Bijlage 1. 1297107 - Notitie vervolg subsidieverlening Sociaal Domein

Notitie vervolg subsidieverlening Sociaal domein Ter informatie aan college van B&W en gemeenteraad van de gemeente Zevenaar Portefeuillehouder: Arthur Boone Verantwoordelijke afdeling: Sociaal beleid 1. Inleiding In het collegeprogramma 2022–2026 staat de ambitie om subsidies in het sociaal domein doelmatiger in te zetten. Deze ambitie sluit aan bij de visie sociaal domein 2024–2040. Hierin staat een sterke sociale basis en een vitale, samenhangende samenleving in alle kernen centraal. Subsidies zijn een belangrijk middel om maatschappelijke initiatieven te steunen en doelen op het gebied van sport, cultuur en welzijn te bereiken. In het collegeprogramma noemen we ook het verbeteren van de aansluiting op beleidsdoelen, de vindbaarheid en de rechtmatigheid. Dit vraagt om een zorgvuldig en stapsgewijs proces. Tijdens bijeenkomsten met raadsleden en vertegenwoordigers van organisaties is waardevolle input opgehaald. Met deze input zijn we gestart met een subsidiebeleidskader voor sport, cultuur en welzijn. Uit berekeningen blijkt dat nieuw beleid financiële gevolgen kan hebben voor organisaties. Door de doorlooptijd van de besluitvorming kan dit beleid op zijn vroegst ingaan op 1 januari 2028. Tegelijk staat de gemeente voor een mogelijke herindeling met omliggende gemeenten, met als beoogde ingangsdatum 1 januari 2029.

Het college vindt het niet wenselijk om kort daarvoor ingrijpende besluiten te nemen met financiële gevolgen voor lokale verenigingen. Daarom voeren we geen wijzigingen door die zulke gevolgen hebben. We richten ons op gerichte verbeteringen die de gemeenteraad en subsidieontvangers belangrijk vinden. We ronden dit proces naar verwachting in 2026 af, zoals eerder gepland. 2. Schets huidige situatie In de gemeente Zevenaar krijgen ongeveer 175 maatschappelijke organisaties subsidie. Het gaat om organisaties die actief zijn op het gebied van sport, cultuur en welzijn. Daarnaast ontvangen ook een aantal professionele organisaties subsidie. De basis voor deze subsidies is de Subsidieregeling Sport, Cultuur en Welzijn gemeente Zevenaar. In deze regeling staat duidelijk beschreven: • • • • •

aan welk beleidsdoel een activiteit moet bijdragen; aan welke voorwaarden organisaties moeten voldoen; hoe subsidies worden verdeeld; wat de maximale subsidiebedragen zijn. De manier waarop het subsidiebedrag wordt opgebouwd, verschilt per categorie.

Deze regels gelden voor alle organisaties binnen de gemeente Zevenaar. Het maakt daarbij niet uit of een organisatie is gevestigd in Zevenaar, Angerlo of het voormalige Rijnwaarden. Op een paar uitzonderingen na wordt de hoogte van de subsidie overal op dezelfde manier berekend. Naast deze regeling zijn er ook subsidies die buiten de subsidieregeling worden verstrekt. Dit zijn subsidies aan organisaties die wel bijdragen aan de gemeentelijke beleidsdoelen, maar die niet goed

passen binnen de huidige categorieën van de regeling. Deze organisaties vallen vaak wel binnen dezelfde soort activiteiten, maar verschillen bijvoorbeeld: • in omvang (zoals kinderboerderijen); • in het gebied dat zij bedienen (zoals carnavalsverenigingen); • in de eigendomssituatie van gebouwen of grond (zoals dorpshuizen). De subsidie aan deze organisaties wordt op dit moment verstrekt als begrotingssubsidie. 3. Wat is opgehaald in het participatieproces? In een eerder stadium in dit proces is er door middel van onder andere vergaderingen met de raads- en commissieleden en participatiebijeenkomsten met de organisaties die subsidie ontvangen informatie opgehaald en zijn de wensen in kaart gebracht. Naast het vergroten van de vindbaarheid, rechtmatigheid en doelmatigheid, kwamen de volgende aandachtspunten naar voren.

