Bijlage 1. 1116111 Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022 - 2032

In totaal geeft dit een incidentele kostenpost van €2.250.000.

4.2

Investeringskosten

4.2.1 Benodigde middelen vervanging Indien we de openbare ruimte op het huidige niveau in stand willen houden, zullen op tijd de nodige vervangingen moeten worden uitgevoerd. Hiervoor is een vervangingsbudget nodig. Op basis van het areaal, kwaliteit en ouderdom dat nu bekend is, hebben we een inschatting gemaakt van het benodigde vervangingsbudget voor de komende tien jaren. Op basis van de vervangingsbehoefte (kwaliteit en ouderdom) en haalbaarheid (organisatorisch) is de werkelijke behoefte in beeld gebracht voor de komende jaren. Voor de periode tot 2032 hebben we een variërend budget nodig dat gemiddeld circa € 2,5 miljoen per jaar bedraagt, om de kwaliteit van de openbare ruimte in stand te houden. Dit is in figuur 13 voor de komende periode in beeld gebracht. Voor een groot deel bestaat dit budget uit de vervanging van wegen en groen. In het volgende hoofdstuk worden de kosten meegenomen.

Figuur 13a: Jaarlijks benodigd budget voor vervangingen (periode 2022-2031)

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 38 van 50

Figuur 13b: Jaarlijks benodigd budget voor vervangingen

4.2.2 Benodigde middelen vervanging (ambities) Naast dit vervangingsbudget is jaarlijks een extra vervangingsbudget nodig van € 475.000 om de verschillende ambities van dit IBOR te kunnen realiseren. Een kostenspecificatie is in figuur 14 afgebeeld. Ambitie

Jaarlijks vervangingsbudget

Biodiversiteit vergroten en behouden

€

-

Klimaatadaptatie

€

275.000

€

100.000

€

100.000

€

-

-

Creëren schaduwplekken

-

Vergroening verharding

Duurzaam en circulair -

Toepassen duurzaam materieel/methodes

Aantrekkelijk en uitnodigend voor iedereen -

Diversiteit groen

Betrokken en tevreden inwoners

Totaal €

475.000

Figuur 14: Jaarlijks benodigd budget voor het realiseren van ambities

Het jaarlijks benodigd vervangingsbudget bedraagt in totaal circa € 3.055.000 (€ 2.580.000 en € 475.000). De vervangingskosten voor de openbare verlichting worden tot 2025 bekostigd uit de middelen die vastgesteld zijn in het (oude) beleidsplan verlichting. Daarnaast worden de middelen voor riolering vastgesteld in en gefinancierd op basis van het watertakenplan .

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 39 van 50

Voor het de financiering van deze vervangingskosten moet investeringsbudget worden vrijgemaakt. Ook worden er bijdragen gezocht vanuit (provinciale) subsidies voor duurzaamheidsmaatregelen en synergie met projecten op het gebied van riolering en andere stedelijke ontwikkelingsprojecten. De komende jaren moet de vervangingsopgave verder in beeld worden gebracht en worden geconcretiseerd. Hieruit volgt dan een integrale meerjarenplanning die de vervangingsopgave in beeld brengt en koppelt aan de ambities. Dit biedt een kans de gestelde ambities te hanteren, zoals het toepassen van circulair materiaal of omvormingen met meer biodiversiteit. Daarnaast biedt het mogelijk om werk met werk te maken, bijvoorbeeld door aan te sluiten bij de energietransitie. Door deze werkwijze ontstaat de mogelijkheid om ambities efficiënter en wellicht goedkoper te realiseren.

4.2.3 Inschatting kapitaallasten Bovenstaande vervanging moet worden geïnvesteerd op basis van de geldende BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Deze verplicht gemeenten om de investeringen te activeren, hiermee wordt de investering geactiveerd op de balans van de begroting en in jaarlijkse afschrijvingstermijnen afgeboekt. Hierbij moet rekening worden gehouden met oplopende kapitaallasten. Met de vastgestelde afschrijvingstermijnen valt een oplopende kapitaallast van € 118.000 tot circa € 1,0 miljoen te verwachten in de eerste 10 jaar. Op de langere termijn loopt de jaarlijkse kapitaallast op tot bijna € 3,5 miljoen in 2062.

