Bijlage 1. 1311170 - 2e Voortgangsrapportage 2026 versie Raad
Tekst van het document
In het vierde kwartaal van 2026 wordt de raad definitief hierover geïnformeerd middels een raadinformatiebrief. Voor de bibliotheek volgt er parallel aan het beleidskader een meerjarenplan bibliotheek per gemeente, zodat we tijdig voldoen aan de zorgplicht voortkomend uit de nieuwe Wet Stelsel Openbare Bibliotheken. (WSOB) vanaf 2027. 5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit 2022-2030 Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme. Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector. Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden.
Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden.
49 De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristisch- recreatieve plannen. 4. Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio. Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan a. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering) Op het gebied van wandelinfrastructuur is overlegd over mogelijkheden om het Rijnweidepad te verbeteren. In regionaal verband is meegedacht over de bestuurlijk-organisatorische invulling voor het regionale routebureau.
Daarnaast is er een bijdrage geleverd aan het realiseren van een herdruk van de wandelkaart. b. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie In GMR-verband hebben we een bijdrage geleverd aan de toeristisch-recreatieve verhaallijnen binnen de regio, dit betreft vooral de Romeinen en het 3e waterverhaal. We maakten deel uit van het kernteam van het 3e Waterverhaal. We zijn gestart met het Uitvoeringsprogramma De Delta van Drusus. We hebben meegewerkt aan het opstellen van een (project)plan voor de uitwerking van het subgebied rondom de splitsingspunten van Rijn, Waal en IJssel. Als stuurgroeplid van het Cultuur- en Erfgoedpact leverden we een bijdrage aan de uitvoering ervan, waaronder het beoordelen van binnenkomende subsidieaanvragen. c. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap Vanuit en met de Liemerse Ambassade is vanuit de Liemerse Economische Visie uitvoering gegeven aan het actieplan voor Vrijetijdseconomie. Het onderzoek naar de wensen en mogelijkheden voor een toeristisch platform voor de Liemers is afgerond. Namens de Liemerse gemeenten heeft Zevenaar zitting gehad als adviseur (vrijetijds)economie in de Lokale Actie Groep van LEADER de Liemers. Er is in het voorjaar een toeristisch café georganiseerd voor de Liemers. Het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie de Liemers is voorbereid en ondersteund.
Deelgenomen hebben we aan de opgave Ontspannen Regio binnen de GMR. d. Marketing, informeren & inspireren Via de Liemerse Ambassade is meer ingezet op actieve profilering van de Liemers. De website van Kijk verder in de Liemers is vertaald naar het Duits. Er is gewerkt aan de realisatie van een TIP (Toeristisch Informatiepunt) in de Turmac. Onder coördinatie van de GMR hebben wij bijgedragen aan het onderzoek voor het positioneren van subregio's van regio Arnhem, waarvan de Liemers er een is. Samen met de collega van Duiven/Westervoort hebben we ambtelijk (content)overleg gehad met TVAN over de Liemers. We zijn aangesloten bij de regionale ambtelijke overleggen met TVAN met de Regio Arnhem. 5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte 2022-2032 We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte
50 zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR). Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. • De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan Het beheer en onderhoud vindt plaats op basis van de ambities en doelstellingen uit het IBOR en de beheerplannen. In het najaar van 2026 leggen wij de financiële actualisatie van het IBOR aan uw raad voor. Met de nieuwe budgetten kunnen wij in 2027 nieuwe beheerplannen opstellen en verder met de revitaliseringsprojecten. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit 2023-2026 We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden.
Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan Bij groot onderhoud en de revitaliseringsprojecten is het behouden van de biodiversiteit en de vergroting daarvan een belangrijk thema. Waar het mogelijk is, breiden we daarom het groen uit. Met behulp van de opgestelde kansenkaart biodiversiteit kiezen we voor bloemrijke en insectvriendelijke beplanting. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit 2023-2026 Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen.
Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan Het planten van bomen wordt meegenomen bij de revitaliseringsprojecten. Bij de renovaties van het groen planten we ook nieuwe bomen wanneer dit mogelijk is. Voor komend najaar hebben we nog een opgave liggen voor het planten van nieuwe bomen in open ruimten in het stedelijk gebied. Deze inzet sluit aan bij de Europese Natuurherstelverordening. Deze verordening verplicht lidstaten om natuur en groen niet alleen te beschermen tegen achteruitgang, maar ook actief te herstellen wanneer sprake is van aantasting of verlies
van natuurwaarden. Voor stedelijk groen geldt specifiek dat het totale areaal groen en het aantal bomen tot 2030 niet onder het niveau van 2024 mag dalen. Vanaf 2031 zijn overheden bovendien verplicht om een verdere toename van het stedelijk groen en het bomenbestand te realiseren. Door bij herinrichtingen en renovaties consequent in te zetten op vergroening en boomaanplant wordt invulling gegeven aan deze Europese doelstellingen. 5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten | 2023-2026 Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden. Status | Status 1e VGR | 2e VGR Stand van zaken | Volgens plan | Volgens plan We bestrijden de reuzenberenklauw en de Japanse duizendknoop. De locaties van deze planten zijn in beeld. De reuzenberenklauw hebben we fors teruggedrongen en is bijna onder controle. De bestrijding van de Japanse duizendknoop vraagt om een langdurige, structurele aanpak. We bestrijden de plant door maaien en afvoeren en door middel van elektrocutie.
Daarnaast hebben we aandacht voor andere invasieve exoten die een bedreiging vormen voor de biodiversiteit, de openbare ruimte of de volksgezondheid. Waar nodig monitoren we deze soorten en nemen we passende beheersmaatregelen om verdere verspreiding te voorkomen. 5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte | 2023-2026 Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering. Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad. Status | Status 1e VGR | 2e VGR Stand van zaken | Volgens plan | Volgens plan Bij revitaliseringsprojecten, groot onderhoud en andere grote projecten haakt de omgevingsmanager aan om het participatieproces te begeleiden. De omgevingsmanager verbindt inwoners en partijen met elkaar zodat wensen een plek krijgen in het project zonder dat het doel van de gemeente uit het oog wordt verloren.
Uit evaluaties na afloop van projecten waar de omgevingsmanager de afgelopen jaren bij betrokken is geweest, is gebleken dat deze aanpak door inwoners als zeer prettig wordt ervaren. Deze aanpak zetten we daarom de aankomende jaren voort. 5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken | 2023-2026 Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor jong en oud. We leggen hierbij ook een relatie met de aanpak van overlast door jongeren. In een nog op te stellen Nota Speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart. We kijken daarbij in ieder geval 51 naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen (ook kinderen met een beperking) hier kan spelen of verblijven. In iedere inspectieronde van de speelplekken toetsen we standaard op die uitgangspunten. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inrichten met deze uitgangspunten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen Nota Speelplekken. Status | Status 1e VGR | 2e VGR Stand van zaken | Volgens plan | Volgens plan Het plan voor het aanpassen van speeltuinen is opgeleverd.
