Bijlage 1. 1210802 Jaarrekening 2023 RDL

Jaarstukken 2023

1

2

INHOUD Algemeen.................................................................................................................................... 4 Inleiding......................................................................................................................................................... 4 Procedure jaarstukken .................................................................................................................................. 4 Jaarverslag .................................................................................................................................. 5 Programma afval ......................................................................................................................... 6 Programma overhead................................................................................................................. 10 Paragrafen ................................................................................................................................ 11 Jaarrekening.............................................................................................................................. 17 Balans ..........................................................................................................................................................

18 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................................... 19 Waarderingsgrondslagen............................................................................................................................ 20 Toelichting op de balans ............................................................................................................................. 21 Toelichting op het overzicht van baten en lasten........................................................................................ 23 Toelichting overschrijding lasten................................................................................................................. 24 Rechtmatigheid ........................................................................................................................................... 24 Wet Normering Topinkomens (WNT) .......................................................................................................... 26 Kredietoverzicht .......................................................................................................................................... 27 Controleverklaring.......................................................................................................................................

28 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................... 34

3

ALGEMEEN INLEIDING Voor u liggen de jaarstukken 2023 van Reinigingsdienst De Liemers (RDL). De opzet van de deze jaarstukken is in hoofdlijnen gelijk aan de opzet van 2022. In 2023 is er tweemaal een begrotingswijziging geweest, de tweede keer als gevolg van de bestuursrapportage. In de balans en jaarrekening zijn de bedragen afgerond op hele euro’s, waardoor (geringe) afrondingsverschillen kunnen voorkomen. PROCEDURE JAARSTUKKEN De jaarstukken worden voorlopig vastgesteld in het bestuur van de RDL op 24 april 2024. In de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is bepaald dat de voorlopige jaarrekening voor 30 april ter informatie aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten dient te worden verzonden. Formeel is er geen zienswijze-recht voor de gemeenteraden ten aanzien van de jaarrekening geregeld, maar dat neemt niet weg dat de gemeenteraad zijn opvatting over de voorlopige jaarrekening kan kenbaar maken, bijvoorbeeld via de gemeentelijke vertegenwoordiging in het RDL bestuur. De jaarstukken worden definitief vastgesteld op 27 juni 2024 in het RDL-bestuur. Daarna worden ze binnen twee weken ter kennis gebracht van Gedeputeerde Staten van Gelderland.

4

JAARVERSLAG

5

PROGRAMMA AFVAL Wat wilden we bereiken? RDL voert in opdracht van de gemeenten Montferland en Zevenaar taken uit op het gebied van afvalinzameling, de exploitatie van afval-aanbiedstations en het vegen van wegen. De uitvoering van de afvaltaken moet voor de gemeenten een bijdrage leveren aan de vermindering van de hoeveelheid restafval, zodat de gemeenten kunnen voldoen aan de VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). De inzameling van afval levert een bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeenten Montferland en Zevenaar. Beleidskaders Wet milieubeheer • Landelijk Afvalbeheer Plan (LAP) • VANG (Van Afval Naar Grondstoffen) • Ketenovereenkomst verpakkingen 2020-2029 Beleidsindicatoren (verplicht) Omvang huishoudelijk restafval (kilo’s per inwoner per jaar) Montferland Zevenaar

2022 97 97

2023 98 92

Gegevens 2022 afkomstig uit dataplatform Waarstaatjegemeente., 2023 eigen opgave gemeente Beleidsindicatoren (eigen) Aanbiedstation ‘s-Heerenberg Lobith Zevenaar

Indicator % gescheiden inzameling afval % gescheiden inzameling afval % gescheiden inzameling afval

2022 89% 89% 88%

2023 89% 95% 87%

Alle aanbiedstations

Restafval per inwoner (in kg)

20

17

‘s-Heerenberg Lobith Zevenaar

Hoeveelheid gebracht afval (in ton) Hoeveelheid gebracht afval (in ton) Hoeveelheid gebracht afval (in ton)

2.736 1.777 9.501

2.317 888 8.331

Het totale aanbod van afval op de aanbiedstations is bijna 18% lager dan in 2022. De hoeveelheid restafval is verder gedaald naar 17 kg per inwoner. Dit levert een bijdrage aan de VANG-doelstelling van de gemeenten. Omdat de totale hoeveelheid gebracht afval procentueel sterker is gedaald dan de hoeveelheid restafval, is het percentage gescheiden inzameling een fractie lager geworden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Afval Inzamelen van restafval, gft, PMD en papier volgens met de gemeenten afgesproken frequentie. Inzamelen van grof afval en grof tuinafval op afroep. Afhandelen van vragen, klachten en meldingen van inwoners over de afvalinzameling

6

Straatreiniging Straatvegen op basis van met de gemeenten afgesproken frequenties en/ of schoonheidsgraad. Wat heeft het gekost? Werkelijk 2022 Programma afval Lasten Inzameling huishoudelijk afval Inzameling GFT Inzameling PMD Grof huishoudelijk- en tuinafval Papierinzameling Straat- en marktvegen Aanbiedstation 's-Heerenberg Aanbiedstation Lobith Aanbiedstation Zevenaar Aanbiedstation 7 Poort Incidentele werkzaamheden Compensabele btw Totaal lasten programma afval Baten Grof huishoudelijk- en tuinafval Aanbiedstation 's-Heerenberg opbr. afval Aanbiedstation Lobith opbr. afval Aanbiedstation Zevenaar opbr. afval Aanbiedstation 7 poort Compensabele btw Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar Totaal baten programma afval

477.937 702.919 433.875 3.375 386.380 404.598 301.553 209.245 962.715 67.325 70.278

Primitieve begroting Na wijziging

Werkelijk 2023

Verschil

510.579 763.269 499.838 4.936 415.840 497.536 342.195 125.561 101.537 1.059.322 102.263

497.078 698.516 404.858 8.641 358.703 435.883 370.044 128.137 0 1.406.720 154.716 1.034.612 5.497.908

