Bijlage 2. 1085098 - Fase 3 Rapport verkenningsfase Gebiedsaanpak Babberich_definitief
Tekst van het document
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 1 van 53 Verkenning gebiedsaanpak Babberich en omgeving Fase 3: milieu-effecten en kosten oplossingsrichtingen Auteur: ir. R.L.M. Westerhof (WESTIA), MSc. D.M. Streng (Witteveen+Bos), ir. F.D. Cieraad (Witteveen+Bos) Datum: 11 maart 2022 Versie: Definitief
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 2 van 53 Inhoud 1 Inleiding 4 1.1 Aanleiding 4 1.2 Leeswijzer 5 2 Onderzoeksopzet 6 2.1 Onderzoeksproces (MIAM) 6 2.2 Fase 1: Initiatief 6 2.3 Fase 2: Preverkenningsfase Gebiedsaanpak 7 2.4 Fase 3: Verkenningsfase Gebiedsaanpak 8 3 Probleem- en doelstelling 9 3.1 Probleemanalyse 9 3.2 Relevante kaders en raakvlakprojecten 12 3.3 Projectdoelstellingen 12 4 Beschrijving te onderzoek oplossingsrichtingen 14 4.1 Ontwikkeling van de oplossingsrichtingen (Fase 2) 14 4.2 Autonome ontwikkeling 15 4.3 Nulplusoplossing 15 4.4 Gebiedsoplossing 17 4.5 Gebiedsoplossing zonder parallelweg 22 5 Beoordelingskader 23 6 Effecten beschrijving 25 6.1 Nulplusoplossing 25 6.1.1 Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid 25 6.1.2 Ruimtelijke kwaliteit 26 6.1.3 Landschap, natuur en recreatie 26 6.1.4 Duurzaamheid 27 6.1.5 Wonen en werken 29 6.2 Gebiedsoplossing 29 6.2.1 Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid 29 6.2.2 Leefbaarheid 31 6.2.3 Ruimtelijke kwaliteit kern Babberich 32 6.2.4 Landschap, natuur en recreatie 33 6.2.5 Duurzaamheid 37 6.2.6 Wonen en werken 39 6.3 Gebiedsoplossing zonder parallelweg 39 6.3.1 Bereikbaarheid, veiligheid en verkeersveiligheid 39 6.3.2 Overige thema’s 40 6.4 Eindbeoordeling effecten 41 7 Kosten 43 8 Conclusie en aanbevelingen 45 8.1 Beoordeling oplossingsrichtingen 45 8.2 Aanbevelingen en
vervolg 46 Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 3 van 53 Bijlage 1: Ontsluiting Gelders Eiland, Goudappel, februari 2022; Bijlage 2a: Natuurverkenning gebiedsopgave Babberich, RoyalHaskoningDHV, 28 juni 2021; Bijlage 2b: Quick scan effectbeoordeling natuur Gebiedsaanpak Babberich, Royal Haskoning, 7 december 2021, bijlage 2b; Bijlage 3: Gebiedsaanpak Babberich, StudioD, augustus 2021; Bijlage 4: Witte Kruis Babberich - Rapportage verkenningsfase werkgroep energietransitie, duurzame mobiliteit en circulariteit, Witteveen+Bos, 27 oktober 2021. Bijlage 5: Toelichting selectie van maatregelen Bijlage 6: SSK Kostenraming Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 4 van 53 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Zevenaar werkt samen met de provincie Gelderland aan een oplossing voor de problemen die bewoners ervaren door het (zware) wegverkeer in en rond Babberich. De doortrekking van het Witte Kruis (de weg die de Aerdtseweg en de Babberichseweg verbindt, figuur 1) naar de A12 was en is in dit kader een wens van de gemeente Zevenaar. Tijdens de initiatieffase van het project MER Witte Kruis is echter gebleken dat er meerdere thema’s samenhangen met de beoogde verkeerskundige oplossing: landschap, natuur, recreatie, wonen en werken, economie energie.
In deze fase is van het project is gebleken dat er onvoldoende inhoudelijke basis is om daadwerkelijk een MER op te stellen conform de wettelijke procedure. Ook kent de wens om een MER op te stellen geen draagvlak bij de belangrijkste stakeholder (de provincie). Om deze reden is er samen met de provincie een breder verkenningsproces doorlopen, waarin de beslisinformatie (naast de milieutechnische aspecten) ook is uitgebreid naar andere aspecten zoals kosten en relaties met andere werkvelden. Hiermee is wel de inhoud verkregen die te vergelijken is met een MER. Deze verkenningsrapportage legt verslag van het doorlopen onderzoeksproces en de resultaten van het onderzoek. Figuur 1 Projectgebied
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 5 van 53 1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is een uitgebreide omschrijving opgenomen van het doorlopen onderzoeksproces. Hoofdstuk 3 behandelt de probleemanalyse en de projectdoelstellingen. Hoofdstuk 4 beschrijft de ontwikkeling van de oplossingsrichtingen. Hoofdstuk 5 beschrijft het beoordelingskader op basis waarvan de oplossingsrichtingen beoordeeld zijn. Hoofdstuk 6 gaat in op de effectenbeschrijving. In hoofdstuk 7 worden de kosten van de oplossingsrichtingen uit één gezet. Tot slot is in hoofdstuk 8 een conclusie en aanbevelingen opgenomen voor een mogelijke vervolgfase. Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 6 van 53 2 Onderzoeksopzet 2.1 Onderzoeksproces (MIAM) De gemeente Zevenaar en de provincie Gelderland werken in deze verkenningsfase samen dit onderzoek naar de problemen en mogelijk oplossing rond de leefbaarheid, bereikbaarheid en verkeersveiligheid rond Babberich. Om aan te sluiten bij de besluitvormingsprocessen van de provincie Gelderland is gekozen om onderzoeksfasering van het (Meerjaren InvesteringsAgenda Mobiliteit (MIAM) te volgen. Het proces van MIAM kent een 7-tal fasen. In onderstaand figuur 2 zijn deze fases weergegeven. Figuur 2: Processchema MIAM en onderzoeksproces in fasen.
2.2 Fase 1: Initiatief Het proces begint met Fase 0: de pre-initiatieffase. In deze fase erkennen partij de aanwezigheid van een mogelijk ‘probleem’. Met het beschikbaar stellen van gelden van Sterk Bestuur en vanuit Mobiliteit heeft deze (h)erkenning van een mogelijke problematiek plaatsgevonden. Hiermee is fase 0 afgerond en start fase 1: de initiatieffase. In de initiatieffase heeft er nadere duiding plaats gevonden van de problematiek. Een brede verkenning naar de problemen van het gebied “Babberich en omgeving”. Het doel van fase 1 uit het MIAM is om te komen tot een gezamenlijk beeld van de problematiek en de uitdagingen/ambities in het gebied. Besluitvorming start trechtering oplossingsrichtingen Verkenning en milieuonder zoek Ruimtelijk plan MIAM
Resultaat fase 1: Initiatief Dit heeft geresulteerd in de rapportage “Gebiedsaanpak Babberich en omgeving d.d. 15-6-2020”. Hierin is beschreven welke problemen en ambities er spelen in het gebied rond Babberich. De rapportage kent de volgende bijlagen met detailonderzoek: - | Bijlage 1: Probleemanalyse doortrekking Witte Kruis, Goudappel, d.d. 24 januari 2020: In deze rapportage zijn verkeerskundige en verkeersmilieukundige knelpunten beschreven; - | Bijlage 2: Toegevoegde waarde onderzoek Gelders Eiland: In deze rapportage is de economische waarde van het Gelders Eiland beschreven. De N811, N812 en N336 ontsluiten deze economische waarde, STEC, 31 januari 2020; - | Bijlage 3: Gebiedskenmerken en opgaven Gelders Eiland – A12, BRO, 15 januari 2020: In dit onderzoek is voor de thema’s Landschap, Ecologie en ruimtelijke kwaliteit de beleids- ambities en doelstellingen in beeld gebracht; - | Bijlage 4: Analyse Energie en Circulair, BRO, d.d. 15 januari 2020: In deze notitie zijn de kansen en opgaven op het gebied van energietransitie en circulariteit in beeld gebracht. In hoofdstuk 3 probleemanalyse en doelstelling zijn de resultaten van dit onderzoek samengevat. Besluitvorming Op 5 oktober 2020 is de initiatieffase afgerond in een bestuurlijk overleg tussen de provincie en de gemeente Zevenaar.
