesteld. 16. Funderingsconstructies • Eventuele aan te brengen damwanden, bemalingen of (diepe) bouwputten mogen geen schade en/of gevaarlijke situaties opleveren voor (niet limitatief) voetgangers, fietsers, gemotoriseerd verkeer, kabels en leidingen, bestaande, bebouwde omgeving, etc.. De ke uze van deze voorzieningen dienen in het constructief ontwerp te worden meegenomen. • Aanlegdiepte van funderingsconstructies (op staal of op palen) zodanig ontwerpen dat in het instromen van grondwater in kelders, putten en kruipruimten wordt voorkomen. • Geïsoleerde, prefab bekistingsystemen hebben de voorkeur voor in het werk vervaardigde funderingen.
• Dragende begane grondvloeren hebben in verband met bereikbaarheid en onderhoud aan in de kruipruimte aanwezige technische installaties niet de voorkeur. 17. Paalfundering • Indien de lokale bodemsamenstelling, op basis van door het uitgevoerde grond -mechanisch onderzoek, hiertoe aanleiding geeft dienen paalfunderingen te worden aangebracht volgens het door een deskundig adviesbureau op te stellen funderingsadvies. • Bij de keuze van het paaltype en de uitvoeringswijze dient rekening te worden met de (nabij gelegen) bestaande omgeving om schade en gevaarlijke situaties te voorkomen. 3.1.3 Bovenbouw 21. Buitenwanden • De buitenwanden en/of de buitenwandafwerking van het gebouw moet wat betreft samenstelling, materialisering, kleur, textuur, detaillering en vormgeving zodanig zijn ontworpen dat deze zo min mogelijk kwetsbaar zijn voor veroudering, degradatie door bijvoorbeeld klimaatinvloeden, beplanting en schimmels/algengroei, dan wel voor vervuiling, graffiti en/of vandalisme. • Buitenwanden mogen, ter keuze van het ontwerpteam, in het werk worden vervaardigd of geprefabriceerd worden. Steenachtige binnenspouwbladen hebben daarbij de voorkeur boven houtskeletwanden i.v.m. de montage van vaste gebouwinrichting aan of de binnenspouw blad en vanwege bouwfysische eigenschappen.
Indien houtskeletwanden worden toegepast, dienen voldoende achterhout worden opgenomen om hierin te voorzien. • De detaillering van de aansluiting van buitenwanden op vloeren, in/aan of op de buitenwand aangebrachte voorzieningen en buitenwandopeningen dienen naar de laatste stand omtrent ‘luchtdicht bouwen’ te worden uitgevoerd en te voldoen aan de, door de architect of een bouwfysisch adviseur opgestelde en goedgekeurde BENG-berekening volgens NEN 7120. • De detaillering, alsmede de toegepaste afdichtingsmiddelen dienen elastisch blijvend, zeer duurzaam en vocht-/rotbestendig te zijn. Indien mogelijk dienen deze middelen bereikbaar te blijven voor vervangingsonderhoud; • De samenstelling en de materialisatie van de buitenwand op de begane grond dient vandaalbestendig te zijn en voorzien van anti-graffiti.
Het gebruik van steenachtige materialen heeft TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 12 - 34 11-03-2026 om deze reden hier sterk de voorkeur boven buitenwandafwerkingen volgens paragraaf 3.1.5, lid 41; • De buitenwanden, de buitenwandafwerking en daarin opgenomen onderdelen zoals kozijnen, puien, -ramen en -deuren moeten eenvoudig bereikbaar zijn en tegen relatief lage onderhoudskosten te onderhouden en te reinigen zijn; • De samenstelling en de materialisatie van het binnenspouwblad moet voldoende mogelijkheden bieden voor het bevestigen van installatieonderdelen, vensterbanken, gordijnrails etc., zonder dat een eventuele dampremming van de buitenwand doorbroken wordt. De w arme (binnen)zijde van binnenspouwbladen vlak afwerken. 22. Binnenwanden • Binnenwanden moeten zodanig worden uitgevoerd dat wijziging van de ruimte -indeling mogelijk is zonder dat de draagconstructie van het gebouw aanpassing behoeft. • De binnenwanden van r uimten waarvan de klimaatcondities sterk afwijken van die van de aangrenzende ruimten, moeten worden uitgevoerd als thermisch geïsoleerde binnenwanden. • Met inachtneming van de eisen met betrekking tot flexibiliteit van ruimten, dienen binnenwanden en scheidingswanden voldoende sterk te zijn om krachten, die vanuit het gebruik van ruimten te verwachten zijn, op te nemen (grote stootvastheid).
Hierbij mag geen blijve nde visuele vervorming of andere vormen van schade plaatsvinden. • Niet constructieve binnenwanden dienen zodanig te worden uitgevoerd dat zij relatief eenvoudig (en tegen lage kosten) te verwijderen zijn. • Binnenwanden moeten zodanig uitgevoerd worden dat losse en/of vaste inrichtingselementen (zoals schilderijen, schoolborden en/of multimedia etc .) of technische installaties .e.d. in of aan de wand kunnen worden gemonteerd. Indien systeemwanden worden toegepast dienen hiervoor de nodige voorzieningen in de wand te worden opgenomen. 23. Vloeren, constructief • Bij de keuze van vloertype, material isering en het bouwkundig/constructief ontwerp dienen gebruiksaspecten, bouwfysische aspecten, installatie ontwerp en de vanwege rechtswege aan dragende en vrijdragende constructie gestelde eisen te afgewogen. • Bij MER-/SER- en/of technische ruimten is ‘overcapaciteit’ qua ruimteomvang en toelaatbare vloerbelastingen vereist, zodat flexibel gebruik in de toekomst kan worden gegarandeerd. • In verband met latere aanpassingen/herindelingen van het gebouw moet het mogelijk zijn in nader te bepalen zones nieuwe sparingen (max. 200 x 200 mm) in de vloer aan te brengen, zonder het draagvermogen van de vloer aan te tasten. 24.