526.746 740.381 429.050 9.141 376.653 471.873 315.827 151.821 109.314 1.010.293 158.691 974.085 5.273.875

4.422.877

16.167 -22.888 -70.788 4.205 -39.187 -25.663 -26.368 26.260 7.777 -49.029 56.428 974.085 850.999

1.383.181 1.764.104 4.020.201

3.800 239.792 23.920 0 1.071.765 1.034.613 1.311.588 1.812.431 5.497.908

3.800 159.339 33.590 130.604 560.621 974.085 1.439.721 1.972.115 5.273.875

5.415 157.474 29.201 140.176 535.927 0 1.506.774 2.047.911 4.422.877

-1.615 1.865 4.389 -9.572 24.694 974.085 -67.053 -75.795 850.998

0

0

0

0

0

4.020.201

7.270 181.735 92.495 591.415

Saldo

Toelichting Algemeen De exploitatiebijdrage van de gemeenten is in vergelijking met de gewijzigde begroting €142.848 hoger voor het programma afval. Onderstaand volgt een toelichting per product. De verschillen met de gewijzigde begroting zitten bij diverse onderdelen. Het grootste verschil is te zien bij de post materieel De kosten voor de inzamelwagen en de veegmachine liggen hoger dan bij de tussenrapportage was voorzien. Eén van de veegmachines heeft in de tweede helft van het jaar een grote reparatie moeten ondergaan (€ 16.000,-). Enkele inzamelwagens (voormalige duobakwagens) zouden in 2023 vervangen

7

worden, maar door lange levertijden gebeurt dat pas in 2024. Omdat één van de wagens echter aan het einde van zijn levensduur niet langer bruikbaar was, moest daarvoor ingehuurd worden. Ook kon de geplande opbrengst van de verkoop nog niet worden gerealiseerd. Sinds 2023 zijn eurovignetten voor inzamelwagens nodig. Dit alles heeft geleid tot zo’n € 49.000,- aan extra kosten voor materieel in 2023.. Omdat de inzamelwagens een jaar later in de boeken komen zal dit overigens in 2024 tot een eenmalig voordeel leiden van circa € 50.000,-. De rentekosten zijn circa € 35.000,- hoger dan voorzien. Hier is bij de tussenrapportage geen melding van gemaakt. De oorzaak van de hogere rentekosten is tweeledig. Voor de bouw van het aanbiedstation heeft RDL een goedkope lening afgesloten. Omdat de kosten hoger waren, moet een deel gefinancierd worden tegen een hogere rente. Dat geldt ook voor andere uitgaven van RDL. Daarnaast staat RDL regelmatig rood. In onderstaande toelichting per product worden vooral de afwijkingen in het aantal uren ten opzichte van de begroting toegelicht. Inzameling rest afval Het aantal manuren ligt bij de inzameling van restafval zo’n 500 lager dan begroot. Inzameling PMD Het aantal manuren ligt plusminus 1000 boven het geraamde aantal. Op een aantal routes is extra menskracht ingezet om aan de Arbo-normen te voldoen. Grof tuin- en grof huishoudelijk afval.

Van de inzameling grof tuinafval hebben in 2023 4 mensen gebruik gemaakt. Dat is net zoveel als in 2022. Van de inzameling grof huishoudelijk afval is gebruik gemaakt door 102 personen. Dat zijn er 20 meer dan in 2022. Deze stijging kan het gevolg zijn van door het gedaalde tarief voor het ophalen van grof afval. Het valt op dat het gebruik in Zevenaar circa driemaal zo hoog is als in Montferland. Straat- en marktvegen De hoeveelheid veeguren ligt zo’n 260 hoger dan begroot begroting. Vooral in Zevenaar heeft RDL meer uren geveegd, vooral omdat er hogere eisen werden gesteld aan de beeldkwaliteit. Hiervoor is ook extern ingehuurd. Papierinzameling Er zijn bijna 500 uren meer gemaakt dan begroot. Deze toename vond grotendeels al in 2022 plaats, maar de begroting 2023 was hierop nog niet aangepast. De belangrijkste oorzaak vormt de aparte papierroute voor hoogbouwadressen, zodat daar vaker dan maandelijks het papier kan worden ingezameld. Aanbiedstation Op 28 maart 2023 is het nieuwe aanbiedstation op 7Poort in gebruik genomen. Op diezelfde datum is ook het vernieuwde aanbiedstation in ’s-Heerenberg in gebruik genomen en vanaf dat tijdstip konden er op het aanbiedstation in Lobith alleen nog gratis afvalstromen aangeleverd worden. Ook werd er vanaf dat moment afgerekend op basis van het gewogen gewicht en niet meer op basis van een geschat volume.

Voor betaalde stromen gold een eenheidstarief van 11 cent per kilogram. Sommige afvalstromen werden daardoor duurder (grond en puin) dan in de oude situatie, maar veel stromen werden ook goedkoper (zoals bankstellen en matrassen). De gebrachte hoeveelheden liepen de laatste jaren al terug en ook in het eerste kwartaal (toen nog met het oude afrekensysteem werd gewerkt) heeft dat proces zich voortgezet. Na de invoering van het wegen, is vooral het aanbod van de dure stromen verder gedaald. De verwerkingsprijzen zijn in 2023 over het algemeen gedaald. Dit geldt vooral voor hout. Voor AB-hout was er in 2023 zelfs een opbrengst. Ook de vergoeding voor matrassen is gestegen. De verwerking van grof

8

restafval is daarentegen op het nieuwe aanbiedstation duurder geworden, omdat deze nu onder het duurdere verwerkingstarief van grof afval valt. Het aantal uren komt overeen met de begroting. In ’s-Heerenberg zijn wat meer uren gemaakt, in Lobith wat minder dan geraamd.

