Bijlage 1. 1313294 - Meerjarenbegroting 2027-2030 versie raad
Tekst van het document
Deze verbetermaatregelen dragen bij aan een robuuste en schaalbare archiefvoorziening die aansluit op toekomstige ontwikkelingen, waaronder een mogelijke gemeentelijke herindeling. Website | Website Streekarchivariaat Bedragen x € 1.000 Financiële informatie | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bijdrage gemeente | 210 | 262 | 252 | 252 | 252 | 252 Resultaat partij | 0 Eigen vermogen | 0 Vreemd vermogen | 125 Risico's | Eventuele tekorten worden verhaald op de deelnemende gemeenten. De financiële omvang van de regeling is echter relatief klein en het risico wordt daarom gering geschat. Een recente risico-analyse van mogelijke risico's van het Streekarchivariaat heeft dit bevestigd. Programma | 0. Bestuur en ondersteuning ENDVBEND Veiligheids- en Gezondheidsregio Midden-Gelderland (VGGM) Omschrijving | Samenwerking op het gebied van de regionale brandweertaken, ambulancevoorziening, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en collectieve preventieve gezondheidszorg ter realisering van deskundigheidsversterking en capaciteitsvergroting. Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats | Arnhem Partijen | Gemeente Arnhem, Barneveld, Doesburg, Duiven, Ede, Lingewaard, Nijkerk, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Scherpenzeel, Wageningen, Westervoort, Zevenaar.
Beleidskaders | De VGGM werkt met drie verplichte planvormen: • | Regionaal risicoprofiel: Dit document brengt in kaart welke risico's de regio bedreigen, de ernst van deze risico's en hoe de regio zich hierop voorbereidt. • | Regionaal beleidsplan 2025-2026: Dit plan beschrijft wat de VGGM moet kunnen en welke middelen daarvoor nodig zijn om de veiligheid en gezondheid van inwoners te waarborgen. • | Regionaal crisisplan: Dit plan bepaalt wie welke taken uitvoert en wie wie informeert tijdens een crisis. 168 169 Openbaar belang en doel De VGGM behartigt de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van brandweer, regionale ambulancevoorziening en GGD voor de vijftien gemeenten in de regio Gelderland-Midden. Bestuurlijk belang Deelname aan algemeen bestuur door burgemeester en in commissie volksgezondheid door portefeuillehouder. Aandeel in % 6,45 Ontwikkelingen VGGM noemt de volgende autonome ontwikkelingen: Vaccinatie en bestrijding tuberculose: de GGD (team TBC) ziet een toename in activiteiten op het gebied van opsporen en het behandelen van Tbc-patiënten. Daarnaast moet de vaccinatiegraad in onze regio omhoog. In 2025 is het besparingsproces gelopen. Meerdere gemeenten, waaronder Zevenaar, hebben verzocht om een verlaging van de gemeentelijke bijdrage aan de VGGM.
Het bestuur heeft daarop een zorgvuldig proces ingericht om dit verzoek te concretiseren. Het verzoek betrof enerzijds een tijdelijke verlaging van de bijdrage in 2025 en 2026 van € 1,6 miljoen per jaar en anderzijds een verkenning van structurele besparingsmogelijkheden voor de jaren daarna. Dit traject heeft geresulteerd in een voorstel voor structurele besparingen ter hoogte van € 1,6 miljoen, waarbij de nadruk ligt op technisch-inhoudelijke maatregelen. Dit voorstel is verwerkt in de Kaderbrief 2027. Prestaties Het traject ‘Toekomstbestendige GGD’, in samenwerking met gemeenten, heeft waardevolle verbeteringen opgeleverd binnen de JGZ. Deze inspanningen bleken echter niet toereikend om de structurele knelpunten binnen de JGZ duurzaam op te lossen. De basis was nog onvoldoende versterkt. Dit heeft geleid tot een bestuurlijke opdracht, uitmondend in het meerjarig programma JGZ op koers. Dit programma richt zich op het structureel toekomstbestendig maken van de JGZ door te werken aan een stabiele, wendbare en uitvoerbare jeugdgezondheidszorg die minimaal haar wettelijke taken duurzaam kan uitvoeren.
Website VGGM Website Bedragen x € 1.000 Financiële informatie Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdrage gemeente 5.182 5.515 5.754 5.754 5.754 5.754 Resultaat partij 1.152 Eigen vermogen 13.506 Vreemd vermogen 65.018 Toelichting Met het vaststellen van de nota weerstandsvermogen heeft het Bestuur de ambitie uitgesproken om de algemene reserve minimaal naar het niveau van € 3.000.000 te verhogen. De algemene reserve is met het positieve jaarresultaat 2024 op niveau gekomen van het minimale niveau. Daarom wordt voorgesteld het gerealiseerde resultaat 2025 van € 1.152.000 terug te laten vloeien naar de gemeenten. Risico's VGGM heeft het risicomanagement op orde. Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect'-methode wordt jaarlijks een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. VGGM vindt het eigen weerstandsvermogen op basis van deze inschatting voldoende om de risico’s af te dekken. Het belangrijkste risico is de kostenontwikkeling van de cao die hoger is dan de indexering van de gemeentelijke bijdrage waardoor een incidenteel en mogelijk structureel tekort ontstaat. De bijdrage van Zevenaar aan VGGM bestaat uit de bijdragen voor brandweer, Bevolkingszorg, GGD, JGZ en RVP volgens de vastgestelde begroting van VGGM, aangevuld met maatwerk voor JGZ. Programma 1.
Veiligheid ENDVBEND Alliander NV 170 Omschrijving Alliander N.V. ontwikkelt en beheert energienetten. Via kabels en leidingen ontvangen ruim drie miljoen Nederlandse huishoudens en bedrijven elektriciteit, gas en warmte. Het bedrijf telt 5,8 miljoen klantaansluitingen. Juridische vorm Vennootschap Vestigingsplaats Arnhem Partijen De grootste aandeelhouders van Alliander N.V. zijn de provincies Gelderland, Friesland en Noord-Holland en de gemeente Amsterdam. Deze aandeelhouders bezitten gezamenlijk ongeveer 76% van de aandelen. De overige aandeelhouders, die elk minder dan 3% van de aandelen bezitten, zijn 72 kleinere gemeenten en de provincie Flevoland. Beleidskaders Afsprakenkader financieringsbehoefte Alliander Openbaar belang en doel De primaire taak van Alliander is het onderhouden en beheren van de elektriciteits- en gas(distributie)netten in het verzorgingsgebied. Deze taken zijn wettelijk bepaald omdat de maatschappij sterk afhankelijk is van een betrouwbare aanvoer van (duurzame) energie. Bestuurlijk belang De gemeente heeft recht op deelneming aan de beraadslagingen en stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders. De gemeente is lid van het platform Nuval. Het platform ondersteunt de gemeenten uit Flevoland en Gelderland bij de invulling van het aandeelhouderschap in Alliander N.V.
Aandeel in % 0,45 Ontwikkelingen We zien toenemende spanning op het energiesysteem. Netcongestie is structureel geworden en beperkt zowel economische ontwikkeling als woningbouw. Wachttijden voor aansluitingen lopen op en verschillen sterk per regio. Prestaties Financieel laat Alliander in 2025 een vergelijkbaar resultaat zien met eerdere jaren, ten opzichte van het uitzonderlijke jaar 2024 waarin de verkoop van Kenter het resultaat aanzienlijk hoger maakte. Het nettoresultaat over 2025 kwam uit op € 289 miljoen. Website Alliander Website Bedragen x € 1.000 Financiële informatie Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdrage gemeente Resultaat partij 289.000 Eigen vermogen 6.203.000 Vreemd vermogen 7.960.000 De gemeente Zevenaar bezit 616.132 aandelen. Toelichting Tekort aan uitvoeringscapaciteit, netcongestie (drukte op het net) en cybersecurity. Risico's Programma 0. Bestuur en ondersteuning ENDVBEND Ataro B.V. Omschrijving Zevenaar heeft in 2015 het sport- en accommodatiebeleid geprofessionaliseerd en ondergebracht in het gemeentelijk sportbedrijf Ataro. Juridische vorm Vennootschap Vestigingsplaats Zevenaar Zevenaar is enig aandeelhouder Partijen Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028 en het Lokaal Sportakkoord Zevenaar Beleidskaders Ataro B.V. heeft als doel het beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed.