Voor de aankomende periode (2026-2027) staan onder andere de volgende speel- en ontmoetingslocaties op de planning: | omvorming van de grote speeltuin aan de Catharinastraat, Lobith tot een vrijwel volledig inclusieve speelvoorziening; | vervolgens wordt wijkgericht gewerkt, te beginnen in De Horst, waar samen met inwoners een participatietraject wordt doorlopen; | na De Horst volgt De Methen. 5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte | 2023-2026 Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid. Status | Status 1e VGR | 2e VGR Stand van zaken | Volgens plan | Volgens plan Bij de revitaliseringsprojecten en groot onderhoud van de openbare ruimte nemen wij toegankelijkheid en bereikbaarheid mee in de plannen. Door het betrekken van alle doelgroepen bij het participatieproces proberen wij een zo inclusief mogelijke openbare ruimte te creëren.
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Baten Primitieve begroting 2026-2029 | 2.250 | 2.250 | 2.249 | 2.249 1e voortgangsrapportage 2026 | 344 | 63 | 63 | 63 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 Totale baten tot de 2e voortgangsrapportage | 2.594 | 2.313 | 2.312 | 2.312 Mutaties in deze voortgangsrapportage (baten) 2. Actualisatie bestaand beleid | 200 | 0 | 0 | 0 52 Budgetmutatie voorziening onderhoud | 200 | 0 | 0 | 0 gemeentelijke gebouwen 5. Mutaties < € 100.000 | 77 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie sportbedrijf | 77 | 0 | 0 | 0 Totaal gemuteerde baten | 277 | 0 | 0 | 0 Totale baten in deze voortgangsrapportage | 2.871 | 2.313 | 2.312 | 2.312 Lasten Primitieve begroting 2026-2029 | 14.603 | 14.480 | 14.495 | 14.471 1e voortgangsrapportage 2026 | 776 | 1.121 | 1.076 | 1.115 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | -133 | 42 | 42 | 42 Totale lasten tot de 2e voortgangsrapportage | 15.246 | 15.644 | 15.613 | 15.628 Mutaties in deze begroting (lasten) 2. Actualisatie bestaand beleid | 200 | -154 | 0 | 0 Actualisatie investeringen openbaar groen en sport | 0 | -154 | 0 | 0 Budgetmutatie voorziening onderhoud | 200 | 0 | 0 | 0 gemeentelijke gebouwen 5.
Mutaties < € 100.000 | 2 | 9 | 16 | 17 Actualisatie budget afschrijving gebouwen | 5 | 5 | 5 | 5 Actualisatie budget afschrijvingen | 0 | 0 | 0 | 0 Actualisatie budget overheidsbrede dienstverlening | 5 | 5 | 5 | 5 Actualisatie budget subsidie zwembad de Boskuul | 7 | 7 | 7 | 7 Actualisatie investeringen revitaliseringsprojecten | 0 | -8 | -1 | 0 Budgetmutatie sportbedrijf | -15 | 0 | 0 | 0 Totaal gemuteerde lasten | 202 | -145 | 16 | 17 Totale lasten tot de voortgangsrapportage | 15.447 | 15.499 | 15.629 | 15.645 Saldo baten en lasten | -12.576 | -13.186 | -13.316 | -13.332 Onttrekkingen Primitieve begroting 2026-2029 | 259 | 259 | 259 | 259 1e voortgangsrapportage 2026 | 284 | 54 | 0 | 0 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 33 | 33 | 33 | 33 Totaal onttrekkingen reserves | 575 | 345 | 291 | 291 Toevoegingen Primitieve begroting 2026-2029 | 0 | 0 | 0 | 0 53 1e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 Kadernota 2027 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal toevoegingen reserves | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo reserve mutaties | 575 | 345 | 291 | 291 Saldo gerealiseerd resultaat | -12.001 | -12.841 | -13.025 | -13.041 TOELICHTING FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN | tableCell39 | tableCell40 | tableCell41 | tableCell42 Mutaties exploitatie (bedragen
x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie investeringen openbaar groen en sport | 0 | 154 | 0 | 0 We hebben de investeringsbudgetten van openbaar groen en sport nagelopen. Van een tweetal investeringsbudgetten, uitbreiding bomen en reguliere vervangingen groen, wordt een deel van het budget van 2026 naar 2027 verplaatst. De kapitaallasten (€ 15.000) hiervan worden gecorrigeerd. Tevens wordt één budget voor de vervanging van het kunstgras op Hengelder verplaatst van 2026 naar 2027. De kapitaallasten (€ 139.000) hiervan worden gecorrigeerd. Dit heeft totaal een eenmalig positief effect in 2027 van € 154.000 in programma 5. Daarnaast wordt groot onderhoud uitgevoerd in verband met het asfalt op grafveld F en onttrokken uit de hiervoor bestemde voorziening. Dit is een budgettair neutrale wijziging. Budgetmutatie voorziening onderhoud | 0 | 0 | 0 | 0 gemeentelijke gebouwen Sinds 2021 is de gemeente weer verantwoordelijk voor het planmatig onderhoud van de sportaccommodaties. Op gymzaal De Bem na zijn het zwembad, de sporthallen en gymzalen uit de jaren '60 t/m '80. De afgelopen jaren zijn diverse kleinere vervangingen vanuit het meerjarenonderhoudsplan uitgevoerd, maar zijn grote vervangingen veelal uitgesteld door beperkt budget vanuit de voorziening.
Om het planmatig onderhoud beter op orde te krijgen dient de voorziening voor onderhoud gemeentelijke gebouwen verhoogd te worden. De verhoging van deze voorziening kan deels opgevangen worden met een eenmalige en daarnaast deels met een structurele teruggave van het gebruikersaandeel van de energielasten van sportpark Hengelder. De inning van het gebruikersaandeel van de energielasten wordt geïnd door Ataro en stond voor de jaren 2023- 2025 nog op de rekening courant van Ataro. Het eenmalige bedrag van € 200.000 wordt dit jaar op rekening van de gemeente gestort en gestort in de voorziening. Dit betreft een budgettair neutrale wijziging. De structurele verhoging van de voorziening is verwerkt in de begroting 2027. Totaal mutaties | 0 | 154 | 0 | 0 54 55 6. SOCIAAL DOMEIN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het sociaal domein. Voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht. Op 26 juni 2024 is de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vastgesteld.
Dit document is gemaakt samen met input van onze inwoners, maatschappelijke partners, collega’s, participatieraad, het college en gemeenteraad. In de visie sociaal domein 2020 – 2023 lag de nadruk op financiële beheersbaarheid en haalbaarheid. Er was minder aandacht voor onder andere sociale verbinding, de invloed van leefstijl en het benutten van gemeenschapskracht. Nu willen we meer bouwen en ontwikkelen, met aandacht voor bestaanszekerheid en gelijke kansen voor iedereen. We gaan samen aan de slag met de huidige opgaven en vraagstukken in het sociaal domein, vanuit een andere houding. Daarbij houden we de drie kernwaarden van de gemeente Zevenaar voor ogen: samenwerking, resultaatgerichtheid en klantgerichtheid. Onze visie: “In de gemeente Zevenaar staan het sociale netwerk, gezondheid en leefbaarheid centraal. We werken aan de mogelijkheden voor iedereen om een eigen, zelfstandig en betekenisvol leven te leiden. Dit vanuit een stabiele (financiële) basis en gelijke kansen voor iedereen. In een prettige en gezonde leefomgeving. Met en voor elkaar. Zo maken we Zevenaar een nog fijnere plek om te wonen, werken en leven!” Deze visie en integrale nota: geven aan wat voor gemeente we willen zijn; geven richting aan beleid en uitvoering binnen het sociaal domein; sluiten aan op de woonzorgvisie, omgevingsvisie en onze visie op de dienstverlening.
Om het beleid en de uitvoering vorm te geven, hebben we zes bouwstenen beschreven. Dit zijn: 1. bestaanszekerheid; 2. sociale basis; 3. leefbaarheid; 4. gezondere leefstijl; 5. kansrijk en veilig opgroeien; 6. veerkrachtig ouder worden. De concrete vertaling van alle doelen, keuzes en uitdagingen in de bouwstenen staan in het uitvoeringsplan 2025-2028. Bij de uitwerking houden we rekening met de volgende uitgangspunten: iedereen doet ertoe en is van waarde (inclusie); de mens staat centraal (positieve gezondheid); voorkomen is beter dan genezen (preventie); niet ieder probleem vraagt om een professional voor de oplossing (normaliseren); de kosten gaan soms voor de baten uit (investeren); we maken het mogelijk houding (we denken in oplossingen). Ontwikkelingen Sociale Basis In de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 is een belangrijke plaats ingeruimd voor het versterken van de sociale basis. Om een impuls te geven aan het versterken van de sociale basis en het sterke lokale team heeft de raad in januari 2026 een reserve sociaal domein ingesteld. Uit deze reserve kunnen voorstellen worden gedaan om zowel de sociale basis als het Lokaal Team te versterken. Deze middelen zijn beschikbaar voor incidentele uitgaven. .
Een belangrijk punt voor de komende jaren is dat veel geld dat we nu inzetten voor de sociale basis nog tijdelijk is, veelal afkomstig vanuit landelijke akkoorden als GALA en IZA. In het kader van de financieel 56 gezonde toekomst willen we besparen op geïndiceerde zorg. Daarvoor is het nodig dat blijvend en structureel geïnvesteerd wordt in de sociale basis. Zowel incidentele als structurele investeringen zullen steeds meer getoetst worden op te behalen rendement. In 2026 werken we in regioverband aan de Werkagenda 2027 e.v. in het kader van het AZWA, het Aanvullend Zorg- en Welzijn Akkoord. Hierin komen financiering en opdrachten voor het lokale welzijns- en gezondheidslandschap samen. De verwachting is dat de Werkagenda Q1 2027 wordt vastgesteld. Sterke lokale teams Het komende jaar zal er regionaal en lokaal geïnvesteerd worden in het (verder) vormgeven van een Sterk Lokaal Team. We volgen hiervoor het lokale implementatieplan. Regionaal word er gewerkt aan de Regiovisie Jeugd. Middels een brede klankbordgroep wordt er zoveel mogelijk input verzameld. De verwachting is dat de Regiovisie Jeugd december 2026 wordt opgeleverd. Asiel, opvang en inburgering De Liemerse gemeenten werken samen op het terrein van opvang en huisvesting van nieuwkomers.
In het derde kwartaal nemen de colleges van de gemeenten een besluit over het samenvoegen van de taakstellingen tot één gezamenlijke taakstelling. Het doel hiervan is om uitruil van taakstellingen tussen gemeenten mogelijk te maken en te voldoen aan de verplichtingen vanuit de Spreidingswet. In het tweede halfjaar brengen we de gevolgen van het Asiel- en Migratiepact in beeld, samen met de gevolgen van de lage mutatiegraad van sociale huurwoningen. Samen met de woningcorporaties en Refugee Team stellen we een plan op om hiermee om te gaan. Binnen de uitvoering van de Wet inburgering 2021 werken we aan het verkleinen van de wachtlijsten. Ook bereiden we de nieuwe aanbesteding voor van de onderwijsroute en een specifieke route voor jonge inburgeraars. Daarnaast bereiden we deelname voor aan een regionale pilot startbanen, zodat meer statushouders vanaf het begin van hun inburgering aan het werk gaan. Samen met 1Stroom en RSD de Liemers voeren we een programma uit gericht op de mentale weerbaarheid van statushouders. Hiervoor ontvangen we subsidie vanuit het Europees Sociaal Fonds. Maatschappelijke ondersteuning en mentale gezondheid Op basis van het verbeterplan werken we aan een effectievere en efficiëntere uitvoering van de Wmo door het optimaliseren van processen en het versterken we de (interne) samenwerking. Met woningcorporatie is de samenwerking versterkt.
Dit vooral gericht op Wmo woningaanpassingen, scootmobielstallingen en deelscootmobielen. Dit laatste samen met de gemeente Duiven. Samen met de gemeenten Duiven, Doesburg en Westervoort is de Europese aanbesteding voor de levering en het onderhoud van Wmo hulpmiddelen gerealiseerd. Dit om per april 2027 een nieuwe overeenkomst voor maximaal 10 jaar te hebben. Regionaal is de transformatie van beschermd wonen naar beschermd thuis verder vormgegeven door onder andere de regionale inkoop. Lokaal krijgt de sociale basisinfrastructuur (netwerk) voor kwetsbare inwoners steeds meer en beter vorm. Met de zgn. ambulantiseringsmiddelen investeren we hiervoor in samenwerking met maatschappelijke partners. Onder andere de Herstelacademie en de Wijk GGD dragen bij aan de ontwikkeling die samenhangt met het Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN) De Liemers. Tot slot werken we samen met de doelgroep en hun vertegenwoordigers aan het versterken van de mantelzorgondersteuning. Dit om te komen tot een ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers die gelijkgericht is (is de landelijke opgave), maar vooral ook passend is bij de behoefte van onze lokale mantelzorgers. BUIG-tekort De gemeente Zevenaar heeft al jaren een structureel tekort op het BUIG-budget. Tegen de verdeelsystematiek lopen juridische procedures, waarvan de uitspraken in het najaar van 2026 worden verwacht.
Ook voor 2026 wordt een tekort voorzien; na de definitieve BUIG-beschikking in oktober wordt beoordeeld of een vangnetuitkering kan worden aangevraagd. Tegelijkertijd zijn maatregelen genomen om het tekort te beperken, zoals meer plaatsingen met loonkostensubsidie en de inzet van Direct Werk. Sociaal ontwikkelbedrijf en kernvoorziening sociale infrastructuur Binnen de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland wordt verder gewerkt aan de versterking van de regionale arbeidsmarktinfrastructuur. Scalabor ontwikkelt zich daarbij door als regionaal sociaal ontwikkelbedrijf en coördinator van de kernvoorziening sociale infrastructuur. Deze kernvoorziening ondersteunt inwoners met een ondersteuningsbehoefte bij arbeidsontwikkeling, participatie en de stap naar duurzaam werk. Voor Zevenaar biedt dit meer mogelijkheden om inwoners gebruik te laten maken van regionale expertise, ontwikkeltrajecten en werkgeversnetwerken, waarbij de verbinding met het Werkcentrum Midden- Gelderland verder wordt versterkt. Armoede en Schulden Op 1 januari 2027 treedt fase 3 van de Participatiewet in balans in werking. In deze fase wordt het voor gemeenten mogelijk om de individuele inkomenstoeslag niet alleen op aanvraag toe te kennen, maar ook ambtshalve. Doel van deze wijziging is om de toeslag voor een grote groep kwetsbare inwoners niet langer op aanvraag, maar ambtshalve (automatisch) toe te kennen.
Hiermee sluit de gemeente Zevenaar proactief aan bij de landelijke herziening van de Participatiewet (Participatiewet in balans), waarin het verminderen van administratieve lasten en het bestrijden van armoede door het tegengaan van ‘niet-gebruik’ centraal staat. Beleidskaders | Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 (2024) | Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 (2025) | Nota Armoede en Schulden (2025) | Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028 | Het Participatiekompas (2025) | Kadernota Samen aan Zet 2022 en verder (transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis) | Plan onderwijskansenbeleid 2024-2027 | Bestuurlijke opdracht RSD 2024-2026 | Re-integratieverordening 2024 | Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2024 | Nadere regels- en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2026 | Verordening jeugdhulp 2025 inclusief beleidsregels en nadere regels | Convenant Schoolveiligheid (Financiële en inhoudelijke onderlegger: Samenwerkingsagenda Veilig en Zorgzaam Schoolklimaat) | Lokaal Uitvoeringsplan Samen Veilig 2024-2028 | Beleidsregels toezicht en handhaving kinderopvang 2026 WAT WILLEN WE? 6. Sociaal domein Wij willen dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Mensen die hier hulp bij nodig hebben ondersteunen we zo goed mogelijk.
We richten ons op preventie: voorkomen is beter dan genezen. Als problemen eerder gesignaleerd worden, kan er op een laagdrempelige manier een oplossing gezocht worden. Voor werkzoekenden zetten we primair in op het vinden van passend werk. WAT DOEN WE? Naam resultaat | Status 1e | Status 2e VGR | VGR 6.2.2 Wij bieden een herkenbare toegang tot het sociaal domein | 2023-2026 6.2.3 Wij verbeteren de afspraken en sturen op het aantal contracten | 2022-2026 met (regionale) aanbieders van jeugdzorg en wmo 6.2.4 Wij werken efficiënt en eenvoudig in het sociaal domein | 2022-2026 6.2.6 Wij volgen de landelijke (financiële) ontwikkelingen rondom | 2022-2026 jeugdzorg 6.4.1 Wij willen een passende uitvoering van de Participatiewet | 2022-2027 57 6.2 Ondersteunen van inwoners door passende jeugd- en maatschappelijke zorg, hulp en ondersteuning aan te bieden 6.2.2 Wij bieden een herkenbare toegang tot het sociaal domein | 2023-2026 De toegang tot het sociaal domein moet zowel fysiek, telefonisch als elektronisch te benaderen zijn. De inwoner met een ondersteuningsvraag kan rekenen op goede informatie en advies, kortdurende ondersteuning, verwerking van een hulpvraag, een beschikking en/of een doorverwijzing naar een ander loket, zoals het Centrum voor Indicatiestelling Zorg (CIZ) voor ondersteuning vanuit de Wet Langdurige Zorg of zorg op basis van de Zorgverzekeringswet (ZVW).
De komende jaren zetten wij in op het bieden van een integrale intake voor inwoners met ondersteuningsvragen. Daarbij kijken wij ook naar integrale dienstverlening. Ook voor andere professionals, die contact hebben met inwoners van de gemeente Zevenaar is de toegang tot hulp en ondersteuning een herkenbare en belangrijke partner. Voor inwoners die geen ondersteuningsvraag hebben (maar wel problemen kennen) en multi-probleem casussen bieden wij een integrale aanpak van de vraagstukken. Status | Status 1e VGR | 2e VGR Stand van zaken | Volgens plan | Volgens plan Wij bieden een herkenbare toegang tot het sociaal domein. Het Klant Contact Centrum (KCC) is het eerste aanspreekpunt. De nieuwe visie sociaal domein/ integrale nota zal in sterke mate bijdragen aan de integrale blik. Aan de hand van het verbeterplan wordt gewerkt aan procesoptimalisatie. 6.2.3 Wij verbeteren de afspraken en sturen op het aantal contracten met (regionale) | 2022-2026 aanbieders van jeugdzorg en wmo De kwaliteit van de zorg aan onze jeugdigen monitoren we continu door middel van cliëntervaringsonderzoeken, accountgesprekken en controle op doelmatigheid, rechtmatigheid en kwaliteit. In de aanbestedingstrajecten hebben wij altijd aandacht voor de kwaliteit van de zorg.
Voor wat betreft contracten met jeugdhulpaanbieders en Wmo-zorgaanbieders sluiten we aan bij de regionaal aangestuurde inkooptrajecten van de MGR sociaal domein Centraal Gelderland. Bij iedere inkoopronde sturen wij op het afsluiten van langer lopende contracten en het verminderen van het aantal aanbieders. Status | Status 1e VGR | 2e VGR Stand van zaken | Volgens plan | Volgens plan De verlenging en/of nieuwe inkoop van contracten is een doorlopend proces. We kijken kritisch naar bestaande afspraken en convenanten en sturen op kwaliteit. Zevenaar heeft een actieve rol in de regionale werkgroepen. Het clientervaringsonderzoek Jeugd en Wmo over 2025 wordt najaar 2026 opgeleverd. De kwaliteiten en verbeterpunten uit het rapport worden integraal opgepakt met de managers van de uitvoerende teams binnen het sociaal domein. 6.2.4 Wij werken efficiënt en eenvoudig in het sociaal domein | 2022-2026 Binnen het sociaal domein willen we werken vanuit vertrouwen met minder regeldruk en betere efficiëntie. We hebben de ambitie om een betere balans tussen uitgaven en daadwerkelijke zorg te realiseren en minder geld te besteden aan administratieve taken. Met eenvoudig werken willen we geld besparen, aangezien onnodige regels en processen geld kosten. Door te vertrouwen op onze professionals binnen het sociaal domein is er minder verantwoording en administratie nodig.
58 59 Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan We volgen de regionale en landelijke ontwikkelingen (o.a. hervormingsagenda, toekomstscenario en eigen bijdrage Wmo) waarbij minder regeldruk, een eenduidige werkwijze en betere monitoring hoog op de agenda staan. We volgen en anticiperen op deze ontwikkelingen. We toetsen de werkprocessen binnen jeugd intern op efficiëntie en noodzaak en op de regionale herstructurering die eraan komt. Ook de (meeste) werkprocessen binnen Wmo zijn getoetst op efficiëntie en worden aan de hand van het verbeterplan verder geoptimaliseerd. 6.2.6 Wij volgen de landelijke (financiële) ontwikkelingen rondom jeugdzorg 2022-2026 Sinds de invoering van de Jeugdwet (2015) is jeugdzorg voortdurend in ontwikkeling. Wij nemen actief deel aan relevante regionale overleggen (via de MGR sociaal domein Centraal Gelderland) en blijven op de hoogte van de ontwikkelingen en oefenen waar mogelijk invloed uit. Wij volgen de ontwikkelingen via de VNG nauwgezet. Verder volgen wij ook de landelijke ontwikkelingen op het gebied van innovatie. Best–practices nemen we (indien mogelijk) over in Zevenaar.
Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan Zevenaar heeft een actieve rol in de regio en is nauw betrokken bij de ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda en het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming, zowel op beleids- als bestuurlijk niveau. 6.4 Stimuleren van de deelname van meer inwoners aan het arbeidsproces 6.4.1 Wij willen een passende uitvoering van de Participatiewet 2022-2027 We houden meer rekening met de menselijke maat bij de uitvoering van de Participatiewet, bijvoorbeeld door het aanpakken van hardheden en knelpunten bij de uitvoering van de Participatiewet. Daarbij hebben we tevens aandacht voor de vorm van onze handhaving. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan De implementatie van de Participatiewet in Balans verloopt volgens planning. De bijbehorende verordeningen worden eind 2026 aan de raad aangeboden. Onderdelen die hierop vooruitlopen en uitvoerbaar zijn, zijn inmiddels ingevoerd.
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Baten Primitieve begroting 2026-2029 | 18.110 | 18.948 | 19.622 | 19.629 1e voortgangsrapportage 2026 | 5.994 | 1.102 | 1.090 | 1.090 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | -2.600 | -3.100 | -3.100 | -3.100 Totale baten tot de 2e voortgangsrapportage | 21.505 | 16.951 | 17.612 | 17.619 Mutaties in deze voortgangsrapportage (baten) 1. Autonome ontwikkelingen | -253 | -668 | -337 | -337 Budgetmutatie uitkeringslasten/-baten (BUIG) | 84 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie uitstel abonnementstarief Wmo | 0 | -331 | 0 | 0 Budgetmutatie Wet inburgering | -337 | -337 | -337 | -337 Totaal gemuteerde baten | -253 | -668 | -337 | -337 Totale baten in deze voortgangsrapportage | 21.252 | 16.283 | 17.275 | 17.282 Lasten Primitieve begroting 2026-2029 | 84.283 | 83.383 | 82.237 | 81.729 1e voortgangsrapportage 2026 | 7.016 | 1.479 | 1.099 | 1.099 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | -2.600 | -3.100 | -3.100 | -3.100 Totale lasten tot de 2e voortgangsrapportage | 88.699 | 81.762 | 80.236 | 79.728 Mutaties in deze begroting (lasten) 1.
Autonome ontwikkelingen | 252 | -363 | -438 | -3.194 Algemene uitkering - Meicirculaire 2026 | 0 | -26 | -101 | -2.857 Budgetmutatie uitkeringslasten/-baten (BUIG) | 589 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie uitstel abonnementstarief Wmo | 0 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie Wet inburgering | -337 | -337 | -337 | -337 5. Mutaties < € 100.000 | 162 | 36 | 11 | 11 Actualisatie budget afschrijving gebouwen | -14 | -14 | -14 | -14 Actualisatie budget jeugdhulp aan kinderen in een | 18 | 18 | 18 | 18 AZC Actualisatie budget Participatiebudget | 37 | 27 | 27 | 27 Budgetmutatie aanpak problematische schulden | 49 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie Alleenverdienersproblematiek | 61 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie bijdrage GR SDL-RSD | 19 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie faciliteitenbesluit opvangcentra | 25 | 0 | 0 | 0 Budgetmutatie gemeentelijke | 6 | 0 | 0 | 0 antidiscriminatievoorzieningen 60 Budgetmutatie Kinderopvang SMI | -5 | -20 | -20 | -20 Budgetmutatie kosten kinderopvang pleegzorg | 25 | 25 | 0 | 0 Budgetmutatie minimabeleid | -60 | 0 | 0 | 0 Totaal gemuteerde lasten | 414 | -327 | -427 | -3.183 Totale lasten tot de voortgangsrapportage | 89.112 | 81.436 | 79.809 | 76.545 Saldo baten en lasten | -67.861 | -65.153 | -62.533 | -59.263 Onttrekkingen Primitieve begroting 2026-2029 | 229 | 99 | 99 | 24 1e voortgangsrapportage 2026 | 420 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 2e
voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal onttrekkingen reserves | 649 | 99 | 99 | 24 Toevoegingen Primitieve begroting 2026-2029 | 225 | 0 | 0 | 0 1e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 Kadernota 2027 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen tot de 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal toevoegingen reserves | 225 | 0 | 0 | 0 Saldo reserve mutaties | 424 | 99 | 99 | 24 Saldo gerealiseerd resultaat | -67.436 | -65.054 | -62.434 | -59.239 tableCell44 | tableCell45 | tableCell46 | tableCell47 TOELICHTING FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN | tableCell39 | tableCell40 | tableCell41 | tableCell42 Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 1. Autonome ontwikkelingen Algemene uitkering - Meicirculaire 2026 | 0 | 26 | 101 | 2.857 In de kaderbrief 2027-2030 informeerden wij u over de gevolgen van de meicirculaire 2026 voor de gemeente Zevenaar. In de meicirculaire 2026 is een compensatie opgenomen voor loon- en prijsontwikkeling. Dit bedrag reserveren wij voor indexatie van de verschillende onderdelen in onze begroting. Daarnaast is het voornemen van het Rijk om vanaf 2029 de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen. Tot op heden is het echter onduidelijk of en in welke mate gemeenten deze kosten moeten blijven maken vanaf 2029.
Om die reden staat de provincie toe deze post budgettair neutraal op te nemen. 61 62 Budgetmutatie uitkeringslasten/-baten (BUIG) -505 0 0 0 Op basis van de prognose van de Regionale Sociale Dienst (RSD-de Liemers) van de te verwachten hogere uitkeringslasten actualiseren wij de ramingen. De prognose is gebaseerd op de BUIG uitgaven tot en met juni 2026 waarbij het tekort op de BUIG voor Zevenaar is geprognosticeerd op 5,3%. Hierbij is nog geen rekening gehouden met actualisatie van de bijdrage van het Rijk, deze is nog gebaseerd op het in april 2026 gepubliceerde bijgestelde nader voorlopig budget inkomensdeel (BUIG). Gelet op het tekort (dit is >5%) houden we rekening met de te verwachten compensatie op grond van de 'vangnetregeling'. Door de hogere lasten verwachten wij een nadeel in 2026 van € 589.000. Een deel van het verwachte tekort hangt samen met de inzet van loonkostensubsidies (LKS), die in Zevenaar boven de doelstelling ligt. Door de afwijkende financieringswijze van LKS binnen de BUIG-systematiek kan het uiteindelijke BUIG-resultaat gunstiger uitvallen dan nu wordt geraamd. Het definitieve effect kan echter pas achteraf worden vastgesteld. Het voordeel door de compensatie (vangnetregeling) bedraagt € 23.000 en het in april jl. gepubliceerde nader voorlopig budget € 61.000.
Per saldo verwachten wij een nadelig resultaat 2026 voor de uitkeringslasten/- baten € 505.000. Budgetmutatie uitstel abonnementstarief Wmo 0 -331 0 0 Het Rijk heeft de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo met een jaar uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Daarom wordt de korting op de algemene uitkering ook uitgesteld met één jaar. Voor Zevenaar betekent dit dat de geraamde eigen bijdrage van € 331.000 vervalt. In samenhang met de algemene uitkering is deze mutatie budgettair neutraal. Budgetmutatie Wet inburgering 0 0 0 0 De specifieke uitkering van het Rijk voor de Wet inburgering wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van specifieke indicatoren. De ramingen van de baten en de lasten voor 2026 e.v. jaren zijn hierop aangepast. Wij verlagen de baten en de lasten structureel met € 337.000. Deze aanpassing is budgettair neutraal. Totaal mutaties -505 -305 101 2.857 63 7. VOLKSGEZONDHEID EN DUURZAAMHEID ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden volksgezondheid, milieu en duurzaamheid. Volksgezondheid richt zich op een gezonde leefomgeving en leefstijl. Milieu richt zich op de onderdelen lucht, geluid, bodem, externe veiligheid en duurzaamheid (klimaat). Over duurzaamheid/klimaat zijn in het Nationaal Klimaatakkoord afspraken gemaakt waarbij de uitvoering bij de gemeenten is belegd.