’s-Heerenberg Lobith 7Poort Totaal

Tonnage begroot 3.476 947 12.816 17.239

Tonnage werkelijk 2.316 889 8.331 11.536

Verschil 1.160 58 4.485 5.703

De werkelijke cijfers van Lobith (en 7 Poort) geven een vertekend beeld, omdat Lobith het eerste kwartaal nog open was voor de betaalde stromen. Deze hoeveelheden (365 ton raming, 219 ton werkelijk) waren voorzien bij 7Poort. In ’s-Heerenberg is in totaal 33% minder afval gebracht dan begroot, in Zevenaar (oude en nieuwe aanbiedstation opgeteld) 35%. Van veel afvalstromen is minder gebracht, maar er zijn ook afvalstromen waarvan meer is gebracht dan geraamd. Dit betreft vooral hard plastic en klein chemisch afval. Omdat de laatste per kilo een dure stroom is, is dat een financiële tegenvaller. Het aandeel van betaalde afvalstromen is 51%, van onbetaalde stromen 49%. Het bezoekersaantal in Zevenaar is gestegen met 30%. Alleen gemeten over de periode dat het nieuwe terrein in gebruik was zelfs met 52%. Voor ’s-Heerenberg zijn die cijfers 14% en 27%. De grote stijging kan overigens ook aan de meetmethodiek liggen, omdat het bezoekersaantal tot voor kort met de hand werd bijgehouden. Voor Lobith zijn over 2023 geen betrouwbare bezoekerscijfers beschikbaar, omdat deze nog niet automatisch gemeten konden worden De verwerkingskosten voor de aanbiedstations zijn zo’n € 29.000,- hoger dan geraamd.

Dat komt enerzijds door lagere opbrengsten (circa € 21.000,-) en anderzijds door hogere kosten (circa € 8.000,-) Incidentele werkzaamheden Op de post incidentele werkzaamheden zijn ruim 1200 uren minder gemaakt dan geraamd. Dit komt vooral voor rekening van minder uren voor gladheidsbestrijding (winterweer viel mee in 2023), beheer ondergrondse containers (de containers zijn in Zevenaar pas halverwege het jaar geplaatst en de uren van de tweede helft van het jaar zijn bij andere inzamelonderdelen geboekt) en pasbeheer. Deze laatste werkzaamheden zijn uitbesteed aan het klantcontactcentrum en de kosten daarvan zijn elders geboekt.

9

PROGRAMMA OVERHEAD Wat wilden we bereiken? De ondersteunende taken voor een efficiënte uitvoering van het programma afval worden verzameld in een apart programma overhead. Beleidsindicatoren (verplicht) Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Werkelijk 2022 0,00 0,00 36,42 100,0% 9,1%

Definitie FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom plus inhuur Kosten als % van de totale lasten

Begroot Werkelijk 2023 2023 0,00 0,00 0,00 0,00 38,43 40,66 100,0% 100,0% 10,0% 11,7%

Wat hebben we gedaan? De overheadkosten bestaan uit de salariskosten en opleidingskosten van ondersteunend personeel en de toerekening van kosten van de gemeente Zevenaar voor administratie, klantcontactcentrum (KCC), ICT, P&O en huisvesting. Daarnaast wordt hier de heffing vennootschapsbelasting verantwoord. Wat heeft het gekost?

2022

Primitieve begroting

Na wijziging

2023

Verschil

Programma overhead Lasten Overhead

403.283

588.173

570.285

583.823

-13.538

Totaal lasten programma overhead

403.283

588.173

570.285

583.823

-13.538

Baten Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar

174.609 228.674

244.315 343.858

236.884 333.401

245.890 337.933

Totaal baten programma overhead

403.283

588.173

570.285

583.823

-9.006 -4.532 0 -13.538

0

0

0

0

0

Saldo

De kosten voor het product overhead zijn € 13.538 hoger. De meerkosten zijn onder andere veroorzaakt door hogere personeelslasten en hogere accountantskosten.

10

PARAGRAFEN Inleiding In de paragrafen wordt ingegaan op het beleid met betrekking tot de beheersmatige aspecten van de gemeenschappelijke regeling. In het Besluit Begroting en Verantwoording staat aangegeven dat in de begroting tenminste de volgende paragrafen opgenomen moeten zijn: • • • • • • • •

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Lokale heffingen Verbonden partijen Wet open overheid (Woo) Grondbeleid

De paragrafen “lokale heffingen”, “verbonden partijen” en “grondbeleid” zijn niet op de RDL van toepassing. De overige paragrafen staan hieronder toegelicht. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeenschappelijke regeling (GR) in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen. Bij het weerstandsvermogen gaat het dus om de robuustheid van de begroting. Door aandacht voor het weerstandsvermogen, voorkom je dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigen. Het weerstandsvermogen kan betrekking hebben op het begrotingsjaar zelf, maar het kan ook betrekking hebben op meerdere begrotingsjaren. Voor het beoordelen van de robuustheid van de begroting is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Weerstandscapaciteit Het Bestuur van de RDL is verantwoordelijk voor een financieel sluitende begroting. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de GR’s beschikken om niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn te dekken, zoals de algemene reserve. a. De RDL heeft in de begroting 2023 geen post onvoorzien. Voor de volgende begroting wordt dit wel overwogen. b. Overschotten c.q. tekorten wikkelt de RDL bij de jaarrekening af via de deelnemende gemeenten.