Trappen en hellingen (binnen en buiten) • In een gebouw met meerdere bouwlagen dient een goede spreiding van trappen te worden gerealiseerd. De trapbreedte dient te worden afgestemd op de piekmomenten van de gebruikers . • Trappen en hellingen in de integraal toegankelijk heidssector dienen daarbij te voldoen aan de richtlijnen van de NEN 9120. • Binnentrappen uitvoeren in beton of staal (geen hout), waarbij geldt dat de beloopbare d elen geen geluidsoverlast mogen veroorzaken als gevolg van belopen. Om privacy redenen mogen beloopbare delen van binnentrappen en -bordessen niet doorzichtig worden uitgevoerd. • Buitentrappen uitvoeren in beton (staal alleen toegestaan bij vluchttrappen). TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 13 - 34 11-03-2026 • Binnen- buitentrappen uitvoeren als rechte steektrap , al dan niet met tussenbordes ( dus geen kwarten of spiltrappen). Vluchtrappen in de buitenlucht mogen eventueel ook als spiltrap worden uitgevoerd, mits hierdoor de doorstroomcapaciteit via deze trap niet in gevaar wordt gebracht; • Hoogteverschillen in dakvlakken die niet van binnenuit toegankelijk zijn (zie paragraaf 3.1.4, lid 37), moeten worden overbrugd met gevelladders voorzien van kooien e.e.a. volgens geldende Arbo - veiligheidsvoorschriften. • Hellingbanen buiten moeten ook ’s winters veilig begaanbaar en bruikbaar zijn. 27.
Daken • Dakvloeren in het schoolgebouw alleen in beton uitvoeren. • Platte daken hebben de voorkeur boven hellende daken i.v.m. periodiek onderhoudswerk. • De dakconstructie dient berekend te zijn op de op het dak te plaatsen technische installaties, op het dak aan te brengen valbeveiligingsystemen, op het incidenteel aanwezig zijn van personen en aan de dakconstructie op te hangen gebouwconstructies, gebouwinrichtingen en dergelijke; 28. Hoofddraagconstructies • Bij de keuze en de materialisering (staal, beton of combinatie) van de hoofddraagconstructie mede rekening houden met bouwfysische (geluid) en brandwerendheideisen en materiaaleigenschappen. • Dragende binnenwanden (indien onontkoombaar) of kolommen op logische plekken plaatsen. Kolommen mogen geen belemmering zijn bij belangrijke zichtlijnen en mogen tevens geen belemmering zijn voor verkeersstromen in het gebouw. • Hoofddraagconstructies van vloeren bij voorkeur opnemen in het vloerveld, zodat vrije indeelbaarheid in de gebruiksfase mogelijk blijft. Indien dit niet mogelijk is, de hoofddraagconstructie zodanig ontwerpen dat de vrije indeelbaarheid zo weinig hinder hiervan onder vindt. 29. Sparingen en voorzieningen t.b.v. gebouw-/ procesinstallaties • Bij alle passages van leidingen, kanalen of kabels door een bouwkundige scheidingsconstructie (wand, vloer, hoofddraagconstructie, dak) waaraan eisen m.b.t.
brandwerendheid, weerstand tegen rookdoorgang, waterdichtheid en bouwfysische eisen (thermische isolatie, luchtdoorlatenheid, geluid) worden gesteld, moet de ruimte tussen de betreffende bouwkundige sparing en de betreffende installatietechnische doorvoering op correcte wijze worden afgedicht, e.e.a. overeenkomstig de aan die bouwkundige constructie te stellen eisen. • De uitvoering/afdichting/afwerking moet plaats vinden door een ter zake kundig en gecertificeerd bedrijf. • Elke doorvoering, die is voorzien van een afdichtingsysteem, moet worden voorzien van een identificatiecode. Deze code moet vermeld worden in een rapportage met locatietekeningen (bij de revisiebescheiden voegen). • Bij voorkeur toepassing brandkleppen/manchetten, geen voorzieningen welke periodiek gekeurd dienen te worden. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 14 - 34 11-03-2026 3.1.4 Afbouw 31.
Wandopeningen, buiten • De keuze van het type, het materiaal, de oppervlaktebehandeling de kleur, de afmetingen en detailleringen van buitenwandopeningen (buitenkozijnen-ramen-deuren, roosters, etc.) , inclusief daarin/daarop of daaraan bevestigde onderdelen, dient te afgestemd op de hierna volgende aspecten: ○ veiligheidsaspecten ( zoals brandveiligheid, wind - en gebruiks belasting, gebruiksveiligheid, sociale veiligheid en inbraakwerendheid), ○ gezondheidsaspecten (zoals bruikbaarheid, toegankelijkheid, bereikbaarheid), ○ bouwfysische aspecten (zoals energiezuinigheid, lucht-/waterdichtheid, geluidsisolatie, daglicht) en ○ duurzaamheidsaspecten (zoals sterkte/stijfheid, technische veroudering of als gevolg van weersinvloeden, bereikbaarheid mate van onderhoud, krimp/uitzetting en bestendigheid als gevolg van weersomstandigheden); • Buitenkozijnen, ramen en deuren dienen geschikt te zijn voor gebruik door kinderen en mindervaliden e.e.a volgens de richtlijnen de ÏTStandaard” en de NEN 9120; • De aansluitingen van buitenkozijnen, -ramen en -deuren op het binnenblad dienen lucht - en waterdicht te worden uitgevoerd volgende de opgestelde BENG-berekening (Qv;10-waarde); • Buitenbeglazing dient te voldoen aan NEN 3569. Isolatiewaarden volgens op te stellen BENG - berekening.