De aanpak en invulling van Zevenaar is onderverdeeld in de ‘resultaten’: energietransitie, warmtetransitie, circulaire economie/Fairtrade gemeente en klimaatadaptatie. Ontwikkelingen Volksgezondheid Gemeenten hebben de wettelijke taak zorg te dragen voor de publieke gezondheidszorg voor hun inwoners. Deze publieke gezondheidszorg wordt uitgevoerd door de GGD (VGGM) en biedt gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen voor alle inwoners (Algemeen Publieke Gezondheidszorg) en preventieve jeugdgezondheidszorg voor 0-18 jarigen (Jeugdgezondheidszorg). In Q2 2026 is de Regionale Nota Volksgezondheid vastgesteld. Omdat deze regionale nota een logisch vervolg is op de landelijke nota en volledig aansluit op de lokale ontwikkelingen in het sociaal domein, volgend uit Visie Sociaal Domein, GALA, IZA en AZWA, hanteren we deze regionale nota tevens als lokaal beleid. Daarmee voldoen we meteen aan de verplichting om binnen twee jaar na het verschijnen van de landelijke nota (2025), lokaal beleid vast te stellen. De volgende drie regionale speerpunten zijn hierbij bestuurlijk bepaald: 1. vergroten vaccinatiebereidheid 2. integrale suïcidepreventie 3. versterken van de samenwerking Riolering Een groot deel van de riolering binnen de gemeente Zevenaar is aangelegd in de jaren zestig en zeventig en bereikt geleidelijk het einde van de technische levensduur.
Om storingen en verzakkingen te voorkomen, wordt de technische staat periodiek geïnspecteerd en worden noodzakelijke vervangingen planmatig uitgevoerd. Rioolvervangingen worden waar mogelijk gecombineerd met een integrale revitalisering van de openbare ruimte, zoals eerder is gerealiseerd in Angerlo en Bloemenkamp en momenteel plaatsvindt in Lobith, Pannerden en Schrijvershoek. Ondanks inspecties en onderhoud blijft een restrisico op falen van de riolering bestaan. De gevolgen van een instorting kunnen aanzienlijk zijn en leiden tot schade aan de openbare ruimte, verminderde bereikbaarheid en risico’s voor de openbare veiligheid. Door tijdig te investeren in vervanging en deze te koppelen aan integrale revitaliseringsprojecten worden deze risico’s beperkt. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een toekomstbestendige openbare ruimte. Warmtetransitie De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw), het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) en de te ontwikkelen Ministeriele Regeling treden naar verwachting op uiterlijk 1 januari 2027 in werking, een jaar later dan werd voorzien. Daarom is vanuit de minister geadviseerd om gemeenten tot 31 december 2027 de tijd te geven om hun warmteprogramma’s vast te stellen (zie ook 7.3.1).
Warmteprogramma - energieprogramma Vanwege de relatie tussen elektriciteit, netcongestie en de warmtetransitie zal het warmteprogramma (verplicht onderdeel vanuit de Omgevingswet) een onderdeel worden van het energieprogramma (zie ook 7.3.1). Energiesysteem en netcongestie De ontwikkelingen over slimme energiesystemen en handelingsperspectief geven bij netcongestie gaan snel. Energie zal steeds meer een rol spelen in ruimtelijke beslissingen zoals woningbouw, bedrijventerreinontwikkeling en (logistieke) laadinfrastructuur. De verwachting is dat er in Q3-Q4 2026 meer duiding komt. Dan zal ook duidelijk worden welke maatregelen we als gemeente kunnen treffen en welke middelen hiervoor nodig is.
Warmtenet stad Zevenaar en warmtebedrijf Voor het benutten van de restwarmte van de AVR voor een warmtenet in stad Zevenaar is een publiek warmtebedrijf nodig dat uiteindelijk zorgt voor de aanleg, exploitatie en levering van deze warmte naar de afnemers (inwoners en bedrijven) (zie ook 7.3.2) Beleidskaders | Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 | Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 | Watertakenplan de Liemers 2022-2026 (2022) | Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (DPRA) (2022) | Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 (2022) | Beheerplan water en riolering (2022) | Beheerplan begraafplaatsen (2022) | Milieubeleidsplan 2013-2030 Zevenaar | Beleidsvisie Externe Veiligheid 2012 Zevenaar | Nota Bodembeheer 2011 Zevenaar | Geluidbeleid 2008 Zevenaar | Integrale laadvisie gemeente Zevenaar 2022 | Klimaatplan "Op weg naar een klimaatneutrale organisatie" | Uitvoeringsprogramma klimaatneutrale organisatie WAT WILLEN WE? 7. Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Wij willen een bijdrage leveren aan een gezonder Zevenaar. Dit bereiken we door meer dan een goede gezondheidszorg alleen. De omgeving waarin we leven is ook belangrijk om ons geestelijk en lichamelijk fit te voelen. We werken ook aan een duurzame samenleving. Zo borgen we de toekomstbestendigheid en leefbaarheid van de samenleving voor onze toekomstige generaties.
WAT DOEN WE? Naam resultaat | Status 1e | Status 2e VGR | VGR 7.1.1 Wij optimaliseren de aanwezigheid van AED's in wijken en dorpen | 2022-2026 7.2.2 Wij verduurzamen onze eigen organisatie en vastgoed | 2025-2026 7.2.3 Wij werken in de regio samen aan de regionale energiestrategie | 2023e.v. 7.2.4 Wij zetten in op energiebesparing | 2023-2026 7.2.5 Wij verruimen de laadinfrastructuur voor elektrische auto's | 2022-2026 7.3.1 Wij voeren de plannen van de Warmtevisie uit | 2023-2026 7.3.2 Wij zetten in op een warmtenet en het gebruik van restwarmte | 2023-2026 7.4.2 Wij werken aan de opgave circulaire economie, ook via de Groene | 2023-2026 Metropoolregio 7.4.3 Wij vernieuwen het afvalbeleid | 2024-2026 7.5.1 Wij nemen maatregelen ter voorkoming van wateroverlast en | 2023-2026 droogte 64 65 7.1 Verbeteren van de volksgezondheid in Zevenaar 7.1.1 Wij optimaliseren de aanwezigheid van AED's in wijken en dorpen 2022-2026 Er zijn in de afgelopen periode al de nodige AED’s geplaatst in wijken en dorpen. We beoordelen in de komende periode of er nog aanvulling gewenst is en hoe we het beheer borgen. We onderzoeken een subsidieregeling, met name voor opleidingen. Crowdfunding en andere vormen van financiering willen we aanmoedigen.
Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Niet volgens plan Gerealiseerd Door de toekenning door de raad van een deel van de vrijgevallen middelen konden de beoogde aanvullende AED’s worden gerealiseerd. Daarmee is uitvoering gegeven aan de collegeopgave om de aanwezigheid van AED’s in de wijken en dorpen verder te optimaliseren en kan deze opgave worden afgerond. Voorstel raad Wij vragen de raad het resultaat behorende bij de doelstelling te sluiten. 7.2 Inzetten voor uitsluitend gebruik van duurzame vormen van energie 7.2.2 Wij verduurzamen onze eigen organisatie en vastgoed 2025-2026 De CO2-Prestatieladder zetten we in om als organisatie op de onderdelen energie inkoop, mobiliteit en eigen vastgoed (gemeentehuis, Turmac Cultuurfabriek en de gemeentewerf) 100% CO2-neutraal zijn. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan In maart 2026 heeft het college het Uitvoeringsprogramma Klimaatneutrale Organisatie vastgesteld. Hiermee geeft de gemeente structureel invulling aan de verduurzaming van de eigen bedrijfsvoering en het gemeentelijk vastgoed. In het tweede kwartaal is gestart met de uitvoering van het programma. Daarnaast heeft het college besloten aan te sluiten bij het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI).
In het tweede kwartaal is gestart met het opstellen van het bijbehorende actieplan, waarmee duurzaamheid verder wordt verankerd in de gemeentelijke inkoop. 7.2.3 Wij werken in de regio samen aan de regionale energiestrategie 2023-e.v. Via de Groene Metropoolregio dragen wij bij aan de totstandkoming van een Regionale Energie Strategie (RES). Het RES moet de energietransitie, het overschakelen van fossiele energie naar duurzame energie, mogelijk maken. Dit gebeurt bijvoorbeeld via zonnevelden, windturbines of warmte uit de bodem. De gezamenlijke ambitie en de zoekgebieden voor duurzame opwek zijn in het RES 1.0 besluit vastgelegd. Verder is de basis gelegd voor de Regionale Structuur Warmte. Naast duurzaamheid is ook het ruimtelijk aspect van belang. De regio werkt onder andere via een plan Milieueffectrapportage (MER) aan de onderbouwing van de keuzes, die in de RES 2.0 moeten worden gemaakt. Status 1e VGR Status 2e VGR
66 Stand van zaken Volgens plan Volgens plan De Regionale Energie Strategie Arnhem Nijmegen 2.0 is op 10 maart 2026 vastgesteld door het college; de raad is hierover met een raadinformatiebrief geïnformeerd. 7.2.4 Wij zetten in op energiebesparing 2023-2026 De energierekening wordt voor iedereen hoger, de noodzaak en urgentie van de energie- en warmtetransitie is en wordt belangrijker. Daarom moet iedereen mee kunnen doen. We maken slim gebruik van landelijke regelingen en subsidietrajecten. Kennis en kunde worden zoveel mogelijk gedeeld via bestaande platforms/kanalen (zoals het energieloket en energiecoaches). Deelname aan landelijke subsidieregelingen biedt de mogelijkheid van subsidie voor kleine energiebesparende maatregelen. Die deelname zetten wij voort. Ook onze eigen subsidieregeling voor toekomstbestendig wonen blijven we inzetten voor het stimuleren van energiebesparende maatregelen. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan Lokale Isolatieaanpak De Lokale Isolatieaanpak verloopt volgens planning. Inmiddels zijn ruim 900 woningeigenaren geholpen bij het isoleren van hun woning. Daarmee is ruim 30% van de doelstelling bereikt. De uitvoering wordt in 2026 verder voortgezet in overige wijken en dorpen. Soortenmanagementplan (SMP) De uitvoering van het Soortenmanagementplan (SMP) verloopt volgens planning.
In 2026 zijn de ecologische onderzoeken uitgevoerd en zijn de verblijfplaatsen van beschermde soorten verder in beeld gebracht. Tegelijk vindt afstemming plaats met de provincie over de verdere vergunningverlening. De onderzoeksresultaten vormen de basis voor de vervolgstappen richting een gebiedsgerichte ontheffing in 2027. Lokale Aanpak Energiearmoede Na afronding van de Europese aanbestedingsprocedure is in het eerste kwartaal van 2026 gestart met de uitvoering van de Lokale Aanpak Energiearmoede. In het tweede kwartaal zijn de eerste huishoudens begeleid en zijn de eerste aanvragen voor de witgoedregeling in behandeling genomen. Inmiddels zijn circa 200 gesprekken gevoerd op 118 adressen. De aanpak verloopt volgens planning. Energiebesparing bij bedrijven De ODGM heeft 12 reguliere controles uitgevoerd op energiebesparing bij bedrijven. Daarnaast zijn via de SPUK-regeling Toezicht en Handhaving Energiebesparing vijf aanvullende controles, vier hercontroles en twee controles in het kader van de onderzoeksplicht uitgevoerd. De resultaten van het energiedashboard worden later in 2026 beschikbaar gesteld. Stimuleringslening Toekomstbestendig Wonen De Stimuleringslening Toekomstbestendig Wonen wordt goed benut. In 2026 zijn tot en met het tweede kwartaal 16 leningen verstrekt voor energiebesparende en woningverbeterende maatregelen, met een totale leningwaarde van € 224.895.
Daarnaast zijn vijf aanvragen gereserveerd. Doordat de provincie Gelderland 50% van het fonds financiert, leidt iedere gemeentelijke euro tot een verdubbeling van de beschikbare investeringsruimte voor verduurzaming van woningen. Subsidieregeling Klimaatadaptatiemaatregelen gemeente Zevenaar 2025-2027 Sinds 1 januari 2026 zijn 35 aanvragen ingediend. Het aantal aanvragen voor groene daken blijft achter bij de verwachtingen. Daarom onderzoeken we hoe we de regeling beter onder de aandacht kunnen brengen bij inwoners.
67 7.2.5 Wij verruimen de laadinfrastructuur voor elektrische auto's 2022-2026 Via een laadvisie willen we aangeven hoe Zevenaar een bijdrage kan leveren aan de totstandkoming van een landelijk dekkend netwerk laadpalen. Wij sluiten daarbij aan op de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), opgesteld door provincie, gemeenten, marktpartijen en netbeheerders. Wij werken daarvoor samen in de Samenwerkingsregio Oost. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan In de Integrale Laadvisie van de gemeente Zevenaar is berekend dat er in 2025 ongeveer 338 laadpunten nodig zijn om te voldoen aan de verwachte laadbehoefte. Eén laadpaal heeft twee laadpunten. Dit betekent dat er in totaal 169 publieke laadpalen nodig zijn. Op het moment van vaststelling van de laadvisie (21 september 2021) waren er 74 laadpunten in de gemeente, wat neerkomt op 37 publieke laadpalen. Sinds de start van de concessie met Vattenfall op 1 juli 2022 zijn er 62 publieke laadpalen geplaatst. Dit zijn zowel palen op aanvraag ('paal-volgt-auto') als proactief geplaatste laadpalen (voor de vraag uit). Daarnaast lopen er op dit moment nog 22 realisatieprocessen. Het totaal komt daarmee op 121 publieke laadpalen in 2025. Dit blijft achter bij de prognose van 169 publieke laadpalen. Dit wordt veroorzaakt door een vol stroomnet en door bezwaren van inwoners.
Toch wordt grotendeels voldaan aan de laadopgave uit de visie omdat er ook semi- publieke laadpalen en een aantal snellaadpunten zijn aangelegd. Daarnaast voorziet Zevenaar in een dekkend netwerk door middel van ‘paal-volgt-auto’-aanvragen. Deze vraaggestuurde aanpak sluit goed aan op de werkelijke behoefte van inwoners, omdat laadpalen alleen worden geplaatst bij concrete aanvragen van EV-rijders. 7.3 Werken aan een aardgasvrij Zevenaar in 2050 7.3.1 Wij voeren de plannen van de Warmtevisie uit 2023-2026 Het Nationaal Klimaatakkoord heeft de regie van de warmtetransitie bij de gemeenten neergelegd, om te komen tot alternatieven voor aardgas als warmtebron. In Zevenaar moeten ongeveer 20.000 woningen aardgas vrij worden, waarbij betaalbaarheid en betrouwbaarheid belangrijke uitgangspunten zijn. Dit hebben we vastgelegd in de Warmtetransitievisie (vastgesteld 2019). De planning om het proces in de wijken en dorpen van Zevenaar te starten om aardgas vrij te worden is vanwege financiële afwegingen bij de kadernota 2020-2023 getemporiseerd. Er is afgesproken dat vanaf 2023 de verdere uitrol versneld opgepakt gaat worden. De planning wordt daarvoor geactualiseerd. In 2023 starten we de uitvoering van de warmtevisie. Daarin staat de aanpak van het energiezuiniger en aardgasvrij maken van de woningen in de gemeente Zevenaar.
Per kern dorp, wijk of en buurt wordt bekeken welke de meest logische alternatieven voor aardgas zouden kunnen zijn en wanneer. Er wordt een termijn van 2 jaar ingepland voor overleg en planvorming met de bewoners. In Angerlo is al een pilot voor de warmtetransitie opgestart. Het opgestelde plan, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 september 2021, vormt de basis voor een uitvoeringsplan. Voor het opstellen daarvan wordt gewerkt door alle betrokken partijen (bewoners, woningcorporatie, netbeheerder en gemeente) samen in de Programma Organisatie Angerlo. De ervaringen en uitkomsten van deze pilot zijn waarschijnlijk goed bruikbaar voor de uitrol over rest van de gemeente. Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Niet volgens plan Volgens plan Warmteprogramma (energieprogramma) Landelijk was bepaald dat de warmteprogramma’s eind 2026 door de gemeenten vastgesteld zouden worden. Vanwege vertraging van de inwerkingtreding van de betreffende wetgeving hebben de gemeenten
68 de tijd gekregen tot eind 2027. We zijn gestart met het opstellen van het Energieprogramma, waar het Warmteprogramma – een verplicht programma onder de Omgevingswet – onderdeel van is. In 2027 wordt het Energieprogramma opgeleverd. Vanwege de aanstaande gemeentelijke herindeling wordt onderzocht of we het proces om tot een energieprogramma (inclusief het warmteprogramma) te komen gezamenlijk kunnen uitvoeren. 7.3.2 Wij zetten in op een warmtenet en het gebruik van restwarmte 2023-2026 Met de woningbouwcorporaties en de provincie onderzoekt de gemeente de mogelijkheden van een warmtenet voor de stad Zevenaar. Daarvoor is in 2020 een plan opgesteld. De onderzoeksresultaten geven aanleiding over te gaan tot een intentieovereenkomst (einde 2022) en vervolgens toe te werken naar een samenwerkingsovereenkomst (2023) met als doel de aanleg van een warmtenet. Verder vindt een onderzoek plaatst naar de mogelijkheden van het door trekken van dit warmtenet naar Didam (gemeente Montferland). Op het Gelders Eiland is een businesscase in ontwikkeling voor het gebruik van de restwarmte van de steenfabriek in Spijk. De provincie, de gemeente en andere partijen dragen ook bij in de kosten van dit onderzoek.
Status 1e VGR Status 2e VGR Stand van zaken Volgens plan Volgens plan Warmtenet Spijk Op basis van de businesscase, de randvoorwaarden van de WIS (Warmtenetten Investeringssubsidie) en de consequenties is geconcludeerd dat zonder het toekennen van de WIS voor het warmtenet Spijk de betaalbaarheid voor de inwoners van Spijk onder druk komt te staan en de realisatie van dit warmtenet niet mogelijk is. Daarom heeft het college samen met onze partners besloten om de intentieovereenkomst Spijk te beëindigen. Hierover is de raad geïnformeerd met een raadsinformatiebrief van 3 februari 2026.[ Z/24/484973 /ADV/25/1277624] Warmtenet stad Zevenaar Het college blijft inzetten op een verantwoord alternatief voor de toekomstige warmtelevering aan onze inwoners en bedrijven. Uitgangspunt is een haalbaar en betaalbaar alternatief voor aardgas wat in verschillende situaties een andere vertaling zal krijgen. Voor het benutten van de warmte van de AVR voor een warmtenet in Zevenaar is een (publiek) warmtebedrijf nodig dat uiteindelijk zorgt voor de levering van deze warmte naar de afnemers, onze inwoners en bedrijven. Wij werken momenteel aan de businesscase voor dit alternatief. Uw raad wordt in de tweede helft van 2026 verder geïnformeerd.
7.4 Werken aan een volledig circulaire economie in 2050 7.4.2 Wij werken aan de opgave circulaire economie, ook via de Groene Metropoolregio 2023-2026 Een circulaire economie is gericht op het optimaal inzetten en hergebruiken van grondstoffen. Het vormt een gesloten kringloop, waarin producten en grondstoffen hun waarde behouden. Zevenaar heeft als doelstelling in 2030 50% en 2050 100% circulair te zijn. Via een routekaart circulaire economie zetten we routes uit om dat doel te bereiken. Regionale samenwerking is belangrijk om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Wij nemen deel aan de opgave circulaire regio van de Groene Metropoolregio 2023-2025. Via deze regionale samenwerking bevorderen we circulaire opdrachtgeverschap en inkoop in de grond-, weg en waterbouw. Status 1e VGR Status 2e VGR
69 Stand van zaken Volgens plan Volgens plan In maart 2026 heeft het college het Uitvoeringsprogramma Klimaatneutrale Organisatie vastgesteld. De doelstelling om in 2030 voor 50% circulair te zijn is hierin vertaald naar concrete acties voor de gemeentelijke organisatie. Daarmee is de circulaire routekaart afgerond en opgenomen in de uitvoering van de klimaatneutrale organisatie. Voorstel raad Kennis te nemen van de stand van zaken. 7.4.3 Wij vernieuwen het afvalbeleid 2024-2026 Het plaatsen van ondergrondse containers voor restafval bij hoogbouw is het laatste grote onderdeel van de harmonisatie van het afvalbeleid. Ook het nieuwe aanbiedstation op 7Poort nadert zijn voltooiing. In 2023 kunnen we de effecten van deze ontwikkelingen op het afvalaanbod en de afvalscheiding in kaart brengen. Mede op basis daarvan moet de gemeente brengen we in beeld hoe we verder willen met het afvalbeleid in de toekomst, welke doelen wij nastreven en welke middelen hiervoor nodig zijn. Hierna volgt actualisatie van het afvalstoffenbeleid. Wij moeten daarnaast bepalen hoe wij in overleg met de gemeente Montferland gevolg willen geven aan het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de Reinigingsdienst De Liemers (RDL).