Openbaar belang en doel Bestuurlijk belang De rol van gemeentelijk aandeelhouder in Ataro B.V. wordt uitgeoefend door de wethouder sport (A. Boone). Aandeel in % 100,00 171 Ontwikkelingen De afgelopen jaren hebben de aandeelhouder, de gemeente Zevenaar en Ataro B.V. intensief samengewerkt aan een verdere aanscherping van de dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) en de onderliggende werkzaamheden. De afspraken zijn inhoudelijk verduidelijkt en beter op elkaar afgestemd. Dit heeft geleid tot concrete verbeteringen in de planning- en controlcyclus, een scherpere afbakening van verantwoordelijkheden en meer inzicht in kosten en risico’s. Hiermee is een steviger basis gelegd om gezamenlijk de financiële beheersing en risicosturing structureel te versterken. Prestaties De uitvoering van de met Ataro B.V. gemaakte afspraken is in 2026 vastgelegd in afzonderlijke dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s). Op basis hiervan heeft Ataro B.V. zorg gedragen voor het beheer, de exploitatie en het onderhoud van de gemeentelijke sportaccommodaties conform de overeengekomen kwaliteits- en prestatienormen. Daarnaast zijn binnen de DVO’s werkzaamheden uitgevoerd in het kader van de specifieke uitkering ‘versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026’ (SPUK Breed).
Met deze inzet is uitvoering gegeven aan de doelstellingen waarvoor de rijksbijdrage is ontvangen, waaronder het versterken van sport- en beweegaanbod, het bevorderen van een gezonde leefstijl en het ondersteunen van de sociale basis.g voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed) waarvoor een bijdrage van het Rijk wordt ontvangen. Website Ataro Website Bedragen x € 1.000 Financiële informatie Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdrage gemeente 3.681 3.864 4.005 4.005 4.005 4.005 Resultaat partij 180 Eigen vermogen 343 Vreemd vermogen 2.063 Risico's De gemeente blijft als enig aandeelhouder bij tegenvallende exploitatieresultaten uiteindelijk financieel verantwoordelijk. Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ENDVBEND Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Omschrijving De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen voor maatschappelijk belang. Juridische vorm Vennootschap Vestigingsplaats Den Haag Partijen Aandeelhouders van de bank zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, elf provincies en een hoogheemraadschap. Openbaar belang en doel De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang.
De bank financiert sinds 1914 de publieke sector. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Stemrecht in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). Bestuurlijk belang Aandeel in % 0,02 172 Ontwikkelingen Met een langlopende kredietportefeuille draagt BNG bij aan voorzieningen die Nederland vooruit helpen. Van betaalbare sociale woningen en duurzame energie tot toekomstbestendige zorg- en onderwijsinstellingen en vitale infrastructuur. BNG stelt dat maatschappelijke doelen niet meer los van elkaar gezien kunnen worden. BNG helpt gemeenten om gecombineerde financieringsconstructies op te zetten waarin wonen, energie, zorg en onderwijs samenkomen. Dit maakt het eenvoudiger om complexe gebiedsontwikkelingen integraal te financieren. Prestaties BNG realiseerde in 2025 een nettowinst van EUR 172 miljoen, een daling van EUR 122 miljoen ten opzichte van 2024. Deze daling is het gevolg van marktomstandigheden en bewuste keuzes. Een lager renteresultaat, een negatief resultaat financiële transacties en een stijging van de bedrijfslasten. Hoewel de nettowinst van de bank over 2025 daalde, bleef de kapitaalpositie zeer robuust.
Website BNG Website Bedragen x € 1.000 Financiële informatie Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdrage gemeente Resultaat partij 172.000 Eigen vermogen 4.863.000 Vreemd vermogen 110.701.000 De gemeente Zevenaar heeft 12.934 aandelen BNG. Toelichting Risico's De grootste risico's zijn de aanhoudende geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en sterke volatiliteit (veranderlijkheid) op de financiële markten, gecombineerd met de uitdaging om de enorme maatschappelijke investeringsopgaven van klanten financierbaar te houden. Programma 0. Bestuur en ondersteuning ENDVBEND Leisurelands BV Omschrijving Leisurelands B.V. is een recreatiebedrijf met 20 openbare recreatiegebieden. Hiervan is één gebied gelegen in Zevenaar, namelijk: Rhederlaag. Juridische vorm Vennootschap Vestigingsplaats Arnhem Partijen Gemeenten Apeldoorn, Barneveld, Berg en Dal, Beuningen, Brummen, Ede, Elburg, Epe, Ermelo, Hattem, Heerde, Nijmegen, Nunspeet, Putten, Renkum, Rozendaal, Voorst, Wijchen en Zevenaar. Beleidskaders De vastgestelde structuurvisie voor Rivierklimaatpark vormt de kaders voor toekomstig beleid. Openbaar belang en doel Het doel is het publiekstoegankelijk houden van recreatievoorzieningen en -plassen. Het recreatiegebied Rhederlaag is ondergebracht in Leisurelands BV.
Bij het deelnemen aan een verbonden partij staat de vraag centraal of dit de meest geëigende vorm is om de doelstelling van de gemeente (het publieke belang) te realiseren. De gemeente ziet de instandhouding van recreatieplassen als een publiek belang. Het aandeelhouderschap in Leisurelands BV is een middel om invloed te houden op het realiseren van en het laagdrempelig toegankelijk houden van recreatieplassen in Zevenaar en omgeving. Via stemrecht bij de algemene aandeelhoudersvergadering Bestuurlijk belang Aandeel in % 3,45 173 Ontwikkelingen In 2016 is een aandeelhoudersovereenkomst aangegaan, met een aantal afspraken aanvullend op de statuten. De overeenkomst is reeds met 5 jaar verlengd tot aan 31 december 2026. Na 31 december 2026 verloopt de bestaande overeenkomst van rechtswege. In 2025 is een nieuwe overeenkomst opgesteld en aandeelhouders hebben tijdens de vergadering ingestemd met de voortzetting van het proces. Prestaties Leisurelands heeft ingezet op investeren op kwaliteit van gebieden en faciliteiten richting 2030. De focus ligt op de volgende ontwikkelingen: 1. blijven investeren in kwaliteit 2. in 2026volledig naar digitaal parkeren/en abonnementen 3. nieuwe exploitanten blijven aantrekken 4. festivals verdwijnen na vette jaren, maar biedt kansen voor nieuwe concepten/evenementen 5. volop zandafgravingen de komende jaren.
Website Leisurelands Website Bedragen x € 1.000 Financiële informatie Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdrage gemeente Resultaat partij Eigen vermogen Vreemd vermogen Risico's Gezien het geringe belang van de gemeente hierin is het risico bijzonder klein. Het financieel risico is verlies van maximaal de nominale waarde van de aandelenportefeuille. Leisurelands B.V. keert tot op heden geen dividend uit. Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ENDVBEND Vitens NV Omschrijving Vitens wint, zuivert en levert drinkwater en zorgt voor de instandhouding van het leidingnetwerk. Jaarlijks maakt Vitens meer dan 360 miljard liter drinkwater. Juridische vorm Vennootschap Vestigingsplaats Utrecht Partijen De aandelen van Vitens N.V. zijn in handen van 110 aandeelhouders waaronder de provincie Friesland, provincie Gelderland, provincie Overijssel, provincie Flevoland en provincie Utrecht en het merendeel van de in deze provincies liggende gemeenten. Beleidskaders Vitens heeft de strategie aangescherpt. De focus ligt op drie lijnen: het vergroten van de maakbaarheid van projecten, het versterken van de weerbaarheid en het verbeteren van de organisatiekracht. Waarborgen van de kwaliteit en levering van drinkwater.
Openbaar belang en doel Bestuurlijk belang De gemeente heeft recht op deelneming aan de beraadslagingen en stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders. De gemeente is lid van het platform Nuval. Het platform ondersteunt de gemeenten uit Flevoland en Gelderland bij de invulling van het aandeelhouderschap in Vitens N.V.. Aandeel in % 0,60 Ontwikkelingen De drinkwatervoorziening staat momenteel onder druk. Om de leveringszekerheid tot 2030 en daarna te garanderen, moet Vitens fors investeren in nieuwe bronnen en infrastructuur. Vitens zet in op de strategie "Elke druppel duurzaam". Hoewel het verbruik per persoon licht daalt, stijgt de totale vraag door bevolkingsgroei. 174 Prestaties Het resultaat na belasting over 2025 bedraagt circa € 90,6 miljoen. Dit is hoger dan voorgaande jaren, maar wordt deels verklaard door incidentele factoren en lagere investeringen dan gepland. Tegelijkertijd is over 2025 geen dividend uitgekeerd. Het positieve resultaat over 2025 is volledig toegevoegd aan het eigen vermogen. Website Vitens Website Bedragen x € 1.000 Financiële informatie Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdrage gemeente Resultaat partij 90.600 Eigen vermogen 809.100 Vreemd vermogen 1.846.100 De gemeente Zevenaar bezit 34.717 gewone aandelen.