• Het intredende daglicht en de zonnestraling mogen voor gebruikers of bezoekers geen ongewenste hinder of overlast veroorzaken door bijvoorbeeld te grote helderheidverschillen, verblinding, reflectie of directe zonnestraling. • Buitenkozijnen, -ramen en -deuren dienen eenvoudig bereikbaar te zijn voor reiniging en onderhoud zonder daarbij gebruik te hoeven maken van ladders of gevelreiniging-installaties. • Beweegbare buitenramen moeten een minimale borstweringshoogte hebben van 0,85 m. boven de afgewerkte vloer en naar binnen vallend/draaiend conform wet- en regelgeving. Deze ramen dienen in de geopende stand gefixeerd te kunnen worden en geen gevaar opleveren voor de gebruikers. Tevens dienen ramen niet zomaar dicht te kunnen slaan met wind. • Valgevaar of het klimmen uit buitenramen in geopende toestand dient voorkomen te worden. • Hoofd- en nevenentrees voorzien van tochtportalen volgens paragraaf 3.4.1, lid 71. • Gevelroosters in buitenwanden en niet doorzichtige vullingen in kozijnen (zoals paneelvullingen, roosters) dienen van aan overeenkomstige kwaliteit en te voldoen aan dezelfde eisen te voldoen als die zijn gesteld aan de buitenkozijnen, - ramen en deuren uit deze sub-paragraaf. 32. Wandopeningen, binnen • Binnenkozijnen uitvoeren in schadebestendig materiaal en/of met eenvoudig te herstellen afwerking.
Binnendeuren voorzien van krasbestendige HPL-afwerking (geen schilderkwaliteit). • Binnendeuren dienen eenvoudig hanteerbaar en te bedienen te zijn door alle gebruikers (let op afmeting/zwaarte/opening- en sluitkracht van de deuren); • In of naast de toegangsdeuren van de volgende ruimten een glasstrook in de deur of gangwand aanbrengen: ○ personeels-, kantoor- en vergaderruimten, ○ voorruimten van toiletruimten TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 15 - 34 11-03-2026 ○ keuken en pantry’s • Alle binnenbeglazing dient te worden uitgevoerd als helder, enkel gelaagd glas (klasse 2B2) volgens NEN 5069 , al dan niet met aanvullende specificaties voor brand - en rookwerend heid en /of geluidwerendheid; • Hang- en sluitwerk dient functioneel en kwalitatief passend bij doelgroep te zijn, minstens RVS - kwaliteit; • De toegangsdeuren van tenminste de volgende ruimten dienen afsluitbaar te zijn met een cilinderslot: ○ gebruiksruimten zoals onderwijs-/groepsruimten, sport-/speelruimten en bijbehorende ruimten, ○ magazijnen, berg-/opslagruimten, ○ kantoor-/ vergaderruimten, ○ personeelsruimten, ○ ICT-/technische ruimten. • Het toepassen van kleefmagneten o f gelijkwaardig voor het vastzetten van de binnendeuren is gewenst. Eea in uitwerking en in overleg met opdrachtgever. • Toiletruimten voorzien van vrij-/bezetslot.
Overige ruimten te voorzien van een loopslot; • Alle deurbeslag op binnendeuren plaatsen op 1,05 m. boven de afgewerkte vloer. 33. Vloeropeningen • Vloeropeningen in begane grondvloeren boven kruipruimten , dienen thermische isolerend, waterdichtheid-/ luchtdichtheid te zijn . Voor personen toegankelijke vloeropeningen dienen te worden voorzien van een afsluitbaar, geïsoleerd vloerluik en te voldoen aan de voorschriften van de Arbowetgeving (aantal, afmeting, plaatsing i.v.m. veiligheid en vandalisme). • Doorvoeringen van technische installaties, schachten en/of liftinstallaties in verdiepings - en dakvloeren dienen waar nodig brandwerend en/of water-, geluid- en luchtdicht te worden afgewerkt. • Trap- en videopeningen mogen geen gevaar opleveren voor personen op daaronder gelegen vloerniveaus door vallende voorwerpen. 34. Balustrades en leuningen • Balustrades bij voorkeur niet uitvoeren in glas i.v.m. onderhoud. • Leuningen op trappen met trapbreedte >1,2 m. 2-zijdig aan te brengen, zowel op de balustrades als ook aan muurzijde. • I.v.m. privacyoverwegingen balustrades bij voorkeur niet uitvoeren doorzichtig, met uitzondering in situaties waarbij zichtlijnen prioriteit hebben. 37. Dakopeningen • Lichtstraten met lichtdoorlatende delen met beperkte helling t/m 15° zijn niet toegestaan in verband met verhoogde kans op lekkage en bijzondere aandacht bij onderhoud en reiniging .
• In geval van te grote interne warmtelast in ruimten waar lichtstraten of -koepels worden toegepast een elektrisch bediende of gestuurde binnenzonwering aanbrengen op een afstand van minimaal 0,50 m. onder het lichtdoorlatende deel. De zonwering mag niet gaan doorhangen of doorzakken; • Lichtstraten en lichtkoepels en/of doorvoeringen van technische installaties dienen te voldoen aan de volgende eisen: ○ constructieve veiligheidseisen (zoals overspanning, belastingen ten gevolge van wind, hemelwater en sneeuw, doorvalveilig), ○ brandveiligheidseisen (weerstand tegen brand, brandwerendheid en brandoverslag via het dak), ○ inbraakveiligheidseisen (overeenkomstig buitenwandopeningen (zie paragraaf 3.1.2, lid 31)), ○ bouwfysische eisen (thermische isolatie, geluidwering en gebruiksveiligheidseisen). TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 16 - 34 11-03-2026 ○ periodiek onderhoud dient eenvoudig en veilig te kunnen worden uitgevoerd. ○ Lichtstraten en daklichtkoepels dienen lichtdoorlatend te zijn uitgevoerd (helder glas). ○ Lichtkoepels dienen aan binnenzijde te zijn voorzien van elektrisch bediende zonwering. • In lichtstraten mogen beweegbare daklichtopeningen worden aangebracht indien deze automatisch sluiten bij regen of harde wind; • Daken moeten van binnenuit bereikbaar zijn via vaste trappen en/of vanuit het dakvlak aangrenzende ruimten. I.v.m.