Bij de commissie samenleving waren dat: • Beter aansluiten op de beleidsdoelen vanuit de visie sociaal domein • Behoefte aan duidelijke categorieën en objectieve criteria • Mogelijkheid tot maatwerk • Subsidie aan schutterijen mogelijk maken • Goede vindbaarheid van de regels en (on)mogelijkheden • Meerjarige subsidie verlenen mogelijk maken Tijdens participatiebijeenkomsten eind 2024 werden door de subsidie ontvangende organisaties met name de volgende thema's benoemd: • Gelijkwaardig subsidiebeleid met eerlijke verdeling en duidelijke spelregels • Zekerheid met een vast basisbedrag, eventueel aangevuld met een variabel bedrag bij extra activiteiten of inzet • Meerjarige subsidie aanvragen mogelijk maken • Maatwerk is gewenst, maar ook complex • Duidelijke communicatie en vaste aanspreekpunten binnen de gemeente • Eenmalige subsidie voor notariële/administratieve kosten mogelijk maken (bijvoorbeeld bij oprichting of wijziging van statuten) Bovenstaande thema's zijn in de afgelopen periode onderzocht. Enkele thema's vragen om beleidswijzigingen die financiële consequenties opleveren en zijn daarom nog niet doorgevoerd. Onderstaand wordt toegelicht welke thema’s we wel al hebben opgepakt, welke we op korte termijn oppakken en welke we meenemen in het harmonisatieproces richting fusie. 4.

Wat wordt er wanneer gerealiseerd? 4.1 Vanaf 2026 Digitalisering aanvraagproces Er is gewerkt aan digitalisering van het aanvraagproces. Sinds oktober 2025 kan men aanvragen en vaststellingsverzoeken digitaal indienen via onze website. Ruim 95 % van de organisaties heeft hier gebruik van gemaakt. Een enkeling hebben wij op verzoek de aanvraagformulieren via de post toegestuurd. De komende tijd wordt er gewerkt aan het optimaliseren van de formulieren en de

informatie op de website. Hiermee wordt ook aan de nieuwe Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) voldaan. Subsidieregister Vanaf 1 juni 2026 staat het Subsidieregister op onze website. In eerste instantie is dit een overzicht van de subsidies die zijn verstrekt op basis van de subsidieregeling sport, cultuur en welzijn. Vanaf 2027 wordt dit uitgebreid met de rest van de subsidies verstrekt binnen het Sociaal Domein. We streven ernaar dat op termijn alle door de gemeente Zevenaar verstrekte subsidies hier vindbaar zijn. Basis op orde In het kader van “de basis op orde” en het verbeteren van de dienstverlening gaan we werken aan het aanpassen van de websiteteksten, procesbeschrijvingen, vierogenprincipe, het proces digitaliseren en het verduidelijken van de beschikkingen. 4.2 Vanaf 2027 Meerjarig vaststellen subsidieregeling De subsidieregeling sport, cultuur en welzijn wordt naar verwachting door het college in 2026 vastgesteld voor meerdere jaren vanaf 2027. Hierdoor wordt meerjarig subsidie verlenen binnen de regeling mogelijk. Dit geeft de subsidieontvangers duidelijkheid over wat zij kunnen verwachten tot aan de voorgenomen fusie met de andere Liemerse gemeenten. De subsidiebedragen per categorie staan niet meer in de regeling. Deze zijn opgenomen in een bijlage. Het peiljaar is 2026.

Jaarlijks worden de bedragen per 1 januari verhoogd met het indexatiepercentage dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld in de meerjarenbegroting. Het indexatiepercentage wordt gebaseerd op de macro economische verkenning van het CPB. Het overzicht met de bedragen per categorie in deze regeling wordt als bijlage op de regeling jaarlijks vastgesteld door het college en gepubliceerd op de website van de gemeente. Meerjarig verlenen subsidie Door deze subsidieregeling voor meerdere jaren vast te stellen, kan er voor meerdere jaren subsidie verleend worden aan een vereniging of organisatie. Dit is een nadrukkelijke wens van de raad en subsidieontvangers. Voor ontvangers biedt het zekerheid over financiering voor een langere periode. Dit maakt het mogelijk om activiteiten structureel in te richten. Organisaties kunnen zo werken aan lange termijndoelen, in plaats van alleen te focussen op jaarresultaten. Dit is cruciaal voor de maatschappelijke effecten. Dit zorgt tevens bij zowel de aanvrager als de behandelaren (ambtelijke organisatie) voor minder administratieve belasting. • De keuze en afweging om voor meerdere jaren tegelijk aan te vragen ligt bij de aanvrager, dit is geen verplichting. • De subsidie wordt verleend voor maximaal vier jaar. • Het bedrag wordt, eventueel in termijnen, verstrekt per jaar.

• In de beschikking nemen we op dat er bij verlening uitgegaan is van de situatie op moment van indienen aanvraag. Als er in de looptijd substantiële wijzigingen zijn dient men contact op te nemen met de gemeente (concrete uitwerking hiervan volgt).

• •

Als men een bedrag van meer dan € 5.000 per jaar ontvangt, moet men na vier jaar een vaststellingsverzoek indienen. Ook wordt bij deze categorie om een tussentijdse jaarlijkse rapportage gevraagd. Subsidie wordt alleen meerjarig verleend aan organisaties die al eerder een jaarlijkse subsidie ontvingen. Bij nieuwe organisaties wordt eerst subsidie voor maximaal een jaar verleend.

Subsidie aan schutterijen mogelijk maken Vanuit het participatietraject zijn er meerdere verzoeken en signalen geweest voor subsidie aan schutterijen. Schutterijen leveren een duidelijke bijdrage aan de leefbaarheid in de kernen van Zevenaar. Daarnaast spelen zij een belangrijke rol in het behoud van cultureel erfgoed en in het versterken van een hecht verenigingsleven. Met hun tradities, activiteiten en openbare optredens zorgen schutterijen voor ontmoeting, saamhorigheid en zichtbaarheid van onze lokale cultuur en geschiedenis. Subsidie aan schutterijen past daarom goed binnen de gemeentelijke inzet op: • het ondersteunen van culturele initiatieven en verenigingen; • het behouden van cultureel erfgoed; • het versterken van een divers en kwalitatief cultureel aanbod. Op dit moment ligt er geen volledig nieuw subsidiebeleid voor. Daarom wordt uitgegaan van subsidiëring op basis van activiteiten. Hierbij zien we veel overeenkomsten met de rol, functie en doelstellingen van carnavalsverenigingen. Daarom stellen we voor om voor schutterijen een vergelijkbare aanpak te hanteren. Er is een artikel (4.2.5) toegevoegd aan de subsidieregeling, waardoor het voor schutterijen mogelijk is een waarderingssubsidie aan te vragen.

Het gaat om een vast bedrag per jaar: “Organisaties die primair gericht zijn op cultuur, behoud van traditie en maatschappelijke ontmoeting één of meer openbaar toegankelijke schuttersactiviteit(en) in de kernen organiseren kunnen een vast bedrag per jaar ontvangen.” Subsidie als tegemoetkoming voor specifieke administratieve kosten Om subsidie te krijgen van de gemeente Zevenaar, vraagt een officieel georganiseerde partij de subsidie aan. Denk aan een stichting of vereniging met rechtsbevoegdheid. Ook is eHerkenning nodig om als vereniging zaken te doen met de overheid. Verenigingen en stichtingen maken kosten bij oprichting en bij het wijzigen van statuten. Deze (notariële) kosten zijn vaak hoog. Ze passen niet altijd bij de activiteiten of de totale begroting. Hierdoor gaan goede initiatieven soms niet door. Ook passen organisaties hun statuten na oprichting vaak niet meer aan vanwege de kosten. Daardoor voldoen zij soms niet aan de regels van de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). Besluiten nemen wordt dan lastiger. Ook lopen bestuurders meer risico om persoonlijk aansprakelijk te zijn. Dit maakt een bestuursfunctie minder aantrekkelijk, terwijl verenigingen juist behoefte hebben aan bestuursleden. Daarom voegen we de categorie ‘incidentele specifieke administratieve kosten’ toe aan de subsidieregeling.

Met deze categorie komen we organisaties tegemoet bij kosten voor oprichting, statutenwijziging en het aanvragen van eHerkenning. 4.3 Wat te doen richting fusie?

Optrekken met omliggende gemeenten waar kan De verbeteringen die we hierboven noemen, hebben vooral betrekking op de praktische kant van het aanvragen en verstrekken van subsidies. Punten die mogelijk financiële gevolgen hebben voor organisaties, zijn nu nog niet meegenomen. Deze punten nemen we mee in het proces van de harmonisatie van het subsidiebeleid in het kader van de Liemerse fusie. Daarbij gaat het onder andere om: • het beter laten aansluiten van subsidies op de beleidsdoelen; • het versterken van de rechtmatigheid, passend bij actuele juridische ontwikkelingen. Het is logisch om dit onderwerp gemeente breed op te pakken en niet alleen binnen het Sociaal Domein. Dit vraagt om inzet van de hele organisatie. We werken hierbij samen met de omliggende gemeenten. Er is al regelmatig contact en dit contact wordt de komende periode verder geïntensiveerd. Volledige inventarisatie situatie/vraag dorpshuizen De subsidie aan dorpshuizen werd tot nu toe verstrekt als begrotingssubsidie. Deze subsidies maken geen onderdeel uit van de huidige subsidieregeling. De hoogte van de subsidie is in het verleden bepaald op basis van het exploitatietekort van elk afzonderlijk dorpshuis. Er is de wens om de subsidiebedragen voortaan te bepalen op basis van uniforme en objectieve criteria. Daarom zijn de afgelopen maanden gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de dorpshuizen.

Ook is in kaart gebracht welke activiteiten er plaatsvinden en wat de eigendomssituatie is van gebouwen en gronden. Uit deze inventarisatie blijkt dat er veel verschillen zijn tussen de dorpshuizen. Dit maakt het lastig om organisaties goed te vergelijken en om objectieve criteria op te stellen, zonder dat dit leidt tot financiële wijzigingen voor organisaties. De komende tijd wordt de inventarisatie voortgezet. Het streven is om criteria te formuleren die: • uniform toepasbaar zijn • aansluiten bij de huidige beleidsontwikkelingen rond gebouwen met een maatschappelijk functie.