De risico’s liggen bij de deelnemende gemeenten. De RDL heeft om deze reden geen algemene reserve. Risico’s In deze jaarrekening brengen wij de risico’s in beeld, zodat de deelnemende gemeenten deze zo nodig in hun eigen paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing kunnen opnemen. De (financiële) risico’s liggen vooral op het gebied van de verwerkingsprijzen en –opbrengsten van de diverse afvalstromen op de aanbiedstations. Elke nieuwe aanbesteding kan leiden tot een ander tarief voor een afvalstroom. Zo fluctueert de houtprijs de laatste jaren enorm. Ook nieuwe wetgeving (voorbeeld afvalstoffenbelasting) heeft effect op de kosten. Nieuw beleid van de gemeente of een andere vaststelling van de tarieven op de aanbiedstations door de gemeenten heeft effect op het saldo van kosten en opbrengsten. Het feit dat

11

beide gemeenten in theorie een ander tarief kunnen vaststellen is ook een risico. Te overwegen valt om deze bevoegdheid aan RDL te mandateren. Ook gewijzigd aanbiedgedrag van de gebruikers van de aanbiedstations, (bijvoorbeeld als gevolg van andere tarieven), is een risicofactor. Zo kan een deel van een door een tariefstijging beoogde toename van de opbrengst verloren gaan door een lager aanbod als gevolg van diezelfde tariefstijging. Dit laatste heeft in 2023 plaatsgevonden. Door bovengenoemde effecten fluctueerde het af te rekenen bedrag voor de gemeenten bij de jaarrekening de laatste vijf jaar van € 162.000 positief tot € 516.000 negatief met een gemiddelde van€ 140.000 negatief. Omdat RDL zelf geen reserve heeft, berekent zij het jaarlijkse saldo één op één door naar de gemeenten. Deze effecten kunnen deels opgevangen worden door het uitbrengen van een tussentijdse rapportage en het daarop aanpassen van de begroting. In 2021 was de afwijking mede daarom slechts € 6.000,- en in 2022 was sprake van een positieve afwijking van de tussentijdse begroting. Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

2022 93%

2023 133%

93% 0% 0%

133% 0% 0%

Netto schuldquote De netto schuldquote bestaat uit twee kengetallen: a. netto schuldquote: dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Hoe lager het percentage hoe beter. b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). De gegevens zijn ontleend aan de balans. Voor de RDL bedraagt het percentage van de netto schuldquote in 2023 133 %. De stijging van de netto schuldquote komt doordat de schuldenlast is gestegen door de investeringen in het aanbiedstation 7Poort en vervoermiddelen. De gecorrigeerde netto schuldquote komt eveneens uit op 133 %. De RDL leent geen bedragen door aan derden. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Omdat de RDL geen eigen vermogen heeft is deze ratio 0. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten.

Heeft de gemeenschappelijke regeling structurele ruimte in de begroting om de eigen lasten te dragen of is er sprake van een tekort . Omdat het saldo van baten en lasten bij de RDL wordt doorberekend aan de deelnemende gemeenten is er geen sprake van een begrotingssaldo en is de structurele exploitatieruimte dus 0.

12

Onderhoud kapitaalgoederen De RDL heeft zorg voor de inzamelvoertuigen voor de afvalinzameling en daarnaast ook drie aanbiedstations waar zich roerende en onroerende zaken bevinden. Al deze kapitaalgoederen vergen onderhoud. Gezien de duurzaamheid van de kapitaalgoederen is dat een taak die continue middelen vergt. Het bestuur stelt uiteindelijk via de begroting vast wat RDL aanschaft en welke financiële middelen daarbij horen. Ten aanzien van dit laatste gaat het niet alleen om de aanschafwaarde (inclusief afschrijvingstermijn), maar ook om de hoogte van het onderhoudsbudget. De vereiste kwaliteit is een belangrijke factor. RDL schaft kapitaalgoederen aan met een bepaalde kwaliteit, die beschreven is in de offerteaanvraag of het bestek. Het onderhoud heeft zijn financiële vertaling in de gemaakte eigen uren voor onderhoudswerkzaamheden en kosten van uitbesteed onderhoud. De economische afschrijvingstermijnen bepalen in eerste instantie de levensduur. Jaarlijks wordt getoetst wat de staat van deze goederen is en zo nodig krijgt het bestuur de vraag (veelal middels begroting) de afschrijvingstermijn te verkorten of te verlengen. Voor het onderhoud aan de gebouwen van RDL op het nieuwe aanbiedstation is een MJOP opgesteld. Deze onderhoudspost wordt vanaf 2025 in de begroting verwerkt.

Financiering De RDL heeft haar vaste activa van € 6.548.309 en het saldo van de overige balansposten gefinancierd bij Zevenaar. Zevenaar voert de treasuryfunctie van de RDL uit. Dit gebeurt op grond van de Wet Fido en het treasurystatuut. In 2022 is RDL een lening aangegaan bij de gemeente Zevenaar ter financiering van de bouw van het nieuwe aanbiedstation. Het betrof een lening voor een bedrag van € 5.000.000 tegen een rentepercentage van 0,915%. Het saldo van de lening per eind 2023 bedraagt € 4.750.000. Het overige deel van de investeringen is gefinancierd via een rekening courant met de gemeente Zevenaar. In totaal bedragen de rentelasten voor beide financieringen in 2023 € 86.132. Kasgeldlimiet Bedragen x € 1.000

Werkelijk 2023

Omvang van de exploitatie Kasgeldlimiet in % van omvang begroting Toegestane kasgeldlimiet

5.007 8,20% 410

Vlottende schuld Vlottende middelen Netto vlottende schuld

2.034 235 1.798

Toegestane kasgeldlimiet netto vlottende schuld Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

410 1.798 -1.388

De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde netto vlottende schuld < 1 jaar) van een gemeenschappelijke regeling in een kwartaal niet hoger mag zijn dan 8,2% van het exploitatie totaal (€ 5.007.000).