Arbo -wetgeving dienen losse ladders en schaartrappen zoveel als mogelijk te worden voorkomen. 3.1.5 Afwerking 41. Wandafwerking, buiten • Buitenwandafwerking die nt zowel qua materiaalkeuze als ook de wijze van detailleren zodanig te zijn dat bij een zeer beperkte onderhoudsinvestering , vervuiling en degradatie van kwaliteit nauwelijks kan optreden gedurende een periode van 50 jaar. • Schade- of vervuilingsgevoelige buitenwandafwerking zoals buitengevelisolatie, keramische tegels of gekeimd gevelmetselwerk niet toepassen. 42. Wandafwerking, binnen • De keuze van type en kleur van de wandafwerking afstemmen op het gebruik van de ruimte, de aan de ruimte te stellen bouwfysische eisen en de verwachte gebruiksintensiteit van de ruimte. Wandafwerking dient sterk, verouderings- en onderhoudsarm te zijn c.q. eenvoudig te reinigen en te repareren te zijn. • De wandafwerking in onderstaande ruimten dienen te voldoen aan de volgende eisen: ○ In intensief gebruikte ruimten (zoals lokalen, groepsruimten, verkeersruimten en centrale ontmoetingsruimten) dienen de wanden plafondhoog te worden afgewerkt met dik glasweefselbehang (>200 g/m2) en een zeer vuil -/stoot- en krasbestendige en reinigbare muurverf of wandcoating. De kleur dient zodanig, en in overleg met gebruikers, te worden gekozen dat vervuiling op de wand niet direct zichtbaar is en toch voldoende diffuus licht ontstaat.
○ In ondersteunende ruimten (zoals kantoor -, spreek - en vergaderruimten, teamkamer) worden minder hogere prestatie -eisen aan de wandafwerking gesteld en mag meer esthetisch hoogwaardiger afwerking worden aangebracht (o.a. vinylbehang >350 g/m2); ○ Toiletten en wasruimten moeten plafondhoog worden afgewerkt met keramisch wandtegelwerk (voorzien van vocht-/schimmelbestendige voegmortel en elastische blijvende, schimmelwerende kit) of te worden afgewerkt met een vochtbestendige, vuil -/ schimmelwerend e en reinigbare epoxy wandcoating. Pantry’s en keukens halfhoog betegelen of coaten. ○ Techniekruimten hoeven niet te worden afgewerkt. • Uitwendige hoeken dienen over de volledige hoogte beschermd te worden met hoekbeschermers ; • Tot een hoogte van 1,2 m. boven de afgewerkte vloer moeten de wanden en kolommen bestand zijn tegen stoten, krassen, vocht en andere invloeden van schoonmaakwerktuigen (holplint); • Indien vanwege akoestische redenen dit noodzakelijk is , dienen aanvullende akoestische voorzieningen (panelen/absorbers) op de wanden worden aangebracht. Deze voorzieningen dienen aan dezelfde prestatie -eisen te voldoen als de ruimte en de wand waarin of waarop zij wordt aangebracht. Deze voorzieningen dienen bij voorkeur op voor personen moeilijk bereikbare plaatsen te worden aangebracht. 43.
Vloerafwerking TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 17 - 34 11-03-2026 • Vloerbedekking dient antistatisch, veilig beloopbaar (droge ruimten minimaal R9, in natte ruimten R11) en een gebruiksklasse 33 -34 te bezitten. De keuze van type en kleur van de vloerbedekking afstemmen op het gebruik van de ruimte, de aan de ruimte te ste llen akoestische eisen en de verwachte gebruiksintensiteit van de ruimte. Lichte kleuren van vloerafwerking heeft niet de voorkeur i.v.m. vervuiling. • Vlakheidsklasse en druksterkte van dekvloeren afstemmen op het gebruik van de ruimte, de gebruiksintensiteit, de inrichting en de aan te brengen vloerafwerking. Alleen hechtende dekvloeren mogen worden toegepast, geen zwevende dekvloeren i.v.m. vrije indee lbaarheid. • Bij de keuze van de plintafwerking rekening houden met het gebruik van de ruimte, de gebruiksintensiteit en de dagelijks onderhoud van de ruimte . In ruimten waaraan verhoogde eisen m.b.t. hygiëne, vocht - en/of chemische bestendigheid worden gesteld, bij voorkeur naadloze plintafwerkingen toepassen. • Vloerverhogingen tussen verschillende vloerafwerkingen in of tussen ruimten zoveel mogelijk voorkomen of deze voorzien van goed begaanbare vloerovergangsvoorzieningen. Daar waar kans op waterschade aanwezig is, zijn kleine vloerverhogingen tussen ruimten toegestaan.
• Schoonloopzones in hoofd - en nevenentrees dienen te bestaan uit 3 zones, totale lengte van de hele schoonloopzone minimaal 6,0 meter: ○ zone 1 (buiten-terrein): vast metalen schraaprooster of daarmee overeenstemmend, ○ zone 2 (binnen-tochtsluis): verdiept en losliggende schraap-/borstelmat ○ zone 3 (binnen-centrale ruimte): verdiept en losliggende schoonloopmat; • In de onderstaande ruimten dienen de volgende vloerafwerkingen te worden toegepast: ○ In intensieve gebruikte verkeers , (multifunctionele) gebruiksruimten: elastische vloerbedekking van vinyl, PVC of rubber en/of gietvloerafwerkingen van polyurethaan; ○ Teamkamer-/kantoor- en vergaderruimten: reinigbare vloerbedekking (tapijt, vinyl). ○ In toiletten, keukens en werkkasten: naadloze vloerafwerking, bijvoorbeeld gietvloer of elastische vloerbedekking. De vloerafwerking moet worden voorzien van holplinten. ○ Indien er vloerverwarming toegepast wordt dient de afwerkvloer minimaal 70 mm dik en vezel versterkt of gewapend te zijn. ○ In technische ruimten en patchkasten: stofwerende rolcoating. • Indien het gebruik van de ruimte dit noodzakelijk maakt zoals sanitaire ruimten of praktijklokalen , dienen de nodige afvoerputten in de vloerafwerking te worden opgenomen en het nodige afschot in de ondervloer te worden aangebracht in de richting van de afvoervoorziening. 44.