Toelichting Risico's De belangrijkste risico’s van Vitens zijn de beschikbaarheid en kwaliteit van drinkwaterbronnen en de uitvoerbaarheid van de investeringsopgave. Deze risico’s nemen toe. De belangrijkste knelpunten liggen bij vergunningverlening, schaarste op de arbeidsmarkt en beperkingen in de uitvoeringscapaciteit. Vitens geeft aan dat het huidige tempo van uitbreiding onvoldoende is om op termijn aan de vraag te blijven voldoen. Programma 0. Bestuur en ondersteuning ENDVBEND 175 GRONDBELEID Inleiding Overeenkomstig artikel 9, lid 2 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moet een paragraaf Grondbeleid deel uitmaken van de programmabegroting en het jaarverslag. Transparantie over het grondbeleid voor u is om twee redenen van belang. In de eerste plaats vanwege het financiële belang en de risico’s en in de tweede plaats vanwege de relatie met de inhoudelijke doelstellingen zoals aangegeven in de programma’s. Beleid Het gemeentelijke grondbeleid is vastgelegd in de Nota Grondbeleid gemeente Zevenaar die op 18 maart 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. Deze nota is ondersteunend aan de diverse beleidsdoelstellingen van onze gemeente en sluit aan op de diverse beleidsdocumenten, onder meer zoals hieronder genoemd, maar ook het beleid op het gebied van de energietransitie, duurzaamheid en economie.
We kiezen in het grondbeleid voor een situationeel grondbeleid wat betekent dat we onze rol per project of locatie op basis van een afwegingskader bepalen. Hierbij wordt gekozen tussen een faciliterende of actieve houding. Aan de hand van de thema's in de nota beoordelen we in hoeverre we een initiatief belangrijk vinden en welke rol we daarin als gemeente willen spelen. Zevenaar staat voor een enorme opgave. In het fysieke domein gaat het om transformatie van bestaande bouw, nieuwbouw, klimaatadaptatie, duurzaamheid en de energietransitie. Daarnaast streven we naar verbetering van de economische vitaliteit, leefbaarheid, gezondheid en passende huisvesting. Op basis van deze thema's wegen we af hoe we onze rol bepalen. Hierbij spelen de financiële aspecten uiteraard ook een rol. De afweging vindt altijd gefundeerd plaats. In de collegevergadering van 16 december 2025 is de grondprijsbrief 2026 vastgesteld. Door middel van de raadsinformatiebrief 25-557 bent u hierover op de hoogte gebracht en hebt u kennis kunnen nemen van de inhoud ervan. Jaarlijks wordt de grondprijsbrief geactualiseerd. Omgevingsvisie Op 25 juni 2025 is de ‘Omgevingsvisie Zevenaar 2040 – Stad, dorpen en landschap in balans’ vastgesteld.
De Omgevingsvisie is een strategische, integrale lange termijnvisie (2040) voor de fysieke leefomgeving en daarmee een belangrijke onderlegger van de doelen waarvoor het grondbeleid wordt ingezet. Beleidskaders Nota grondbeleid gemeente Zevenaar 2024 Grondprijsbrief gemeente Zevenaar 2026 Omgevingsvisie Zevenaar 2040 – Stad, dorpen en landschap in balans Woonzorgvisie Gemeente Zevenaar 2024-2028 Woondeal 2.0 (Groene metropool regio Arnhem Nijmegen) Regionaal Programma Werklocaties (RPW) Ontwikkelingen Op dit moment zijn er veel macro-economische ontwikkelingen die invloed hebben op de woningbouw. Na een periode van forse renteverhogingen om de inflatie in te perken, heeft de Europese Centrale Bank (ECB) sinds 2024 meerdere renteverlagingen doorgevoerd. Als reactie op de afnemende inflatie daalde de rente van 4,00% naar 2,00%. Sinds juli 2025 houdt de ECB deze rente stabiel, nu de inflatie rond het streefniveau van 2% ligt. In mei 2026 is de inflatie echter opgelopen tot 3,2%, mede als gevolg van de spanningen in het Midden-Oosten. Deze inflatie is hoger dan gewenst, wat ertoe heeft geleid dat de ECB op 11 juni 2026 naar buiten heeft gebracht de rente te verhogen naar 2,25%. Met een hogere rente probeert de ECB te voorkomen dat prijsstijgingen zich verder verspreiden. Voor heel 2026 wordt een inflatie verwacht van 3,0%.
De hogere rente betekent dat de hypotheekrentes ook stijgen, waardoor de leencapaciteit lichtelijk daalt en de koopvraag wat afneemt. De stijgende inflatie kan zorgen voor onstabiele prijzen van goederen en bouwmaterialen. De verwachtte groei van de Nederlandse economie van 1,4% is bijgesteld naar een verwachte groei van 1,0% in 2026. Zolang de geopolitieke spanningen aanhouden, wordt er verwacht dat de prijzen van steeds meer producten zullen stijgen en blijven de vooruitzichten blijven onzeker. Mocht de inflatie in 2026 op het niveau van 3% blijven, dan sluit dat aan bij de verwachtingen zoals die in de grondexploitaties zijn opgenomen. 176 Regionaal Programma Werklocaties Het Regionaal Programma Werklocaties regio Arnhem-Nijmegen (RPW) vormt de kaders voor het regionaal beleid ten aanzien van regionale bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel. Hierin zijn onder meer afspraken vastgelegd als het gaat om: • Een duurzame ruimtelijke invulling van de werklocaties in de regio Arnhem-Nijmegen in het kader van de Groene Metropoolregio; • De verdeling van de ontwikkelruimte voor bedrijventerreinen, waaronder die voor XXL-logistiek. Wvg locaties woningbouw Onder Wvg locaties wordt verstaan de nieuwe ontwikkellocaties binnen de gemeente Zevenaar, te weten: Dijkweg (Oud-Zevenaar), Reisenakker (Zevenaar), Groot Holthuizen A en B (Zevenaar) en Witte Kruis (Babberich).
Voor deze Wvg locaties zijn inmiddels voorbereidingskredieten verstrekt voor de te maken plankosten en een verwervingskrediet voor het aankopen van gronden. In 2025 is met een aantal eigenaren gestart met gesprekken en onderhandelingen over grondaankopen. De verwachting is dat in de tweede helft van 2026 voor een aantal locaties de eerste aankopen gedaan kunnen worden en er grondexploitaties geopend zullen gaan worden. BOUWGRONDEXPLOITATIE (WONINGBOUW EN BEDRIJVENTERREINEN) Zevenaar-Oost Bedrijven Op BusinessPark 7Poort zijn nog maar enkele kavels beschikbaar. Vanwege een juridische procedure is de laatste grote kavel (ca. 2,7 ha) pas vorig jaar verkocht. De overige nog beschikbare kavels bevinden zich in plandeel Landeweer. Voor dit plandeel is de interesse kleiner vanwege de maximaal toegestane (lage) milieucategorie als gevolg van de ligging naast woongebied Groot Holthuizen. Inmiddels is er, vanwege de zeer beperkte beschikbaarheid van bedrijfskavel in de regio (en de rest van het land), wat meer interesse voor deze kavels. Naar verwachting zullen de laatste kavels dan ook in 2027 worden verkocht. De levering van de kavels voor de ontwikkeling van de Fashion Outlet Zevenaar (FOZ) is lange tijd vertraagd (mede) vanwege de onzekerheid ten aanzien van het Tracébesluit ViA15.
Inmiddels is het Tracébesluit ViA15 onherroepelijk en worden er gesprekken gevoerd over de realisatie van de FOZ. Verwacht wordt dat in 2026 meer duidelijkheid ontstaat over de realisatie van de FOZ. Voor het noordelijke deel in plandeel Landeweer blijven de verwachtingen gematigd positief. De gronden op Landeweer Zuid (13.000 m²) zijn in 2020 uit de grondexploitatie genomen en overgeheveld naar de zgn. materiële vaste activa in de gemeentelijke boekhouding. Overigens betekent dit niet dat de locatie buiten beeld raakt. Er is inmiddels enige interesse voor diverse invullingen. De planning was om een visie op dit gebied in het eerste halfjaar van 2025 af te ronden. Door juridische procedures t.a.v. de afwikkeling van de verkoop van de laatste grote kavel op BusinessPark 7Poort en de uitwerking van BusinessPark 7Poort II wordt de ontwikkelvisie doorgeschoven naar de tweede helft van 2026. Zevenaar Oost-Wonen De ontwikkeling van Groot Holthuizen stond in 2025 vooral in het teken van de verkoop van woningen in de deelgebieden De Holtkamp en De Stede. In De Stede zijn inmiddels alle vrije kavels verkocht en geleverd. In De Tol is nog één kavel beschikbaar; de verwachting is dat deze in 2027 wordt verkocht. Voor het deelproject Het Hof is in 2023 een ontwikkelaar geselecteerd. De grond is in 2025 bouwrijp gemaakt.
Halverwege 2025 heeft de ontwikkelaar fase 1 afgenomen en is gestart met de bouw. Deze woningen zijn inmiddels in 2026 opgeleverd. Begin 2026 is fase 2 afgenomen. Woningcorporatie Vivare neemt de grond voor de sociale huurwoningen af in 2026. Wanneer de werkzaamheden in Het Hof voldoende gevorderd zijn, kan worden gestart met het woonrijp maken van het laatste stuk Landeweerdijk. 177 De verwachting is dat de grondexploitatie Zevenaar-Oost Wonen in 2029 kan worden afgesloten en dat de laatste fase dan wordt overgedragen aan beheer. Middag Oost & Zwanenwaay In 2025 zijn de laatste woningen opgeleverd en is het gebied Middag Oost zo goed als volledig woonrijp gemaakt. Door de goede voortgang van de ontwikkeling van Middag Oost is ook de ontwikkeling van Zwanenwaay weer actief opgepakt. De civiele raming voor dit plan is geactualiseerd en er is een selectieleidraad opgesteld. Op basis daarvan is een ontwikkelaar gekozen om het plan verder uit te werken. Het programma is aangepast: waar eerst alleen vrije kavels waren voorzien, ligt de focus nu op betaalbare en levensloopbestendige woningen. Intussen is de omgevingsvergunning voor de woningen aangevraagd, worden de definitieve contracten opgesteld en zal in het najaar gestart worden met de verkoop van de woningen. Aansluitend kan het project worden uitgevoerd. Het terrein is in het verleden reeds grotendeels bouwrijp gemaakt.
Hierin dienen gezien het veranderde programma wel enkele aanpassingen te worden gedaan. Waaijakkers In december 2022 is de grondexploitatie Waaijakkers geopend. Het plangebied Waaijakkers betreft de ontwikkeling van een woongebied in Aerdt. Het omgevingsplan is eind 2024 in werking getreden. Inmiddels is een ontwikkelaar geselecteerd voor de ontwikkeling van het plangebied. In december 2025 is de eerste kavel geleverd en in januari 2026 zijn de resterende kavels geleverd. De bouw vordert momenteel gestaag. De verwachting is dat in 2027 alle woningen zullen zijn opgeleverd en het terrein verder woonrijp gemaakt zal worden. Vastgoedlocaties In 2023 zijn de grondexploitaties voor de vastgoedlocaties geopend. Daarmee is ruimte ontstaan om ongeveer 50 woningen te ontwikkelen. Begin 2025 is Markt 8 in Lobith geleverd. In hetzelfde jaar is ook de locatie Steenhuizen overgedragen aan de ontwikkelende bouwer. De bouw op Steenhuizen is inmiddels gestart. Naar verwachting zal in 2026 de locatie aan de Da Costastraat overgedragen worden. De Nieuwe Komstraat is in januari 2026 geleverd aan de ontwikkelaar. De verwachting is dat de grondexploitatie Herontwikkeling Vastgoedlocaties in 2027 kan worden afgesloten. Vestersbos In 2024 is de grondexploitatie Vestersbos geopend.
Binnen dit project worden naar verwachting 70 tot 80 woningen gerealiseerd, een mix van gestapelde en grondgebonden woningen. Het programma moet minimaal bestaan uit 30% sociale huur, 20% goedkope koop en 17% betaalbare koop. Het overige deel kan worden ingevuld met woningen in het duurdere segment. In 2025 heeft de gemeente na zorgvuldige afweging geconcludeerd dat de lopende selectieprocedure, zoals vastgelegd was in de selectieleidraad, niet het gewenste resultaat opleverde. Daarom is besloten de procedure te beëindigen en geen selectie te maken. Begin 2026 is een nieuwe procedure gestart op basis van een bijgestelde selectieleidraad. Op basis van deze nieuwe selectie is een ontwikkelaar gekozen. Het omgevingsplan is ondertussen onherroepelijk geworden. De opbrengsten uit de grondverkopen worden verwacht in 2026 en 2027. In 2026 wordt een start gemaakt met het bouwrijp maken van de locatie, waarna gestart zal worden met de nieuwe bebouwing. De oplevering van het nieuwe woongebied staat gepland voor 2029. Businesspark 7Poort II Op 26 juni 2024 heeft de raad ingestemd met het vaststellen van het bestemmingsplan, het exploitatieplan en het openen van een grondexploitatie. In 2024 is al een significant aantal percelen grond aangekocht. Ook in 2025 is er grond aangekocht (inclusief compensatiegronden).
In de aankomende periode wordt verdergegaan met het verwerven van gronden, het doen van diverse onderzoeken en planvorming om toe te werken naar het bouwrijp maken van het terrein. Binnen het project BusinessPark 7Poort II wordt circa 36 hectare grond uitgegeven. De uitgifte van de bedrijfskavels worden verwacht in de periode van 2027 tot en met 2034, afhankelijk van het verloop van procedures, aanleg van (tijdelijke) ontsluiting, het bouwrijp maken van de gronden en (oplossingen voor) de netcongestie-problematiek. REALISATIE In onderstaande tabel presenteren wij de gerealiseerde grondverkopen in het jaar 2026 en een prognose voor de komende vier jaar. Ter vergelijking is de realisatie van de jaren 2024 en 2025 eveneens opgenomen. De geprognosticeerde afzet voor de komende jaren is verwerkt in de herziening van de grondexploitaties per 01- 01-2026 welke, samen met andere parameters, de basis vormt voor de verwachte resultaten (zie verderop in deze paragraaf).
Aantallen/m2 kavels wonen en bedrijven (realisatie en prognose) Naam grondexploitatie 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedrijven (in ha.) Zevenaar Oost | 0,00 | 2,86 | 4,80 | 6,70 | 0,00 | 0,00 | 0,00 Businesspark 7Poort II | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 3,57 | 0,00 | 7,14 | 0,00 Mercurion | 0,00 | 0,31 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 Totaal Bedrijven | 0,00 | 3,17 | 4,80 | 10,27 | 0,00 | 7,14 | 0,00 Wonen (in aantallen kavels/woningen) Zevenaar Oost - Groot Holthuizen | 56 | 12 | 59 | 43 | 39 | 0 | 0 Middag Oost & Zwanenwaay | 19 | 0 | 16 | 17 | 0 | 0 | 0 Waaijakkers | 0 | 1 | 22 | 0 | 0 | 0 | 0 Herontwikkeling vastgoedlocaties | 0 | 45 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 Vesterbos | 0 | 0 | 0 | 0 | 25 | 50 | 0 Totaal Wonen | 75 | 58 | 101 | 60 | 64 | 50 | 0 PROGNOSE TE VERWACHTEN RESULTATEN In BBV artikel 16 lid c is opgenomen dat de paragraaf grondbeleid een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie moet bevatten. Wanneer deze prognose is samengesteld uit positieve en negatieve grondexploitaties, dan is het van belang dat de verwachte resultaten voor alle grondexploitaties op een zelfde wijze worden berekend. Dit gebeurt op basis van de "netto contante waarde" methode. De voorschriften zeggen ook dat de resultaten op eindwaarde dienen te worden gepresenteerd waarbij tevens wordt aangegeven wat de verwachte einddatum van de exploitatie is.
Ten aanzien van de grondexploitaties van onze gemeente kan worden gesteld dat er sprake is van een mix van positieve en negatieve grondexploitaties. Aangezien de afzonderlijke grondexploitaties een verschillende einddatum kennen, zijn de resultaten per datum 1 januari 2026 contant gemaakt. Hierdoor worden de resultaten onderling goed vergelijkbaar. De geprognosticeerde resultaten van de gemeentelijke grondexploitaties zijn voor het laatst herzien per 1 januari 2026. Vervolgens hebben wij deze verwerkt in de Uitvoeringsrapportage grondexploitaties 2025 welke 1 juli 2026 ter vaststelling aan u is aangeboden. De financiële effecten zijn verwerkt in de jaarstukken 2025.
178 De geprognosticeerde resultaten van de grondexploitaties luiden als volgt: Bedragen x € 1.000 Prognose financiële resultaten actieve grondexploitaties Netto Contante Waarde (NCW) per 1 januari 2026 Naam complex | Einddatum | Resultaat herziene | Resultaat exploitatie | Grex NCW | herziene Grex per 01-01-2026 | op eindwaarde Zevenaar Oost bedrijven | 31-12-2028 | 8.590 | 9.505 Zevenaar Oost wonen | 31-12-2029 | -32.096 | -34.649 Totaal Zevenaar Oost | 31-12-2029 | -23.506 | -25.144 Middag Oost & Zwanenwaay | 31-12-2029 | -3.354 | -3.486 Mercurion | 31-12-2026 | 46 | 47 Waaijakkers | 31-12-2028 | -129 | -137 Herontwikkeling vastgoedlocaties | 31-12-2027 | 584 | 594 Vestersbos | 31-12-2029 | -847 | -917 Businesspark 7Poort II | 31-12-2034 | 6.611 | 7.901 Totaal Overige grondexploitaties | 31-12-2034 | 2.911 | 4.002 Totaal grondexploitaties | 31-12-2034 | -20.595 | -21.142 WINST- EN VERLIESNEMING Ten aanzien van winst- en verliesneming is hierover het volgende in het BBV opgenomen: 1. | Verliezen worden genomen als die bekend zijn (voorzichtigheidsbeginsel), daartoe wordt een voorziening getroffen ten laste van de algemene reserve (risicoreserve); 2. | Winsten worden genomen op basis van Percentage of Completion (POC) methode wanneer die gerealiseerd zijn (realisatiebeginsel); 3. | Winst en verlies wordt genomen op basis van contante waarde; 4.
| Winst en verlies komen via de exploitatie ten goede aan respectievelijk ten laste van de reserve grondexploitaties. In de praktijk (zie ook onder 1) is dit nu de algemene reserve; 5. | Als de geraamde kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd mag winst worden genomen binnen een (deel) grondexploitatie; 6. | Tussentijdse winstneming vindt dan slechts plaats als er voldoende zekerheid is voor het nemen van winst; 7. | Winstneming vindt plaats bij de jaarstukken. Voor het bepalen van de tussentijdse winst heeft de commissie BBV de zogenaamde POC-methode geïntroduceerd (Percentage of Completion). De POC-methode houdt rekening met de fase waarin de grondexploitatie, zowel wat betreft de opbrengsten als kosten, verkeert. De methode is vrij eenvoudig toepasbaar en kan eenduidig worden gehanteerd voor alle positieve grondexploitaties. De grondexploitaties Zevenaar Oost bedrijven en wonen, Middag Oost & Zwanenwaay, Waaijakkers en Vestersbos zijn verlieslatend. Tussentijdse winstneming is hier dus niet aan de orde. Voor deze negatieve resultaten is een verliesvoorziening getroffen. Binnen de P&C cyclus wordt telkens gekeken in hoeverre er aanleiding is om de resultaten van de grondexploitaties bij te stellen en een mutatie in de verliesvoorziening nodig is. Dit is op dit moment niet aan de orde.
179 Voor de grondexploitaties Mercurion, Herontwikkeling vastgoedlocaties en Businesspark 7Poort II is op dit moment geen aanleiding om te veronderstellen dat hier op korte termijn sprake is van een tussentijdse winstneming. RESERVES, VOORZIENINGEN EN RISICO'S De stand van de verliesvoorziening grondexploitaties bedraagt volgens de jaarstukken 2025 € 27.130.000. Ten behoeve van de voorliggende meerjarenbegroting heeft een actualisatie van de risico's plaatsgevonden. Het geactualiseerde risicoprofiel laat het volgende beeld zien: Bedragen x € 1.000 Risicoprofiel actieve grondexploitaties 01-01-2026 en 01-09-2026 Naam complex | Risicoprofiel per | Risicoprofiel | Verschil jan. - | Afwijking in% 01-01-2026 | per 01-07-2026 | jul. 2026 Zevenaar Oost bedrijven | 390 | 993 | 603 | 154,6% Zevenaar Oost wonen | 220 | 757 | 537 | 244,1% Totaal Zevenaar Oost | 610 | 1.750 | 1.140 | 186,9% Middag Oost & Zwanenwaay | 62 | 45 | -17 | -27,4% Waaijakkers | 65 | 64 | -1 | -1,5% Businesspark 7Poort II | 1.172 | 1.834 | 662 | 56,5% Vastgoedlocaties | 10 | 11 | 1 | 10,0% Vestersbos | 162 | 186 | 24 | 15,5% Totaal overige grondexplolitaties | 1.471 | 2.140 | 669 | 45,6% Totaal Risico's | 2.081 | 3.890 | 1.809 | 87,0% Toelichting: Uit een recente risicoanalyse van de grondexploitaties blijkt dat het totale risicoprofiel van de grondexploitaties is gecalculeerd op € 3.890.000.
Ten opzichte van het risico in de jaarrekening 2025 (€ 2.081.000) betekent dit een toename van € 1.809.000. Dit risicoprofiel van € 3,9 miljoen bestaat onder andere uit risico’s die worden veroorzaakt door projecten die zich in de beginfase van de ontwikkeling bevinden, zoals Vestersbos en Businesspark 7Poort II. In deze fase zijn nog veel onzekerheden en kunnen risico’s in de toekomst plaatsvinden. Risico’s waar we geen grip op hebben zoals kostenstijging en vertraging in de gronduitgifte worden daarom meegenomen in het risicoprofiel. Met name het risico op hogere kostenstijging is van belang voor de toename van het totale risicoprofiel tussen 01- 01-2026 en 01-07-2026. Geopolitieke omstandigheden zorgen voor onzekerheid over materiaalprijzen en de hoogte van de rente en zorgen daarmee voor een toename van het risicoprofiel. 1. Zevenaar-Oost-Bedrijven: De risico’s met betrekking tot Zevenaar-Oost-Bedrijven zijn verhoogd ten opzichte van de jaarrekening. De risico’s bestaan nog steeds uit onder andere kosten- en opbrengstenstijging, vertraging van de gronduitgifte, risico dat ontwikkeling deelgebied 3 FOZ wordt ingezet als alternatieve ontwikkeling en de kans dat deelgebied 2 (onderdeel van 7Poort) wordt ontwikkeld als FOZ. 180 181 2. Zevenaar-Oost-Wonen: Het risicoprofiel voor de grondexploitatie Zevenaar-Oost-Wonen is verhoogd ten opzichte van de jaarrekening 2025.
De risico’s worden nog steeds gevormd door onder andere kosten- en opbrengstenstijgingen, vertraging van de gronduitgifte, en daarmee woonrijp maken, en rentestijging. Met name het laatste risico leidt tot een aanzienlijke toename van het risicoprofiel, doordat de kans op deze rentestijging fors is toegenomen. 3. Middag-Oost & Zwanenwaay: De risico’s voor de grondexploitatie Middag-Oost & Zwanenwaay verbeteren ten opzichte van de jaarrekening 2025. Dit komt vooral doordat de werkzaamheden voor Middag-Oost bijna zijn afgerond (en de risico’s zich niet hebben voorgedaan). Daarnaast bevindt de ontwikkeling van Zwanenwaay zich inmiddels verder in het proces, waardoor de risico’s op algemene vertraging en een verlaging van de V.O.N.-prijzen niet langer van toepassing zijn. De resterende risico’s voor deze projecten hebben enkel nog betrekking op rente- en kostenstijgingen. 4. Waaijakkers: Het risicoprofiel van de grondexploitatie Waaijakkers is verbeterd ten opzichte van de Jaarrekening 2025. Het plan Waaijakkers bevindt zich nu iets verder in het proces, waardoor de kans op vertraging niet meer aanwezig is. Het restant risico wordt onder andere gevormd door mogelijke kostenstijgingen, het niet verkrijgen van de exploitatiebijdragen en een mogelijke verplichting tot het betalen van planschade. 5.