13

Dit betekent dat de RDL maximaal € 410.000 aan kort geld (kasgeld) mag aantrekken. De netto schuld op korte termijn bedraagt op 31 december 2023 € 1.798.000 en overschrijdt daarmee de kasgeldlimiet. De RDL heeft met de gemeente afgesproken dat voor het saldo van de rekening courant het gemiddeld gewogen rentepercentage van de langlopende leningen van de gemeente Zevenaar wordt gehanteerd. Hierdoor is er geen sprake meer van gevoeligheid voor rentefluctuaties. Hierdoor bestaat er geen risico meer voor de RDL. Renterisiconorm De renterisiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en aflossing. Hiermee wordt een maximum gesteld aan het renterisico op langlopende geldleningen. Het renterisico vanwege een aflossing van € 250.000 blijft onder de renterisiconorm. Begroting 2023

Bedragen x € 1.000 Omvang van de begroting 1 januari renterisiconorm in % van omvang begroting Toegestane renterisiconorm

werkelijk 2023

4.870 20% 974

5.007 20% 1.001

Renteherzieningen Aflossingen Renterisico

0 250 250

0 250 250

Renterisiconorm Renterisico Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

974 250 724

1.001 250 751

Schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat lokale overheden overtollige financiële middelen moeten afromen naar de schatkist van het Rijk. Op basis van artikel 9 van de regeling Schatkistbankieren is de RDL vrijgesteld van schatkistbankieren voor decentrale overheden. Bedrijfsvoering Inleiding RDL voert taken en opdrachten van de deelnemende gemeenten uit op het gebied van reiniging en afvalinzameling. Bij de uitvoering van deze taken houdt RDL rekening met de wettelijk eisen. Leidraad hiervoor is de volgende tekst uit de Gemeenschappelijke Regeling, die begin 2020 opnieuw is vastgesteld. De regeling beoogt het doeltreffend en doelmatig uitvoeren of doen uitvoeren van de reinigingstaken van de deelnemende gemeenten, voortkomend uit of samenhangend met taken op het gebied van het gemeentelijke afvalbeleid, die voortvloeien uit de Wet milieubeheer. De bedrijfsvoering van de RDL vindt binnen de organisatiestructuur van de gemeente Zevenaar plaats. Dat wil zeggen dat voor een groot gedeelte deze bedrijfsvoering gelijksoortig is en dat RDL van de faciliteiten gebruik maakt. Hierbij valt te denken aan zaken als huisvesting, personeel en organisatie, financieel beheer, automatisering en informatisering.

14

Integriteit De gemeente Zevenaar heeft als werkgever van de medewerkers van RDL de aandacht voor integriteit geïntensiveerd. De maatregelen zijn onder te verdelen in drie categorieën. Namelijk maatregelen voor de korte termijn, de middellange termijn en de lange termijn. De maatregelen op korte termijn behelzen het vaststellen en uitdragen van de integriteitsnorm en een terugkerend gesprek over integriteit met alle medewerkers. In 2023 is een aanpassing van het camerasysteem op het aanbiedstations en de invoering van het weegsysteem (en daarmee samenhangend betaalsysteem) op de aanbiedstations gerealiseerd. Voor de lange termijn wordt ook gekeken naar het inzamelproces, een betere functiescheiding en het opnieuw inrichten van de interne controle. In het bestuur is met een rapportage van het afdelingshoofd periodiek aandacht voor de voortgang van de uitvoering van de maatregelen. De gemeente Zevenaar, waarbij de medewerkers in dienst zijn, heeft een integriteitscode. De gemeente heeft toegezegd om ook bij kortstondig ingehuurde medewerkers meer aandacht te besteden aan het onderschrijven van de integriteitsverklaring. Misbruik en oneigenlijk gebruik Er is (nog) geen beleid vastgesteld, gericht op misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen en eigendommen van de RDL. Beleid arbeidsomstandigheden In 2023 lag het ziekteverzuim met 9,21% flink hoger dan in 2022 (5,34%).

Enkele langdurige verzuimgevallen hebben vooral voor de toename gezorgd, maar ook het korte verzuim (0 tot 8 dagen) is gestegen van 0,67 naar 2,21%. Het extern bureau Tigra heeft een onderzoek gedaan naar de arbeidsbelasting van enkele functies in de buitendienst van Zevenaar. Daarbij zijn ook functies bij de reinigingsdienst onderzocht. Over het inzamelen van plastic zakken heeft Tigra geconstateerd dat de arbeidsbelasting hiervan te hoog is. Per 1 januari 2023 is op enkele routes meer menskracht ingezet om de belasting van die routes te verminderen. Genoemde problematiek speelt in de gehele branche. De brancheorganisatie (NVRD) is bezig met een project om nieuwe normen op te stellen. RDL werkt op onderdelen ook mee aan dat onderzoek. Aanbestedingen Jaarlijks besteedt RDL de verwerking van een aantal afvalstromen aan in samenwerking met het inkoopbureau van de RID. Omdat de prijzen van sommige afvalstromen nogal variëren, kiest RDL er voor om een aantal afvalstromen jaarlijks aan te besteden. In 2022 (die aanbesteding was ten behoeve van 2023) heeft dit goed uitgepakt, omdat de prijzen van vooral hout toen fors zijn gedaald. De prijzen van de verwerking van hout, die in 2023 voor AB-hout negatief waren, zijn in 2024 echter weer veel hoger. Door de vereniging P&O netwerk Arnhem, Ede, Nijmegen is in 2020 de inhuur en payroll tot schaal 8 Europees aanbesteed.

De raamovereenkomst is ingegaan in 2021 en heeft een looptijd van in ieder geval drie jaar. De gemeente Zevenaar heeft ook aan die aanbesteding meegedaan, zodat RDL hier ook gebruik van kan maken. Rechtmatigheid Voor de rechtmatigheid wat betreft de aanbestedingen heeft RDL een toets uit laten voeren door de afdeling Financiën van de gemeente Zevenaar. Deze heeft plaatsgevonden over alle uitgaven boven de € 30.000,-. De toets omvat niet alleen onderzoek naar mogelijke onrechtmatigheden bij Europese aanbestedingen, maar voor het gehele inkoopbeleid. Zes aanbestedingen blijken niet rechtmatig te zijn uitgevoerd, vijf Europese en één meervoudig onderhandse. Het totaalbedrag aan onrechtmatige Europese aanbestedingen is € 598.789. Het betreft