Afgesproken is dat de initiatieffase voldoende aanknopingspunten heeft opgeleverd om de volgende onderzoeksfase in te gaan. Afgesproken is om de opgave niet alleen vanuit verkeer te benaderen, maar integraal het gebied te benaderen, de gebiedsaanpak. 2.3 Fase 2: Preverkenningsfase Gebiedsaanpak Nadat in de vorige fase de problemen en opgave helder in beeld zijn gebracht is in de preverkenningsfase gezocht naar maatregelen om de problemen op te lossen en gewenste ambities en doelen te bereiken. Hierbij is eerst per thema gezocht naar maatregelen die bijdrage aan het bereiken van de doelen. Per maatregel is gekeken in hoeverre deze haalbaar en uitvoerbaar is. Vervolgens is een selectie van maatregelen gemaakt. Van deze geselecteerde maatregelen zijn integrale oplossingsrichtingen ontwikkeld waarin de verschillende maatregelen samen komen en elkaar versterken. De maatregelen en het selectieproces is beschreven in de “Trechternotitie Gebiedsaanpak Babberich en omgeving, d.d. 8 februari 2022”. Aan deze trechternotitie liggen verschillende onderzoeken ten grondslag die zijn opgenomen in de bijlagen: Bijlage 1: Ontsluiting Gelders Eiland, Goudappel, december 2021;In dit onderzoek zijn verschillende verkeerskundige varianten voor het oplossen van de verkeersproblematiek rond Babberich in beeld gebracht.
Hierin is onder meer gekeken naar verkeersafwikkeling, verkeersveiligheid en leefbaarheid (geluid); - | Bijlage 2: Natuurverkenning gebiedsopgave Babberich, RoyalHaskoningDHV, 28 juni 2021: In deze natuurverkenning zijn de mogelijk te nemen maatregelen voor natuur in beeld gebracht. - | Bijlage 3: Gebiedsaanpak Babberich, StudioD, augustus 2021: Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving | pagina 7 van 53 Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 8 van 53 De ruimtelijke maatregelen voor de thema’s stedenbouw, landschap, recreatie en natuur zijn in deze rapportage in beeld gebracht; - Bijlage 4: Witte Kruis Babberich - Rapportage verkenningsfase werkgroep energietransitie, duurzame mobiliteit en circulariteit, Witteveen+Bos, 27 oktober 2021: In deze rapportage is verslag gelegd van de mogelijkheden om in de gebiedsaanpak Babberich en omgeving bij te dragen aan energietransitie, duurzame mobiliteit en circulariteit. Besluitvorming Op basis van concepten van deze onderzoeken heeft 21 juni 2021 een bestuurlijk overleg plaats gevonden tussen de gemeente Zevenaar en de provincie Gelderland waarin een selectie is gemaakt van de te nemen maatregelen. Hierbij zijn twee oplossingsrichtingen ontwikkeld die nader dienen te worden onderzocht in de volgende fase. Het is de Nulplusoplossing en de Gebiedsgerichte oplossing.
Een beschrijving van de oplossingsrichtingen en de totstandkoming hiervan is opgenomen in hoofdstuk 4 van deze rapportage. 2.4 Fase 3: Verkenningsfase Gebiedsaanpak Voorliggende rapportage behandelt de verkenningsfase. In deze fase worden de twee Gebiedsoplossingsrichtingen nader uitgewerkt en beoordeeld op hun (milieu) effecten. Tevens worden de kosten in beeld gebracht. In hoofdstukken 5 en verder zijn de oplossingsrichtingen verder uitgewerkt en met elkaar vergeleken resulterend in een conclusie en aanbeveling voor het vervolg. Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 9 van 53 3 Probleem- en doelstelling 3.1 Probleemanalyse In de initiatief fase, hebben de gemeente Zevenaar en de provincie Gelderland samen uitvoerig stil gestaan bij de problemen en kansen in het gebied op basis van de volgende thema’s: 1. Bereikbaarheid; 2. Gezondheid (ook wel Leefbaarheid); 3. Verkeersveiligheid; 4. Vestigingsklimaat bedrijven & recreatie; 5. Vestigingsklimaat wonen; 6. Energie & circulariteit; 7. Ruimtelijke kwaliteit; 8. Ecologie. De probleemanalyse en doelstellingen voor deze thema’s zijn beschreven in het rapport Gebiedsopgave Babberich (BRO, 2020) en worden onderstaand kort herhaald. De bereikbaarheid van het Gelders Eiland is niet optimaal De doorstroming van en naar het Gelders Eiland en de A12 is niet optimaal.
De verbindende wegen naar de huidige aansluiting op de A12, Griethse Poort, doorkruisen de bebouwde kom van Zevenaar en Babberich en er ligt een substantieel aantal rotondes op de weg. Hierdoor ondervindt het verkeer vertraging en rijdt het om via de Dorpstraat en de Beekseweg naar de A12. Met de verbreding van de A12 en de doortrekking van de A15 komt er in de autonome ontwikkeling een nieuwe aansluiting op Hengelder. Hiermee wordt het Gelders Eiland directer ontsloten op de A12. Bewoners ervaren geluidsoverlast In en rondom Babberich staan veel woningen dicht op de weg en de weg kenmerkt zich door hoge intensiteiten en relatief veel vrachtverkeer. Dit leidt tot ernstige geluidsoverlast en trillingshinder bij de bewoners langs de weg. Het gaat om 84 woningen met een te hoge geluidsbelasting (>63dB) ten gevolge van de Babberichseweg N336, de Dorpstraat N336 en het Witte Kruis N811. De wegen in het gebied zijn onveiliger en worden als onveilig ervaren Op de N336 ligt het aantal ongevallen hoger dan het gemiddeld aantal op vergelijkbare typen wegen. Daarnaast zijn op zowel de N336 als de N811 en N812 functie, vorm en gebruik van de weg niet in balans. De wegen voldoen niet aan een duurzaam veilige inrichting en zijn door beperkte obstakel vrije ruimte niet vergevingsgezind bij ongelukken. Hierdoor worden de wegen als onveilig ervaren.
De problemen ten aanzien van bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid zijn visueel weergeven in figuur 3. Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 10 van 53 Figuur 3 - Visuele weergave van de problemeemanalyse van de thema’s bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid Ruimtelijke kwaliteit: Gebiedsontsluitingsweg door kern De Dorpstraat is een gebiedsontsluitingsweg die het dorp Babberich in tweeën deelt. Met meer dan 8.000 mvt/etmaal waarvan meer dan 900 vrachtwagens. Van deze vrachtwagens zijn veelal zware vrachtwagens van de steenfabrieken, de zand- en grindwinning en de andere zware industrieën op het Gelders Eiland. Dit zorgt voor overlast, barrièrewerking en een gevoel van onveiligheid. De functie en gebruik van de Dorpstraat past niet bij het karakter van het dorp. Dit is historisch zo ontstaan. De overlast is met de groei van het verkeer langzaam gegroeid. Dit heeft geleidt tot negatieve gevolgen voor het woon- en leefmilieu in Babberich, zie figuur 4. Vestigingsklimaat bedrijven & Recreatie Vanuit een economische invalshoek is de toegangsweg tot het Gelders Eiland van groot belang en op dit moment een knelpunt. De ontsluiting van het Gelders Eiland is suboptimaal voor zowel de bedrijven die op het Gelders Eiland zijn gevestigd als voor het vele woon-werkverkeer.
Het belang van een goede en - qua reistijd - efficiënte ontsluiting is vanuit economisch oogpunt groot. Ook voor de bereikbaarheid van het recreatieve aanbod in het gebied, zie figuur 4. Vestigingsklimaat wonen Door de bevolkingskrimp neemt de druk op voorzieningen toe. Voorzieningen zijn noodzakelijk om de dorpen leefbaar te houden. Een goede bereikbaarheid van het Gelders Eiland verbetert de bereikbaarheid van de woongebieden en daarmee het vestigingsklimaat voor het wonen, zie figuur 4.
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 11 van 53 Figuur 4 - Visuele weergave probleemanalyse voor de thema's ruimtelijke kwaliteit (links), vestigingsklimaat bedrijven (midden) en vestigingsklmaat wonen (rechts) Energietransitie, circulaire economie & duurzame mobiliteit De openbare werken in het gebied worden (nog) niet circulair gerealiseerd. Ook is er veel potentie voor lokale opwek van energie op het Gelders Eiland met bijvoorbeeld windturbines of zonnepanelen. Deze potentie wordt momenteel niet maximaal benut, zie figuur 5. Figuur 5 - Visuele weergave van de probleemanalyse van het thema Ecologie (links) en thema’s energietransitie, circulaire economie & duurzame mobiliteit (rechts) Ecologie Binnen en rondom Babberich ligt een structuur van natuurgebieden. Het betreft Natura 2000-gebied “Rijntakken”, het Gelders Natuurnetwerk. In het N2000-gebied wordt de kritische depositiewaarden
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 12 van 53 (KDW) voor stikstof ruimschoots overschreden. Hiermee worden de habitatdoelstelleningen niet gehaald. Ook de doelstellingen ten aanzien van biodiversiteit staan in gebied onder druk, zie figuur 5. 3.2 Relevante kaders en raakvlakprojecten Wet- en regelgeving en beleid stellen randvoorwaarden aan en bevatten ambities voor de ontwikkeling van Babberich. Ook raakvlakprojecten kunnen relevant zijn voor of invloed hebben op de loop van het project. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de beleidskaders en raakvlakprojecten. Een toelichting op deze kaders en raakvlakprojecten is gegeven in de notitie Trechtering Oplossingsrichtingen.
Nationale kaders Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Ontwerp Nationale Omgevingsvisie Provinciale kaders Gaaf Gelderland Actieplan Geluid 2018-2022 Coalitieakkoord samen voor Gelderland Omgevingsvisie Gelders Eiland 2030 Beheerplan Nature 2000 Rijntakken Ontwerp Natuurbeheerplan 2022 Provincie Gelderland RES Regio Arnhem Nijmegen Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie Lokale kaders Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Structuurvisie Zevenaar 2030 Coalitie akkoord Zevenaar 2018-2022 Collegeprogramma van gemeente Zevenaar Raakvlakprojecten Verbinding snelwegen A15/A12 7 Poort II Woondeal Arnhem-Nijmegen Groot Holthuizen Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 Mobiliteitsvisie Gelderland (HUBS) Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen- Foodvalley Tabel 1 – Relevante beleidskaders en raakvlakprojecten 3.3 Projectdoelstellingen In de initiatieffase van het project zijn de doestellingen voor dit project vastgesteld. Deze zijn weergeven in onderstaand kader 1. Gedurende de verkenningsfase is de projectdoelstelling aangevuld voor het thema ‘Wonen en werken’. Naast de bereikbaarheid vergroten van bestaande woningen en bedrijven, is als doelstelling toegevoegd om een bijdrage te leveren aan verstedelijkingsstrategie voor de regio Liemers.
De verstedelijkingsstrategie is het proces waarin per regio een onderzoeksproces wordt doorlopen naar de wijze waarop in de betreffende regio invulling kan worden gegeven aan de woningbouwopgave. Het Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 13 van 53 opstarten van de Verstedelijkingsstrategie is een recente ontwikkeling. In regionaal verband wordt gekeken waar de komende jaren uitbreiding van wonen en werken gaat plaatsvinden. In de gebiedsaanpak Babberich kan hierop aangehaakt worden door van dit gebiedsproces een bijdrage te leveren aan de verstedelijkingsstrategie.
Kader 1: Projectdoelstellingen Bereikbaarheid Het verbeteren van de bereikbaarheid van het Gelders Eiland door de reistijd tussen het Gelders Eiland en de A12 te verkorten en de betrouwbaarheid te vergroten Leefbaarheid Het verbeteren van het woon- en leefmilieu voor de bewoners in en rondom Babberich Verkeersveiligheid Het verbeteren van de verkeersveiligheid van de N336, de N811 en N812 in en rond Babberich Ruimtelijke kwaliteit Het is de opgave om de ruimtelijke kwaliteit binnen de kern van Babberich te verbeteren en de relatie tussen de woonomgeving en omliggend landschap te versterken Natuur Het bijdragen aan het behalen van de habitatdoelstellingen en het vergroten van de biodiversiteit Landschap, recreatie Het doel is om de ruimtelijke samenhang tussen gebieden te versterken, de identiteit van het gebied te versterken en gebieden recreatief beter te ontsluiten Energie, circulariteit De gebiedsopgave draagt bij aan de energietransitie, waarbij nieuwe ontwikkelingen circulair worden gerealiseerd Wonen en werken Het verbeteren van de bereikbaarheid van woningen en bedrijven en bijdragen aan de verstedelijksopgave in de Regio Arnhem- Nijmegen; Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 14 van 53 4 Beschrijving te onderzoek oplossingsrichtingen In dit hoofdstuk worden de autonome ontwikkeling en de integrale oplossingsrichtingen beschreven
zoals deze voortkomen uit de trechtering uit de voorgaande fase (zie Trechternotitie, fase 2). Het betreft hier de Nulplusoplossingsrichting en de Gebiedsoplossingsrichting. Hieronder wordt eerst het doorlopen proces om tot deze oplossingsrichtingen te komen beschreven. Daarna worden de autonome ontwikkelingen en de oplossingsrichtingen zelf beschreven. 4.1 Ontwikkeling van de oplossingsrichtingen (Fase 2) De te onderzoeken oplossingsrichtingen zijn gebaseerd op de vorige fase (fase 2). De oplossingsrichtingen zijn tot stand gekomen door eerst per thema te onderzoeken welke maatregelen er denkbaar en uitvoerbaar zijn. In de Trechternotitie zijn deze maatregelen beschreven. Hierbij is onder ander gebruik gemaakt van de Ladder van Verdaas voor het bepalen van de noodzaak voor infrastructurele maatregelen. De Ladder van Verdaas geeft houvast in de volgorde van investeringen in de infrastructuur. Hierbij is de laatste trede op de Ladder de aanleg van nieuwe infrastructuur. In de trechternotitie is hier verder op ingegaan. In de trechternotitie is uitgebreide beschrijving opgenomen van de te nemen maatregelen. Op basis van de een grove analyse van deze maatregelen is een eerste trechtering gemaakt van maatregelen die realistisch zijn en die verder kunnen worden onderzocht.
Vervolgens is gekeken hoe deze maatregelen per thema goed met elkaar zijn te combineren tot integrale oplossingsrichtingen die verder onderzocht zijn in deze verkenning. De trechternotitie eindigt met de aanbeveling om twee oplossingsrichtingen verder uit te werken: de Nulplusoplossing als minimale variant en een nader uit te werken Gebiedsoplossing. De Gebiedsoplossing kan in twee varianten worden onderverdeeld: een variant met een parallelweg langs het Witte Kruis en een variant zonder parallelweg (de faseringsvariant). Bij de start van deze fase (fase 3) bestonden de oplossingsrichtingen op alle thema’s uit concrete maatregelen. Gaandeweg is gebleken dat om de verschillende opgaven integraal aan te pakken een abstractieniveau hoger gedacht moet worden, meer passend bij een integrale gebiedsontwikkeling. Dat betekent dat de maatregelen zoals deze beschreven zijn in de trechternotitie niet altijd op hetzelfde detailniveau terugkomen in deze notitie. Sommige thema’s worden vanuit een hoger abstractieniveau benaderd, waar de verschillende concrete maatregelen nog wel deel van uit kunnen maken.
Bijvoorbeeld voor het thema landschap zijn in de vorige fase concrete maatregelen bedacht: ● Transformatie landbouw naar natuurlijk rivierenlandschap ● Transformatie landbouw naar natuur met agrarisch medegebruik ● Transformatie landbouw naar agrarisch cultuurlandschap ● Wandelpad en twee veilige oversteekpunten aanleggen tussen Kamphuizerweg en Emmerischseweg ● Fietspad en struinroute aanleggen op het oude tracé tussen Babberich en het Gelders Eiland ● Toevoegen van landschapselementen ● Oude crevassen herstellen ten behoeve van waterberging en biodiversiteit ● Verdediging wachttorens uit de tijd van Prins Maurits laten voortleven in eigentijdse voorzieningen ● Cultuurhistorisch waardevolle plekken verbinden met wandelroutes Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 15 van 53 Nu de Gebiedsoplossing zich meer naar een gebiedsontwikkeling ontwikkelt is de precieze invulling meer afhankelijk geworden van het ambitieniveau en de mogelijkheden binnen deze gebiedsontwikkeling. De doorvertaling naar concrete maatregelen is afhankelijk van de mate waarin doelen en ambities daadwerkelijk kunnen worden waargemaakt. De genoemde maatregelen kunnen hier nog steeds onderdeel van zijn.
In bijlage 5 is een nadere toelichting opgenomen van de vertaling van de concrete maatregelen uit de vorige fase naar de abstractere maatregelen als onderdeel van de Gebiedsoplossing. 4.2 Autonome ontwikkeling Als onderdeel van de trajectverkenningen die de provincie Gelderland uitvoert zijn er ook een aantal autonome ontwikkelingen die komende jaren worden gerealiseerd. Het gaat om de volgende ontwikkelingen: 1 Ter hoogte van het Witte Kruis wordt een snelheidsremmer toegevoegd; 2 Aan weerzijde van het Witte Kruis worden nieuwe bushaltes gerealiseerd. De bushaltes langs Zwanenwaay worden opgeheven; 3 De komgrens bij het Witte Kruis wordt verplaatst. Ook worden er hagen toegevoegd en wordt er een fysieke scheiding gerealiseerd tussen gemotoriseerd verkeer en fietsers; 4 Het bestaande fietspad aan de noordzijde van de Beekseweg wordt vanaf het Babborgaplein tot de sportvelden van SV Babberich opgewaardeerd naar een twee richtingen fietspad. Deze ontwikkelingen vinden plaats los van de gebiedsaanpak Babberich en omgeving, en zullen daarom niet op worden genomen als mogelijke maatregelen in de oplossingsrichtingen. 4.3 Nulplusoplossing De basis voor de Nulplusoplossing is een minimale ingreep en het zoveel mogelijk behouden van de huidige infrastructuur. Naast deze minimale ingreep kunnen er nog een aantal maatregelen worden genomen die bijdragen aan de projectdoelstellingen.
Bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid De aanpassing aan de huidige infrastructuur is in de Nulplusoplossing minimaal. Het gaat hier om een verbetering van de infrastructuur door middel van een snelheidsverlaging op de Babberichseweg van 80 km/h naar 60 km/h. Op het Witte Kruis en de Dorpstraat blijft de huidige snelheid van 50 km/uur gehandhaafd. Daarnaast wordt er in deze variant een veilige fietsoversteek gerealiseerd ter hoogte van het Bettestraatje en de Uiversweg. Ook wordt ter hoogte van de Dorpstraat het huidige zebrapad vervangen door een veilige oversteek. Ruimtelijke kwaliteit In de Nulplusoplossing wordt er niet ingezet op het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. De ingreep is dusdanig klein dat binnen het huidige areaal een minimaal winst te behalen is. Landschap, natuur en recreatie Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 16 van 53 In deze variant kan de biodiversiteit verbeterd worden door een aantal kleinschalige ingrepen te doen in de bermen direct langs het tracé. De bermen langs het Witte Kruis en de Babberichseweg worden aangepast door middel van bermkuilen, roofvogelpaaltjes en ecologisch bermbeheer. Duurzaamheid In de preverkenningsfase is voor het overkoepelde thema Duurzaamheid vier thema’s maatregelen geïdentificeerd..
Het gaat om de thema’s circulariteit, modal shift, zero-emissie transport en energietransitie. De Nulplusoplossing kan aan drie van deze thema’s invulling geven: circulariteit, modal shift en zero-emissie transport. De (kleine) ingrepen aan de infrastructuur kunnen circulair worden uitgevoerd en daarmee kan er invulling gegeven worden aan de lokale en regionale circulariteitsdoelstellingen. Een modal shift en zero-emissietransport kunnen bijdragen aan minder, schoner en geluidsarmer vervoer door de kernen van het Gelders Eiland en Babberich/Zevenaar. Een overzicht van de maatregelen is weergeven in Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. en visueel weergeven in figuur 6 is de Nulplusoplossing visueel weergeven. Thema Maatregel Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid 1. Snelheidsverlaging op de Babberichseweg van 80 km/h naar 60 km/h 2. Veilige fietsoversteek ter hoogte van het Bettestraatje en de Uiversweg. Ruimtelijke kwaliteit - Wonen en Werken - Landschap, natuur en recreatie 3. Versterken landschap door toevoegen van landschapselementen Duurzaamheid 4. Faciliteren zero-emissie transport op het Gelders Eiland 5. Circulaire uitvoering van infrastructurele ingreep 6. Faciliteren modal Shift op het Gelders Eiland 7.
Restwarmte steenfabrieken Tabel 2 - Maatregelenpakket Nulplusoplossing Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 17 van 53 Figuur 6 - Nulplusoplossing 4.4 Gebiedsoplossing Door de aanleg van nieuwe infrastructuur ontstaat er ruimte om middels een gebiedsaanpak een bredere invulling te geven aan de thema’s natuur, landschap, recreatie, ruimtelijke kwaliteit, wonen, werken, economie en duurzaamheid. Samen vormen deze maatregelen de Gebiedsoplossing. In figuur 7 is de gebiedsoplossing weergegeven. Hieronder volgt een beschrijving. Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid De basis voor de Gebiedsoplossing is de doortrekking van het Witte Kruis richting 7Poort / A12 . Door middel van een nieuw viaduct kruist gemotoriseerd verkeer de Betuweroute. Parallel aan de doortrekking wordt er ook voor fietsers een snelle verbinding gerealiseerd tussen het Gelders Eiland en Zevenaar.
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 18 van 53 Hierdoor kan in de toekomst ook het station Zevenaar Oost worden verbonden met het Gelders Eiland. Ook in deze variant kunnen snelheidsmaatregelen getroffen worden op de Babberichseweg en de Dorpstraat om de leefbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren. De Babberichseweg kan afgewaardeerd worden van gebiedsontsluitingsweg (80km/h) naar erftoegangsweg (60km/h). De Dorpstraat kan afgewaardeerd worden van gebiedsontsluitingsweg (50km/h) naar erftoegangsweg (30km/h) met een vrachtverbod. De snelheid op het Witte Kruis tot aan 7Poort wordt 80 km/h. Daarnaast wordt er in deze variant een parallelstructuur ter hoogte van het Witte Kruis gerealiseerd. Ook wordt er in de Gebiedsoplossing ingezet op een versterking van het fietsnetwerk. Een nieuwe fietsverbinding tussen Babberich en 7Poort wordt gerealiseerd en zorgt voor een directere route voor fietsers tussen het Gelders Eiland en Groot Holthuizen/7Poort/Didam. Ook wordt aansluiting met OV gezocht door een snelle fietsverbinding te realiseren tussen de HOV-halte (station Zevenaar / toekomstig station Hengelder) en het voorziene woon- en werkgebied. Ruimtelijke kwaliteit Door het (zware) doorgaande verkeer op de Babberichseweg en de Dorpstraat is de ruimtelijke kwaliteit in en langs de dorpskernen niet optimaal.
Een Gebiedsoplossing maakt het mogelijk om het dorp Babberich in te richten naar een dorpskarakter. Door het doorgaande verkeer van de Babberichseweg te halen en de Dorpstraat af te sluiten voor doorgaand vrachtverkeer kunnen het Babborgaplein en de Dorpstraat opnieuw worden ingericht naar een meer dorpskarakter. Ook ter hoogte van het Witte Kruis kan de ruimtelijke kwaliteit verbeterd worden. Door een parallelweg langs het Witte Kruis te realiseren ontstaat er ruimte voor een groene buffer tussen de parallelweg en het Witte Kruis, dit versterkt de ruimtelijke kwaliteit die bewoners ervaren rondom het Witte Kruis. Landschap, natuur en recreatie Momenteel bestaat het landschap ten zuidwesten van het Witte Kruis met name uit landbouwgronden. In eerder onderzoek (Eindrapport Basiskwaliteit Zevenaar 2020, herstel van landschapselementen ter versterking kleinschalig karakter en biodiversiteit) naar de biodiversiteit is in dat gebied de kwaliteit van de biodiversiteit als onvoldoende beoordeeld. De ecologische en recreatieve waarde van het gebied kan worden versterkt door in te zetten op drie richtingen: 1. Natuurontwikkeling en transformatie landbouw naar agrarisch cultuurlandschap; 2. Versterken landschap; 3. Aanleggen recreatieve fiets- en wandelroutes.
Door in te zetten op deze richtingen kan aan de ene kant de ecologische waarde weer op peil worden gebracht en kan aan de andere kant de combinatie worden gezocht met recreatiemogelijkheden voor huidige en toekomstige inwoners in het gebied. De drie richtingen worden onderstaand verder toegelicht. 1. Natuurontwikkeling en transformatie landbouw naar agrarisch cultuurlandschap Het gebied tussen Babberich en het Natura2000-gebied wordt ingericht als groene buffer tussen de verstedelijking van Zevenaar aan de ene kant en het Natura2000-gebied met de beschermde habitattypen aan de andere kant. Door dit gebied in te richten als overgangsgebied, de ecologische eigenschappen te versterken en het gebied in te richten met meerwaarde voor de natuur wordt een impuls gegeven aan de biodiversiteit en de kwaliteit van natuur in het gebied. 2. Versterken landschap Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 19 van 53 Door de vele agrarische kavels heeft het landschap een eentonig karakter gekregen. De kwaliteit van het landschap kan versterkt worden door in de Gebiedsoplossing landschapselementen op te nemen, zoals (hoogstam) boomgaarden, heggen en hagen, poelen en knotwilgenrijen. Daarnaast kunnen delen van het agrarisch gebied worden getransformeerd naar natuur.
Ook kan gezocht worden naar duurzamere vormen van landbouw met meer aandacht voor natuur, zodat de ecologische eigenschappen in het gebied sterk verbeteren en de natuur meer kans krijgt om zichzelf in stand te houden. Het oeverwallenlandschap ten noorden van de Kamphuizerweg, dat deels ook doorloopt aan de noordkant van de Betuweroute, heeft van oudsher een kleinschalig karakter. Dit kleinschalige karakter is op veel plekken verdwenen. Ter hoogte van de doortrekking Witte Kruis is binnen de Gebiedsoplossing landschapsversterking voorzien die deze kleinschaligheid versterkt. Dit gebeurt door landschapselementen zoals hoogstamboomgaarden, heggen en hagen, knotbomen, houtsingels en solitaire bomen terug te plaatsen. Ook is er in dit gebied nog een oude crevassegeul aanwezig, een overloopgeul die bij een doorbraak van de rivier in het oeverwallenlandschap is gestrand. Deze laagte in het landschap wordt aangegrepen voor waterberging en het herstellen van de biodiversiteit in deze zone. 3. Aanleggen recreatieve fiets- en wandelroutes De recreatieve waarde van het gebied kan op verschillende manieren worden versterkt. Vanuit de verstedelijkingsstrategie wordt het uiterwaardengebied gezien als een waardevol groen uitloopgebied voor inwoners uit Zevenaar en Babberich. De Gebiedsoplossing zet hier op in door meer recreatieve mogelijkheden toe te voegen.
De toegankelijkheid van het buitengebied wordt vergroot met twee recreatieve routes. De eerste recreatieve route verbindt een aantal cultuurhistorische parels met elkaar, want door een wandelpad aan te leggen tussen de Kamphuizerweg en Emmerichseweg (via Zwanenwaay) worden Huize Babberich en landgoed Camphuysen met elkaar verbonden. De tweede route is een route die ligt op een oud tracé. Dit is de voormalige route vanuit Babberich richting het Gelders Eiland die halverwege de jaren ’50 werd omgelegd naar het tracé van de huidige N811. Door deze route weer toegankelijk te maken voor voetgangers en fietsers ontstaat een recreatief aantrekkelijke route richting het trekpontje bij Aerdt. Fietsers en wandelaars kunnen het landschap hier in de luwte beleven. Ook verbetert dit het fietsnetwerk in de regio. Rondom het landbouwgebied is een dijk aanwezig. Deze is momenteel niet toegankelijk en heeft ecologisch weinig waarde. In de Gebiedsoplossing wordt deze dijk toegankelijk gemaakt voor voetgangers. Hierdoor kunnen inwoners van Babberich vanuit een hoger perspectief het landschap ervaren. Een route op deze oude dijk sluit tevens aan op het Klompenpad dat westelijk al een stukje van deze dijk gebruikt. Het talud van de dijk wordt meer kruidenrijk en daarmee ecologisch waardevol.
Wonen & werken Het initiatief van de Gebiedsaanpak kan niet los gezien worden van de ontwikkelingen op het gebied van werken en wonen. Er spelen verschillende ruimtelijke ontwikkelingen die te combineren zijn met de gebiedsopgave, zoals de woningbouwopgave van ongeveer 200 woningen ten noorden van Babberich en uitbreiding van het bedrijventerrein 7Poort II van ca. 40 hectare. Ruimtelijk ontwikkelt Zevenaar zich hiermee in oostelijke richting. Vanuit de verstedelijkingsopgave regio de Liemers is de verwachting dat deze groei zich tussen de A12 en de Betuweroute verder zal doorzetten. De doortrekking van het Witte Kruis vormt daarmee ook een belangrijke ontsluitingsstructuur voor het bedrijventerrein en eventuele woningbouwontwikkeling aan de oostzijde van het tracé. Het is belangrijk de infrastructuur zo goed mogelijk te laten aansluiten op deze ontwikkelingen. De fietsstructuur die parallel aan de doortrekking Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 20 van 53 loopt krijgt daarmee ook extra waarde. Functioneel en recreatief fungeert deze als belangrijke schakel richting het uiterwaardengebied en het Gelders Eiland.
Duurzaamheid Het thema duurzaamheid bestaat in de Gebiedsoplossing uit vier sporen: − Spoor 1: energietransitie − Spoor 2: modal shift − Spoor 3: zero-emissie mobiliteit − Spoor 4: circulaire economie De Gebiedsoplossing zet in op het thema energietransitie, door het faciliteren van grootschalige opwekking van duurzame energie. In de RES 2.0 is het gebied waar de nieuwe infrastructuur gerealiseerd wordt aangewezen als zoeklocatie voorgrootschalige energieopwekking (zonne- en windenergie). Door op gebiedsniveau te bekijken hoe de thema’s wonen, bereikbaarheid en energietransitie samen komen kan grootschalige energieopwekking een plek krijgen in het landschap. Daarnaast kan de doortrekking van het Witte Kruis de realisatie van grootschalige opwekking faciliteren door in het kunstwerk dat de Betuweroute doorkruist ruimte te reserveren voor kabels en leidingen. Op projectniveau zet de Gebiedsoplossing ook in op het benutten van restwarmte. De steenfabrieken hebben restwarmte die gebruikt kan worden voor de verwarming van woningen op het Gelders Eiland. De maatregelen binnen de overige sporen zijn gelijk aan de Nulplusoplossing voor de thema’s circulariteit, zero-emissie transport en modal shift. Ook in de Gebiedsoplossing kunnen de ingrepen aan de infrastructuur circulair worden uitgevoerd.
Een modal shift en zero-emissietransport kunnen bijdragen aan minder, schoner en geluidsarmer vervoer door de kernen van het Gelders Eiland en Babberich/Zevenaar. Integrale meerwaarde Gebiedsoplossing Het gebied kent opgaven vanuit verschillende thema’s. Er ligt een opgave ten aanzien van bereikbaarheid van het Gelders Eiland en de leefbaarheid in de dorpskernen door de verkeersoverlast van het vrachtvervoer vanaf het Gelders Eiland naar de A12. Ook is er een opgave om de natuur te versterken in het gebied ten zuidwesten van het Witte Kruis. Daarnaast groeit de woningvraag in de regio, dit heeft geleid tot een verstedelijkingsstrategie waarin duidelijk moet worden waar de woningvraag gerealiseerd moet worden. Ook groeit de bedrijvigheid in de regio, het huidige Business Park 7Poort raakt steeds verder vol en daarom is besloten dit terrein uit te breiden met 7poort II. Tot slot kent de regio een duurzaamheidsopgave die is verankerd in de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0, . Hierin is opgenomen hoeveel duurzame opwek aan energie nodig is en zijn zoeklocaties voor grootschalige opwekking aangewezen. Kortom: het gebied kent verschillende opgaven. Deze opgaven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en de beste combinatie kan gevonden worden door deze opgaven integraal te benaderen.
Door de verstedelijkingsopgave samen met de natuuropgave te bekijken, kan ten noorden van het Witte Kruis ingezet worden op verstedelijking en ten zuiden inzetten op het versterken van Natura 2000. Dit zorgt ook voor een gebied waar mensen kunnen recreëren en ontspannen. Door te investeren in de natuur ontstaat een verbeterende eindsituatie waarin gebiedsontwikkelingen en natuur samen opgaan. Een nieuwe weg, zoals de doortrekking van het Witte Kruis kan gecombineerd worden met de woningbouwopgave. Door niet alleen in zetten op de huidige behoefte (leefbaarheid in en bereikbaarheid van dorpskernen verbeteren), maar ook na te denken over logische aansluitingen voor nieuwe woningbouw, bedrijfslocaties (bijv. 7Poort II) en de verbinding tussen verstedelijking en uitloopgebied. Dit Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 21 van 53 maakt de investering in nieuwe infrastructuur toekomstbestendig. Ook bieden deze ontwikkelingen ruimte om na te denken over strategische locaties van grootschalige energieopwekking. In de ontwikkeling van 7PoortII zit mogelijk ruimte voor grootschalige energieopwekking, een locatie waar mogelijke overlast van energie opwek minimaal is voor bewoners. Door in de Gebiedsoplossing deze thema’s integraal te beschouwen kan de beste combinatie gezocht worden tussen verstedelijking en andere ingrepen in de omgeving.
Een overzicht van alle bovengenoemde maatregelen per thema is weergeven in tabel 3. Thema Maatregel Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid 1. Doortrekken Witte Kruis. De snelheid op het Witte Kruis binnen de bebouwde kom wordt 80 km/h, tussen de Babberichseweg en 7Poort 80km/h en in 7Poort is de snelheid 50km/h. Een wijziging van de Babberichseweg van gebiedsontsluitingsweg (80km/h) naar erftoegangsweg (60km/h) en de Dorpstraat van gebiedsontsluitingsweg (50km/h) naar erftoegangsweg (30km/h) met een vrachtverbod. 2. De Babberichseweg wordt afgewaardeerd van gebiedsontsluitingsweg (80km/h) naar erftoegangsweg (60km/h) + oversteekvoorziening 3. De Dorpstraat wordt afgewaardeerd van gebiedsontsluitingsweg (50km/h) naar erftoegangsweg (30km/h) met een vrachtverbod voor doorgaand vrachtverkeer (alleen bestemming Babberich) 4. Snelle fietsverbinding Gelders Eiland – 7Poort en Gebiedsoplossing - HOV- halte 5. Snelle fietsverbinding Verstedelijkingsgebied - HOV-halte Ruimtelijke kwaliteit 6. Herinrichting Babborgaplein en Dorpstraat 7. Herinrichting Babberichseweg 8. Parallelweg Witte Kruis Wonen en Werken 9. Verstedelijkingsopgave regio Liemers (Wonen) 10. 7PoortII, bedrijventerrein 11. Inbreiding wonen in Babberich Landschap, natuur en recreatie 12. Natuurontwikkeling en transformatie landbouw naar agrarisch cultuurlandschap 13. Versterken landschap 14.
Aanleggen recreatieve fiets- en wandelroutes Duurzaamheid 15. RES 2.0 grootschalige energieopwekking 16. Faciliteren zero-emissie transport op het Gelders Eiland 17. Circulaire uitvoering van infrastructurele ingreep 18. Faciliteren modal Shift op het Gelders Eiland 19. Restwarmte steenfabrieken Tabel 3 - Maatregelenpakket Gebiedsoplossing Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 22 van 53 Figuur 7 Gebiedsoplossing 4.5 Gebiedsoplossing zonder parallelweg De Gebiedsoplossing zonder parallelweg is grotendeels gelijk aan de Gebiedsoplossing, behalve de infrastructurele ingreep bij Witte Kruis. In deze variant blijft het tracé rondom het Witte Kruis namelijk gehandhaafd en komt er geen parallelweg. Verder is de Gebiedsoplossing zonder parallelweg gelijk aan de Gebiedsoplossing.
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 23 van 53 5 Beoordelingskader Dit hoofdstuk weergeeft het beoordelingskader dat wordt gebruikt om de oplossingsrichtingen te beoordelen. De oplossingsrichtingen worden beoordeeld op basis van drie aspecten: 1 effecten (doelbereik); 2 uitvoerbaarheid; 3 realisatiekosten. In tabel 4 is verder uitgewerkt op basis van welke criteria deze aspecten worden beoordeeld en of dit een kwalitatieve of kwantitatieve beoordeling is. Thema Hoofdcriterium Sub-criteria Beoordeling Verkeer Bereikbaarheid Reistijdwinst (Seconde), Kwantitatief Bereikbaarheid Versterken fietsnetwerk Kwalitatief Verkeersveiligheid Aantal ongevallen Kwalitatief Leefbaarheid Aantal woningen boven 63 dB Kwantitatief Ruimtelijke kwaliteit Belevingswaarde Kwantitatief Gebruikswaarde Kwantitatief Toekomstwaarde Kwantitatief Landschap Kwaliteit Landschap Structuren en kenmerken Kwalitatief Natuur Natuurwaarde Natura 2000, Natuur Netwerk Nederland, Biodiversiteit, Beschermde soorten Kwalitatief Recreatie Recreatieve waarde Kwalitatief Duurzaamheid Duurzame mobiliteit Modal split Kwalitatief Emissieloos transport Kwalitatief Energietransitie Kwalitatief Circulariteit Kwalitatief Werken / wonen Verstedelijkingsopgave Wonen Versterken verstedelijkingsopgave wonen Kwalitatief Vestigingsklimaat bedrijven en vitale Versterken vestigingsklimaat
Kwalitatief Tabel 4 - Beoordelingskader milieueffecten Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 24 van 53 Thema Kwalitatief oordeel Toelichting ++ Zeer positief Draagt in belangrijke mate bij aan het doelbereik + Positief Draagt bij aan het doelbereik 0/+ Licht positief Draagt ligt bij aan het doelbereik 0 Neutraal Geen invloed 0/- Licht negatief Gaat licht in tegen het doelbereik - Negatief Gaat in tegen het doelbereik -- Zeer negatief Gaat in belangrijke mate in tegen het doelbereik Tabel 5 - Waarderingstabel effectbeoordeling Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 25 van 53 6 Effecten beschrijving 6.1 Nulplusoplossing 6.1.1 Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid In het verkeersonderzoek (bijlage 1: Ontsluiting Gelders Eiland, Goudappel, december 2021) is de Nulplus onderzocht. In dit onderzoek komt dit overeen met variant 1b. Hieronder zijn de resultaten van dit onderzoek voor de Nulplusoplossing beschreven. Bereikbaarheid In de Nulplusoplossing wijzigen de verkeersintensiteiten op de wegvakken nauwelijks. Op de Babberichseweg neemt de verkeersintensiteit met 5% af (absoluut van 14.400 naar 13.700). Dit komt door de verandering van het wegtype. Op de andere wegen blijven de intensiteiten nagenoeg gelijk. De intensiteit van het vrachtverkeer verandert niet in de Nulplusoplossing.
Door de snelheidsverlaging op de Babberichseweg neemt de reistijd tussen het Gelders Eiland en de nieuwe aansluiting op de A12 ongeveer toe met 10 seconden. Dit geldt voor zowel de route vanaf Hengelder naar de N811 (reistijd 7 min. 30 sec) als de route vanaf Velperbroek naar N811 (reistijd 13 min. 20 sec). De Nulplusoplossing zorgt daarmee voor een lichte verslechtering van de bereikbaarheid (-/0). Verkeersveiligheid In de Nulplusoplossing verbetert de verkeersveiligheid licht op de Babberichseweg. Door de wijziging naar een erftoegangsweg worden de problemen (beperkte obstakelvrije ruimte, te veel erfaansluitingen voor een gebiedsontsluiting, onbalans tussen vorm, gebruik en functie), behalve de oversteekbaarheid weggenomen. De snelheidsverlaging heeft een licht positief / effect op de verkeersveiligheid. De energie die bij botsing geabsorbeerd moet worden is bij een rijsnelheid van 80 km/h 1,8 keer zo hoog als bij 60 km/h. De verlaging van de snelheid maakt de weg veiliger voor het wegverkeer zelf. Een voorwaarde voor dit positieve effect is wel de rijsnelheid daadwerkelijk lager wordt. Dit betekent, dat de weg zo vormgegeven moet worden dat de snelheidslimiet geloofwaardig is, zodat bestuurders zich aan de maximumsnelheid houden. De verkeersveiligheid op het Witte Kruis, de N811 buiten de bebouwde kom en de Beekseweg blijft gelijk (0).
De verkeersveiligheid neemt licht toe op de Babberichseweg en de Dorpstraat (0/+) door de realisatie van een veilig oversteekpunt. Geconcludeerd kan worden dat wanneer de effecten samen worden genomen, de verkeersveiligheid in de Nulplusoplossing toe neemt (+). Een belangrijke voorwaarde is dat de maximale snelheid wordt nageleefd. Onduidelijk blijft of dit met een inrichting conform de richtlijn voldoende kan worden afgedwongen. Leefbaarheid Door de lagere rijsnelheid van het verkeer neemt de geluidsbelasting af met circa 2 dB. De geluidsbelasting op de gevel van de woningen aan de Babberichseweg liggen relatief hoog. Hierdoor zal naar verwachting ook na een verlaging van de maximum snelheid naar 60 km/uur de geluidbelasting op de Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 26 van 53 gevel van deze woningen hoger zijn dan 63 dB. De verwachting is dat de Nulplusoplossing bijdraagt aan minder geluidsoverlast, maar nog steeds hoger zal zijn dan 63 dB. Deze variant is niet doorgerekend in het geluidsmodel. De Nulplusoplossing levert dus een minimale verbetering voor de leefbaarheid (0/+).
Bereikbaarheid Verkeersveiligheid Leefbaarheid Reistijdwinst Versterken fietsnetwerk Aantal ongevallen Woningen boven 63 dB Nulplusoplossing 0/- 0 + 0/+ Tabel 6 - Effectbeoordeling bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid voor Nulplusoplossing 6.1.2 Ruimtelijke kwaliteit In de Nulplusoplossing worden er geen maatregelen genomen die de ruimtelijke kwaliteit versterken. De Nulplusoplossing score hierop neutraal (o). 6.1.3 Landschap, natuur en recreatie Aan dit thema liggen verschillende onderzoeken te grondslag. Het betreft de volgende onderzoeken: - Natuurverkenning gebiedsopgave Babberich, Royal Haskoning, 21 juli 2021, bijlage 2a; - Quick scan effectbeoordeling natuur Gebiedsaanpak Babberich, Royal Haskoning, 7 december 2021, bijlage 2b; - Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving, De ruimtelijke opgave voor de thema’s stedenbouw, landschap, cultuurhistorie , recreatie en natuur in beeld gebracht, Augustus 2021, StudioD; Landschap In de Nulplusoplossing worden er geen maatregelen genomen die het landschap versterken. De Nulplusoplossing scoort hierop neutraal (o). Natuur Natura 2000 De Nulplusoplossing omvat beperkte ingrepen binnen het bestaande wegprofiel van de Babberichseweg en Witte Kruis. De snelheidsverlaging van 80 km/uur naar 60 km/uur is hierin de enige maatregel die van invloed is op de milieudruk en wel in positieve zin.
Door de snelheidsverlaging neemt de geluidverstoring af, evenals de stikstofdepositie. De Nulplusoplossing ligt echter op te grote afstand van het Natura 2000- gebied Rijntakken om positieve gevolgen toe te kennen aan een afname van geluidverstoring. Ook de afname van stikstofdepositie zal heel beperkt zijn, zodat dit niet direct leidt tot positieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen. Het draagt weliswaar wel bij aan de algemene opgave om de achtergronddepositie in Nederland te verlagen, maar de gevolgen worden als ‘0’ beoordeeld omdat het niet om noemenswaardige effecten gaat. Natuur Netwerk Nederland Deze oplossingsrichting bestaat uit kleine ingrepen binnen het wegprofiel. Het treffen van maatregelen ten behoeve van de biodiversiteit in de bermen van de Babberichseweg en het Witte Kruis grenst deels aan Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 27 van 53 de Groene Ontwikkelingszone en het ganzenrustgebied (deel Witte Kruis). Omdat de ontwikkeling buiten de begrenzing van de Groene ontwikkelingszone plaatsvindt zijn er geen belemmeringen vanuit de Omgevingsverordening. Door de Nulplusoplossing en dan met name de bermaanpassingen is geen sprake van een verandering van de milieudruk. Er is daarmee ook geen sprake van aantasting van de kernkwaliteiten van de Groene ontwikkelingszone en ganzenrustgebied.
De positieve bijdrage, zoals vermindering van de geluidverstoring, zal te beperkt zijn om een positieve score te kennen. De beoordeling is daarmee neutraal (0). Biodiversiteit In de Nulplusoplossing zitten enkele maatregelen (bermkuilen, roofvogelpaaltjes en ecologisch bermbeheer) die de biodiversiteit kunnen vergroten. Het zijn echter beperkte maatregelen met een beperkt positief effect. De score is daarmee licht positief (0/+). Beschermde soorten De ruimtelijke ingrepen van de Gebiedsoplossing zijn beperkt tot de maatregelen in de wegbermen van de Babberichseweg en Witte Kruis en mogelijk het realiseren van veilige fietsoversteken. Uit de data van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) blijkt niet dat hier beschermde soorten voorkomen. Zover in dit stadium is in te schatten worden geen bomen gekapt of watergangen gedempt. Daarmee is de kans dat hier het leefgebied van beschermde soorten worden aangetast ook zeer beperkt. Ook van een positieve bijdrage is geen sprake. De score is neutraal (0). Recreatie In de Nulplusoplossing worden er geen maatregelen genomen die de recreatieve waarden versterken. De Nulplusoplossing score hierop neutraal (o).
Landschap Natuur Recreatie Natura 2000 NNN Biodiversiteit Beschermde soorten Nulplus 0 0 0 0/+ 0 0 Tabel 7 - Effectbeoordeling landschap, natuur en recreatie voor Nulplusoplossing 6.1.4 Duurzaamheid Energietransitie In de Nulplusoplossing wordt er door de minimale ingreep niet vanuit gebiedsniveau gekeken hoe de oplossing kan bijdragen aan de opgaven van de energietransitie. Een concrete mogelijkheid waar wel op ingezet kan worden is om de restwarmte van de steenfabrieken te gebruiken voor de verwarming van woningen in nabijgelegen dorpskernen. Daarmee draagt de Nulplusoplossing bij aan het thema energietransitie (0/+). Circulariteit In de Nulplusoplossing kunnen de kleine ingrepen die worden gedaan, zoals het aanpassen van de bewegwijzering of het herprofileren van de rijbaan, circulair worden uitgevoerd. Dit kan door het hergebruiken van materialen of het toepassen van gerecyclede materialen. Dit sluit aan bij de zes circulaire Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 28 van 53 strategieën van de provincie Gelderland (zie figuur 8). De Nulplusoplossing heeft potentie om circulair uitgevoerd te worden. Gezien de kleinschalige ingrepen worden er geen ingrepen geen belemmeringen verwacht voor een circulaire uitvoering.
Ook is gezien de kleinschaligheid van de ingrepen de bijdrage aan de circulaire doelstellingen beperkt (Rijksambitie is volledig circulair in 2050, gemeente en provincie volgen deze Rijksbrede ambitie). De Nulplus scoort hiermee licht positief (0/+) op het thema circulariteit. Figuur 8- De 6 circulaire strategieën die de Provincie Gelderland volgt (r-ladder) Duurzame mobiliteit Een oplossingsrichting voor een duurzamer Gelders Eiland is een modal shift: een shift van transport per as naar meer transport per schip. Het voordeel hiervan is dat er minder transport over de N811 richting de A12 zal gaan met als gevolg minder geluidsoverlast en uitstoot van uitlaatgassen in de verschillende dorpen en kernen. Indien aan de wensen van alle stakeholders wordt voldaan is er een potentie om het aantal vervoersbewegingen op het Gelders Eiland met +/- 3.000 bewegingen per jaar te verminderen. Dit levert een positieve bijdrage aan de leefbaarheid. De uitvoerbaarheid van een overstap naar transport over water hangt samen met de mogelijkheid om een nieuwe vergunning voor een loswal te krijgen. Dit vormt momenteel een knelpunt in verband met de eisen die Rijkswaterstaat stelt aan waterveiligheid. Wanneer de loswal wordt aangelegd heeft dit een positief effect op het aantal verkeersbewegingen. Dit heeft een positief effect op de leefbaarheid en verkeersveiligheid (+).
Daarnaast liggen er kansen om het transport op het Gelders Eiland te verduurzamen door in te zetten op Zero-emissie transport. Samen met de ondernemers op het eiland kan onderzocht worden of zij duurzaam transport collectief kunnen organiseren. Het toepassen van zero-emissie transport heeft een positief effect op de leefbaarheid in en rondom Babberich. Met zero-emissie transport vindt er geen lokale emissie van fijnstoffen plaats. Daarnaast is zero-emissie transport ook stiller dan conventioneel transport bij lage snelheden. Vooral bij het optrekken en afremmen liggen de geluid- en trillingsemissies lager. De afname van lokale emissie en beperking van geluidshinder zorgt voor een betere leefbare omgeving (+). Energietransitie Circulariteit Duurzame mobiliteit Modal shift Emissieloos transport Nulplusoplossing 0/+ + + + Tabel 8 - Effectbeoordeling thema duurzaamheid voor Nulplusoplossing
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 29 van 53 6.1.5 Wonen en werken In de Nulplusoplossing blijft de woningbouwopgave een op zichzelf staande ontwikkeling. Deze oplossing levert dus geen bijdrage aan de verstedelijkingsopgave (0). Doordat de bereikbaarheid van het Gelders Eiland licht verslechtert in de Nulplusoplossing, neemt de bereikbaarheid van de bedrijven op het Gelders Eiland ook af. Dit heeft een licht negatief effect op de vitaliteit van de gevestigde grote bedrijven (0/-). Ook neemt de bereikbaarheid van de dorpen en daarmee woongebieden en voorzieningen licht af. Ook dit geeft een licht negatief effect op de vitaliteit van de dorpen. Tabel 9 - Effect beoordeling thema wonen en werken 6.2 Gebiedsoplossing 6.2.1 Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid In het verkeersonderzoek (bijlage 1: Ontsluiting Gelders Eiland, Goudappel, december 2021) is de Nulplus onderzocht. In dit onderzoek komt dit overeen met variant 1b. Hieronder zijn de resultaten van dit onderzoek voor de Nulplusoplossing beschreven. Bereikbaarheid De doortrekking van het Witte Kruis inclusief een snelheidsverlaging en vrachtverbod op de Dorpstraat, laten een sterke afname van het verkeer op de Babberichseweg en Dorpstraat zien: het personenvervoer neemt met ruim 30 % af en het vrachtverkeer neemt met 70 % af (-900 vrachtwagens per etmaal).
Op de Dorpstraat neemt het personenvervoer af met 40 %. Het vrachtverkeer is verboden op de Dorpstraat en zal dan alleen nog uit bestemmingsverkeer bestaan. De reistijdwinst ten opzichte van de referentiesituatie is 2 minuut en 10 seconden voor zowel de route vanaf Hengelder naar de N811 als de route van Velperbroek naar de N811. Deze reistijdwinst heeft een positief effect op de bereikbaarheid van het Gelders Eiland (+). Door het realiseren van nieuwe fietspaden wordt de fietsverbinding richting het Gelders Eiland versterkt. De nieuwe verbinding tussen Babberich en 7Poort is een directere route voor fietsers tussen enerzijds Babberich/Gelders Eiland en anderzijds Groot Holthuizen/7Poort/Didam. Deze directere route maakt het fietsnetwerk sneller en robuuster en heeft daardoor een positief effect op het fietsnetwerk. Daarnaast is in de gebiedsontwikkeling voorzien in een snelle fietsverbinding tussen het voorziene woon- en werkgebied en de HOV-halte (station Zevenaar / toekomstig station Hengelder). Deze verbinding zorgt voor een goede bereikbaarheid van het OV voor de toekomstige bewoners en werknemers in het gebied van de Gebiedsoplossing. De investeringen in het fietsnetwerk in deze Gebiedsoplossing zijn positief beoordeeld (+).
Verstedelijkingsopgave wonen Vestigingsklimaat & vitaliteit Vitaliteit dorpen Nulplusoplossing 0 0/- 0/- Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 30 van 53 Tweede-orde effecten De berekeningen ten aanzien van de bereikbaarheid laten zien wat het effect van de infrastructurele ingreep is op de routekeuze van het verkeer. Op de (zeer) lange termijn is het mogelijk dat verkeersdeelnemers niet alleen de routekeuze, maar ook hun herkomsten en bestemmingen aanpassen als gevolg van een infrastructurele ingreep. Door de aanleg van een nieuwe weg kan het aantrekkelijker worden om bijvoorbeeld ergens anders te gaan wonen, werken of verblijven. Hoe groot dit effect op de herkomsten en bestemmingen is, is (ter indicatie) uitgewerkt voor deze oplossingsrichting. Hiervoor is een verdiepende modelberekening uitgevoerd van het modelmatige effect op de herkomsten en de bestemmingen van het verkeer. Wanneer wordt uitgegaan van tweede-orde effecten is een verdere toename van het gebruik van de doortrekking Witte Kruis via 7Poort te zien (ten opzichte van de Gebiedsoplossing zonder tweede-orde effecten). De verkeersintensiteit is nu 8.900 mvt/etmaal (in plaats van 7.800 mvt/etmaal). Dit is een toename van 14%. Op de Babberichseweg en de Dorpstraat neemt de verkeersintensiteit af met 7%.
Door in rekening te houden met de lange termijn effecten op de herkomsten en bestemmingen van het verkeer, wordt de effecten dus versterkt. Verkeersveiligheid In de Gebiedsoplossing nemen de intensiteiten op de Babberichseweg af door de doortrekking van het Witte Kruis. Het effect daarvan is dat de oversteekbaarheid verbetert. Daarentegen blijft de snelheid hoog en blijft het risico van de vele erfaansluitingen en de beperkte obstakelvrije ruimte. Echter weegt de betere oversteekbaarheid op tegen deze risico’s, waardoor de verkeersveiligheid op de N336 verbetert. De verkeersveiligheid op de Dorpstraat, het Witte Kruis en de Beekseweg blijft gelijk (zie figuur 9) Doordat het doorgaande verkeer voor een groot deel van de wegen met aansluitende bebouwing wordt afgehaald, neemt de verkeersveiligheid sterk toe (++). Figuur 9: Verkeersveiligheid Dorpstraat, het Witte Kruis en Beekseweg
Milieueffect- en verkenningsrapport Gebiedsaanpak Babberich en Omgeving pagina 31 van 53 Bereikbaarheid Verkeersveiligheid Reistijdwinst Versterken fietsnetwerk Aantal ongevallen Gebiedsoplossing + + ++ Tabel 10 - Effectbeoordeling bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid voor de Gebiedsoplossing 6.2.2 Leefbaarheid De doortrekking van het Witte Kruis laat een sterke reductie zien van het aantal geluidgehinderden. De snelheidsverlaging zorgt voor een extra afname, naast de afname van het verkeer, van de geluidsbelasting van circa 2 dB langs de Babberichseweg en langs de Dorpstraat een afname van meer dan 5 dB. Als gevolg van de verminderde verkeersintensiteiten op de Babberichseweg en de Dorpstraat is er nog voor 63 woningen een geluidsbelasting hoger dan 63 dB (ten opzichte van 84 woningen in de referentiesituatie). Bij 302 woningen neemt de geluidbelasting af tussen de 2 en 5 dB. Dit is een aanzienlijke afname en heeft een positief effect op de leefbaarheid (++). De verwachting is dat op het Witte Kruis door de aanleg van een parallelweg de geluidbelasting ongeveer gelijk blijft. Door de afstand tot de woningen te vergroten compenseert dit de toename van het geluid als gevolg van de snelheidsverhoging. Figuur 10: De af- en toename van de geluidbelasting op woningen als gevolg van de Gebiedsoplossing in vergelijking tot de autonome situatie.