Businesspark 7Poort II: Ten opzichte van de Jaarrekening 2025 zijn er voor Businesspark 7Poort II twee risico’s toegevoegd met betrekking op mogelijke opbrengsten- en kostenstijgingen. Deze aanvullende risico’s leiden tot een stijging van het risicoprofiel van de grondexploitatie. De overige risico’s zijn ongewijzigd gebleven. Op dit moment wordt rekening gehouden met de volgende risico’s: de beperkte beschikbaarheid van nutsvoorzieningen met mogelijke vertraging van de verkoop van de bedrijfskavels, aanvullende onderzoeken flora en fauna, mogelijke afwaardering van gronden op het moment dat niet alle gronden worden ontwikkeld, onvoldoende interesse in de bedrijfskavels en opbrengsten- en kostenstijgingen. 6. Vestersbos: De selectieprocedure van project Vestersbos is afgerond. De ontwikkeling bevindt zich nog steeds in de beginfase. Over het algemeen zijn er geen grote onvoorziene risico’s. De grootste risico’s waar rekening mee gehouden wordt zijn algemene vertragingen en kosten- en opbrengstenstijgingen. De kans dat deze risico’s zich voordoen is echter toegenomen, waardoor het risicoprofiel is gestegen. 7. Vastgoedlocaties: Voor de grondexploitatie Vastgoedlocaties is er ten opzichte van de jaarrekening één risico toegevoegd aan het risicoprofiel. Voor alle vier vastgoedlocaties houden wij rekening met mogelijke kostenstijgingen.
Dit heeft geen grote wijzigingen tot gevolg voor het risicobedrag. De overige risico’s zijn ongewijzigd gebleven. In de Paragraaf Weerstandsvermogen verschaffen wij inzicht in de verhouding van de grondexploitatie-risico's in relatie tot het risicoprofiel gemeentebreed. 182 OPENBAARHEIDSPARAGRAAF Inleiding De Wet open overheid (hierna Woo) geeft iedereen het recht op toegang tot publieke informatie. Iedereen kan een verzoek om informatie indienen bij de gemeente. Wij maken die informatie vervolgens openbaar door deze online te publiceren, tenzij er een wettelijke uitzonderingsgrond van toepassing is. De gemeente is verplicht om de komende jaren minstens 11 informatiecategorieën openbaar te maken. Denk hierbij aan vergaderstukken voor de raad, maar ook collegebesluiten, onderzoeken, jaarplannen en jaarverslagen. Toegankelijke en goed vindbare informatie vormt de basis voor openbaarheid. Daarom geeft de Woo de gemeente meerdere jaren om de informatiehuishouding op orde te brengen. Dat betekent dat we onze systemen (software) en processen steeds beter inrichten en onze medewerkers trainen in het goed omgaan met informatie. Beleid De Wet open overheid is landelijke wetgeving. In artikel 3.5 van de Woo staat dat bestuursorganen in de begroting aandacht besteden aan hun beleidsvoornemens voor de uitvoering van deze wet.
De openbaarheidsparagraaf is een stok achter de deur, die ervoor zorgt dat er aandacht blijft voor het actief openbaar maken van documenten. Beleidskaders Het college heeft op 10 januari 2023 gekozen voor het VNG-ambitieniveau Basis voor actieve openbaarmaking, met waar mogelijk doorgroei naar ambitieniveau Medium. Voor de verdere ontwikkeling van onze informatiehuishouding sluiten wij aan bij het Strategisch Meerjarenplan Digitale Informatiehuishouding 2026-2030 van de VNG. Risico's Het openbaar maken van documenten geeft meer transparantie over hoe de overheid werkt en moet tegelijkertijd zorgvuldig gebeuren. Als informatie niet correct geanonimiseerd wordt en publicatie van (persoons-) gegevens en/of andere informatie onrechtmatig plaatsvindt, dan kan dit leiden tot schadeclaims van burgers en bedrijven over vermogensschade en immateriële schade. Daarom worden medewerkers getraind in het gebruik van de anonimiseringssoftware. Daarnaast vragen we zienswijzen op bij betrokkenen wanneer we verwachten dat zij mogelijk bedenkingen hebben tegen het openbaar maken van de documenten. Op die manier beperken we het risico. Ontwikkelingen De Woo kent drie samenhangende aandachtsgebieden: 1) actieve openbaarmaking, 2) openbaarmaking op verzoek en 3) informatiehuishouding. In 2027 zetten we op deze drie onderdelen verdere stappen.
Een betrouwbare informatiehuishouding vormt hiervoor de basis. 1. Actieve openbaarmaking We publiceren steeds meer informatie actief via onze website voor bestuurlijke informatie. Daarmee lopen we op onderdelen vooruit op de landelijke invoering van de Woo. Door landelijke vertragingen is nog niet voor alle informatiecategorieën duidelijk wanneer de wettelijke verplichtingen ingaan. In 2027 volgen we de landelijke ontwikkelingen en breiden we de actieve openbaarmaking waar mogelijk verder uit. Ook maken we minimaal één maatschappelijk relevant topdossier actief openbaar. Samen met onze partners ronden we de aanbesteding af voor een nieuw publicatieplatform en starten we met de implementatie daarvan. 2. Openbaarmaking op verzoek We blijven Woo-verzoeken tijdig en zorgvuldig afhandelen. Het aantal en de complexiteit van de verzoeken nemen toe. Daarom investeren we in goede afstemming met verzoekers en in verdere verbetering van 183 processen, verantwoordelijkheden en kennis. 3. Informatiehuishouding We versterken in 2027 de informatiehuishouding als basis voor openbaarheid, dienstverlening en verantwoording. We voeren de verbetermaatregelen verder uit en werken aan duurzaam toegankelijk informatiebeheer, met archiveren by design als uitgangspunt.
Daarnaast stellen we informatiebeheerplannen per team op en blijven we investeren in kennis, bewustwording en duidelijke werkafspraken. 184 FINANCIËN 185 INLEIDING Inleiding In onze begroting heeft het beleid een centrale plaats in de programma's. Dit financiële deel betreft de cijfermatige uitwerking van dit beleid. In het onderdeel Financiën van deze meerjarenbegroting bieden wij u financieel inzicht in effecten van het beleid. Dit doen wij op basis van een aantal overzichten en toelichtingen. Deze zijn deels verplicht voorgeschreven in het kader van het ‘Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV). In dit algemene gedeelte gaan wij in op het beleid en de beleidskaders, eventuele ontwikkelingen en risico's. Verder bieden wij u inzicht in de financiële hoofdlijnen van deze begroting, inclusief toelichtingen. Deze presenteren wij in de volgende paragrafen: Autorisatie Kaders en uitgangspunten Financieel meerjarenbeeld Overzicht van baten en lasten Overzicht van baten en lasten naar taakvelden Overzicht algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien Overzicht van incidentele baten en lasten Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Geprognosticeerde balans EMU-saldo Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen.
Beleid Het financiële beleid van onze gemeente is gericht op een gezonde en solide financiële positie en huishouding. Dit betekent een begroting die structureel en reëel sluitend is en waarbij risico’s zijn afgedekt. In het kader van ons financiële beleid hebben wij diverse verordeningen en beleidsnota's vastgesteld. Deze zijn beschikbaar onder het kopje 'Beleidskaders'. Beleidskaders Financiële verordening gemeente Zevenaar 2026 Controleverordening gemeente Zevenaar 2018 Nota activering- en afschrijving en afschrijvingsbeleid gemeente Zevenaar 2024 186 AUTORISATIE De autorisatie van de budgetten gebeurt bij de vaststelling van deze begroting en eventueel later door het vaststellen van wijzigingen van de begroting door uw raad. U autoriseert op het niveau van de in de programma's opgenomen budgetten voor het begrotingsjaar en stelt de budgetten voor de volgende jaarschijven voorlopig vast. De volgende jaarschijven autoriseert u bij de betreffende begrotingsbehandeling in de komende jaren. Bij de behandeling van de huidige begroting autoriseert u dus, eventueel na vaststelling van amendementen, de budgetwijzigingen met ingang van 2027. Op basis van deze autorisatie zijn wij gemachtigd binnen de gestelde kaders uitgaven te doen en inkomsten te genereren. Dit geldt ook voor de investeringsbudgetten uit de jaarschijf 2027 die wij in het meerjareninvesteringsplan presenteren.
Uitzondering hierbij zijn die investeringsbudgetten (kredieten) waarbij u besluit de betreffende investering via een separaat raadsvoorstel te willen behandelen. Beleid autorisatie In de vergadering van 25 februari 2026 heeft u de Financiële verordening Gemeente Zevenaar 2026 vastgesteld en hierin het volgende bepaald: Artikel 5. Autorisatie begroting en investeringskredieten 1. De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting de baten en de lasten per programma. 2. Bij de begrotingsbehandeling geeft de raad aan van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringsbudget wil ontvangen. De overige nieuwe investeringsbudgetten worden bij de begrotingsbehandeling met het vaststellen van de financiële positie geautoriseerd. 3. Bij de behandeling van de tussentijdse rapportages in de raad bedoeld in artikel 6, eerste lid, doen burgemeester en wethouders voorstellen voor het wijzigen van de geautoriseerde baten en lasten, het wijzigen van de geautoriseerde investeringsbudgetten en het bijstellen van het beleid. In geval van investeringen met een meerjarig karakter doen burgemeester en wethouders indien nodig ook bij iedere begroting op grond van geactualiseerde ramingen voorstellen voor het wijzigen van de geautoriseerde investeringsbudgetten. 4.
Voor een investering waarvan het investeringsbudget niet met het vaststellen van de begroting is geautoriseerd, leggen burgemeester en wethouders voorafgaand aan het aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel met een voorstel voor het vaststellen van een investeringsbudget aan de raad voor. 5. Bij investeringen met een meerjarig karakter mag binnen het investeringsbudget geschoven worden tussen de jaargrenzen. In het investeringsoverzicht bij de jaarstukken worden deze verschuivingen aan de raad gemeld. Soorten budgetten Een budget is een in de begroting opgenomen uit te geven of te ontvangen geldbedrag dat is gekoppeld aan een product om bepaalde activiteiten en prestaties te realiseren. Een budget komt tot uitdrukking in een bedrag voor baten en/of lasten. Binnen onze gemeente kennen wij verschillende soorten budgetten: 1. Exploitatiebudgetten Het gaat hierbij om de reguliere jaarbudgetten. Dit betreft, vaak structurele, geldbedragen die op jaarbasis binnen de begroting aan een budgethouder ter beschikking staan. 2. Investeringsbudgetten Deze worden ook wel kredieten genoemd. Een investeringsbudget is een afzonderlijk door u verleend geldbedrag voor het uitvoeren van nieuwe investeringen of projecten, toegekend aan een budgethouder. Het nut van deze investeringen strekt zich over meerdere jaren uit. 3.
Reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen zijn bijzondere 'budgetten'. Deze zijn door u ingesteld voor het doen of dekken van specifieke uitgaven. Bij voorzieningen bijvoorbeeld op basis van een door u vastgesteld beheerplan. Exploitatiebudgetten U autoriseert ons college op het niveau van programma’s. Wij zijn daarmee bevoegd uitvoering te geven aan het realiseren van de doelstellingen van het betreffende programma met behulp van de daarbij opgenomen 187 middelen. Voorwaarde daarbij is dat wij bij de besteding van de budgetten voor bestaand beleid binnen de grenzen van het totale budget van het programma blijven. Binnen deze grenzen zijn wij bevoegd om de wijze van besteding van de budgetten aan te passen als dit noodzakelijk is voor het bereiken van de door u vastgestelde doelstellingen van het betreffende programma. Hiervoor hoeven wij u, ingevolge de voorschriften, geen begrotingswijziging voor te leggen. Bij het schuiven met budgetten tussen verschillende programma’s, moeten wij uw goedkeuring vragen door middel van het voorleggen van een raadsvoorstel met begrotingswijziging. Bij tussentijdse voortgangsrapportages en de jaarstukken leggen wij aan u verantwoording af over de uitvoering, de besteding van de middelen en de bereikte resultaten van het betreffende programma en de realisatie van de doelstellingen.
Investeringsbudgetten Bij de programmabegroting vermelden wij per programma naast de exploitatiebudgetten ook de investeringsbudgetten uit het meerjareninvesteringsplan die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van het betreffende programma. Zoals gezegd autoriseert u ons op het niveau van de programma’s en zijn wij daarmee bevoegd uitvoering te geven aan de realisatie van de doelstellingen van het betreffende programma. Wij zijn dus bevoegd om ook uitvoering te geven aan de investeringsbudgetten. Hiertoe ramen wij een investeringsbudget/krediet, inclusief bijbehorende dekking en eventueel in te stellen dekkingsreserves en de jaarlijkse kosten van rente en afschrijving. Indien bij een investeringsaanvraag blijkt dat het te voteren bedrag noodzakelijkerwijs hoger (10% of meer) is dan het in het meerjareninvesteringsplan opgenomen bedrag zullen wij u hiervoor vooraf om autorisatie vragen. Hierbij zullen wij tevens de daarbij behorende dekkingsmiddelen aangeven. Wij zullen u dan ook een begrotingswijziging voorleggen. Na uw goedkeuring, met de bijbehorende begrotingswijziging, is het krediet beschikbaar gesteld. Uiteraard leggen wij ook over de uitvoering van de investeringsbudgetten, zowel inhoudelijk als financieel, tussentijds (indien er sprake is van noodzakelijke aanpassingen) en bij de jaarstukken verantwoording aan u af.
Budgetten reserves en voorzieningen Bij de programmabegroting presenteren wij per programma ook de betreffende reserves en voorzieningen. Voor mutaties in reserves zijn wij verplicht uw raad om autorisatie te vragen. In het kader van het budgetrecht bent u als raad bevoegd reserves in te stellen en toevoegingen en onttrekkingen te autoriseren. De bij het onderdeel reserves opgenomen mutaties gelden in dit verband als vast te stellen kader. Voor noodzakelijke wijzigingen hierin komen wij met een apart voorstel bij u terug. Voor voorzieningen geldt een ander regime. U stelt als raad een voorziening in op basis van bijvoorbeeld een onderhoudsplan. Bij de instelling van de voorziening bepaalt u de hoogte van de jaarlijkse dotatie. De werkelijke bestedingen ten laste van de voorziening vinden plaats op basis van het vastgestelde onderhoudsplan. Deze bestedingen vallen binnen het mandaat van ons college.
KADERS EN UITGANGSPUNTEN Inleiding Onderdeel | Grondslag | Toelichting Loonontwikkeling | 4,10 | De percentages zijn gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van het CPB (februari 2026) Prijsontwikkeling | 2,60 | De percentages zijn gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van het CPB (februari 2026) Rente | 3,70 Huren en pachten | 2,60 | De percentages zijn gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van het CPB (februari 2026) Subsidies | 2,60 | De percentages zijn gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van het CPB (februari 2026) Belastingen | 2,60 | De percentages zijn gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van het CPB (februari 2026) Leges en | 2,60 | De percentages zijn gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van heffingen | het CPB (februari 2026) Aantal inwoners | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 45.800 | 46.200 | 46.500 | 46.800 Aantal woningen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 21.580 | 21.830 | 22.080 | 22.300 Rentepercentage voor investeringen Nieuwe investeringen leggen beslag op de financieringsmiddelen. Naast afschrijvingslasten ramen wij daarom ook structureel rentelasten. Het rentepercentage voor nieuwe investeringen wordt berekend op basis van het gemiddelde percentage van een half jaar voorafgaand aan het opstellen van de begroting van een 20-jarige lineaire vaste geldlening bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten.
De keuze voor 20 jaar is het gemiddelde van de meest voorkomende investeringen (bedrijfsgebouwen) 50 jaar en de minimale afschrijvingstermijn van 1 jaar. De berekening van het percentage voor 2027 volgens deze methodiek komt uit op 3,70 % (2026 3,41%) Groei De inkomsten van de algemene uitkering en de belastingen en heffingen worden berekend op basis van een jaarlijkse groei van het aantal woonruimten en inwoners. Voor zover deze groei direct invloed heeft op de uitgavenbudgetten worden deze budgetten in de meerjarenbegroting aangepast. 188 189 Overheadpercentage Voor de toerekening van de overheadkosten aan (kostendekkende) tarieven maken we gebruik van een opslagpercentage. Dit percentage wordt jaarlijks bij de meerjarenbegroting bepaald en vastgesteld. De totale overhead volgens taakveld 0.4 wordt omgeslagen over het totaal van de geraamde directe personeelslasten (salarissen en inhuur). De berekening is conform artikel 12, lid 5 van de financiële verordening en komt uit op 73%.
FINANCIEEL MEERJARENBEELD Exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | tableCell14 | tableCell15 | tableCell16 | tableCell17 | tableCell18 Primitieve begroting 2026-2029 | 170.599 | 180.025 | 174.333 | 179.866 | 164.926 1e voortgangsrapportage 2026 | 8.716 | 1.562 | 1.345 | 1.250 | 2.896 2e voortgangsrapportage 2026 | -103 | 6.039 | 3.354 | 73 | 586 Wijziging tot de begroting 2027-2030 | 0 | 1.190 | 1.117 | 1.117 | 1.117 Totale baten tot de begroting | 189.867 | 195.837 | 166.753 | 178.233 | 165.308 Mutaties in deze begroting (baten) 1. Autonome ontwikkelingen | 0 | 1 | 1 | 2 | -4 Actualisatie budget rentelasten | 0 | 1 | 1 | 2 | -4 2. Actualisatie bestaand beleid | 0 | 135 | 1.029 | 839 | 724 Actualisatie budget capaciteit | 0 | 408 | 665 | 665 | 665 decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Actualisatie budget reisdocumenten en | 0 | -323 | 314 | 124 | 9 rijbewijzen Actualisatie voorziening onderhoud | 0 | 50 | 50 | 50 | 50 gemeentelijke gebouwen 5.
Mutaties < € 100.000 | 0 | 215 | 185 | 185 | 185 Actualisatie budget Sportbedrijf | 0 | 60 | 60 | 60 | 60 Actualisatie budget straatreiniging | 0 | 44 | 44 | 44 | 44 Actualisatie budgetten afval | 0 | 26 | -4 | -4 | -4 Actualisatie budgetten afval (RDL) en | 0 | 84 | 84 | 84 | 84 mutatie afvalstoffenheffing 2027 Totaal gemuteerde baten | 0 | 351 | 1.215 | 1.026 | 905 Totale baten in deze begroting | 189.867 | 196.187 | 167.968 | 179.259 | 166.214 tableCell19 | tableCell20 | tableCell21 | tableCell22 | tableCell23 | tableCell24 Lasten | tableCell26 | tableCell27 | tableCell28 | tableCell29 | tableCell30 Primitieve begroting 2026-2029 | 174.989 | 180.963 | 176.018 | 179.369 | 164.470 1e voortgangsrapportage 2026 | 9.175 | 2.555 | 1.372 | 1.178 | 1.268 2e voortgangsrapportage 2026 | 10.150 | 11.282 | -9.817 | -3.352 | -3.513 Wijzigingen tot de begroting 2027-2030 | 0 | 787 | 1.498 | 1.059 | 1.031 Totale lasten tot de begroting | 194.314 | 195.586 | 169.071 | 178.254 | 163.256 Mutaties in deze begroting (lasten) 1.
Autonome ontwikkelingen | 0 | 1.272 | 734 | 420 | 1.618 Actualisatie budget rentelasten | 0 | -191 | -206 | 354 | 1.059 Bijdrage aan GR VGGM - onderdeel | 0 | 120 | 120 | 120 | 120 brandweer 190 Bijdrage GR BVO DRAN | 0 | -11 | -20 | -30 | 70 doelgroepenvervoer Bijdrage GR BVO DRAN | 0 | -57 | -54 | -48 | 27 leerlingenvervoer Bijdrage GR Groene Metropoolregio | 0 | 20 | 20 | 20 | 20 Arnhem-Nijmegen Bijdrage GR Huisvesting Voortgezet | 0 | 40 | -455 | -453 | 85 Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Bijdrage GR MGR sociaal domein | 0 | 363 | 341 | 110 | -110 Centraal Gelderland Bijdrage GR MGR sociaal domein | 0 | 42 | 42 | 42 | 42 Centraal Gelderland - Onderwijs Bijdrage GR Omgevingsdienst Groene | 0 | 59 | 59 | 59 | 59 Metropool Bijdrage GR Samenwerking de Liemers | 0 | 709 | 709 | 69 | 69 (SDL) - RSD Bijdrage GR VGGM | 0 | 177 | 177 | 177 | 177 2.
Actualisatie bestaand beleid | 0 | 1.499 | 1.286 | 1.578 | 1.684 Actualisatie budget capaciteit | 0 | 1.223 | 665 | 665 | 665 decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Actualisatie budget reisdocumenten en | 0 | -195 | 83 | 17 | -38 rijbewijzen Actualisatie budget Veilig Thuis | 0 | 108 | 108 | 108 | 108 Gelderland Midden Actualisatie budget voortzetten | 0 | 0 | 100 | 100 | 100 natuur- en milieueducatie (NME) Actualisatie doorbelasting salarissen | 0 | -329 | -329 | -329 | -329 naar CDOKE Actualisatie investering realisatie | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 rivierklimaatpark Actualisatie investering vervanging | 0 | 0 | 0 | 0 | 63 hardware werkplekken 2029 Actualisatie investeringen sportbedrijf - | 0 | 0 | 14 | 14 | 14 binnensportmaterialen Actualisatie investeringen | 0 | 0 | 6 | 12 | 17 sportterreinen - buitensport Actualisatie voorziening onderhoud | 0 | 223 | 223 | 223 | 223 gemeentelijke gebouwen Budgetmutatie formatie uitvoering | 0 | 164 | 164 | 164 | 164 Wet inburgering Financiële actualisatie Integraal | 0 | 245 | 330 | 420 | 532 Beleidsplan Openbare Ruimte 2022- 2032 Voorzieningen buiten- en binnensport | 0 | 520 | 210 | 210 | 210 Vrijval stelpost indexatie 2027-2030 | 0 | -461 | -288 | -28 | -48 3. Nieuw beleid | 0 | 601 | 542 | 285 | 296 CP 0.2.1.
Klant in beeld | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 CP 0.6.1 Bestuurlijk Initiatievenbudget | 0 | 125 | 125 | 0 | 0 CP 1.2.1 Realiseren noodsteunpunt als | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 pilot 191 CP 2.1.2 Begeleiding en advisering | 0 | 100 | 100 | 0 | 0 voorbereiding en uitvoering project A12/A15 CP 2.3.1 Aanvullend | 0 | 22 | 22 | 22 | 22 monitoringsbudget verkeersveiligheid CP 2.3.1 Verbeteren fietsvoorzieningen | 0 | 0 | 0 | 11 | 11 - oversteek Noordeinde-Lentemorgen CP 2.3.1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 Verkeersveiligheidsmaatregelen ten behoeve van nieuwbouw openbare basisschool de Wissel CP 2.3.1 Verkeerveilig en uniform | 0 | 0 | 5 | 14 | 22 inrichten schoolzones bij alle basis- en middelbare scholen in de gemeente CP 2.3.1 Vervangen rotonde | 0 | 0 | 0 | 18 | 18 Arnhemseweg-Julianalaan- Wilhelminalaan CP 3.1.1 Wij faciliteren samen met BIZ | 0 | 15 | 15 | 15 | 15 centrum Zevenaar een matchmaker/transformatiemanager CP 3.2.1 Wij nemen deel aan een | 0 | 20 | 20 | 0 | 0 integraal gebiedsproces 't Broek om te werken naar een gebiedsplan CP 3.3.4 Wij zetten de verkenning naar | 0 | 20 | 20 | 0 | 0 een industriële campusontwikkeling op 7Poort voort CP 4.1.3 We investeren in gezonde | 0 | 30 | 30 | 0 | 0 schoolgebouwen met een fijne groene buitenruimte CP 4.1.4 Onderzoek sporthal | 0 | 40 | 0 | 0 | 0 Heerenmäten CP 5.11.1 Aanvullend budget | 0 | 18 | 18 | 18 | 18 onderhoud kunstobjecten openbare ruimte CP 5.2.1