15

twee aanbestedingen voor afvalinzameling (van onder meer papier) , twee aanbestedingen voor de inhuur van uitzendkrachten en een aanbesteding voor de verzekering van het wagenpark. Voor de papierinzameling zijn bij een eerdere aanbesteding geen (geschikte) inschrijvingen ontvangen. Daarom is ervoor gekozen met twee marktpartijen de onderhandelingen te voeren en de o0pdracht aan hen te gunnen. De inhuur van uitzendkrachten is per september 2023 op een andere manier vormgegeven, zodat deze in 2024 niet meer van toepassing zal zijn. De meervoudig onderhandse aanbesteding betreft de verwerking van klein chemisch afval. Dit besloeg in 2023 bedrag van € 63.595,-. In 2024 wordt het klein chemisch afval Europees aanbesteed. De afwijkingen liggen boven de norm van 3% die is opgenomen in paragraaf 3.7 van de financiële verordening. Inhuur derden De RDL is een continudienst en moet bij ziekte of anderszins acuut een beroep kunnen doen op personeel van buiten de RDL. Grotendeels gebeurt dit met uitzendbureaus, deels met het werkvoorzieningsschap en deels met personeel van de buitendienst van de gemeente Zevenaar. Op deze wijze is de bedrijfsvoering verzekerd van voldoende continuïteit. Wet open overheid (Woo) De verwachting op grond van ervaringen uit het verleden is dat Reinigingsdienst De Liemers (RDL) niet of nauwelijks met de Woo te maken krijgt.

Voor zover van toepassing zal RDL zich aansluiten bij het gedeeltelijk nog te ontwikkelen beleid van de gemeente Zevenaar. Bij een eerste evaluatie door de gemeente Zevenaar is gebleken dat RDL op koers ligt door het aanwijzen van een contactpersoon die verantwoordelijk is voor Woo-procedures. Deze moet vragen van burgers over de Woo beantwoorden. Voor de RDL is daarvoor de RDL secretaris aangewezen.

16

JAARREKENING

17

BALANS Activa VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa Kosten onderzoek en ontwikkeling Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut Totaal vaste activa VLOTTENDE ACTIVA Uitzettingen met een looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Liquide middelen Overlopende activa Vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen Totaal vlottende activa Totaal activa

Passiva VASTE PASSIVA Vlottende schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Onderhands lening VLOTTENDE PASSIVA Vlottende schulden met een looptijd korter dan 1 jaar Banksaldo Overige kortlopendeschulden Gemeente Zevenaar Overlopende passiva

Totaal vlottende passiva Totaal passiva

18

Ultimo 2023

Ultimo 2022

381.819

331.347

6.166.489 6.548.308

5.457.107 5.788.454

134.259 38.233

798.418 32.901

9.797 56.204 238.493 6.786.801

23.154 854.473 6.642.927

Ultimo 2023

Ultimo 2022

4.750.000 4.750.000

5.000.000 5.000.000

1.388.921 154.897 70.279

540.052 1.020.749

422.705

82.126

2.036.801 6.786.801

1.642.927 6.642.927

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2022

Primitieve begroting

Na wijziging

Werkelijk 2023

Verschil

Lasten Programma afval Programma overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Totale lasten

4.020.201 403.283

5.497.908 588.172

5.273.875 570.285

4.422.877 583.388 435

850.998 -13.103 435

4.423.484

6.086.081

5.844.160

5.006.700

837.460

Baten Programma afval Diverse baten Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar

872.916 1.383.181 1.764.104

2.373.890 1.311.588 1.812.431

1.862.037 1.439.721 1.972.117

868.192 1.506.774 2.047.911

993.845 -67.053 -75.793

Programma overhead Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar

174.609 228.674

244.315 343.858

236.884 333.401

245.890 337.933

-9.006 -4.532

4.423.484

6.086.081

5.844.160

5.006.700

837.460

0

0

0

0

0

Totaal baten Saldo

19

WAARDERINGSGRONDSLAGEN De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële verordening met daarin de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Materiele vaste activa Materiële vaste activa worden onderscheiden, naar economisch nut (indien de investeringen verhandelbaar zijn of bijdragen aan het genereren van middelen) én maatschappelijk nut in de openbare ruimte (overige investeringen). De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs.

De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Uitzettingen < 1 jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Indien er sprake is van een verwachte oninbaarheid wordt er een voorziening gevormd en in mindering gebracht op het betreffend actief. Deze voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen De liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de ontvangen aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De waardering van de netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar geschiedt tegen nominale waarde.

20

TOELICHTING OP DE BALANS Immateriële vaste activa Totaal per balanssoort (Bedragen x € 1.000) Aanschafwaarde Cumulatieve afschr. Boekwaarde 1-1-2023 Bij: Investeringen 2023 Af: Desinvesteringen Af: Afschrijvingen Af: Bijdr. van derden Boekwaarde 31-12-2023

Onderzoek en ontwikkeling 331.347 331.347 50.473

381.819

Materiële vaste activa

Totaal per balanssoort (Bedragen x € 1.000) Aanschaf waarde Cumulatieve afschr. Boekwaarde 1-1-2023

Grond-, weg-, en waterbouwkundige werken

Gronden en Bedrijfsterreinen gebouwen

Vervoer middelen

Machines, apparaten en installaties

Overige materiële vaste activa

Totaal

2.471.208 767.335 1.703.873

1.853.258 140.734 1.712.524

506.397 75.037 431.360

2.317.087 1.420.987 896.100

150.950 72.011 78.939

Bij: Investeringen

-

210.647

502.098

237.030

17.500

-10.114

957.161

Af: Afschrijvingen Af: Bijdragen derden

-

1.667 -

6.755 -

212.732 -

11.044 -

15.581 -

247.779 -

Af: Desinvesteringen Bij: Afschrijvingen desinvesteringen

-

-

16.333 16.333

139.937 139.937

-

14.850 14.850

171.120 171.120

1.703.873

1.921.504

926.703

920.398

85.395

Boekwaarde 31-12-2023

1.039.041,80 8.337.942 404.729 2.880.833 634.313 5.457.109

608.618 6.166.491

Algemeen In 2022 is begonnen met de bouw van het nieuwe aanbiedstation 7Poort en zijn er veel investeringen gedaan, zoals is te zien in de regel investeringen. In 2023 is de bouw afgerond. De afschrijvingslasten van de investeringen in 2022 komen voor het eerst in de jaarrekening 2023 naar voren. Vervoermiddelen In 2023 is een nieuwe haakarmwagen aangeschaft.