Trap en helling afwerking • Trappen en hellingen (in binnen - en buitentoepassing) dienen voor alle gebruikers , ook mindervaliden en visueel gehandicapten, goed en veilig begaanbaar te zijn. • Trappen en hellingen die onderdeel uitmaken van in tegrale toegankelijkheidssector dienen te voldoen aan de eisen van de NEN 9120. 45. Plafond afwerking • Direct of indirect aan de buitenlucht grenzende buitenplafonds dienen aan dezelfde aanvullende technische eisen te voldoen als de buitenwandafwerking van paragraaf 3.1.5, lid 41. In het plafond de nodige installatievoorzieningen opnemen zoals verlichting, beveiligingsvoorzieningen e.d. Buitenplafonds mogen niet verzakken of vervormen als gevolg van bevestiging, eigen gewicht of ten gevolge van invloeden van buitenaf. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 18 - 34 11-03-2026 • Binnenplafonds uitvoeren als verlaagde, uitneembare panelenplafonds om installatietechniek uit zicht weg te werken en om stofvorming te voorkomen. Vandalismebestendig/hufterproof. Tevens dient er rekening gehouden te worden met reserveonderdelen. • In of op het binnenplafond dienen de nodige sparingen en voorzieningen te worden opgenomen ten behoeve van installaties en/of akoestische voorzieningen. Binnenplafonds mogen niet verzakken of vervormen als gevolg van het eigen gewicht, de in- of opgenomen voorzieningen.
• Indien er in delen van het gebouw geen verlaagd plafond wordt aangebracht, moet in deze ruimten de onderzijde van constructievloeren schoon en glad worden uitgevoerd. Aanvullende akoestische voorzieningen in deze ruimten door bijv. wanden van plafondeiland en of baffles moeten gesloten zijn zodat geen stofophoping kan plaatsvinden. • In verband met bereikbaar van technische installaties boven het plafond standaard panelen met afmetingen van 0,6 x 0,6 m. of 1,2 x 0,6 m. • In verband met bereikbaar van technische installaties boven het plafond aanduiding opnemen ter plaatse van installaties welke vaak bereikt moeten worden.
• De binnenplafonds dienen de volgende eigenschappen te hebben: ○ Lichtreflectiefactor van de afwerking van de plafonds dient minimaal 0,7 te zijn; ○ Akoestische waarde (α; w) dient minimaal 0,8 te bedragen; ○ Standaard plaatafmetingen bij toepassing systeemplafonds: 600x600 mm of 600x1200 mm; ○ Kleurkeuze: lichte kleuren ○ Stootbestendigheid, akoestische waarde en vochtbestendigheid afstemmen op het gebruik van de ruimte (niet limitatief): ▪ In verkeersruimten extra stootbestendige plafonds toepassen; ▪ In leslokalen en groepsruimten stootbestendige plafonds met verhoogde akoestische waarde toepassen (α; w >0,95) voorzien van akoestische dekens op de panelen; ▪ In ruimten met hoogfrequent voorkomende, hoge luchtvochtigheidpercentages (zoals keukens en bad-/doucheruimten) afneembare akoestische hygiëneplafonds toepassen van mineraalvezel. Op bereikbare plaatsen eventueel gipsvinylpanelen overwegen. • Vrije plafondhoogte boven de afgewerkte vloer: ○ minimaal volgens vigerende wet- en regelgeving, normen en richtlijnen. • Het bijplaatsen c.q. verwijderen van binnenwanden dient qua plafond oplosbaar te zijn, tegen geringe kosten; • De voorzieningen voor installaties (ventilatie, verlichting etc.) moeten worden geïntegreerd in het plafondontwerp, de constructie en de uitvoering van de plafonds.
De vrije hoogte tussen het systeemplafond en de aansluitende constructievloer dient voldoende te zijn om alle grote installatieonderdelen (zoals kanalen en leidingen) ‘uit zicht’ op te nemen. 47. Dakafwerking • Uitvoering van werkzaamheden aan dakbedekking, dakdetails en door - en afvoeren dienen te worden uitgevoerd conform de geldende verwerkingsvoorschriften van de leveranciers van de betreffende materialen en de uitvoeringsrichtlijnen van Vebidak/BDA; • De toe te passen materialen dienen duurzaam en onderhoudsarm te zijn, UV- en weersbebestendig en geen afbreuk of hinder veroorzaken aan de bebouwde omgeving en een minimale BDA- Levensloopverklaring te bezitten van tenminste 30 jaar. • Het dak dient veilig te kunnen worden betreden voor incidenteel onderhoud en inspectie van bouwkundige onderdelen en installaties . Op het dak dienen daarom logisch geplaatste looppaden naar en rondom op het dak aang ebrachte bouwkundige voorzieningen en technische installaties. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 19 - 34 11-03-2026 Looppaden dienen goed en veilig beloopbaar (stroef) en duidelijk zichtbaar te zijn en op voldoende afstand van dakranden conform wet- en regelgeving; • Het dak (met name in geval van een plat dak) mag niet toegankelijk zijn vanuit het oogpunt van vandalisme en inbraak. Een eventueel gebruik van het dak als buitenruimte is daarmee niet uitgesloten.
• Dakisolatie van hoogwaardige kwaliteit, zowel qua isolatiewaarde als ook qua drukvastheid c.q. beloopbaarheid is in geval van een plat dak een vereiste . Systeem dient te voldoen aan de eisen om ook pv-panelen toe te kunnen passen. Voldoen aan eisen vanuit scope-12 keuring; • Op het dak geplaatste technische installaties zoveel mogelijk groeperen en op een met dakbedekking afgewerkte verhoging plaatsen, zodat onderhoud en vervanging van het rondom liggende dakvlak kan worden uitgevoerd zonder de technische installaties van het dak te hoeven verwijderen. Deze installaties dienen via looppaden bereikbaar te zijn. • Het ontwerp van het dakbedekkingsysteem optimaliseren, zodanig dat maximale duurzaamheid, een optimaal binnenklimaat en een minimaal energieverbruik wordt gerealiseerd; • Bij hoog/ laag- aansluitingen is het toepassen van loodvervangers gewenst. • Bij eventuele opgaande, aansluitende gevels is het beperken van lichtreflectie een aandachtspunt. • Indien er gekozen wordt voor een dakterras, dient een waterafvoerende dakverharding te worden aangebracht (daktegels, vlondersysteem met composiet vlonderdelen etc.). • Dakkappen dienen voldoende los van de gevels en afwaterend gerealiseerd te worden. • Bij de toegankelijkheid en inrichting van daken van dient rekening te worden met Arbo-voorschriften met betrekking tot het veilig werken op daken.