Figuur 15 Kapitaallasten (2023-2032)

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 40 van 50

4.3

Benodigde middelen beheer en onderhoud

In de vorige hoofdstukken hebben we beschreven welke extra middelen nodig zijn om het beheer op het gewenste beeldkwaliteitsniveau uit te voeren en welke middelen nodig zijn om de ambities waar te kunnen maken. In dit hoofdstuk zetten we dit op een rij en beschreven we mogelijke varianten. We hebben daartoe drie scenario’s opgesteld voor de (beeld)kwaliteit (verzorgend en technisch) en het realiseren van onze ambities. De scenario’s zijn: • • •

Scenario 1: Huidige beeldkwaliteitsambities behouden en inzetten op ambities en inlopen achterstanden Scenario 2: Huidige beeldkwaliteitsambities behouden en inzetten op het inlopen achterstanden Scenario 3: Beeldkwaliteitsambities bijstellen binnen het huidige budget en geen budget voor ambities en inlopen achterstanden

4.3.1 SCENARIO 1: Huidige beeldkwaliteitsambities behouden en inzetten op ambities en inlopen achterstanden In het kort: ▪ ▪ ▪

(Beeld)kwaliteitsambities worden behouden op het huidige niveau voor verzorgend en technisch onderhoud aan de openbare ruimte Budget beschikbaar stellen voor het realiseren van de ambities en organisatie Incidenteel budget voor het inlopen van onderhoudsachterstanden

Beeldkwaliteitsambities

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 41 van 50

Kosten (exploitatiebegroting) per jaar bij dit scenario Soort kosten

Kosten

Meerkosten (t.o.v. huidig)

Onderhoudskosten3

€

6.404.000

€

512.000

Realisatie ambities

€

315.000

€

315.000

Organisatiekosten

€

245.000

€

245.000

Totaal

€

6.964.000

€

1.072.000

Onderhoudsachterstand

€

2.250.000

€

2.250.000

Kosten (investeringen) per jaar bij dit scenario Er is een jaarlijkse vervangingsopgave van € 3,06 miljoen voor de komende 10 jaar. Hierbij hoort een kapitaallast van € 118.000 in 2023. Deze loopt gedurende de jaren op naar € 1,03 miljoen in 2032. Verschil met huidig situatie ▪ ▪ ▪ ▪

Een apart budget voor het realiseren van ambities Meer (onderhouds)budget om ambities te realiseren Er wordt structureel budget beschikbaar gesteld voor vervanging van openbare ruimte. Er wordt incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het inlopen van onderhoudsachterstanden.

Consequenties ▪ ▪

Ruimte om ambities te realiseren Onderhoudsbudget toereikend voor bestaande kwaliteitsambities en het inlopen van onderhoudsachterstanden

3 Exclusief riolering

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 42 van 50

4.3.2 SCENARIO 2: Huidige beeldkwaliteitsambities behouden en inzetten op het inlopen achterstanden In het kort: ▪ ▪ ▪

(Beeld)kwaliteitsambities worden behouden op het huidige niveau voor verzorgend en technisch onderhoud aan de openbare ruimte Incidenteel budget voor het inlopen van onderhoudsachterstanden Er worden beperkte middelen beschikbaar gesteld voor uitbreiding organisatie met een integraal beheerder

Beeldkwaliteitsambities

Kosten (exploitatiebegroting) per jaar bij dit scenario Soort kosten

Kosten

Meerkosten (t.o.v. huidig)

Onderhoudskosten4

€

6.404.000

€

512.000

Realisatie ambities

€

-

€

-

Organisatiekosten

€

85.000

€

85.000

Totaal

€

6.489.000

€

597.000

Onderhoudsachterstand

€

2.250.000

€

2.250.000

Kosten (investeringen) per jaar bij dit scenario Er is een jaarlijkse vervangingsopgave van € 2,58 miljoen voor de komende 10 jaar. Hierbij hoort een kapitaallast van € 100.000 in 2023. Deze loopt gedurende de jaren op naar € 806.000 in 2032.

4 Exclusief riolering

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 43 van 50

Verschil met huidig situatie ▪ ▪

Er wordt structureel budget beschikbaar gesteld voor vervanging van openbare ruimte. Er wordt incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het inlopen van onderhoudsachterstanden.

Consequenties ▪

Onderhoudsbudget toereikend voor bestaande kwaliteitsambities en het inlopen van onderhoudsachterstanden

4.3.3 SCENARIO 3: Beeldkwaliteitsambities bijstellen binnen het huidige budget en geen budget voor ambities en inlopen achterstanden In het kort: ▪

▪ ▪

(Beeld)kwaliteitsambities worden op onderdelen naar beneden bijgesteld om binnen huidig budget te blijven, dit geldt voor verzorgend en technisch onderhoud aan de openbare ruimte Er wordt geen budget beschikbaar gesteld voor het realiseren van ambities (structureel) en voor het inlopen van onderhoudsachterstanden (incidenteel) Er worden beperkte middelen beschikbaar gesteld voor uitbreiding organisatie met een integraal beheerder

Beeldkwaliteitsambities

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 44 van 50

Kosten (exploitatiebegroting) per jaar bij dit scenario Soort kosten

Kosten

Meerkosten (t.o.v. huidig)

Onderhoudskosten2

€

5.934.000

€

-

Realisatie ambities

€

-

€

-

Organisatiekosten

€

85.000

€

85.000

Totaal

€

6.019.000

€

85.000

Kosten (investeringen) per jaar bij dit scenario Er is een jaarlijkse vervangingsopgave van € 2,58 miljoen voor de komende 10 jaar. Hierbij hoort een kapitaallast van € 100.000 in 2023. Deze loopt gedurende de jaren op naar € 806.000 in 2032.

Verschil met huidig situatie ▪ ▪

Kwaliteitsambities worden op onderdelen verlaagd zodat het past in het huidig budget Er wordt structureel budget beschikbaar gesteld voor vervanging van openbare ruimte.

Consequenties ▪ ▪ ▪ ▪

Geen ruimte om ambities te realiseren Lagere kwaliteitsambities, die op onderdelen een meer sober straatbeeld laten zien. Bestaande onderhoudsachterstanden blijven bestaan. Binnen huidige budgetten ruimte vinden voor budget voor civiele kunstwerken en verkeersvoorzieningen en bestrijding invasieve exoten en eikenprocessierups

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 45 van 50

4.5

Samenvatting scenario’s

In het tabel hieronder volgt een samenvatting van de scenario’s zoals die in paragraaf 4.1 t/m 4.4 zijn beschreven. Hierbij is rekening gehouden met organisatorische consequenties, ambities, kwaliteitsuitgangspunten en kapitaallasten. Dit zijn jaarlijks terugkerende meerkosten zoals hiervoor beschreven.

SCENARIO 1

SCENARIO 2

SCENARIO 3

Onderhoudskosten (o.b.v. §3.3)

€

512.000 €

Realisatie ambities (o.b.v. §4.1.2)

€

315.000 €

Organisatie (o.b.v. §4.1.1)

€

245.000 €

85.000 €

85.000

Totaal (beheer en onderhoud)

€

1.072.000

555.000

€

85.000

Onderhoudsachterstand (o.b.v. §4.1.3)

€

2.250.000 €

Kapitaallasten

€ 118.000 (2023) tot € 100.000 (2023) tot € 100.000 (2023) tot € 1,03 miljoen (2032) € 806.000 (2032) € 806.000 (2032)

(o.b.v. §4.2.3)

512.000 € -

€

€

2.250.000 €

Figuur 16: Samenvatting meerkosten scenario’s voor exploitatiebegroting

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 46 van 50

-

-

5. Uitvoering en planning van doelstellingen Hieronder volgt een globale planning voor het uitvoeren van de doelstellingen van dit IBOR zoals beschreven in hoofdstuk 2.

Doelstelling (in het kort)

Wanneer

Beheerplannen opstellen

2022, 2027, 2032

Uitvoeringsplannen opstellen

2023, 2028, 2033

De budgetten splitsen naar exploitatie en investering.

Vanaf 2022

Integrale meerjarenplanning komende 10 jaar opstellen

In 2022 en 2032. Incl. updaten.

Voor ieder project een beheerparagraaf opstellen. (beheerkosten in beeld).

2022;

Kwaliteitseisen opstellen. Eisen in handboek inrichting openbare ruimte opstellen.

2022;

Werken volgens uitgangspunten assetmanagement.

Vanaf 2022

Ecologisch berm- en oeverbeheer

Vanaf 2022

Bloeiende en/of vruchtdragende beplanting

Vanaf 2022

Meer fruitbomen planten

Vanaf 2022

Nest-, broed- en schuilgelegenheid creëren

Vanaf 2022

Campagne klimaatadaptatie op eigen terrein

Plannen maken in 2022. Uitvoering vanaf 2023.

Regenwater afkoppelen

Plannen maken in 2022. Uitvoering vanaf 2022.

Meer schaduwplekken en koele plekken.

Plannen maken in 2022. Uitvoering vanaf 2022.

Overbodige verharding vervangen door groen. Bij

Vanaf 2022

Bij herinrichting 10% meer groen dan voorheen.

Vanaf 2022

Klimaatbestendige beplanting bij vervanging.

Vanaf 2022

Herbruikbare of gerecyclede materialen bij herinrichting.

Vanaf 2022

Verlichting verminderen of verduurzamen bij vervanging.

Vanaf de eerste vervangingsgolf.

Verduurzaming van onderhoudsmethodes en materieel.

Eisen in 2022.

2023.

Uitvoering in 2023.

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 47 van 50

Onderzoek gebruik bermmaaisel agrarische gronden.

Onderzoek starten in 2022. Uitvoering vanaf 2023.

Prioriteit projecten verbetering fietsers- en voetgangersvoorzieningen.

Vanaf 2022

Diverse soorten groen toepassen

Vanaf 2022

Onderzoek naar geschikte locaties voor sporttoestellen

Onderzoek 2022. Uitvoering 2023.

Meer natuurlijk en avontuurlijk spelen. Natuurlijke speelaanleidingen

Vervangingsgolf en bij nieuwbouw.

Aandachtsgebieden onvoldoende toegankelijkheid en actieplan opstellen.

Aandachtsgebieden en actieplan opstellen in 2022.

Bij nieuwe ontwikkelingen toetsen of de identiteit van een plek gewaarborgd.

Aankomende nieuwbouwprojecten

Handreiking participatie opstellen

Plannen maken in 2022. Beleid opstellen in 2022/2023

Bewoners, ondernemers en organisaties mee doen met klein onderhoud

Vanaf 2022

Bewoners, ondernemers en organisaties denken mee over de leefomgeving.

Bij nieuw beleid

Elke twee jaar een belevingsenquête uitvoeren over tevredenheid en wensen beheer openbare ruimte.

Eerste enquete in 2023.

Inwoners, ondernemers en organisaties betrekken bij (her)inrichten van hun leefomgeving.

Bij herinrichting

We communiceren altijd met bewoners over werkzaamheden in hun straat.

Vanaf 2022

Campagne klimaatadaptatie op eigen terrein

Plannen maken in 2022. Uitvoering vanaf 2022.

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 48 van 50

Bijlage 1: begrippen financiering Voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte wordt onderscheid gemaakt naar vier soorten maatregelen. Zij verschillen door hun aanpak en manier van plannen en door de wijze waarop zij worden bekostigd. Service en dagelijks onderhoud gaat vooral over groenonderhoud en straatreiniging. Verhardingen en kunstwerken kennen vooral groot onderhoud. Vervangingen komen vooral voor bij civieltechnische onderdelen en bij groen. Het IBOR en het Basis in Beeld richten zich vooral op het service onderhoud, dagelijks onderhoud en groot onderhoud. De combinatie van onderhoud met daaropvolgend aan het eind van de levensduur vervanging zijn communicerende vaten. Wanneer vervangingsinvesteringen worden beperkt zijn er meer financiële middelen nodig voor het onderhoud om het gewenste onderhoudsniveau te behouden. Naam

Omschrijving

Service onderhoud en meldingen

Dit betreft het niet gepland onderhoud dat bestaat uit het reageren op meldingen, het (niet-planmatig) repareren van (storm)schades en vernielingen, ondersteunen van burgerinitiatieven en evenementen e.d. Deze kosten worden betaald uit de exploitatiebegroting.

Dagelijks onderhoud (onderhoudsbestekken)

Planmatig onderhoud dat frequent wordt uitgevoerd (periodiek/jaarlijks terugkerend) of betrekking heeft op ingrepen op een klein gedeelte van het object (‘klein onderhoud’). Inspecties, energie- en stortkosten worden bij het dagelijks onderhoud gerekend. De kosten voor dagelijks onderhoud zijn jaarlijks ongeveer gelijk en worden betaald uit de exploitatiebegroting.

Groot onderhoud

Grotere en meer ingrijpende werken op een groot deel van het object. Groot onderhoud is gericht op het in stand houden van het object en wordt doorgaans uitgevoerd naar een langere gebruiksperiode. Groot onderhoud wordt projectmatig gepland en uitgevoerd via de integrale meerjarenprogrammering. De kosten kunnen per jaar verschillen en worden betaald uit de exploitatiebegroting of lopen via voorzieningen. Kosten voor groot onderhoud mogen niet worden geactiveerd tenzij sprake is van levensduurverlenging.

Vervanging

Het totaal vervangen van een object aan het einde van de levensduur. De inrichting en functie van het object wordt niet gewijzigd, materiaal en de constructie worden wel vernieuwd (1 op 1 vervanging). Vervanging is een kapitaalsinvestering, bijvoorbeeld via het meerjarig investeringsplan of via externe financiering. De kosten voor vervanging moeten worden geactiveerd.

Herinrichting

Het vernieuwen van een object met een gewijzigde inrichting en/of functie. Feitelijk is er dan sprake van een nieuwe openbare ruimte. Herinrichting gaat verder dan de technische instandhouding. Herinrichting is een investering, via het meerjarig investeringsplan of via externe financiering. Herinrichtingen kosten over het algemeen meer voorbereidingstijd dan vervanging. In de budgetplanning moet hiermee rekening worden gehouden.

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 49 van 50

Figuur 16: Begrippen beheer en onderhoud

Deze verschillende soorten maatregelen zijn ook de koppelen aan de onderhoudscyclus, deze is schematisch weergeven in onderstaande figuur. De ontwikkeling van de kwaliteit gaat van A+, ten tijde van de aanleg, tot en met de D-kwaliteit is te zien. In de figuur is de ontwikkeling van de kwaliteit gekoppeld aan de zaagtand. Onderstaande figuur maakt duidelijk welke kwaliteitsniveaus elkaar opvolgen in de zaagtand. Voor de duidelijkheid, wanneer er op de juiste manier wordt onderhouden volgt de D-kwaliteit rond het einde van de levensduur. Wanneer dit eerder het geval is betekent dit dus dat er te beperkt is onderhouden of zwaarder belast is als waarmee rekening werd gehouden.

Figuur 17: Onderhoudscyclus van de openbare ruimte

Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 | Gemeente Zevenaar | Pagina 50 van 50