21

Vlottende activa Vorderingen openbare lichamen Gemeente Zevenaar Gemeente Zevenaar afrekening Gemeente Montferland Gemeente Montferland afrekening Belastingdienst

2023

2022

43.670 47.801 609 42.179

23.668 393.265

134.259

798.418

2023

2022

38.233

32.901

38.233

32.901

56.204 9.797 66.001

23.154 23.154

2023

2022

4.750.000

5.000.000

4.750.000

5.000.000

378.410 3.075

Overige vorderingen Debiteuren algemeen

Overlopende activa Nog te ontvangen bedragen Vooruitbetaalde bedragen

Vaste passiva Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Onderhandse lening

RDL heeft bij de gemeente Zevenaar een lening afgesloten om de kosten van het nieuwe aanbiedstation te kunnen financieren. De bijbehorende rentelast over 2023 bedraagt € 45.750. Vlottende passiva Banksaldo Saldo BNG

2023

2022

1.388.921 1.388.921

540.052 540.052

2023 70.279 154.897

2022 446.302 574.448

225.176

1.020.750

Overige schulden Gemeente Montferland Gemeente Zevenaar Overige kortlopende schulden

22

Overlopende passiva Nog te betalen bedragen

2023 422.705

2022 82.126

422.705

82.126

Dit zijn facturen van 2023 die in 2024 zijn ontvangen.

TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Toelichting per programma De baten en lasten zijn toegelicht bij de programma’s afval en overhead. Van het totale negatieve saldo van € 156.384 komt € 76.059 ten laste van de gemeente Montferland en € 80.325 ten laste van de gemeente Zevenaar. Incidentele baten en lasten De jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling dient structureel in evenwicht te zijn. Daarmee wordt bedoeld dat alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De afwijkingen in de jaarrekening zijn ten opzichte van de begroting veelal van structurele aard. Er is in het boekjaar een incidentele bate ontvangen van € 22.834 voor de verkoop van een haakarmwagen. Overzicht van baten en lasten naar taakveld Werkelijk 2023 Lasten 0.4 Overhead 0.5 Rente 0.9 Vennootschapsbelasting 2.1 Straatreiniging 7.3 Afval

583.388 86.132 435 492.196 3.844.549

Totaal lasten

5.006.700

Baten 0.4 Overhead: 7.3 Afval:

583.823 4.422.877

Totale baten

5.006.700

Saldo

0

Toelichting De RDL heeft geen post “onvoorzien” voor niet voorziene uitgaven en kosten.

23

TOELICHTING OVERSCHRIJDING LASTEN

Programma

Begrote lasten

Werkelijke lasten

Afwijking

Programma Afval

5.273.875

4.422.877

850.998

Programma Overhead

570.285

583.823

-13.538

De kosten voor het product overhead zijn € 13.538 hoger. De meerkosten zijn onder andere veroorzaakt door hogere personeelslasten en hogere accountantskosten.

NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE VERPLICHTINGEN Volgens de BBV wordt in deze toelichting op de balans de niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen vermeld waaraan de RDL voor toekomstige jaren is verbonden. Dit betreft meerjarige financiële verplichtingen zoals bijvoorbeeld langlopende huurcontracten of leasecontracten. Alleen de verplichtingen van meer dan € 25.000 zijn opgenomen.

Allianz

60.000 60.000

GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM Er hebben zich geen gebeurtenissen na balansdatum voorgedaan die van invloed zijn op deze jaarrekening.

RECHTMATIGHEID Rechtmatigheidsverantwoording bestuur van de reinigingsdienst de Liemers (RDL) De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het bestuur van de RDL toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door bestuur op 12 juli 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op €150.201. De grondslag

24

voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023. Bevinding Het bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: Begrotingrechtmatigheid 1A. Overschrijding lasten programma's

€

13.538

1B. Overschrijding investeringskredieten

€

888

2. Ongeautoriseerde reservemutaties

€

-

3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten

€

1.715.534

subtotaal

€

1.729.960

4. Totaal begrotingrechtmatigheden dat past binnen vooraf vastgestelde beleid

€

2.000.024

5. Resterend saldo aan begrotingsrechtmatigheden

€

-270.064

€

598.789

€

328.725

Voorwaardencriterium - Europese aanbestedingen Misbruik en oneigenlijk gebruik TOTAAL

In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het bestuur aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het bestuur ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Toelichting geconstateerde afwijkingen Begrotingscriterium Alle overschrijdingen zijn niet tijdig bij het bestuur gemeld en hebben niet geleid tot een begrotingswijziging. Voorwaardencriterium Vijf inkopen zijn niet Europees aanbesteed, terwijl de waarde van deze opdrachten wel boven het Europees drempelbedrag voor diensten uitkomt. Het betreft de inzameling van afval (2 aanbestedingen), de inhuur van uitzendkrachten (2 aanbestedingen) en de verzekering van het wagenpark.

25

WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT) Conform de beleidsregels toepassing WNT hebben wij in onderstaande tabel opgenomen de topfunctionarissen in 2023 met een bezoldiging van € 1.900,- of minder (model 1d). Naam topfunctionaris B.M. Kagei

Functie Bestuurslid (voorzitter)

J.A.M. Derksen-Geuijen

Bestuurslid (vicevoorzitter)

26

KREDIETOVERZICHT

27

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Reinigingsdienst De Liemers Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2023 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2023 van de gemeenschappelijke regeling Reinigingsdienst De Liemers gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2023 en van het vermogen van de gemeenschappelijke regeling Reinigingsdienst De Liemers op 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten over 2023; 2. de balans per 31 december 2023; 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen; 4. de rechtmatigheidsverantwoording van het Bestuur over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over 2023; 5. het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook vallen: · de Nederlandse controlestandaarden; · het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado); · de controleverordening, vastgesteld door het Bestuur op 12 juli 2023; · het controleprotocol, vastgesteld door het Bestuur op 12 december 2012; · het controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2023. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij zijn onafhankelijk van de gemeenschappelijke regeling Reinigingsdienst De Liemers zoals vereist in: - de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta); - de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO); - andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Benadrukking van de onrechtmatigheden Wij vestigen de aandacht op de Rechtmatigheidsverantwoording 2023 waarin het Bestuur de bedragen presenteert van de onrechtmatige baten, lasten en balansmutaties. Wij benadrukken dat het Bestuur de onrechtmatigheid in de verantwoording toelicht.