• Het ontwerp van het dak bedekkingsysteem optimaliseren, zodanig dat maximale duurzaamheid, een optimaal binnenklimaat en een minimaal energieverbruik wordt gerealiseerd . 3.2 Werktuigbouwkundige installaties • Uitgangspunt voor de dimensionering van werktuigbouwkundige installaties op basis van de volgende buitencondities: ○ Winter: -10ºC; relatieve vochtigheid 90%; windsnelheid 8 m/s ○ Zomer: +32 ºC; relatieve vochtigheid 50% 51. Warmteopwekkingsvoorzieningen • De verwarmingscapaciteit dient berekend te worden conform NEN 5066 met aanvulling zoals omschreven in ISSO-publicatie 4. • De volledige klimaatinstallatie moet centraal regelbaar zijn met de mogelijkheid tot decentrale regeling (per ruimte) voor schoolvakanties, buitenschoolse activiteiten en/of avond - en weekendgebruik, rekening houdend met vrije indeelbaarheid. • Voor de opwekking van het benodigde verwarmingsvermogen wordt uitgegaan van warmtepompen met als bron aardwarmte of buitenlucht. • De verwarmingsinstallatie kan per ruimte ingeregeld worden. • De maximale aanvoerwatertemperatuur in de verwarmingsinstallatie mag niet hoger zijn dan 35°C en wordt afhankelijk van de warmtevraag terug geregeld. • De verwarming van verblijfs - en overige ruimten wordt verzorgd door vloerverwarming i.c.m. VRF, met uitzondering van de keuken.
TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 20 - 34 11-03-2026 • Het gebruik van radiatoren dient te worden vermeden. Indien het gebruik van radiatoren incidenteel noodzakelijk is, dienen deze te worden uitgevoerd als paneelradiatoren voorzien van thermostaatkranen. 52. Afvoervoorzieningen Riolering • De dimensionering van de binnenriolering en buitenriolering dient gebaseerd te worden op de NEN 3215 en de NTR 3216 • De binnenriolering aansluiten op het gescheiden gemeentelijke rioleringsstelsel. De binnenriolering mag geen hoger geluid veroorzaken dan in tabel 4, NEN 1070 is aangegeven. De binnenriolering moet onder afschot worden gemonteerd. De benodigde leidingen en hulpstukken diene n in PE te worden uitgevoerd inclusief verzinkt plaatstalen onderlegschalen. De beugels zijn van thermisch verzinkt staal. • Alle inpandige afvoerleidingen worden dampdicht geïsoleerd. Bij geluidsgevoelige ruimten worden de afvoerleidingen tevens akoestisch geïsoleerd. Hemelwaterafvoerinstallatie • De dimensionering van de hemelwaterafvoer inpandig en in terrein (zie ook hoofdstuk Terrein) dient gebaseerd te worden op de NEN 3215 en de NTR 3216. Het hemelwaterafvoersysteem wordt toegepast als gescheiden systeem. • Het hemelwaterafvoersysteem wordt niet gecombineerd met de binnenriolering. Horizontale verzamelleidingen worden doorgevoerd tot buiten de gevel.
Ter plaatse van de gevel dienen voldoende ontstoppingsstukken te worden opgenomen. • De hemelwaterafvoerinstallatie aansluiten op het gescheiden gemeentelijk rioleringsstelsel. Het hemelwaterafvoersysteem uitvoeren in niet-milieubelastend PVC of PE. • Alle inpandige hemelwaterafvoerleidingen moeten dampdicht worden geïsoleerd. Afvoerleidingen gelegen in onverwarmde ruimten worden eveneens thermisch geïsoleerd. Bij geluidsgevoelige ruimten worden de hemelwaterafvoerleidingen tevens akoestisch geïsoleerd. • Uitwendige hemelwaterafvoeren dienen tot het minimum te worden beperkt. Indien deze worden toegepast dienen deze tot 3 meter hoogte in staal te worden uitgevoerd met antiklimvoorziening • Indien toegepast dienen vergaarbakken uitgevoerd worden in zink. 53. Waterbehandelings- en distributievoorzieningen Water- en sanitaire installaties • De berekening van de warm - en koudwaterleidingen is onder andere gebaseerd op de NEN 1006 met bijbehorende VEWIN-werkbladen, voor wat betreft het bepalen van waterhoeveelheden en het dimensioneren van de leidingnetten. • De voor de sanitaire toestellen en brandslanghaspels zal de benodigde watervoordruk 150 kPa moeten zijn. • In de technische ruimten worden uitstortgootstenen aangebracht.
• Koud- en warmwatertappunten aanbrengen in: ○ Werkkasten; ○ Keuken/pantry’s; Koud water-tappunten aanbrengen in: ○ Toiletten; TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 21 - 34 11-03-2026 ○ Werkkasten met uitstortgootsteen; ○ Voor gevelreiniging. • Voor watertappunten gelden verder de volgende eisen: ○ Bij het hoogst gelegen tappunt moet voldoende voordruk aanwezig zijn conform eisen waterleverend nutsbedrijf en brandweer; ○ Warmwatertappunten dienen water met een temperatuur van tenminste 60°C te leveren. ○ Warmwater tappunten waar kinderen gebruik van kunnen maken dienen veilig gebruikt te kunnen worden; ○ Watertappunten ter plaatse van toiletten bediening door middel van bewegingssensoren. • Bij de dimensionering van waterleidingen dienen de volgende maximale stromingssnelheden te worden aangehouden: ○ Aansluitleidingen: 1,5 m/s ○ Verdeel- en stijgleidingen > 28 mm: 2,0 m/s ○ Brandblusleidingen: 2,0 m/s ○ Circulatieleidingen: 0,7 m/s • Bij het ontwerp van de waterinstallaties dient nadrukkelijk aandacht besteed te worden aan de risicopunten voor legionellagroei, de installatie dient te voldoen aan de geldende eisen op het gebied van legionellapreventie. De doelstelling is om met een mini maal pakket aan beheersmaatregelen de installaties te ontwerpen.
Hierbij dient rekening gehouden te worden dat met name in het koud waterleidingnet kritische delen aanwezig kunnen zijn • Het gebouw krijgt een eigen separate aansluiting voor water op de tapwaterinfrastructuur van het terrein. In de watermeterruimte vindt de invoer en meting plaats. De watermeter van het gebouw moet worden voorzien van een pulscontact aangesloten op het GBS-systeem om registratie van het verbruik mogelijk te maken. Via schachten, verlaagde plafonds en weggewerkt in vloeren en wanden worden de koud tapwaterleidingen aangesloten op de sanitaire toestellen. • Dode leidingdelen moeten worden voorkomen, alle tappunten worden stromend aangesloten. Leidingwerk wordt uitgevoerd in HDPE of PEX -ALU-PEX, zichtwerk in koper. Elk tappunt wordt aangesloten door middel van een stopkraan en terugslagklep. • Koud tapwaterleidingen dienen thermisch en dampdicht te worden geïsoleerd, behalve de in het zicht gemonteerde aansluitleidingen in sanitaire groepen. Leidingwerk wordt niet geprojecteerd in onverwarmde ruimten. • Alle tapwaterinstallaties dienen te voldoen aan de geldende eisen op het gebied van legionellapreventie. • Aan sanitaire installaties worden de volgende eisen gesteld: ○ Waterbesparende toiletten (max.
inhoud stortbak 6 liter); ○ Toiletpotten en urinoirs dienen hangend uitgevoerd te worden in verband met reiniging, hoogte en afmeting afgestemd op de doelgroep; ○ Toiletruimten compleet inrichten met closetzitting, closetrolhouder, onbreekbare spiegel en placet; ○ Overig sanitair (zoals wastafels, uitstortgootstenen) moeten mede worden geïnstalleerd. • Volumestroombegrenzers op de kranen en douchekoppen; • Decentrale boilers ten behoeve van pantry’s, keukens en verschoonruimten: 15 liter. • De nodige sanitair (zoals koud- en warmwaterkranen (thermostatische mengkranen), vrijhangend. 54. Gasvoorzieningen • Uitgangspunt is om het gehele gebouwcomplex gasloos uit te voeren. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 22 - 34 11-03-2026 55.
Koudeopwekkings- en distributievoorzieningen • Ten behoeve van de bepaling van de capaciteit van de koelinstallatie moeten door de opdrachtnemer de onderstaande berekeningen worden gemaakt: ○ temperatuuroverschrijdingsberekeningen met voor de bepaling van de koelvermogens per ruimte: ▪ genormeerd referentiejaar T2 conform NEN 5060; ▪ buitencondities conform paragraaf 1.3; ▪ overige uitgangspunten conform ISSO 32; • berekening met behulp van een dynamisch computermodel, VABI Elements, inclusief ATG - grafieken; • koellastberekeningen conform de NEN 5067 voor de bepaling van de capaciteit van de koelmachine en condensor met buitencondities conform paragraaf 1.3 (bij condensor buitentemperatuur 30°C). • Het benodigde vermogen door actieve koeling dient te worden beperkt door: ○ Energetisch/duurzaam ontwerp van het gebouw (niet limitatief: vorm-gevelfactoren); ○ Maximaal gebruik maken van passieve koeling (bijv. via gebouwmassa of groendak); ○ Nachtventilatie; ○ Buitenzonwering; ○ Beperking interne warmtelast (bijvoorbeeld door de toepassing van energiezuinige verlichting, ○ Daglichtschakeling en energiezuinige computerschermen; 56. Warmte distributievoorzieningen • Per verwarmingsgroep toerengeregelde energiezuinige transportpompen (efficiëntie klasse EI4 of hoger) toepassen. Het volledige distributienet als tweepijps -systeem opzetten.
Alle verwarmingsleidingen thermisch isoleren, daar waar de leidingen over daken en/of door technische ruimten voeren dienen deze tevens afgewerkt te worden met stucco-plaat. 57. Ventilatie-, luchtbehandelings- en distributievoorzieningen • De ventilatie-eisen dienen te worden aangetoond door middel van een ventilatieberekening, waarbij de toevoer en de afvoer in balans zijn. • De buitenlucht aanzuigroosters worden niet in de nabijheid van luchtverontreinigende bronnen zoals schoorstenen, condensors et cetera aangebracht of in de nabijheid van warmte producerende afgiftebronnen/installaties. • Ventilatievoorzieningen in verblijfsruimten dienen automatisch CO2-gestuurd te worden uitgevoerd. In deze ruimten dienen CO2 -meters met signaalfunctie en opslagfunctie (12 maanden) te worden geïnstalleerd (sensor tussen 1,50-1,90 m. boven afgewerkte vloer). • De ventilatieregeling (insteltijden) houdt rekening met lagere gebruiksintensiteit tijdens bijvoorbeeld schoolvakanties. • Toe- en afvoervoorzieningen van ventilatielucht dienen zodanig gepositioneerd te worden dat er een optimale doorspoeling van de ruimte wordt gerealiseerd.
• Relatieve luchtvochtigheid in verblijfsruimten gedurende 95% van de gebruikstijd: ○ minimaal 30% ○ maximaal 75% • Bij de kanaaldimensionering moet rekening gehouden worden met de volgende waarden voor de maximale luchtsnelheden en -drukken: ○ in technische ruimten en leidingschachten: 6 m/s ○ in betonvloeren in verblijfsruimten: 3,0 m/s ○ boven verlaagde plafonds in verblijfsruimten: 2,5 m/s TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 23 - 34 11-03-2026 ○ boven verlaagde plafonds in gangen, verkeersruimten en toiletten: 4 m/s ○ buiten bovendaks: 6,0 m/s ○ aftakkingen naar roosters: 3 m/s ○ overstroomroosters: 3 m/s ○ drukval normaal: 1 Pa/m ○ drukval plaatselijk: 2 Pa/m ○ in leefzone van verblijfsruimten: 0,2 m/s De leefzone in de kantoren en vergaderzalen wordt als volgt begrensd: ○ 0,50 m. vanaf de binnenkant buitengevel; ○ 0,30 m. vanaf binnenkant binnenwanden; ○ 1,80 m. boven de afgewerkte vloer. • De luchtverdeling in de verblijfszone dient zodanig te zijn dat de verticale temperatuurgradiënt in deze leefzone niet groter is dan 0,8°C/m. Aangezien de leefzone altijd 1,80 m hoog is, betekent dit een maximaal temperatuurverschil binnen de leefzone van 1,44°C.
Minimale ventilatiebehoefte uitgedrukt in m3 p.p./uur of ventilatievoud (=n): ○ Verblijfsruimten: 30 m3 p.p./uur; ○ Spreek-/vergaderruimten: 40 m3 p.p./uur; ○ Ontmoetingruimten/kantine: 40 m3 p.p./uur; ○ Toiletten: n= 8 (h-1); ○ Garderobes: n= 2 (h-1); ○ Verschoonruimte (KDV): 200 m3/uur • Buiten gebruiksuren mag het ventilatievoud verhoogd worden (meer installatiegeluid toegestaan binnen de toegestane wettelijke normeringen) ten behoeve van bijvoorbeeld nachtventilatie. Er dient voldoende capaciteit te zijn om in de zomer met behulp van nachtventilatie het gebouw te koelen. • De luchtbehandelingskasten voorzien van warmtewielen en worden koudebrugvrij uitgevoerd. Er mag geen kortsluiting plaatsvinden tussen de luchtaanzuigopening en luchtuitblaasopening of afvoer van ontspanningsleidingen van het rioleringssysteem. Trillingen v an ventilatoren en luchtbehandelingskasten mogen niet worden overgebracht aan de gebouwconstructie. In de luchtkanalen dienen zowel aan de aanzuigzijde als aan de uitblaaszijde geluiddempers te worden aangebracht. Indien de luchtkanalen gebruikt worden voo r de klimaatkoelinstallatie dienen deze uitwendig dampdicht te worden geïsoleerd. Alle inblaas - en afzuigvoorzieningen dienen separaat regelbaar te zijn door middel van deugdelijke volumeregelaars.
• De volgende separate afzuiginstallaties worden vereist: ○ Ruimten waar groot aantal computers en/of andere warmte producerende apparatuur is opgesteld; ○ Installaties voor zuurkasten en opslagkamer voor chemicaliën; ○ Keuken; ○ De reproruimte; ○ Sanitaire ruimten, magazijnen en bergingen. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 24 - 34 11-03-2026 3.3 Elektrotechnische installaties 61. Centrale elektrische voorzieningen Centrale elektrotechnische voorzieningen • Tijdens het ontwerpen van het gebouw dient met de energiedistributiebedrijven afspraken gemaakt te worden over de plaats en grootte van de ruimten voor het inrichten van voedings - en meetinstallaties indien deze ruimten inpandig zijn; • In de verdeelinrichtingen dient een reserve van minimaal 25% aan groepen te zijn. Tevens dient in voedingskabels een reservecapaciteit van minimaal 25% te zijn opgenomen; • Per verdieping of vleugel dient een onderverdeelinrichting te worden geïnstalleerd; • Wandgoten en/of energiezuilen toepassen in de kantoren, in andere ruimten nader te bepalen; • Er dient een stelsel aanwezig te zijn van horizontale en verticale kabelwegen, voorzien van scheidingsschotten voor kracht-, zwakstrook en communicatie-installaties. Alle kabelwegen dienen een reserve te bezitten van minimaal 25%; • Er dient te worden nagegaan in hoeverre de capaciteit van de huidige transformatoren voldoende is.
Indien dit niet het geval is dient in overleg met het energieleverend bedrijf de nieuwe benodigde capaciteit te worden vastgesteld. Hoogte en aantal aansluitvoorzieningen per ruimte • De hoogte en aantal aansluitvoorzieningen (wandcontactdozen) in ruimten gemeten vanaf de bovenkant afgewerkte vloer resp. aantallen per ruimte: ○ Kantoorruimten/teamkamer > 0,30 m minimaal 4x2 WCD ○ Lesruimten > 0,30 m minimaal 2x2 WCD > 1,05 m minimaal 6x2 WCD ○ Verkeersruimten/centrale hal > 1,05 m nader te bepalen ○ Keukens en pantry’s > 1,05 m nader te bepalen ○ Werkkasten en bergruimten > 1,05 m minimaal 1x2 WCD ○ ICT-/ installatieruimten > 1,05 m nader te bepalen • Geen kleppende stopcontacten of welke rammelen. • Voor de algemene werkplekken voor docenten dienen er ook voldoende stopcontacten meegenomen te worden. • In de ontwerpfase zullen het (definitieve) aantal en de posities in samenspraak met de gebruikers en de ICT-adviseurs van de gebruikers nader worden uitgewerkt. 62. Krachtstroomvoorzieningen • Onder de krachtstroominstallatie vallen de verdeelinrichtingen en de volledige leidingaanleg voor alle machines en apparaten die met een spanning van 230/400 Volt werken. Bijvoorbeeld: ○ Ventilatieapparatuur; ○ Keukenapparatuur; ○ Verwarmings/koelingsapparatuur; ○ Liftinstallaties; ○ Elektrisch aangedreven deuren. TPvE -Nieuwbouw Heerenmäten 25 - 34 11-03-2026 63.