Bijlage 1 2e Voortgangsrapportage 2025 - Raad

In juli 2025 is er binnen de gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs de Liemers (GRHVOL) een start gemaakt voor een regionaal IHP-VO (voortgezet onderwijs). Dit IHP-VO hopen wij eind 2025 af te ronden. 49

Ook dit IHP-VO zal ter besluitvorming worden voorgelegd aan de betreffende gemeenteraden en onderdeel worden van het vastgestelde IHP-PO. De kosten hiervoor worden door Zevenaar als vestigingsgemeente betaald maar in 2026 verrekend binnen de GRHVOL. WAT WILLEN WE? 4. Onderwijs We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen. WAT DOEN WE? Naam resultaat

Status 1e Status 2e VGR VGR

4.1.1 Wij vernieuwen het Integraal Huisvestingsplan (IHP)

2023-2025

4.1 Voorzien in gezonde en duurzame leer- en ontwikkelomgeving voor kinderen 4.1.1 Wij vernieuwen het Integraal Huisvestingsplan (IHP)

2023-2025

We stellen samen met het onderwijs een nieuw Integraal Huisvestings Plan (IHP) 2024-2044 op. Hierbij gaan we onder meer uit van een goede spreiding van de schoollocaties, zo dicht mogelijk bij waar kinderen wonen. Het uitgangspunt bij (nieuwe) verzoeken voor onderwijshuisvesting is dat wij eerst nadrukkelijk kijken naar leegstaande lokalen en gebouwen en hoe deze weer geschikt te maken zijn voor moderne en adequate onderwijshuisvesting, voordat we over gaan tot (vervangende) nieuwbouw of uitbreiding. Tevens onderzoeken we manieren om verduurzaming van schoolgebouwen te stimuleren en verwerken de uitkomsten in het nieuwe IHP. Daarnaast hebben we aandacht voor groene en uitdagende buitenruimten en goede ventilatie van schoolgebouwen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Gerealiseerd

Het Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs 2025-2050 is op 25 juni 2025 geamendeerd aangenomen. Graag uw akkoord voor het afsluiten van dit resultaat. Voorstel raad Wij stellen voor om dit resultaat af te sluiten. WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten Primitieve begroting 2025-2028

1.174

1.174

1.174

1.174

1e voortgangsrapportage 2025

110

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

1.284

1.174

1.174

1.174

Totale baten tot de 2e voortgangsrapportage 50

Mutaties in deze voortgangsrapportage (baten) 0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1.284

1.174

1.174

1.174

6.467 215 0 -30 6.653

6.789 -17 45 0 6.817

6.557 -17 48 0 6.588

7.219 -17 6 0 7.208

2. Actualisatie bestaand beleid

-138

-1

-1

-1

Actualisatie afschrijvingen

-138

-1

-1

-1

5. Mutaties < € 100.000

20

0

0

0

Budgetmutatie onderzoekskosten IHP VO

20

0

0

0

Totaal gemuteerde lasten

-118

-1

-1

-1

Totale lasten tot de voortgangsrapportage

6.535

6.816

6.587

7.207

Resultaat voor bestemming

-5.251

-5.642

-5.413

-6.033

Onttrekkingen Primitieve begroting 2025-2028

123

123

123

248

1e voortgangsrapportage 2025

-55

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

Totaal onttrekkingen reserves

68

123

123

248

Toevoegingen Primitieve begroting 2025-2028

0

0

0

0

1e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

Totaal toevoegingen reserves

0

0

0

0

Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze voortgangsrapportage Lasten Primitieve begroting 2025-2028 1e voortgangsrapportage 2025 Kadernota 2026 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025 Totale lasten tot de 2e voortgangsrapportage Mutaties in deze begroting (lasten)

51

Saldo reserve mutaties Resultaat na bestemming

TOELICHTING FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN

68

123

123

248

-5.183

-5.519

-5.290

-5.785

tableCell49 tableCell50 tableCell51 tableCell52 tableCell44 tableCell45 tableCell46 tableCell47 tableCell39 tableCell40 tableCell41 tableCell42

Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingen 138 1 1 Jaarlijks worden de afschrijvingslasten geactualiseerd. Voor 2025 geeft dit een voordeel van € 591.000. Dit voordeel wordt veroorzaakt door het faseren van investeringen. Hierdoor verschuift de start van de afschrijvingslast mee. Dit werkt door in diverse programma's. Totaal mutaties

138

52

1

1

1

1

5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden sport, kunst en cultuur, erfgoed, media (bibliotheek), openbaar groen en vrijetijdseconomie. Ontwikkelingen Sport In het kader van de uitvoering van de beleidsnota Sport 2021–2028 is in 2025 verder gewerkt aan het stimuleren van een gezonde leefstijl en het versterken van de sportinfrastructuur in Zevenaar. Samen met uitvoeringspartner Ataro B.V. en hun team Sportservice is ingezet op het verbinden van sportaanbieders, onderwijs, kinderopvang en zorg- en welzijnspartijen. Daarbij is extra aandacht besteed aan het activeren van minder actieven, het versterken van het lokale Sportakkoord en het ondersteunen van sportverenigingen bij het realiseren van een inclusieve en toekomstbestendige sportomgeving. In het laatste kwartaal van 2025 wordt stilgestaan bij 10 jaar JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) in Zevenaar, met activiteiten gericht op gezonde voeding, beweging en mentale veerkracht onder jongeren. Ook het programma voor valpreventie, in samenwerking met zorgprofessionals en buurtsportcoaches verder versterkt. Een concreet voorbeeld hiervan is het Leefstijlloket Zevenaar, waar inwoners terechtkunnen voor advies, begeleiding en deelname aan beweegprogramma’s gericht op het voorkomen van vallen en het bevorderen van zelfredzaamheid.

Daarnaast is er een volgende stap gezet in het onderzoek naar de herinrichting van sportpark Hengelder. In samenwerking met stedenbouwkundig bureau CB5 zijn drie scenario’s ontwikkeld voor een toekomstbestendig en multifunctioneel sportpark. Deze zijn besproken met initiatiefnemers, inwoners en sportverenigingen op het huidige sportpark Hengelder. De input uit deze participatie en de nieuwe inzichten die uit onderzoek zijn opgedaan worden verwerkt in een raadsbesluit, dat aan het eind van dit jaar aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. De komende periode staat in het teken van verdiepend onderzoek over eigendomssituaties (juridische posities), de planeconomische invulling (bijdrage betrokken partijen) en de demarcaties van de sportverenigingen op Hengelder (wie is waarvoor verantwoordelijk) en de verdere uitvoering van het lokale sportbeleid. De herinrichting van Sportpark Hengelder zal in lijn liggen met dit lokale sport- en vastgoedbeleid binnen de gemeente Zevenaar. Hierbij is van belang dat dit voor iedere betrokken partij binnen de gemeente Zevenaar duidelijk en transparant is bij de uitvoering van dergelijke (sport)activiteiten. De komende periode moet duidelijk maken of en hoe dit realiseerbaar is.

Cultuur In het kader van herdenken en vieren van 80 jaar Vrijheid hebben er voorjaar 2025 diverse activiteiten plaatsgevonden, daarnaast loopt tot september 2025 het Liemers project over onderduik- en evacuatieverhalen in de Liemers o.a. in de vorm van de publicatie van podcast reeks 'Kind op de vlucht'. In juli 2025 is een aanvraag gedaan bij de provincie voor de nieuwe regeling Culturele infrastructuur en cultuur en erfgoedparticipatie (voorheen regeling cultuur- en erfgoedpacten). Het projectplan hiervoor is opgesteld met de gemeenten Duiven, Westervoort, Lingewaard, Overbetuwe en Zevenaar voor de jaren 2025 t/m 2027. Het pact is een belangrijk middel om Liemers brede initiatieven op het gebied van toerisme en recreatie, cultuur en cultureel erfgoed te kunnen ondersteunen, hierdoor zijn er al vele succesvolle projecten gerealiseerd in de Liemers. Samen met Kunstwerk! en de gemeenten Duiven, Westervoort wordt sinds september 2025 gewerkt aan het vernieuwen van het beleidskader Kunstwerk!, waarbij monitoring en prestatieafspraken verder worden doorontwikkeld. Aandachtsgebied hierbij is de bibliotheek. Vanaf juli 2026 hebben gemeenten een wettelijke zorgplicht voor bibliotheken. Zij moeten zorg dragen voor de uitvoering van de vijf bibliotheekfuncties zoals vastgelegd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB).

In januari 2025 is naast een cultuurcoach voor het PO ook een cultuurcoach gestart voor het VO om de verbinding te maken tussen de middelbare scholen en het lokale culturele aanbod. Zodat alle leerlingen in Zevenaar in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur. Daarbij begeleidt zij o.a. project Kunstbende voor de Liemers, dit wordt gefinancierd door SPUK gelden (combinatiefunctionaris) en middelen vanuit een aanvraag bij de Groene Metropool Regio. 53

Op basis van de positieve evaluatie vanuit de culturele sector en de scholen wordt voor schooljaar 2025/2026 de inzet van de cultuurcoach doorgezet. Binnen de Groene Metropoolregio is in juni 2025 het nieuwe Regioplan 2025 t/m 2027 cultuurregio 025 vastgesteld, met de drie focusgebieden; cultuureducatie, amateurkunst & vrijwilligers en talentontwikkeling. Harmonisering subsidiebeleid Eind 2023 is er gestart met de harmonisering van het subsidiebeleid sport, cultuur en welzijn. Op verzoek van de raad vindt er een uitgebreid participatietraject plaats. Ruim 120 verenigingen en stichtingen nemen deel aan het participatietraject. Eind van dit jaar zal het subsidiebeleid aan u worden voorgelegd. WAT WILLEN WE? 5. Sport, cultuur en recreatie Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente. WAT DOEN WE? Naam resultaat

Status 1e Status 2e VGR VGR

5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te bereiken 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname

2022-2026

5.2.2 Wij promoten het sportaanbod

2023-2026

5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig

2023-2026

5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders

2023-2026

5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten

2023-2026

5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering aan 5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en een parapluplan Archeologie Zevenaar vast 5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek

2023-2026

2023e.v. 2023e.v. 2022-2026

5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit

2022-2026

5.4.2 Wij nemen deel aan de Groene Metropoolregio: opgave Ontspannen Regio 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit

2022-2026

5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit

2023-2026

5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten

2023-2026

5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte

2023-2026

5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken

2023-2025 54

2022-2030

2022-2032 2023-2026

5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte

2023-2026

5.1 Werken aan een doelmatiger subsidiebeleid 5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te bereiken

2023-2026

Wij gaan subsidie gerichter inzetten om gemeentelijke beleidsdoelen te bereiken en sturen daarmee als gemeente op de gewenste maatschappelijke effecten. Daarnaast verbeteren we de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Vanaf 2023 herzien wij daartoe stapsgewijs onze subsidiesystematiek als beleidsontwikkeling daar aanleiding toe geeft. Wij streven er naar dit proces in 2026 af te ronden. Met ingang van 2023 herzien wij de bezuinigingstaakstelling voor culturele festivals. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Niet volgens plan Met het herijken van het subsidieprogramma welzijn, sport en cultuur sluiten wij meer en beter aan op de beleidsdoelstellingen vanuit de Visie Sociaal domein 2024-2040. Het proces om te komen tot dit vernieuwde subsidieprogramma heeft vertraging opgelopen, o.a. door personele wisselingen en, vooral, door de complexiteit en participatiebehoefte. Wij gaan uit van besluitvorming in Q4 - 2025. Voorstel raad Kennis te nemen van de vertraging van het proces en de op handen zijnde voorstellen af te wachten. 5.2 Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor verschillende doelgroepen 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname

2022-2026

We voeren de onderdelen van de Beleidsnota Sport en Bewegen 2021-2028 uit. We stimuleren senioren en kwetsbare groepen om meer te bewegen en hun leefstijl gezonder te maken. Daarvoor zetten we onder meer de combinatiefunctionarissen in, middels de opdrachtverlening aan Ataro B.V.. We richten ons speciaal op die groep waarbij voldoende bewegen kan voorkomen dat zij intensievere zorg en ondersteuning nodig hebben in de toekomst. Ook stimuleren we de ontwikkeling en deelname aan programma’s die gericht zijn op een gezonde leefstijl. Hiervoor werken wij samen met zorgverleners, sport- en beweegaanbieders, dorps- en buurthuizen, verzorgingshuizen en belangenorganisaties. Tevens continueren we de inzet van de Gelrepas en de samenwerking met Stichting Leergeld De Liemers om financiële drempels om te gaan sporten zoveel mogelijk weg te nemen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

In de Beleidsnota Sport en Bewegen streven we naar de stimulatie van sport- en beweegdeelname. Met sportbedrijf Ataro B.V. is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) overeengekomen m.b.t. de inzet van de zogenaamde combinatiefunctionarissen ten behoeve van het stimuleren van sport- en beweegdeelname, en de uitvoering van het Valpreventie-project en Jongeren Op Gezond Gewicht. Zo is er aandacht voor bewegen en gezond leven voor jong en oud, en individuen en organisaties. Bij deze werkzaamheden ligt de focus op preventie, wat we op lokaal niveau vertalen naar de kwetsbare doelgroepen qua sportdeelname: ouderen, jonge kinderen, jongeren en inwoners met een lage sociaal economische status (SES).

55

Onze combinatiefunctionarissen voeren programma's uit gericht op deze doelgroepen om hen blijvend aan het sporten en bewegen te krijgen. De voorbereidingen op het kennismakingsproject Sjors Sportief zijn weer opgestart. Via dit project maken leerlingen in het primair onderwijs kennis met lokale sportverenigingen. 5.2.2 Wij promoten het sportaanbod

2023-2026

We leggen verbindingen tussen scholen en sportverenigingen en zorgen dat kinderen kennismaken met het lokaal sport- en beweegaanbod. Hier zetten we onder andere onze combinatiefunctionarissen voor in, middels de opdrachtverlening aan Ataro. Ook faciliteren we sportverenigingen bij het zichtbaar maken en promoten van kennismakingsactiviteiten voor kinderen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

Het contact met scholen, sportverenigingen, kinderopvang, welzijnsorganisaties en zorgaanbiedersteam verloopt grotendeels via Sportservice (combinatiefunctionarissen) van Ataro B.V. Ook zorgt Ataro B.V. voor vakantieactiviteiten, verenigingsondersteuning en brengen ze het al sportaanbod in de gemeente samen op hun website. Hierdoor ontstaat een centrale locatie, waar organisaties en inwoners terecht kunnen met al hun vragen over sport en bewegen. Om het sport en cultureel aanbod extra onder de aandacht van de basisschooljeugd te brengen wordt het project Sjors Sportief georganiseerd. 5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig

2023-2026

Het initiatief van de verenigingen op Hengelder voor de vernieuwing van het sportpark ondersteunen wij. Wij faciliteren daartoe onder voorwaarden de procesbegeleiding op basis van nader te maken afspraken, zodat zij hun plannen verder kunnen uitwerken. In samenspraak met de verenigingen voeren wij tevens een locatieonderzoek uit waarbij wij meerdere opties voor een toekomstige plek voor de sportactiviteiten beoordelen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

In het eerste kwartaal van 2025 is er een volgende stap gezet in het onderzoek naar de herinrichting van sportpark Hengelder. In samenwerking met stedenbouwkundig bureau CB5 zijn drie scenario’s ontwikkeld voor een toekomstbestendig en multifunctioneel sportpark. Deze zijn besproken met initiatiefnemers, inwoners en sportverenigingen op het huidige sportpark Hengelder. De input uit deze participatie en de nieuwe inzichten die uit onderzoek zijn opgedaan worden verwerkt in een raadsbesluit, dat aan het eind van dit jaar aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. het tweede deel van 2025 staat in het teken van verdiepend onderzoek over eigendomssituaties (juridische posities), de planeconomische invulling (bijdrage betrokken partijen) en de demarcaties van de sportverenigingen op Hengelder (wie is waarvoor verantwoordelijk) en de verdere uitvoering van het lokale sportbeleid. 5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders

2023-2026

Sportverenigingen en sportaanbieders faciliteren wij bij vraagstukken rondom ontwikkelingen in de samenleving. De Rijksoverheid heeft gemeenten gevraagd een eigen lokaal sportakkoord op te stellen. Hierin stemmen lokale sportaanbieders, onderwijs- en zorginstellingen en de gemeente met elkaar af hoe er meer mensen een leven lang kunnen genieten van sport en bewegen. Wij geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde lokale sportakkoord. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

'Vitale sportverenigingen en sportaanbieders' is een pijler in het gemeentelijk sportbeleid waar uitvoering aan wordt gegeven via het Lokaal Sportakkoord Zevenaar. 56

In dit Sportakkoord zijn diverse organisaties en sectoren vertegenwoordigd, om een integrale aanpak en visie te garanderen. Daarnaast verzorgen Ataro, en indien gewenst partijen zoals de Gelderse Sport Federatie en NOC*NSF, ondersteuning aan verenigingen op specifieke vraagstukken. Voor het onderhoud van de natuurgrasvelden en de binnensportaccommodaties is een dienstverleningsovereenkomst met Ataro gesloten. Ataro is eveneens bezig met de afronding van de werkzaamheden aangaande de LED-verlichting en drainage op de gemeentelijke sportparken. Stichting Accommodatie en Support Hockeyvereniging Zevenaar heeft, in samenspraak met Stichting Waaarborgfonds Sport, een borgstelling aangevraagd voor de vervanging van haar hoofdveld. 5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten

2023-2026

We blijven Uniek Sporten ondersteunen. Wij onderzoeken of wij via ons subsidiebeleid en door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs, aangepast en inclusief sporten verder kunnen stimuleren. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

Middels Uniek Sporten besteden we specifiek aandacht aan een groep die achterblijft in beweeggedrag en ondersteuning nodig heeft. Dat doen we door een structurele regionale samenwerking. Er wordt continu gekeken naar kansen en mogelijkheden op lokaal niveau als aanvulling op de regionale inzet van Uniek Sporten. 5.3 Stimuleren van het behoud van cultureel erfgoed en een goed aanbod van culturele voorzieningen 5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering aan

2023-e.v.

Bij het opstellen van een Beleidsnotitie Erfgoed betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Het doel van deze beleidsnotitie is behoud van het cultuurhistorisch erfgoed. In de notitie nemen wij een harmonisatie met het Gelders Eiland mee (inventariseren en aanwijzen van monumenten), we wijzen mogelijk Post’65 monumentale objecten aan, zetten in op het verduurzamen en herbestemmen van monumentaal erfgoed en we bepalen hoe we het erfgoed vermarkten. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

De besluitvorming over de beleidsnotitie staat gepland voor de raad van december 2025. 5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en een parapluplan 2023-e.v. Archeologie Zevenaar vast In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. Deze kaart vervangt de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties nemen we mee in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland stellen we een parapluplan (omgevingsplan) Archeologie op. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

In de tweede VGR 2024 is aangegeven dat het parapluplan Archeologie in december 2023 in procedure is gebracht en vanwege omissies in 2024 weer uit procedure is genomen. 57

In de pilot Omgevingsplan Angerlo (publicatie laatste kwartaal 2025 / eerste kwartaal 2026) worden de regels en de correcte beleidskaart voor Archeologie meegenomen. In het najaar van 2025 wordt besloten of Archeologie een thematische wijziging wordt van het Omgevingplan van de gehele gemeente Zevenaar. 5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek

2022-2026

Wij stimuleren activiteiten in de Turmac Cultuurfabriek, zowel van gebruikers als van derden. Het doel is een bruisende ontmoetingsplek met een collectief programma voor Zevenaar en de Liemers. We zetten in op een financieel zo gezond mogelijke exploitatie, waarbij we rekening houden met de valse start in de coronaperiode. Voor het beheer onderzoeken we nieuwe mogelijkheden. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

In januari 2025 heeft de raad de visie Turmac Cultuurfabriek 2030 vastgesteld. Aanvullend is er door de raad een marktverkenning gevraagd om de uitvoeringsplannen en vervolgstappen te staven, deze wordt uitgevoerd en uitkomsten worden in oktober aan de raad toegelicht. 5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met Kunstwerk! en 2022-2026 Filmhuis Zevenaar Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar in staat zich te blijven ontwikkelen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

Met Kunstwerk! zijn aanvullende afspraken vastgelegd in de beschikking voor het borgen van volwasseneneducatie in hun aanbod en de inzet van de versterkingsgelden voor de bibliotheek. Samen met Kunstwerk! en de gemeenten Duiven, Westervoort wordt sinds september 2025 gewerkt aan het vernieuwen van het beleidskader Kunstwerk!, waarbij monitoring en prestatieafspraken verder worden doorontwikkeld. Aandachtsgebied hierbij is de bibliotheek. Vanaf juli 2026 hebben gemeenten zelf de zorgplicht voor bibliotheken, waarbij moet worden zorg gedragen voor de uitvoering van de 5 bibliotheekfuncties uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB). In februari heeft een collegebrede middag plaatsgevonden aangaande de toekomst van het Filmhuis, daarnaast is in januari de visie Turmac Cultuurfabriek vastgesteld. Hierbij is het verzoek gedaan voor een aanvullende marktverkenning. In het komende voorstel aan de raad over de Turmac Cultuurfabriek zal ook de toekomst van het FIlmhuis meegenomen worden.

5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit

2022-2030

Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme. Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector. Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden. 58

Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden. De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristischrecreatieve plannen. 4. Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio. Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

a. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): Het kinderklompenpad kids in Giesbeek is op 18 juni geopend. Dit was het laatste klompenpad in de gemeente en hiermee heeft bijna iedere kern een klompenpad in de nabije omgeving. De klompenpaden worden, zover mogelijk, geïntegreerd in het wandelnetwerk. Wij adviseren het routebureau vanuit de GMR met de uitvraag voor het beheer van fiets- en wandelnetwerk. In 2026 moet hier een nieuwe overeenkomst liggen die voor alle gemeentes binnen de GMR geldig is. b. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: Wij nemen deel in werkgroepen van de ontspannen regio. Op het gebied van Groenblauw raamwerk en Recreatie en Toerisme adviseren wij en stemmen wij af met bestuurders. Eind 2025 is het onderzoek naar Ruimte voor recreatie afgerond. Hierin wordt gekeken waar er ruimte is voor recreatie binnen groen en blauw in onze regio om de toenemende verstedelijking gelijk op te laten gaan met ruimte om te recreëren. In GMR-verband zitten wij in de begeleidings- en stuurgroep van het opgestelde Masterplan Romeins Verleden voor de regio Arnhem-Nijmegen (en deels rest van Gelderland); deze is tijdens het regiocongres in februari officieel gelanceerd.

In onze opdracht en met behulp van een breed maatschappelijk projectteam hebben kwartiermakers een uitvoeringsprogramma opgesteld om het Romeinse verleden in Zevenaar en de Liemers (waaronder Herwen-Hemeling) Zevenaar/Liemers beter zichtbaar en beleefbaar te maken. Het belevingsconcept voor het 3e waterverhaal van Nederland “De Rivier, je kunt er niet omheen” is mede door onze inzet als programmateamlid en voorzitter van de bestuurlijke kopgroep de fase van uitvoering ingegaan. Dit doen wij samen met de rest van de GMR, de Veluwe en een deel van Overijssel. Vanuit en met de GMR zijn we gestart met de ontwikkeling/het aanjagen van lokale subgebiedjes binnen het geheel van het 3e waterverhaal, waaronder twee van de drie in de Liemers. Als stuurgroeplid van het Cultuur- en Erfgoedpact leveren we een bijdrage aan de uitvoering ervan, waaronder het beoordelen van binnenkomende subsidieaanvragen. Daarnaast hebben we een bijdrage geleverd aan de nieuwe subsidieaanvraag voor het nieuwe CEP Liemers/Betuwse Waard. c. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: Namens de Liemerse gemeenten heeft Zevenaar zitting als adviseur Vrijetijdseconomie in de Lokale Actie Groep van de Leader de Liemers (zie ook 3.3.2). Vanuit Leader subsidie zijn er diverse projecten vanuit gemeente Zevenaar ingediend.Zie oa.

Jaarverslag https://leaderdeliemers.nl/wpcontent/uploads/Jaarverslag-LEADER-de-Liemers-2024.pdf. In 2025 zijn er vanuit de gemeente Zevenaar opnieuw projecten ingediend o.a. 2 in de toeristische sector. Er zijn in 2024 twee toeristische cafés georganiseerd. Voor 2025 is besloten om het concept van het toeristisch café door te zetten met de Liemerse ambassade. Dit om de sector breder in de Liemers te bereiken. Deze toeristische cafés vinden in 2025 plaats op 27 maart en 30 oktober.

59

Het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie de Liemers is voorbereid en ondersteund. Deelgenomen hebben we aan de opgave Ontspannen Regio binnen de GMR. d. Marketing, informeren & inspireren: Onder de vlag van Kijk verder in de Liemers is meer ingezet op actieve profilering van de Liemers via sociale media en een aantal publicaties. Onder regie van de GMR is verder gewerkt aan een herziening van de opdracht aan TVAN (Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen), als ook aan de nieuwe manier van samenwerken. e. Doeltreffend beleid: Begin 2025 hebben we de uitvoeringsagenda VTE 2025 vastgesteld. We zijn gestart met een doorkijk naar de toekomst van recreatie & toerisme in Zevenaar (met een doorkijkje naar de rest van de Liemers). Vanuit VTE hebben we een bijdrage geleverd aan de beleidsnotitie Erfgoed, die eind dit jaar gereed zal zijn. Het toetsingskader voor verblijfsaccommodatie is eind 2025 afgerond en publiek beschikbaar gemaakt voor ondernemers. 5.4.2 Wij nemen deel aan de Groene Metropoolregio: opgave Ontspannen Regio

2022-2026

Wij nemen deel aan regionale samenwerking om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Binnen het programma Ontspannen Regio van de Groene Metropoolregio werken we aan een goede balans tussen groei in verstedelijking, mobiliteit en economie, leefbaarheid, duurzaamheid en levendigheid. Als Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen zetten we in op een vitale sector voor recreatie en toerisme. Ook werken we aan complete voorzieningennetwerken in centra (project Bruisende Binnensteden Krachtige Kernen) en versterken we onze waardevolle natuur, landschap, cultureel erfgoed en culturele infrastructuur. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Gerealiseerd

Onder de ontspannen regio vallen het Groenblauw Raamwerk, Cultuur en Recreatie&Toerisme. Wij nemen deel aan alle werkgroepen hierin, waarmee wij zorgen dat Zevenaar goed vertegenwoordigd is. Wij nemen deel aan de regionale agenda 2025-2028 van de GMR. Deelname is een continue proces. Om die reden stellen wij voor dit resultaat af te sluiten. Voor zover aan de orde, worden binnen de GMR opgestelde beleidsdocumenten via de reguliere procedure ter besluitvorming aan u aangeboden. Voorstel raad Wij stellen voor om dit resultaat af te sluiten. 5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare 2022-2032 ruimte We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR). Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit.

• De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel.

60

Stand van zaken

Status 1e VGR

Status 2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

Op basis van het IBOR en de daaruit voortvloeiende beheerplannen beheren, onderhouden en vervangen wij de openbare ruimte. De raad informeren wij periodiek over de voortgang en resultaten. Jaarlijks voeren wij een beleidsschouw uit in augustus. De gemiddelde uitkomst van de schouw ligt redelijk op lijn met de door de raad vastgestelde onderhoudsniveaus. Alleen voor onkruid op verhardingen en de groenvoorzieningen komen de resultaten nog niet volledig overeen met de vastgestelde ambities. In de RIB506 hebben wij u over deze resultaten geïnformeerd. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit

2023-2026

We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden. Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

Bij groot onderhoud en renovaties hebben wij delen van grote gazonvlakken omgevormd naar kruidenrijke vegetatie. Bij het aanbrengen van nieuwe beplanting kiezen wij voor bloemrijke en insectvriendelijke soorten. We hebben een kansenkaart biodiversiteit opgesteld en verder hebben we een aantal nestgelegenheden aangebracht voor insecten en vogels. We gaan nog een specifiek beleidsplan opstellen met als onderwerp de versterking van de biodiversiteit. In 2024 hebben wij over dit onderwerp met u gesproken tijdens een informatieve raadsvergadering. Dit plan is naar verwachting in Q1 2026 gereed. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit

2023-2026

Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

In het plantseizoen 2024-2025 zijn we gestart met de aanplant van jonge bomen op de volgende locaties: - Hengelder; 3000 stuks bosplantsoen bomen (eik, es, linde) en 1000 stuks bosplantsoen struiken (sleedoorn, hazelaar, hondsroos e.a.) - Gebied tussen De Tol en De Bem; 75 laanbomen Daarnaast trachten wij bij revitaliseringen en grootschalige renovaties waar mogelijk bomen toe te voegen. 5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten

2023-2026

Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden. 61

Stand van zaken

Status 1e VGR

Status 2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

We hebben in 2024 alle locaties digitaal inzichtelijk gemaakt opdat we de effecten van de bestrijding in de tijd kunnen volgen (monitoringssysteem). Verder voeren wij jaarlijks de bestrijding uit waarbij de focus ligt op de Japanse Duizendknoop en de Reuzenberenklauw. Wij passen diverse methodes toe zoals heet water, afgraven en elektrocuteren. Wij volgen nieuwe ontwikkelingen op de voet. De Reuzenberenklauw bestrijden wij door deze tijdig te maaien en/of af te graven en af te voeren. 5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte

2023-2026

Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering. Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad.

Stand van zaken

Status 1e VGR

Status 2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

Voor de grootschalige integrale vervangingen van de openbare ruimte passen wij een gedegen participatieproces toe. Daarnaast krijgt het afstemmen van belangen, intenties en gevoeligheden met de omgeving bij de voorbereiding en uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte extra aandacht in de vorm van omgevingsmanagement. De omgevingsmanager verbindt inwoners en partijen met elkaar en eisen en wensen van stakeholders aan (project) doelen van de gemeente. Daarbij besteden we ook aandacht aan een heldere en transparante terugkoppeling van opgehaalde informatie en geven wij aan wat we hiermee wel of niet gaan/kunnen doen. Zo richten we een projectpagina in waarin inwoners naast relevante operationele informatie ook een verslag en terugkoppeling van de participatieronde(s) kunnen nalezen. In het revitaliseringsproject Bloemenkamp hebben inwoners de nieuwe inrichting van de speeltuin meebepaald. Ook bij de revitalisering van Lobith is dit gebeurt. Specifiek hebben wij samen met de direct omwonenden van een drietal braakliggende velden plannen gemaakt voor een nieuwe invulling. Dit heeft geresulteerd in een compleet nieuwe invulling waar spelen en ontmoeten voor jong en oud voorop staat. Daarnaast is in voorbereiding een voorstel waarin wij spelregels opstellen voor het mogelijk maken van zelfbeheer in de openbare ruimte.

Hiermee willen we bewoners meer betrekken bij het beheer van de openbare ruimte in hun eigen leefomgeving. Deze spelregels maken het makkelijker voor bewoners om initiatieven (bijvoorbeeld via Zevenaar Doet) tot uitvoering te brengen. Tegelijkertijd voorkomen de spelregels dat het initiatief leidt tot ondoelmatig beheer van de openbare ruimte door de gemeente. 5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken

2023-2025

Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor jong en oud. We leggen hierbij ook een relatie met de aanpak van overlast door jongeren. In een nog op te stellen Nota Speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart. We kijken daarbij in ieder geval naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen (ook kinderen met een beperking) hier kan spelen of verblijven. In iedere inspectieronde van de speelplekken toetsen we standaard op die uitgangspunten. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inrichten met deze uitgangspunten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen Nota Speelplekken.

62

Stand van zaken

Status 1e VGR

Status 2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

De raamovereenkomst voor de levering en plaatsing van speelvoorzieningen hebben wij in 2025 met 1 jaar verlengd. Renovatie van bestaande speelterreinen vindt, op basis van het beheerplan Spelen, over de hele gemeente plaats. Daarbij volgen wij een participatief proces waarbij bewoners binnen bepaalde kaders een keuze maken voor de soort speeltoestellen die geplaatst worden en de inrichting van de speelplek. In 2025 zijn de volgende locaties (her)ingericht: Inclusieve speel- en ontmoetingslocaties: - de Zwanenwaay in Babberich - Droogveld in Tolkamer - De Olmen in Zevenaar (in voorbereiding) - de vissteiger in Rosorum - Schutterstal in Ooy. Natuurlijke speel- en ontmoetingslocaties: - Bizetstraat in Zevenaar - Omgeving Carrousel in Zevenaar Daarnaast hebben we op diverse andere locaties regulier speeltoestellen vervangen op basis van uitgevoerde inspecties. Bij grote revitaliseringsprojecten wordt de vervanging van speeltoestellen standaard meegenomen zoals in Bloemenkamp, Schrijvershoek en Lobith. De Nota Speelplekken is bijna gereed. Naar verwachting eind 2025 leggen wij de nota ter vaststelling aan u voor. Vooruitlopend op de formele vaststelling wensen wij de nota nog aan u te presenteren tijdens een nog te plannen informatieve raadsbijeenkomst. 5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte

2023-2026

Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid. Status Status 1e VGR 2e VGR Stand van zaken

Volgens plan

Volgens plan

Bij nieuwe aanleg, vervanging of groot onderhoud van de openbare ruimte kijken wij standaard naar verbetering van de bereikbaarheid van objecten en routes voor alle doelgroepen. Voorbeelden hiervan zijn het standaard verlagen van de trottoirbanden bij de hoeken van straten en de aanleg van ribbelstroken voor visueel gehandicapten bij openbaar vervoervoorzieningen. In 2025 hebben we daarnaast nog een voetpad gerealiseerd naast het bestaande fietspad in het belang van de veiligheid en comfort van de voetganger. Tevens hebben we de doorstroming van het fietsverkeer op de snelfietsroute verbeterd ter hoogte van de aansluiting van de Edisonstraat met de overgang Doesburgseweg. Recent hebben wij in park Rosorum samen met de visvereniging HSV de Breuly de toegankelijkheid voor vismogelijkheden verbeterd door een tweede vispad aan te leggen voor mensen die minder mobiel zijn. De gegevens uit een onderzoek naar het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte hebben we verwerkt in onze plannen voor revitalisering en groot onderhoud. Vooruitlopend op de Nota Spelen hebben we de toegankelijkheid en gebruik van enkele speelplekken voor alle doelgroepen sterk verbeterd.

63

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten Primitieve begroting 2025-2028

1.425

1.398

1.398

1.398

1e voortgangsrapportage 2025

60

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025

13

0

0

0

1.498

1.398

1.398

1.398

1. Autonome ontwikkelingen

1.453

0

0

0

Actualisatie budget rentelasten

2

0

0

0

Budgetmutatie lasten/baten sport

1.451

0

0

0

Totaal gemuteerde baten

1.453

0

0

0

Totale baten in deze voortgangsrapportage

2.952

1.398

1.398

1.398

12.916 1.056 0 -107 13.865

12.666 299 280 0 13.245

12.652 299 131 0 13.082

12.731 299 131 0 13.160

1. Autonome ontwikkelingen

1.193

0

0

0

Actualisatie budget rentelasten

0

0

0

0

Budgetmutatie lasten/baten sport

1.193

0

0

0

2. Actualisatie bestaand beleid

-69

0

0

0

Actualisatie afschrijvingen

-69

0

0

0

5. Mutaties < € 100.000

-50

0

0

0

Budgetmutatie motie Stolpersteine

-6

0

0

0

Budgetmutatie open monumentendag

-3

0

0

0

Budgetmutatie vrijetijdseconomie

-41

0

0

0

Totaal gemuteerde lasten

1.074

0

0

0

Totale lasten tot de voortgangsrapportage

14.939

13.245

13.082

13.161

Resultaat voor bestemming

-11.987

-11.847

-11.684

-11.762

Totale baten tot de 2e voortgangsrapportage Mutaties in deze voortgangsrapportage (baten)

Lasten Primitieve begroting 2025-2028 1e voortgangsrapportage 2025 Kadernota 2026 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025 Totale lasten tot de 2e voortgangsrapportage Mutaties in deze begroting (lasten)

64

Onttrekkingen Primitieve begroting 2025-2028

604

254

254

254

1e voortgangsrapportage 2025

-19

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2025

-16

5

5

5

Totaal onttrekkingen reserves

569

259

259

259

Toevoegingen Primitieve begroting 2025-2028

0

0

0

0

1e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

2e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

Totaal toevoegingen reserves

0

0

0

0

569

259

259

259

-11.417

-11.589

-11.425

-11.504

Saldo reserve mutaties Resultaat na bestemming

tableCell49 tableCell50 tableCell51 tableCell52 tableCell44 tableCell45 tableCell46 tableCell47

65

TOELICHTING FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN

tableCell39 tableCell40 tableCell41 tableCell42

Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

2

0

0

0

1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget rentelasten

Door een lagere werkelijke financieringsbehoefte dan begroot verwachten we een voordeel op rentelasten van € 253.000. Budgetmutatie lasten/baten sport

259

0

0

0

In de begroting is nog geen rekening gehouden met kostenverhogende btw en de compensatie die we hiervoor ontvangen van het Rijk. Op basis van de in het 1e kwartaal aangevraagde 'Specifieke uitkering stimulering sport 2025' (SPUK, voor compensatie van kostenverhogende btw) is in juli 2025 het voorschot ontvangen. Het door het Rijk beschikbaar gestelde voorschotbedrag is voldoende om de kostenverhogende btw te compenseren. Daarnaast is in 2025 een nabetaling ontvangen naar aanleiding van de definitieve vaststelling van deze SPUK over het jaar 2023 en een afrekening n.a.v. de vaststelling van de SPUK MEOZ (meerkosten energie openbare zwembaden) over 2023. De extra baten voor 2025 bedragen € 1.451.000 (voordeel). Naast deze vaststellingen van de specifieke uitkeringen houden wij rekening met hogere lasten in verband raming van de kostenverhogende btw inclusief en de bijgestelde indexering voor de dienstverlening op basis van de afspraken vastgelegd in de DVO's (dienstverleningsovereenkomsten tussen gemeente en Ataro BV). Totaal hogere lasten bedraagt € 1.192.000 (nadeel). Per saldo is het voordeel in 2025 eenmalig € 259.000.

2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie afschrijvingen

69

0

0

0

Jaarlijks worden de afschrijvingslasten geactualiseerd. Voor 2025 geeft dit een voordeel van € 591.000. Dit voordeel wordt veroorzaakt door het faseren van investeringen. Hierdoor verschuift de start van de afschrijvingslast mee. Dit werkt door in diverse programma's.

Totaal mutaties

330

66

0

0

0

6. SOCIAAL DOMEIN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het sociaal domein. Voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht. Op 26 juni 2024 is de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vastgesteld. Dit document is gemaakt samen met input van onze inwoners, maatschappelijke partners, collega’s, participatieraad, het college en gemeenteraad. In de visie sociaal domein 2020 – 2023 lag de nadruk op financiële beheersbaarheid en haalbaarheid. Er was minder aandacht voor onder andere sociale verbinding, de invloed van leefstijl en het benutten van gemeenschapskracht. Nu willen we meer bouwen en ontwikkelen, met aandacht voor bestaanszekerheid en gelijke kansen voor iedereen. We gaan samen aan de slag met de huidige opgaven en vraagstukken in het sociaal domein, vanuit een andere houding. Daarbij houden we de drie kernwaarden van de gemeente Zevenaar voor ogen: samenwerking, resultaatgerichtheid en klantgerichtheid.

Onze visie: “In de gemeente Zevenaar staan het sociale netwerk, gezondheid en leefbaarheid centraal. We werken aan de mogelijkheden voor iedereen om een eigen, zelfstandig en betekenisvol leven te leiden. Dit vanuit een stabiele (financiële) basis en gelijke kansen voor iedereen. In een prettige en gezonde leefomgeving. Met en voor elkaar. Zo maken we Zevenaar een nog fijnere plek om te wonen, werken en leven!” Deze visie en integrale nota: geven aan wat voor gemeente we willen zijn; geven richting aan beleid en uitvoering binnen het sociaal domein; sluiten aan op de woonzorgvisie, omgevingsvisie en onze visie op de dienstverlening. Om het beleid en de uitvoering vorm te geven, hebben we zes bouwstenen beschreven. Dit zijn: 1. bestaanszekerheid; 2. sociale basis; 3. leefbaarheid; 4. gezondere leefstijl; 5. kansrijk en veilig opgroeien; 6. veerkrachtig ouder worden. De concrete vertaling van alle doelen, keuzes en uitdagingen in de bouwstenen uiten zich in uitvoeringsplannen per bouwsteen.

Bij de uitwerking houden we rekening met de volgende uitgangspunten:  iedereen doet ertoe en is van waarde (inclusie);  de mens staat centraal (positieve gezondheid);  voorkomen is beter dan genezen (preventie);  niet ieder probleem vraagt om een professional voor de oplossing (normaliseren);  de kosten gaan soms voor de baten uit (investeren);  we maken het mogelijk houding (we denken in oplossingen). Ontwikkelingen Sterke sociale basis In de visie Sociaal domein 2024-2040 is een belangrijke plaats ingeruimd voor het versterken van de sociale basis. Een sterkere sociale basis draagt bij aan het verhogen van de kwaliteit van leven van onze inwoners én aan het terugdringen van zorgkosten. De gecombineerde ontwikkelingen van zorg naar gezondheid, van sterke lokale teams, van versterken eerste lijn (vanuit het medisch domein) en de roep om versterking van het preventieve, voorliggende veld, maken dat we -samen met de maatschappelijke partners- een integrale aanpak ontwikkelen voor bij de begroting 2026, e.v. 67

Hierbij houden wij ook rekening met de ontwikkelingen rondom landelijke akkoorden, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnakkoord (AZWA). Armoede en Schulden  Beleidsplan Armoede en schulden Eind maart is het beleidsplan Armoede en Schulden vastgesteld. In dit plan is onder meer genoemd dat we meer inzetten op een laagdrempelige toegang voor onze inwoners tot minimaregelingen waarbij we ook meer bekendheid willen geven aan wat we als gemeente Zevenaar te bieden hebben. Inmiddels is er ingezet op de volgende zaken:  Voorzieningenwijzer Er is een overeenkomst gesloten met De Voorzieningenwijzer. De Voorzieningenwijzer is een online hulpmiddel en service die inwoners helpt bij het vinden en aanvragen van lokale regelingen en landelijke toeslagen. Het biedt ook inzicht in energiecontracten en zorgverzekeringen, en helpt bij het overstappen naar een passender aanbod. Het doel is om mensen financieel te ondersteunen en ervoor te zorgen dat ze optimaal gebruikmaken van de voorzieningen die voor hen beschikbaar zijn. De Voorzieningenwijzer is inmiddels als tool op onze website beschikbaar voor al onze inwoners.  Plinkr-Nazorg We zijn een samenwerking gestart met Plinkr Nazorg.

Plinkr Nazorg is een organisatie die zich richt op het versterken van de gemeentelijke hulpverlening bij het helpen van inwoners naar financiële stabiliteit. Aan inwoners die onder beschermingsbewind staan en/of in een schuldhulpverleningstraject zitten wordt via een digitaal platform en trajecten ondersteuning geboden bij het ontwikkelen van financiële en digitale vaardigheden, met als doel om uitstroom uit schuldhulpverlening en/of beschermingsbewind te bevorderen.  Wet alleenverdienersproblematiek We hebben beleid geschreven ter uitvoering van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek. Deze regeling geeft gemeenten de bevoegdheid om een tegemoetkoming te verstrekken aan huishoudens die in de knel komen door een complexe samenloop van fiscale regels, toeslagen en sociale zekerheid, waardoor ze minder te besteden hebben dan een vergelijkbaar paar in de bijstand. Deze regeling is bedoeld voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Inmiddels zijn de eerste huishoudens gecompenseerd en is het werkproces ingericht voor de ambtshalve toekenningen voor de jaren 2025, 2026 en 2027.  Laatste kans beleid Ter bescherming van onze inwoners die een woning huren en een huurachterstand hebben bij de Woningbouwcorporaties Baston Wonen, Plavei en Vryleve is een laatste kans beleid besproken met deze Woningbouwcorporaties.

Er zijn werkafspraken gemaakt en er is een goede samenwerking afgesproken waarbij zoveel mogelijk wordt voorkomen dat mensen ontruimd worden.  Beleidsregels bijzondere bijstand Naar verwachting zijn in september de beleidsregels bijzondere bijstand herzien. Hierbij wordt waar dit van toepassing is aangehaakt bij de komende Participatiewet in Balans en er is gekeken naar waar dat mogelijk is een synchronisatie van de inkomensgrenzen.  Armoede platform Eind september is er samen met 1Stroom een armoedeplatform gehouden. Tijdens dit platform is onder meer de Voorzieningenwijzer uitgerold en wat onze ketenpartners daarin kunnen betekenen voor onze inwoners. Inzet is geweest samenwerking en verbinding met elkaar. Sterk Lokaal Team De visie is dat we binnen de toegang een Sterk Lokaal Team hebben van professionals die integraal, generalistisch, interdisciplinair en outreachend ondersteuning en dienstverlening bieden aan de inwoners die vragen hebben die vallen binnen het sociale domein. En daarbij dat dit team ook procesregie voert in complexe casussen. Voorjaar 2025 heeft onderzoeksbureau Hiemstra & De Vries onderzoek gedaan naar hoe we zo goed mogelijk een Sterk Lokaal Team kunnen vormgeven in Zevenaar. Dit in het kader van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. De definitieve onderzoeksresultaten zullen naar verwachting na de zomer van 2025 worden gedeeld.

68

Jeugd  Hervormingsagenda Jeugd: Een landelijke commissie heeft een eerste landelijk onderzoek gedaan naar de opgaven van de jeugdhulp / Hervormingsagenda. De resultaten zijn te lezen in het rapport Groeipijn van februari 2025, terug te lezen op de website van Open Overheid.nl. Wat hieruit naar voren komt is dat de Hervormingsagenda Jeugd een noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarde is om te komen tot een goed werkend, beter beheersbaar en financieel houdbaar jeugdstelsel. Enkele adviezen van de deskundigheidscommissie zijn: - Ga door met de Hervormingsagenda Jeugd; - Maak keuzes en leg werkende mechanismen voorschrijvend vast; - Verbind het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming met de stevige lokale teams; - Benader de reikwijdtediscussie vanuit de inhoud en niet budgettair; - Onderzoek fundamentele uitgangspunten Jeugdwet die nu soms tegenstrijdig uitwerken; - Bied aanbieders tijd en financiële ruimte om tot passende alternatieven voor gesloten jeugdhulp te komen. Een volgende weging van de Hervormingsagenda Jeugd staat gepland voor 2028. We zijn nu in afwachting van de landelijke ontwikkelingen naar aanleiding van de adviezen en uitspraken van deze commissie.

 Samenwerking: De samenwerking met ketenpartners, zoals Veilig Thuis en de GI's, hebben significante aandacht gekregen, resulterend in afspraken om gezamenlijk op te trekken en de veiligheid binnen gezinnen te verbeteren. De verdere uitwerking van deze ontwikkelingen vindt in 2025 plaats. De wachtlijst bij het team Jeugd vertoont fluctuaties, maar door een grondige evaluatie van de werkprocessen is er meer grip op de instroom verkregen. Daarnaast heeft een pilot met een gezinscoach in 2024 bijgedragen aan het verkorten van de wachttijd bij de toegang. Deze pilot is afgerond. Er ligt een voorstel om de gezinscoach permanent op te nemen in het team Jeugd als alternatief voor geïndiceerde zorg. Dit zal ook weer positieve invloed hebben op de wachttijd bij de Toegang. Desondanks blijft de wachtlijst hoog. Uitval en verlof van personeel is hier een van de verklaringen voor. Een verdieping van de samenwerking met VT en de GI's zal hier ook een positieve invloed op hebben.  Uitvoering van de Jeugdwet In 2025 werken beleid en uitvoering jeugd samen aan het uitvoeren van de Jeugdwet. Een van de instrumenten hierin is de nieuwe verordening Jeugd die mei 2025 is vastgesteld door de gemeenteraad. De eigen kracht / probleemoplossend vermogen heeft een prominentere plek gekregen in de nieuwe verordening.

Preventieve voorzieningen jeugd en ouders In Zevenaar ondersteunen we een aantal initiatieven voor onze jeugd en hun ouders. Het zijn initiatieven die laagdrempelig zijn en hulp bieden bij het opgroeien en opvoeden. We hebben hiervan een overzicht gemaakt voor de organisaties die inwoners verwijzen. Er staat ook een overzicht op de website van de gemeente. We hebben gemerkt dat deze voorzieningen de ouders en de jeugd helpen. Voorbeeld daarvan is het jongerenwerk van Caleidoz. De jongerenwerkers bieden activiteiten in de vrije tijd en zij coachen jongeren als zij even hulp nodig hebben. We zien ook dat er op onderdelen nog aanbod ontbreekt. We inventariseren met scherpe blik wat nog nodig is en kijken hierbij naar eigen kracht en mogelijkheden van inzet van inwoners als vrijwilliger. We betalen nieuwe activiteiten zo mogelijk uit bestaande middelen in de gemeentebegroting. Als dat niet kan, leggen wij een voorstel aan u voor bij de behandeling van de gemeente begroting 2026. Huisvesting statushouders Op de Reisenakker worden eind 2025 - begin 2026 flexwoningen geplaatst, waarvan er 7 bestemd zijn voor alleenstaande statushouders. Met Baston Wonen en Vluchtelingenwerk werken we aan de selectie van deze statushouders, zodat zij voor hun bewoning al kunnen starten met hun inburgeringstraject.

Samen met de woningcorporaties en Vluchtelingenwerk bereiden we een project voor rondom het inzetten van deelwonen voor alleenstaande statushouders. Hiervoor is een subsidieverzoek ingediend bij de provincie voor begeleiding van deze doelgroep. Daarnaast is samen met de woningcorporaties en Vluchtelingenwerk een training woonvaardigheden voor statushouders ontwikkeld. Deze is onderdeel geworden van het participatieverklaringstraject (verplicht onderdeel van de inburgering).

69

Door het inzetten van deelwonen, opvang hervestigers en frequent overleg met corporaties en Vluchtelingenwerk lukt het om de achterstand in de huisvesting van statushouders in te lopen. Inburgering We werken aan de implementatie van de nieuwe aanbieders van de Zelfredzaamheids- en B1-route voor inburgering. Wegens personele problemen is dit nog onvoldoende van de grond gekomen en zal hier in het tweede halfjaar op worden ingezet. Het Rijn IJssel is gestart met een combinatieroute van Entree en B1-onderwijs. Dit is bedoeld voor (jongere) statushouders waarvoor de Onderwijsroute niet haalbaar is. Asielzoekers en COA Met de opvang van de nareizigers aan de Hunneveldweg en Mercurion voldoet de gemeente aan de taakstelling voor asiel. Het COA heeft een klankbordgroep opgezet met omwonenden om knelpunten op te pakken. Opvang Oekraïners De opvanglocaties Huize Mathena en Pastorie Angerlo zijn geopend. Deze locaties zijn eigendom van de gemeente zelf. Inmiddels zitten deze locaties vol. We voldoen hiermee nog niet aan onze taakstelling voor opvang van Oekraïners. De taakstelling is 295, dit aantal realiseren we met de uitbreidingen aan de Ganzenpoelweg (Angerlo) en de Bandijk in Lathum. De bewoners begeleiden we met hun weg vinden in Zevenaar. Dit doen we onder andere door hulp bij het vinden van werk en het organiseren van taallessen.

Vanaf 1 oktober zal de eigen bijdrage voor werkende Oekraïners in de gemeentelijke opvang verhoogd worden. De inning hiervan doet de RSD. Voor de opvang van Oekraïners ontvangen we van het rijk een normbedrag per dag van € 44 per persoon. Dit dekt de kosten niet. We maken gebruik van de toezegging van het rijk dat alle kosten gedeclareerd kunnen worden. Dit brengt extra administratieve lasten met zich mee en onzekerheid of alle kostenposten worden vergoed. Participatiewet in Balans De 'Participatiewet in Balans' is een initiatief van het kabinet om de huidige Participatiewet te herzien, met als doel deze beter af te stemmen op de behoeften en mogelijkheden van individuen. Het wetsvoorstel omvat meer dan twintig maatregelen die de balans tussen rechten en plichten moeten herstellen. Op 22 april 2025 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel aangenomen. Het streven van het kabinet is om met deze herzieningen meer vertrouwen en de menselijke maat centraal te stellen in de uitvoering van de Participatiewet. Dit moet leiden tot een effectievere ondersteuning van bijstandsgerechtigden en een vereenvoudiging van de uitvoering voor gemeenten en professionals. Als Zevenaar geven we al invulling aan een aantal voorgestelde maatregelen op korte termijn, bijvoorbeeld de zoektermijn voor jongeren en een verkorte aanvraagprocedure voor inwoners die her-instromen na een periode van werk.