De uitvoering over het jaar 2023 is niet in alle aangelegenheden rechtmatig geweest, aangezien de totale onrechtmatigheid boven de grens van 3% ligt. Ons oordeel is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid.

e info@stolwijkkelderman.nl Postbus 595

28 Lid van:

7000 AN Doetinchem www.stolwijkkelderman.nl

Terborgseweg 25b

Mercurion 3

Keulenstraat 1

kvk

7001 GM Doetinchem

6903 PX Zevenaar

7418 ET Deventer

btw NL0075.20.992.B.01

09197964

t 0314 36 91 11

t 0316 34 18 48

t 0314 36 91 10

iban NL10ABNA0446421928

Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies. Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 50.067. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado. Voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie zijn de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2023. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado. Wij zijn met het Bestuur overeengekomen dat wij aan het Bestuur tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 50.067 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn.

Controleaanpak frauderisico's Bij de aanvang van onze controle hebben wij een frauderisico analyse uitgevoerd. Hierbij hebben wij risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening als gevolg van fraude. De uitkomsten van deze frauderisico analyse zijn vertaald naar generieke en specifieke controlewerkzaamheden die onderdeel uitmaken van onze controleaanpak. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in het systeem van interne beheersing, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het Bestuur inspeelt op frauderisico’s. Ook hoe het Bestuur het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop het Bestuur toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk achten, de werking getoetst van interne beheersmaatregelen gericht op het beperken van frauderisico’s. Als onderdeel van het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risi co op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.

In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving. We hebben de beschikbare controle-informatie in overweging genomen en navraag gedaan bij relevante personen, waaronder de waaronder de secretaris en de voorzitter van het Bestuur. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgen geen signalen van aanwijzingen of vermoedens van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang.

e info@stolwijkkelderman.nl Postbus 595

29 Lid van:

7000 AN Doetinchem www.stolwijkkelderman.nl

Terborgseweg 25b

Mercurion 3

Keulenstraat 1

kvk

7001 GM Doetinchem

6903 PX Zevenaar

7418 ET Deventer

btw NL0075.20.992.B.01

09197964

t 0314 36 91 11

t 0316 34 18 48

t 0314 36 91 10

iban NL10ABNA0446421928

De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn als volgt: Geïdentificeerd frauderisico Doorbreking interne beheersing Het risico dat maatregelen van interne beheersing worden doorbroken.

Controlewerkzaamheden en observaties Het Bestuur en de organisatie bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat zijn de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersings-maatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Wij hebben specifiek aandacht besteed aan de effectiviteit van de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten. We hebben een aantal memoriaalboekingen gecontroleerd op basis van de omvang en de omschrijving. Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot het overschrijven van interne beheersingsmaatregelen.

Volledigheid opbrengsten Het risico dat de opbrengsten niet volledig worden verantwoord

De organisatie beschikt over aanbiedstations. De procedures waren gedurende 2023 niet zodanig dat de volledigheid en juistheid van de opbrengst afvalverwerkers en opbrengst particulieren kon worden vastgesteld. De aanleg van 2 weegbruggen heeft dit risico verminderd. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de volledigheid van de opbrengsten.

Prestatie onderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat

Ongeautoriseerde betalingen Het risico dat betaalbatches ongeautoriseerd worden aangepast en naar verkeerde bankrekeningnummers wordt betaald

Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop. Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken bij het aanmaken van betalingen. Aanvullend hebben we data-analyse gedaan op alle bankmutaties. Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de betalingen.

e info@stolwijkkelderman.nl Postbus 595

30 Lid van:

7000 AN Doetinchem www.stolwijkkelderman.nl

Terborgseweg 25b

Mercurion 3

Keulenstraat 1

kvk

7001 GM Doetinchem

6903 PX Zevenaar

7418 ET Deventer

btw NL0075.20.992.B.01

09197964

t 0314 36 91 11

t 0316 34 18 48

t 0314 36 91 10

iban NL10ABNA0446421928

Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Het Bestuur heeft in de regeling van Reinigingsdienst De Liemers vastgelegd (artikel 16 lid 1) dat lasten worden verdeeld over de deelnemende gemeenten. Daarmee worden de financiële risico’s afgewenteld op de deelnemende gemeenten. Er is geen eigen vermogen aanwezig in de gemeenschappelijke regeling. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2023 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6 sub a WNT en artikel 5 lid 1 sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het Bestuur voor de jaarrekening Het Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het Bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder verordeningen, opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening.

In dit kader is het Bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het Bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het Bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het Bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het Bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling.

e info@stolwijkkelderman.nl Postbus 595

31 Lid van:

7000 AN Doetinchem www.stolwijkkelderman.nl

Terborgseweg 25b

Mercurion 3

Keulenstraat 1

kvk

7001 GM Doetinchem

6903 PX Zevenaar

7418 ET Deventer

btw NL0075.20.992.B.01

09197964

t 0314 36 91 11

t 0316 34 18 48

t 0314 36 91 10

iban NL10ABNA0446421928

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met - de Nederlandse controlestandaarden; - het Bado; - de controleverordening, vastgesteld door het Bestuur op 12 juli 2023; - het controleprotocol dat is vastgesteld door het Bestuur op 12 december 2012; - het Controleprotocol WNT 2023; - ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Onze controle bestond onder andere uit: • het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; · het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; • het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het Bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; · het vaststellen dat de door het Bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan omtrent de financiële positie. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring.