Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Raadsvergaderingen 2022-2026 van 5 juli 2023 Agenda bijlagen Agenda_raadsvergadering_5_juli_2023 23-860 230626 Beantwoording openstaande vragen en toezeggingen commissies juni 2023 1 Opening 2 Vaststellen agenda Wijze van behandeling: Sprekersvolgorde: CDA, VVD, WijZZ, Lokaal Belang, Lijst 11, PvdA, SP, D66, Sociaal Zevenaar, GroenLinks, ONS Zevenaar A. Eerste termijn: Algemene beschouwingen maximaal 7 minuten (geen interrupties), introductie amendementen en moties maximaal 3 minuten. B. Reactie college op ingediende moties en amendementen C. Tweede termijn raad en college D. Stemmingen De dinerpauze vindt plaats van 17.30 tot 19.30 uur. 3 Z23/447495 Kadernota 2024-2027 De raad wordt voorgesteld: 1. in te stemmen met de inhoud en de voorstellen zoals deze zijn opgenomen in de kadernota 2024- 2027 2. de kadernota 2024-2027 vast te stellen. Portefeuillehouder: Arthur Boone Door de fracties Lokaal Belang, CDA en D66 is een motie vorming van een bestemmingsreserve voor dorps- en wijkplannen ingediend (3a). Nb. Door het college is bijgaande RIB 2023-050 over de meicirculaire 2023 aangeboden. Deze is nog aan de stukken toegevoegd. 1157691 Raadsvoorstel en besluit Kadernota 2024-2027 1163558 Bijlage 1.
Kadernota 2024-2027 23-844, 23-845 en 23-847 230620 Beantwoording TV LB, WijZZ en CDA Kadernota en Jaarstukken (met bijlagen) 23-842 230614 Beantwoording TV SZ RIB meicirculaire 23-848 230615 Beantwoording TV CDA meicirculaire 23-863 230704 Beantwoording TV CDA 230703 Kadernota RIB 2023-050 Meicirculaire 2023 3.a Motie LB, CDA en D66 Vorming van een bestemmingsreserve voor dorps- en wijkplannen AANGEHOUDEN Motie LB, CDA en D66 Vorming van een bestemmingsreserve voor dorps- en wijkplannen 4 Sluiting
Agenda raadsvergadering 5 juli 2023 (Kadernota) Tijd
14:00 uur
Locatie
Raadzaal
Voorzitter
L.J.E.M. van Riswijk
1
Opening
2
Vaststellen agenda Wijze van behandeling: Sprekersvolgorde: CDA, VVD, WijZZ, Lokaal Belang, Lijst 11, PvdA, SP, D66, Sociaal Zevenaar, GroenLinks, ONS. A. Eerste termijn: algemene beschouwingen maximaal 7 minuten (geen interrupties), introductie amendementen en moties maximaal 3 minuten. B. Reactie college op ingediende moties en amendementen C. Tweede termijn raad en college D. Stemmingen De dinerpauze vindt plaats van 17.30 tot 19.30 uur.
3
Z23/447495 Kadernota 2024-2027 De raad wordt voorgesteld: 1. in te stemmen met de inhoud en de voorstellen zoals deze zijn opgenomen in de kadernota 2024- 2027 2. de kadernota 2024-2027 vast te stellen. Portefeuillehouder: Arthur Boone Door de fracties Lokaal Belang, CDA en D66 is een motie vorming van een bestemmingsreserve voor dorps- en wijkplannen ingediend.
Pagina 1
4
Sluiting
Zevenaar, 29 juni 2023 De burgemeester van Zevenaar, L.J.E.M. van Riswijk
Pagina 2
commissie
Portefeuille afdeling Onderwerp
Vraag, opmerking, toezegging
antwoord
houder Samenleving
Bijl
MO/MD
Kadernota 2024-2027
Wethouder Bijl zegt toe dat het college zal nagaan of de financiële stukken van Caleidoz aan de raad kunnen worden verstrekt.
In dit stadium kunnen die stukken nog niet gedeeld worden. Er is nog gesprek over met de bestuurder van Caleidoz. Wanneer het college de subsidie 2022 definitief heeft vastgesteld kunnen deze gedeeld worden.
Samenleving
Bijl
MO/MD
Raadsinformatiebrief 2023-011 Stand van zaken uitvoeringsdruk jeugdgezondheidszorg januari 2023
Wethouder Bijl zegt toe dat het college, indien mogelijk, het document “evaluatie jeugdgezondheidszorg” met raad en commissie zal delen.
Het stuk is door de griffie in iBabs geplaatst.
Ruimte
Kagei
BOR
Jaarstukken 2022
Er komt een nadere toelichting betreffende pagina 102, 0.10 Toevoegingen reserves – Afval (onderaan). De tekst is niet duidelijk. Er staat vermeld dat het resultaat positief is, maar de lasten zijn negatief. Kan hier een nadere toelichting op worden gegeven?
De toevoeging aan de reserve afval levert een nadeel op omdat we een hoger bedrag in de reserve hebben gestort. Deze hogere storting in de reserve komt voort uit het positieve resultaat binnen het product afval.
Ruimte
Kagei
RO
Jaarstukken 2022
Pagina 96, 7.2.2 energieneutraal maken eigen organisatie. Hier wordt gesproken over een monitoring in 2022 over de CO-2 uitstoot in 2020. Toegezegd is om de resultaten van
Momenteel wordt uitwerking gegeven aan het Klimaatplan ‘op weg naar een klimaatneutrale organisatie’. De monitoring (ook wel voetafdruk) CO2-uitstoot over het jaar 2022 maakt onderdeel uit van dit plan dat beoogd is
dat onderzoek naar de raad te sturen inclusief informatie over de voortgang
medio Q4 2023 aan uw gemeenteraad voor te leggen.
Ruimte
Kagei
BOR
Kadernota 2024-2027
Er komt nog een antwoord op de vraag of het aantal kilo’s opgehaald papier in Zevenaar verminderd is
In de periode 1 juli 2022-1 juni 2023 is 247 ton papier minder aan huis ingezameld in vergelijking met diezelfde periode het jaar daarvoor.
Ruimte
Kagei
BOR
Jaarrekening RDL 2022 en Kaderbrief 2024
Nagegaan wordt of er ook een begroting 2023-2026 van de RDL is (deze kon men niet vinden)
De definitieve begroting 2023-2026 van RDL is gelijk aan de conceptversie 2023-2026. Deze begroting wordt aan de raad toegezonden.
Ruimte
Kagei
BOR
Jaarrekening RDL 2022 en Kaderbrief 2024
Indien er aanbiedingsbrieven bij de stukken zijn meegestuurd, zullen deze nog aan de raad verstrekt worden.
Er zijn buiten het raadsvoorstel geen aanbiedingsbrieven bij de stukken verstuurd.
Meerjarenbegroting 2023-2026
2
INHOUD Algemeen ....................................................................................................................................... 5 Inleiding......................................................................................................................................................... 5 Uitgangspunten begroting 2023 ................................................................................................................... 5 Procedure begroting ..................................................................................................................................... 5 Beleidsbegroting ............................................................................................................................6 Programma afval .......................................................................................................................................... 6 Programma overhead ................................................................................................................................. 10 Paragrafen .................................................................................................................................................. 12 Financiële begroting .....................................................................................................................
17 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................................... 17 Incidentele baten en lasten ......................................................................................................................... 17 Uiteenzetting financiële postitie ................................................................................................................. 18 Vaststellingsbesluit ..................................................................................................................................... 19 Bijlagen ........................................................................................................................................ 20 Overzicht van baten en lasten naar taakveld .............................................................................................. 20
3
4
ALGEMEEN INLEIDING Voor u ligt de meerjarenbegroting 2023-2026 van Reinigingsdienst De Liemers. Deze begroting voldoet aan de nieuwe regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze regels zijn vanaf 2018 ook van toepassing op gemeenschappelijke regelingen.
UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2023 In de begroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd. Inflatie Prijsstijging De nu voorliggende begroting is gebaseerd op de jaarrekening 2021 en vermeerderd met prijsstijgingen voor zover die bekend zijn of te verwachten zijn. Bij brandstof wordt bijvoorbeeld in vergelijking met de begroting 2022 uitgegaan van een prijsstijging van bijna 44%. Dat leidt tot circa € 114.000,- aan meerkosten. Lonen De lonen in de begroting zijn gebaseerd op de jaarrekening 2021 vermeerderd met 4,8% loonstijging voor 2022 en 3,3% loonstijging voor 2023 . Dit is fors meer dan de afgelopen jaren gebruikelijk was. Rente Het nieuwe aanbiedstation zorgt voor hogere kapitaallasten. Door het afsluiten van een langlopende lening voor 0,915% zij de rentelasten echter relatief gedaald. De totale rente bedraagt € 50.666. Deze rente wordt toegerekend aan de verwachte boekwaarde van de investeringen per 1 januari 2023.
PROCEDURE BEGROTING De begroting 2023 wordt op 9 mei 2022 in concept vastgesteld door het bestuur. Op 14 juli 2022 wordt de meerjarenbegroting 2023-2026 definitief vastgesteld door het bestuur.
5
BELEIDSBEGROTING PROGRAMMA AFVAL Wat willen we bereiken? RDL voert in opdracht van de gemeenten Montferland en Zevenaar taken uit op het gebied van afvalinzameling en de exploitatie van aanbiedstations. De uitvoering van deze taken moet voor de gemeenten een bijdrage leveren aan de vermindering van de hoeveelheid restafval, zodat de gemeenten kunnen voldoen aan de VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). De inzameling van afval levert een bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeenten Montferland en Zevenaar. Beleidskaders • • • •
Wet milieubeheer Landelijk Afvalbeheer Plan (LAP) VANG (Van Afval Naar Grondstoffen) Ketenovereenkomst verpakkingen 2020-2029
Beleidsindicatoren (verplicht) Volgens het BBV worden onderstaande beleidsindicatoren verplicht opgenomen in de begroting. Omvang huishoudelijk restafval (kilo's per inwoner per jaar) Montferland Zevenaar
2022 90 90
2023 90 90
RDL wil met haar werk een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de gemeente Montferland en Zevenaar om de hoeveelheid restafval te verminderen. RDL kan die bijdrage leveren door de hoeveelheid restafval op het aanbiedstation zo veel mogelijk te verminderen. Door de mogelijkheden van gescheiden inzameling te verbeteren en het brengen van huishoudelijk restafval te ontmoedigen zal het nieuwe aanbiedstation hier zeker een bijdrage aan leveren. Beleidsindicatoren (eigen) Aanbiedstation ‘s-Heerenberg Lobith Zevenaar
Indicator % gescheiden inzameling afval % gescheiden inzameling afval % gescheiden inzameling afval
2022 86% 89% 87%
2023 90% 100% 88%
Alle aanbiedstations
Restafval per inwoner (in kg)
34
23
‘s-Heerenberg Lobith Zevenaar
Hoeveelheid gebracht afval (in ton) Hoeveelheid gebracht afval (in ton) Hoeveelheid gebracht afval (in ton)
4.288 2.597 14.812
3.458 947 12.822
6
Wat gaan we daarvoor doen? Afval Inzamelen van restafval, gft, PMD en papier volgens met de gemeenten afgesproken frequentie. inzamelen van grof afval en grof tuinafval op afroep. Beheer van drie aanbiedstations. Afhandelen van vragen, klachten en meldingen van inwoners over de afvalinzameling. Het beheren van toegangspassen voor de aanbiedstations en voor de ondergrondse containers in Zevenaar. Straatreiniging Straatvegen op basis van met de gemeenten afgesproken frequenties en/ of schoonheidsgraad. Wat gaat dat kosten? Jaarrek 2021 Programma afval Lasten Inzameling huishoudelijk afval Inzameling GFT Inzameling PMD Grof huishoudelijk- en tuinafval Papierinzameling Straat- en marktvegen Aanbiedstation 's-Heerenberg Aanbiedstation Lobith Aanbiedstation Zevenaar Aanbiedstation 7 poort Incidentele werkzaamheden Compensabele BTW Totaal lasten programma afval Baten Grof huishoudelijk- en tuinafval Aanbiedstation 's-Heerenberg opbr. afval Aanbiedstation Lobith opbr. afval Aanbiedstation Zevenaar opbr. afval Compensabele BTW Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar Totaal baten programma afval
Begroot 2022
Begroot 2023
begroot 2024
begroot 2025
begroot 2026
445.234 478.562 497.078 497.078 497.078 497.078 638.000 647.287 698.515 698.515 698.515 698.515 355.289 372.823 404.858 404.858 404.858 404.858 5.343 9.678 8.641 8.641 8.641 8.641 314.533 326.975 358.703 358.703 358.703 358.703 386.916 398.312 435.884 435.884 435.884 435.884 308.297 415.625 370.045 370.045 370.045 370.045 237.199 250.141 128.137 128.137 128.137 128.137 1.096.269 1.382.264 0 0 0 0 38.326 1.406.720 1.406.720 1.406.720 1.406.720 72.226 105.047 154.715 154.715 154.715 154.715 834.344 890.582 1.034.613 1.034.613 1.034.613 1.034.613 4.693.652 5.315.621 5.497.909 5.497.909 5.497.909 5.497.909
5.760
7.525
3.800
3.800
3.800
3.800
220.551 97.057 686.161
284.063 127.828 859.680
239.792 23.920 1.071.765
239.792 23.920 1.071.765
239.792 23.920 1.071.765
239.792 23.920 1.071.765
834.655 890.582 1.034.613 1.034.613 1.034.613 1.034.613 1.225.006 1.335.927 1.311.588 1.311.588 1.311.588 1.311.588 1.624.463 1.810.015 1.812.431 1.812.431 1.812.431 1.812.431 4.693.652 5.315.621 5.497.909 5.497.909 5.497.909 5.497.909
Saldo
0
7
0
0
0
0
0
Toelichting Algemeen De bijdrage voor de gemeente Montferland is netto (exclusief btw-component) € 42.001,- hoger dan in 2022. De bijdrage van de gemeente Zevenaar is netto € 100.450,- hoger. De extra kosten worden gedeeltelijk veroorzaakt door nieuwe werkzaamheden (vooral in Zevenaar ten behoeve van onder andere ondergrondse containers) en door uitbreiding van het aantal woningen (wat meer in Zevenaar dan in Montferland). Daarnaast zijn de lonen sneller gestegen dan de laatste jaren en zijn de kosten voor brandstof (€ 114.000,- vergeleken met begroting 2022) zelfs geëxplodeerd. Zonder die laatste factoren was de begroting 2023 vergelijkbaar geweest met de begroting 2022, ondanks de kosten voor de komst van het nieuwe aanbiedstation. Inzameling huishoudelijk afval, GFT en PMD Vanwege nieuwbouw in zowel Montferland als Zevenaar houdt RDL rekening met een uitbreiding van het aantal inzameluren. Dit geldt ook voor de papierinzameling. Grof huishoudelijk- en tuinafval Het inzamelen van grof huishoudelijk afval en grof tuinafval gebeurt op afroep in Montferland en Zevenaar. Het tarief voor het ophalen van grof huishoudelijk afval bedraagt € 45,- per m3 en het tarief voor het ophalen van grof tuinafval bedraagt € 30,- per m3. Beiden met een minimum van € 45,- respectievelijk € 30,-. In Zevenaar maakt de inzameling van kerstbomen onderdeel uit van dit product.
Papierinzameling De kosten van papierinzamelingen bevatten ook inhuur van derden. De extra kosten voor het inhuren van derden voor de papierinzameling worden bij het bepalen van de bijdrage per gemeente verdeeld over alle tractie-uren van dit product. Het tractietarief voor papier komt op gemiddeld € 51,80. Straat- en marktvegen In Montferland verricht RDL het straatvegen als onderdeel van het totaalonderhoud van de buitenruimte, dat onder andere ook borstelen en maaien bevat. Die laatste taken worden in opdracht van de gemeente Montferland door een aannemer verricht. Voor de gemeente Zevenaar geldt diezelfde werkwijze voor het Gelders Eiland. Aanbiedstations De kosten worden na aftrek opbrengst particulieren verdeeld naar rato van het aantal aansluitingen. Dit geldt voor alle aanbiedstations. Montferland heeft 16.056 aansluitingen en Zevenaar 20.562. In de nu voorliggende begroting zijn de consequenties van het nieuwe aanbiedstation op 7Poort en de aanpassing van het aanbiedstation in ’s-Heerenberg verwerkt. Op deze aanbiedstations worden de betaalde stromen gewogen en niet meer op basis van volume afgerekend. Op het aanbiedstation in Lobith worden alleen gratis stromen ingenomen. Voor alle aanbiedstations is een pasje nodig om toegang te krijgen.
8
Door het gekozen tarief (11 cent per kilogram) blijft de totale stijging van de bijdrage van de gemeenten binnen de perken. De oorzaak van de extra kosten voor de gemeente ligt ook niet bij de aanbiedstations. Incidentele werkzaamheden Deze werkzaamheden betreffen het incidenteel inzamelen/verwijderen van illegaal gestort afval in Zevenaar, het incidenteel ophalen van restanten van rommelmarkten, het beschikbaar stellen en ledigen van containers bij festiviteiten in Zevenaar en het uitzetten van containers en gladheidsbestrijding in Zevenaar. Nieuw zijn de werkzaamheden voor het beheer van ondergrondse containers in Zevenaar en voor het beheren en uitgeven van de passen waarmee inwoners toegang krijgen tot de aanbiedstations. Aantal uren Het aantal uren is, behalve voor nieuwe werkzaamheden, gebaseerd op het werkelijke aantal uren in 2021 en de begroting van 2022. Het totaal aantal uren (59.975) ligt 265 uur boven de begroting van 2022 en 3.356 boven het werkelijke aantal uren van 2021. Het belangrijkste verschil met het werkelijk gemaakte aantal uren 2021 ligt met 1450 uur bij de incidentele werkzaamheden. Daarvan nemen beheer ondergrondse containers en pasbeheer aanbiedstations het grootste deel voor hun rekening. Dit zijn nieuwe werkzaamheden.
Ook is voor de inzameling van restafval, GFT, papier en PMD rekening gehouden met 1060 extra uren omdat zowel in Montferland als Zevenaar er veel nieuwbouw plaatsvindt.
9
PROGRAMMA OVERHEAD Wat willen we bereiken? De ondersteunende taken voor een efficiënte uitvoering van het programma afval worden verzameld in een apart programma overhead. Beleidsindicatoren (verplicht) Volgens het BBV worden onderstaande beleidsindicatoren verplicht opgenomen in de jaarstukken. Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
Definitie FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom plus inhuur Kosten als % van de totale lasten begroting
2022 0,00 0,00 32,98 100% 7%
2023 0,00 0,00 38.43 100% 10%
Wat gaan we daarvoor doen? De overheadkosten bestaan uit de salariskosten en opleidingskosten van ondersteunend personeel en de toerekening van kosten van de gemeente Zevenaar voor administratie, klantcontactcentrum (KCC), ICT, P&O en huisvesting. Daarnaast worden de heffing vennootschapsbelasting en onvoorzien hier verantwoord. Wat gaat dat kosten? Jaarrek Begroot Begroot begroot begroot begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Programma overhead Lasten Overhead Heffing Vennootschapsbelasting Onvoorzien
433.439 423.504 588.172 588.172 588.172 588.172 311 294 0 0 0 0
Totaal lasten programma overhead
433.750 423.798 588.172 588.172 588.172 588.172
Baten Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar
183.986 177.975 244.315 244.315 244.315 244.315 249.764 245.824 343.858 343.858 343.858 343.858
Totaal baten programma overhead
433.750 423.798 588.172 588.172 588.172 588.172
Saldo
0
10
0
0
0
0
0
Overhead De afspraken over de doorbelasting van gemeente Zevenaar naar RDL zijn geactualiseerd en opnieuw vastgelegd. Op sommige onderdelen, zoals ICT-kosten, heeft dat geleid tot stijgende kosten, omdat de bestaande doorbelasting nog gebaseerd was op een inmiddels achterhaalde stand van zaken. De kosten voor overhead worden verdeeld op basis van het aantal voor de gemeente gemaakte uren. De uren van het aanbiedstation worden bij die berekening verdeeld op basis van het aantal aansluitingen.
11
PARAGRAFEN Inleiding Onderhoud kapitaalgoederen De RDL heeft zorg voor de inzamelvoertuigen voor de afvalinzameling en daarnaast ook drie aanbiedstations waar zich roerende en onroerende zaken bevinden. Al deze kapitaalgoederen vergen onderhoud. Gezien de duurzaamheid van de kapitaalgoederen is dat een taak die continue middelen vergt. Het bestuur stelt uiteindelijk via de begroting vast wat RDL aanschaft en welke financiële middelen daarbij horen. Ten aanzien van dit laatste gaat het niet alleen om de aanschafwaarde (inclusief afschrijvingstermijn), maar ook om de hoogte van het onderhoudsbudget. De vereiste kwaliteit is een belangrijke factor. RDL schaft kapitaalgoederen aan met een bepaalde kwaliteit, die beschreven is in de offerteaanvraag of het bestek. Het onderhoud heeft zijn financiële vertaling in de gemaakte uren en de nota’s. De economische afschrijvingstermijnen bepalen in eerste instantie de levensduur. Jaarlijks wordt getoetst wat de staat van deze goederen is en zo nodig past het bestuur middels de begroting de afschrijvingstermijn aan. Voor het onderhoud aan de gebouwen van de RDL (de aanbiedstations) is geen meerjarenonderhoudsplan opgesteld. Het onderhoud wordt wel op basis van ervaringscijfers geraamd in de begroting. In 2023 bedraagt het begrote onderhoud gebouwen op de drie aanbiedstations €10.816,-.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeenschappelijke regeling (GR) in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen. Bij het weerstandsvermogen gaat het dus om de robuustheid van de begroting. Door aandacht voor het weerstandsvermogen, voorkom je dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigen. Het weerstandsvermogen kan betrekking hebben op het begrotingsjaar zelf, maar het kan ook betrekking hebben op meerdere begrotingsjaren. Voor het beoordelen van de robuustheid van de begroting is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Financiële kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
jaarrek begroot begroot begroot begroot begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 30% 26% 91% 91% 91% 91% 30% 0 0
12
26% 0 0
91% 0 0
91% 0 0
91% 0 0
91% 0 0
Netto schuldquote De netto schuldquote bestaat uit twee kengetallen: a. netto schuldquote: dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Hoe lager het percentage hoe beter. b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). De gegevens zijn ontleend aan de geprognosticeerde balans. Voor de RDL bedraagt het percentage van de netto schuldquote in 2023 91%. De netto schuldquote stijgt vanaf 2023 vanwege de investering in het nieuwe aanbiedstation en de financiering daarvan met een vaste geldlening. De gecorrigeerde netto schuldquote komt eveneens uit op 91%. De RDL leent geen bedragen door aan derden.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Omdat de RDL geen eigen vermogen heeft is deze ratio 0.
Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Heeft de gemeenschappelijke regeling structurele ruimte in de begroting om de eigen lasten te dragen of is er sprake van een tekort . Omdat het saldo van baten en lasten bij de RDL wordt doorberekend aan de deelnemende gemeenten is er geen sprake van een begrotingssaldo en is de structurele exploitatieruimte dus 0.
Weerstandscapaciteit Het bestuur van de RDL is verantwoordelijk voor een financieel sluitende begroting. Het is binnen de door de toezichthouder gestelde kaders aan de GR zelf te bepalen wat een passende omvang van het weerstandsvermogen is. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de GR’s beschikken om niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn te dekken, zoals de algemene reserve. a. De RDL heeft in de begroting geen post onvoorzien. Gezien het karakter van de GR (puur uitvoerend) zijn lasten redelijk nauwkeurig te ramen en zijn incidenten bijzonder zeldzaam.
13
b. Overschotten c.q. tekorten wikkelt de RDL bij de jaarrekening af via de aangesloten gemeenten. De RDL heeft om deze reden geen algemene reserve.
Risico’s De financiële risico’s liggen vooral op het gebied van de verwerkingsprijzen en –opbrengsten van de diverse afvalstromen op de aanbiedstations. Elke nieuwe aanbesteding, die ook voor het boekjaar 2023 voor sommige stromen nog plaats gaat vinden, kan leiden tot een ander tarief voor een afvalstroom. Ook nieuwe wetgeving (voorbeeld afvalstoffenbelasting) heeft effect op de kosten. Nieuw beleid van de gemeente (als voorbeeld het gratis maken van tuinafval) heeft effect op het saldo van kosten en opbrengsten. In de huidige onrustige wereld is ook de brandstofprijs een risicofactor. Ook de omschakeling bij het aanbiedstation van betalen op basis van volume naar betalen op basis van gewicht vormt een risico. Inwoners kunnen voor afvalstromen die veel wegen (vooral puin) andere afnemers gaan zoeken. RDL zal in de tussenrapportage 2023 alle relevante ontwikkelingen in kaart brengen om de begroting te kunnen aanpassen en daarmee ook de voorschotnota richting gemeenten. Om de deelnemende gemeenten de gelegenheid te geven risico’s zo nodig in hun eigen paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing op te nemen, kwantificeren wij hier de drie meest in het oog springende risico’s. RDL heeft voor 2023 € 323.000,- aan brandstofkosten begroot. Als de brandstofprijs 30% zou stijgen, nemen de kosten voor RDL met € 97.000,- toe.
De verwerkingsprijzen bevinden zich de laatste anderhalf jaar voornamelijk weer in een dalende lijn, maar als de prijzen van de kortlopende contracten allemaal met 10% stijgen, nemen de kosten voor RDL met € 59.000,- toe. Als derde risico kwantificeren wij een gewijzigd aanbiedgedrag op de aanbiedstations. Als het aanbod puin met 40% daalt, dalen de inkomsten met € 40.000,-. Omdat de verwerkingskosten per kilo puin nagenoeg nul zijn, staan hier alleen minder transportkosten (€ 10.000,-) tegenover. Het netto risico is dan € 30.000,-. De bouw van het nieuwe aanbiedstation vormt een risico wegens mogelijk oplopende bouwkosten vanwege de ontwikkelingen in de (bouw)wereld. Dit kan tot hogere kapitaallasten leiden. Dit risico wordt geraamd op € 30.000,Als alle vier de risico’s zich in deze mate voordoen is het risico in totaal € 216.000,-. Voor Zevenaar circa € 120.000,- en voor Montferland circa € 96.000,-.
Financiering De RDL heeft haar vaste activa van €5. 537.301 en het saldo van de overige balansposten gefinancierd bij Zevenaar. Voor de investering in het aanbiedstation is een vaste geldlening met een looptijd van 20 jaar afgesloten tegen een rentepercentage van 0,915%. Daarnaast worden de overige balansposten gefinancierd door een rekening-courant bij de gemeente Zevenaar. Hiervoor wordt een gemiddeld rentepercentage gehanteerd van langlopende geldleningen van de gemeente Zevenaar.
14
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde netto vlottende schuld < 1 jaar) van een gemeenschappelijke regeling in een kwartaal niet hoger mag zijn dan 8,2% van het begrotingstotaal (€ 6.086.081). Dit betekent dat de RDL maximaal € 499.000 aan kort geld (kasgeld) mag aantrekken. De netto schuld op korte termijn bedraagt op 1 januari 2023 € 787.000 en overschrijdt daarmee de kasgeldlimiet. Dit komt doordat de RDL een deel van de vaste activa financiert met een rekening-courantverhouding met de gemeente Zevenaar. De rente van deze rekening-courantverhouding is gebaseerd op het gemiddelde percentage van langlopende geldleningen van de gemeente Zevenaar. Daarmee levert de overschrijding van de kasgeldlimiet voor de RDL dan ook geen risico op door renteschommelingen op de netto vlottende schuld.
Renterisiconorm De renterisiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en aflossing. Hiermee wordt een maximum gesteld aan het renterisico op langlopende geldleningen. Hieronder geven wij in een tabel het renterisico weer. Hieruit blijkt dat het renterisico binnen de norm blijft. Begroting Begroting 2022 2023
Bedragen x € 1.000 Omvang van de begroting 1 januari Renterisiconorm in % van omvang begroting
5.739 20%
6.086 20%
Toegestane kasgeldlimiet
1.148
1.217
0 0 0
0 250 250
1.148 0 1.148
1.217 250 967
Renteherzieningen Aflossingen Renterisico Renterisiconorm Renterisico Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
Schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat lokale overheden overtollige financiële middelen moeten afromen naar de schatkist van het Rijk. Op basis van artikel 9 van de regeling Schatkistbankieren is de RDL vrijgesteld van schatkistbankieren voor decentrale overheden.
15
Bedrijfsvoering Inleiding RDL voert taken en opdrachten van de deelnemende gemeenten uit op het gebied van reiniging en afvalinzameling. Bij de uitvoering van deze taken houdt RDL rekening met de wettelijk eisen. Leidraad hiervoor is de volgende tekst (artikel 4) uit de Gemeenschappelijke Regeling: De bedrijfsvoeringsorganisatie voert ten behoeve van de colleges taken uit of laat deze taken uitvoeren, op het gebied van het gemeentelijk afvalbeleid welke taken voortvloeien uit de Wet milieubeheer. RDL is derhalve een uitvoerende dienst. Doelstelling is zo efficiënt mogelijk de inzameling te verrichten tegen een - voor zover binnen de geraamde kosten haalbaar - zo hoog mogelijke kwaliteit. De bedrijfsvoering van de RDL vindt binnen de structuur van de gemeente Zevenaar plaats. Dat wil zeggen dat voor een groot gedeelte deze bedrijfsvoering gelijksoortig is en dat RDL van de faciliteiten gebruik maakt. Hierbij valt te denken aan zaken als huisvesting, personeel en organisatie, financieel beheer, automatisering en informatisering. De gemeente Zevenaar, waarbij de medewerkers in dienst zijn, heeft een integriteitscode. PenO heeft toegezegd om ook bij kortstondig ingehuurde medewerkers meer aandacht te besteden aan het onderschrijven van de integriteitsverklaring.
Beleid arbeidsomstandigheden In 2018 is voor het laatst organisatie breed een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd. De uitkomsten daarvan zijn besproken met de medewerkers en punten die naar voren zijn gekomen zijn verder uitgewerkt. Voorjaar 2020 is het laatste preventief medisch onderzoek (PMO) in de organisatie gehouden. Voor 2023 staat een gecombineerd PMO en MTO gepland. In 2021 lag het ziekteverzuim met 3,35% nagenoeg op hetzelfde niveau als in 2020 (3,3%). Inhuur derden De RDL is een continudienst en moet bij ziekte of anderszins acuut een beroep kunnen doen op personeel van buiten de RDL. Dit gebeurt vooral met medewerkers van het uitzendbureau en in geval van nood met personeel van de buitendienst van de gemeente Zevenaar. Op deze wijze is de bedrijfsvoering verzekerd van voldoende continuïteit.
16
FINANCIËLE BEGROTING OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Jaarrek 2021
Begroot 2022
Begroot 2023
begroot 2024
begroot 2025
Lasten Programma afval Programma overhead
4.693.652 433.750
5.315.621 423.798
5.497.909 588.172
5.497.909 588.172
5.497.909 5.497.909 588.172 588.172
Totale lasten
5.127.402 5.739.419 6.086.081 6.086.081 6.086.081 6.086.081
Baten Programma afval Diverse baten Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar
1.844.183 1.225.006 1.624.463
2.169.678 1.335.927 1.810.015
2.373.890 1.311.588 1.812.431
2.373.890 1.311.588 1.812.431
2.373.890 1.311.588 1.812.431
2.373.890 1.311.588 1.812.431
Programma overhead Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar
183.986 249.764
177.975 245.824
244.315 343.858
244.315 343.858
244.315 343.858
244.315 343.858
Totaal baten
begroot 2026
5.127.402 5.739.419 6.086.081 6.086.081 6.086.081 6.086.081
Saldo
0
0
0
0
0
De baten en lasten zijn toegelicht bij de programma’s afval en overhead.
INCIDENTELE BATEN EN LASTEN De jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling dient structureel in evenwicht te zijn. Daarmee wordt bedoeld dat alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De baten en lasten in de begroting zijn structureel van aard. Voor zover toch sprake is van incidentele baten en lasten dan worden deze doorberekend aan de deelnemende gemeenten en daardoor binnen de begroting van de RDL met eenzelfde last of bate gecompenseerd. Hieronder geven wij een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten.
17
0
Onderwerp
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
8 3 10
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Programma Overhead Baten Lasten Totaal programma Overhead Programma Afval Baten Verkoop materieel
Kraakperswagen 153 BX-HJ-92 Duobakwagen 116 31-BDD-9 Haakarmwagen 104 55-BBX-9
Lasten Totaal programma Afval
0
0
0
0
21
0
0
0
Totaal saldo incidentele baten minus incidentele lasten
21
0
0
0
UITEENZETTING FINANCIËLE POSTITIE Geprognosticeerde balans Hieronder wordt de geprognosticeerde balans van de RDL weergegeven. Op basis van de BBVvoorschriften worden de cijfers meerjarig weergegeven. Jaarrek. 2021 Materiële vaste activa Vorderingen < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal activa
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
1.497.909 1.477.533 5.537.301 105.701 290.420 198.061
5.115.618 198.061
4.738.616 4.405.501 198.061 198.061
27.994 22.865 25.430 25.430 25.430 25.430 1.631.604 1.790.818 5.760.791 5.339.108 4.962.106 4.628.991
Vaste schulden > 1 jaar 0 0 4.750.000 4.500.000 4.250.000 4.000.000 Vlottende schulden < 1 jaar 1.543.758 1.764.344 953.632 781.949 654.947 571.832 Overlopende passiva 87.846 26.473 57.160 57.160 57.160 57.160 Totaal passiva 1.631.604 1.790.817 5.760.791 5.339.108 4.962.106 4.628.991
Overzicht investeringen Hieronder geven wij een overzicht van de geraamde vervangingsinvesteringen in 2023. Met het vaststellen van de begroting wordt ook de vervanging van de investeringen goedgekeurd.
18
Vervangingsinvesteringen Haakarmwagen 106 Kraakperswagen 157 Kraakperswagen 158 Software Kraakperswagen 157 Software Kraakperswagen 158
afschrijftermijn 10 10 10 5 5
VASTSTELLINGSBESLUIT
19
2023 225.000 225.000 225.000 15.000 15.000
2024
2025
2026
BIJLAGEN OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN NAAR TAAKVELD Jaarrek 2021
Begroot 2022
Begroot 2023
begroot 2024
begroot 2025
begroot 2026
Lasten 0.4 Overhead 0.5 Rente 0.9 Vennootschapsbelasting 2.1 Straatreiniging 7.3 Afval
433.439 423.798 21.473 32.505 311 294 380.547 391.209 4.291.631 4.891.613
Totaal lasten
5.127.402 5.739.419 6.086.081 6.086.081 6.086.081 6.086.081
588.172 588.172 50.666 50.666 0 0 432.885 432.885 5.014.358 5.014.358
588.172 588.172 50.666 50.666 0 0 432.885 432.885 5.014.358 5.014.358
Baten 0.4 Overhead: Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar 7.3 Afval: Overige baten Exploitatiebijdrage Montferland Exploitatiebijdrage Zevenaar Totale baten
5.127.402 5.739.419 6.086.081 6.086.081 6.086.081 6.086.081
Saldo
183.986 249.764
177.975 245.824
244.315 343.858
244.315 343.858
244.315 343.858
244.315 343.858
1.844.183 2.169.678
2.373.890
2.373.890
2.373.890
2.373.890
1.225.006 1.335.927 1.624.463 1.810.015
1.311.588 1.812.431
1.311.588 1.812.431
1.311.588 1.812.431
1.311.588 1.812.431
0
20
0
0
0
0
0
*Z075544C3DF*
Raadsvoorstel onderwerp zaaknummer documentnummer portefeuillehouder portefeuille behandelend ambtenaar/afdeling telefoon email
Raadsvoorstel kadernota 2024-2027 Z/23/447495 INT/23/1157691 A. Boone Financiën Marlou Schurink (financiën) 06 13 88 34 92 m.schurink@zevenaar.nl
1. Samenvatting Wij bieden u de kadernota 2024-2027 ter vaststelling aan. De kadernota laat een financieel meerjarenbeeld zien dat niet in alle jaren structureel sluitend is. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2024 óf het laatste jaar 2027 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende kadernota hier niet aan voldoet. Hierbij moeten we wel aantekenen dat de effecten van de meicirculaire (Algemene Uitkering uit het gemeentefonds) niet zijn opgenomen, aangezien de meicirculaire later uitkomt. Dit geeft de nodige onzekerheid over de te verwachten inkomsten vanuit het Rijk. Het saldo in de primitieve begroting 2023-2026 was € 3.709.000 positief. Na de begroting 2023-2026 is ook de 1e voortgangsrapportage 2023 vastgesteld met een negatief effect van € 1.630.000. De mutaties die volgen uit de kadernota 2024-2027 komen in 2024 uit op een nadeel van € 3.916.000. Dit leidt tot een nieuw negatief begrotingssaldo voor 2024 van € 1.837.000. De jaren daarna loopt het negatieve saldo verder op, naar € 7.416.000 in 2027. 2. Raadsvoorstel Wij stellen u voor om: 1. in te stemmen met de inhoud en de voorstellen zoals deze zijn opgenomen in de kadernota 20242027; 2. de kadernota 2024-2027 vast te stellen. 3. Waarom naar de raad Op grond van artikel 189 van de Gemeentewet heeft de raad het budgetrecht.
Daarnaast is in onze financiële verordening opgenomen dat het college de raad jaarlijks een kadernota aanbiedt. In de kadernota staan voorstellen voor nieuw beleid, de financiële kaders voor het volgende jaar en de meerjarenraming. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Met de kadernota brengen we het beleid en de daaruit voortvloeiende financiële effecten in beeld. Hiermee schetsen we de kaders voor de meerjarenbegroting 2024 en volgende jaren. 5. Argumenten en alternatieven Argumenten
1.1 De 1e voortgangsrapportage 2023 vormt het vertrekpunt voor de kadernota De kadernota gaat uit van de financiële saldi van de 1e voortgangsrapportage 2023. 2.1 Integraal afwegingsmoment In de kadernota staan alle beleidsmatige en financiële kaders in onderlinge samenhang. Dat maakt een integrale afweging mogelijk. De kadernota bevat naast autonome ontwikkelingen en actualisatie van bestaand beleid ook voorstellen voor nieuw beleid. In hoeverre we de voorstellen van met name actualisatie bestaand beleid en nieuw beleid kunnen honoreren is sterk afhankelijk van de onzekere ontwikkeling van de Algemene Uitkering van het Rijk. 2.2 De nu voorliggende kadernota 2024-2027 laat een financieel meerjarenbeeld zien dat niet in alle jaren structureel sluitend is. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2024 óf het laatste jaar 2027 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende kadernota hier niet aan voldoet. Hierbij moeten we wel aantekenen dat de effecten van de meicirculaire (Algemene Uitkering uit het gemeentefonds) niet zijn opgenomen, aangezien de meicirculaire later uitkomt. Zodra de uitkomsten van de meicirculaire bekend zijn, delen wij de uitkomsten hiervan via een raadsinformatiebrief. Veel mutaties hebben betrekking op loon- en prijsstijgingen.
Daarnaast hebben ook de ontwikkelingen van de zorgkosten bij jeugd en Wmo, zoals opgenomen in de 1e voortgangsrapportage 2023, een grote impact. Deze werkt door in het meerjarenperspectief in deze kadernota. Op het moment van schrijven is het nog onzeker hoeveel compensatie wij in de meicirculaire van het Rijk krijgen voor de gestegen kosten. Landelijk is de inschatting dat het rijksbudget voor de gemeenten tot en met 2025 toereikend is. In de jaren daarna verwachten wij echter geen volledige compensatie van het Rijk en daarmee hebben de gestegen lasten een negatieve impact op de ontwikkeling van het begrotingssaldo. 2.3 Onzekerheden vanuit het rijk en externe invloeden op gemeentelijke begroting De verschillende onzekerheden en onduidelijkheden vanuit het Rijk zijn in de voorjaarsnota nog steeds niet opgehelderd. Onder meer de ontwikkeling van een nieuwe financieringssystematiek van de Algemene Uitkering (pas vanaf 2027) en de ontwikkelingen in het Gemeentefonds (zoals de opschalingskorting) spelen hierin een rol. De VNG heeft aangekondigd op korte termijn in overleg te willen gaan met het kabinet over de gevolgen van de voorjaarsnota. Meer en meer krijgen we als organisatie te maken met externe ontwikkelingen. Denk hierbij aan het aanhoudende grondstoffentekort, de krapte op de arbeidsmarkt en de schaarste op de huizenmarkt.
Op zichzelf losstaande ontwikkelingen, maar die beïnvloeden en/of versterken elkaar wel, waardoor wij als gemeente of in de uitvoering problemen gaan ondervinden (duurdere grondstoffen en duurdere arbeid) of onze dienstverlening niet op niveau kunnen houden vanwege het niet beschikbaar hebben van personeel. Dit alles kunnen we niet altijd beïnvloeden, maar alert zijn op deze ontwikkelingen kunnen we wel. 2.4 In de meerjarenbegroting 2024-2027 stellen wij maatregelen voor om tot een reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting te komen Gezien de onzekerheid omtrent de meicirculaire is het aan te bevelen dat we nu naar mogelijkheden zoeken om minimaal 2024 sluitend te krijgen, zodat we in november een reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting kunnen presenteren. We stellen u in de meerjarenbegroting maatregelen voor om hier invulling aan te geven. Hierin focussen we in eerste instantie op de korte termijn (2024 en 2025), maar
zaaknummer Z/23/447495
pagina 2 van 5
hebben ook oog voor de jaren 2026 en 2027. Mede door de opschalingskorting en de nieuwe financieringssystematiek ontstaat er in deze laatste jaren een ravijnjaar. Wij achten het van belang om met u de komende jaren al wel te anticiperen en voor te sorteren op de financiële situatie vanaf 2026. De opstelling van het Rijk (en de financiering richting de gemeenten) is hierin medebepalend. 2.5 De financiële uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2024-2027 Om de komende meerjarenbegroting op te kunnen stellen, zijn kaders en (technische) uitgangspunten nodig. Dit zijn bijvoorbeeld uitgangspunten voor de trendmatige aanpassing, het rentepercentage voor investeringen en de loonontwikkeling. Alternatieven N.v.t. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? De kadernota is het eerste document in de planning & control-cyclus. De kadernota is bedoeld voor de integrale afweging en borduurt voort op de 1e voortgangsrapportage die u op 31 mei heeft behandeld. De keuzes in deze kadernota worden verwerkt in de begroting 2022-2025. Bij de begroting kijken we of aanpassing noodzakelijk is. Daarna monitoren we de uitvoering via de documenten in de P&C-cyclus en stellen deze waar nodig bij. 7. Klimaat en duurzaamheid N.v.t. 8. Communicatie De kadernota 2024-2027 wordt digitaal ter beschikking gesteld via de portal / website: https://zevenaar.pcportal.nl/.
Onze tool voor de planning & control documenten is webbased. Dit heeft als beperking dat in de PDF-versie teksten bij herhaling voor kunnen komen. 9. Kosten, baten en dekking Hieronder brengen wij het bijgestelde begrotingsresultaat 2024-2027 in beeld. Het verloop van het saldo is als volgt: Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2024 3.709 -1.630 2.079
Begroting 2025 5.508 -1.502 4.006
Begroting 2026 -1.948 382 -1.566
Begroting 2027 -2.185 -1.915 -4.100
1. Autonome ontwikkelingen
-1.901
-2.112
-2.127
-2.155
2. Actualisatie bestaand beleid
-1.543
-1.374
-1.108
-1.038
-472
-306
-124
-124
Totaal mutaties kadernota
-3.916
-3.791
-3.359
-3.317
Saldo na kadernota
-1.837
215
-4.925
-7.416
Waarvan incidenteel
-327
435
67
7
-2.164
650
-4.858
-7.409
Primitieve begroting 2023-2026 1e Voortgangsrapportage 2023 Stand tot de kadernota
3. Nieuw beleid
Structureel begrotingssaldo na kadernota
zaaknummer Z/23/447495
pagina 3 van 5
Het saldo in de primitieve begroting 2023-2026 was € 3.709.000 positief. Na de begroting 2023-2026 is ook de 1e voortgangsrapportage 2023 vastgesteld met een negatief effect van € 1.630.000. De mutaties die volgen uit de kadernota 2024-2027 komen in 2024 uit op een nadeel van € 3.916.000. Dit leidt tot een nieuw negatief begrotingssaldo voor 2024 van € 1.837.000. De jaren daarna loopt het negatieve saldo verder op, naar € 7.416.000 in 2027. De kadernota laat een financieel meerjarenbeeld zien dat niet in alle jaren structureel sluitend is. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2024 óf het laatste jaar 2027 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende kadernota hier niet aan voldoet en zien een zorgelijk meerjarenbeeld. Gezien de onzekerheid omtrent de meicirculaire is het aan te bevelen dat we nu zoeken naar mogelijkheden om minimaal 2024 sluitend te krijgen, zodat we in november een reëel sluitende meerjarenbegroting kunnen aanbieden. In het meerjarensaldo in deze kadernota zitten zowel incidentele als structurele baten en lasten. Het structurele begrotingssaldo presenteren we in de meerjarenbegroting 2024-2027, die u later ontvangt.
Als we daar de uitsplitsing maken tussen de incidentele- en structurele baten en lasten heeft dat in de meerjarenbegroting vanaf 2025 een positief effect op het (structurele) meerjarensaldo. In 2024 geldt het tegenovergestelde. In het hoofdstuk ‘Financiële hoofdlijnen’ in de kadernota geven wij op hoofdlijnen inzicht in het verloop van de begroting en de actuele financiële ontwikkelingen. Voor een totaaloverzicht van alle voorgestelde financiële mutaties verwijzen wij u graag naar het hoofdstuk ‘Financieel meerjarenbeeld’. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1.
Documentnummer INT/23/1163558
Naam kadernota 2024-2027
Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen
zaaknummer Z/23/447495
De burgemeester Lucien van Riswijk
pagina 4 van 5
Raadsbesluit onderwerp zaaknummer documentnummer
Raadsvoorstel kadernota 2024-2027 Z/23/447495 INT/23/1157691
De raad van de gemeente Zevenaar; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 189 van de Gemeentewet; besluit: 1. in te stemmen met de inhoud en de voorstellen zoals deze zijn opgenomen in de kadernota 2024-2027; 2. de kadernota 2024-2027 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 5 juli 2023. De griffier M. van Bergen
zaaknummer Z/23/447495
De burgemeester drs. L.J.E.M. van Riswijk
pagina 5 van 5
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Voorwoord .................................................................................................................................................. 3 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 4 Programma's ..................................................................................................................................... 12 0. Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................................... 12 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 26 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ..............................................................................................................31 3. Economie .............................................................................................................................................. 38 4.
Onderwijs .............................................................................................................................................. 44 5. Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................................................... 50 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 61 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ....................................................................................................... 72 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ......................................................... 81 Financiën........................................................................................................................................... 87 Autorisatie ................................................................................................................................................ 87 Kaders en uitgangspunten ........................................................................................................................ 89 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................................................
91 Financieel meerjarenbeeld ........................................................................................................................ 93 Bijlagen ........................................................................................................................................... 104 Overzicht niet gehonoreerde voorstellen ................................................................................................ 104
2
ALGEMEEN VOORWOORD
Inleiding Hierbij bieden wij u de kadernota 2024-2027 van de gemeente Zevenaar ter besluitvorming aan. De kadernota markeert de jaarlijkse start van de gemeentelijke planning- en controlcyclus (P&C-cyclus). Daarbij stelt u de beleidsmatige en financiële kaders vast waarbinnen de meerjarenbegroting 2024-2027 voor het nieuwe jaar uitgewerkt wordt. Dit doen wij door zo goed mogelijk inzichtelijk te maken wat onze verwachtingen zijn voor de komende jaren. Planning / verdere procedure Het behandelschema ziet er als volgt uit: • Commissiebehandeling • Raadsvergadering
20,21,22 juni 2023 5 juli 2023
Wij bieden u deze kadernota ter besluitvorming aan.
3
HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Bij de behandeling van de kadernota 2024-2027 (hierna: kadernota) worden nieuwe beleidsvoorstellen integraal afgewogen, waarmee we de basis leggen voor de meerjarenbegroting 2024-2027. Bij deze kadernota wordt uitgegaan van de financiële situatie zoals weergegeven in 1e voortgangsrapportage 2023. De ontwikkelingen in de kadernota leiden tot een structureel nadelig begrotingssaldo. In deze kadernota zijn we daarom terughoudend met het voorstellen van actualisatie bestaand beleid en nieuw beleid die leiden tot structurele lasten. Tegelijkertijd bevinden we ons aan het begin van deze collegeperiode, waarbij een coalitieakkoord en collegeprogramma zijn opgesteld met grote ambities. Tevens blijven we bouwen aan een robuuste organisatie. Het beleid en de financiën worden beïnvloed door (autonome) mondiale en binnenlandse maatschappelijke ontwikkelingen. Zo zijn de gevolgen van de oorlog in Oekraïne nog dagelijks merkbaar. Vluchtelingen uit Oekraïne bieden wij al meer dan een jaar een veilig onderkomen. Ook zijn de prijzen van energie, (schaarse) materialen en levensonderhoud sinds het uitbreken van de oorlog sterk gestegen. De inflatie is al geruime tijd hoog, met sterk gestegen loonkosten door cao-ontwikkelingen voor de gemeentelijke organisatie en verbonden partijen als gevolg.
Ook de stijgende kosten voor jeugdzorg en Wmo maken het lastig om tot een sluitende begroting te komen. Er is nog steeds sprake van krapte op de arbeidsmarkt, wat de ambtelijke capaciteit en de gemeentelijke dienstverlening onder druk zet. Daarnaast hebben we te maken met een grote mate van financiële onzekerheid en onduidelijkheid op de langere termijn. De opschalingskorting binnen het Gemeentefonds, de veranderingen van de financieringssystematiek van de Algemene Uitkering en de ontwikkeling van de inflatie zijn van invloed op de financiële positie van de gemeente en het negatieve resultaat dat het meerjarenperspectief van deze kadernota laat zien. Compensatie van het Rijk via de Algemene Uitkering is van cruciaal belang om de gemeentelijke financiën op orde te kunnen houden. Het is echter nog onduidelijk in welke mate het Rijk op de korte termijn tegemoet zal komen aan dit compensatievraagstuk. De meicirculaire 2023 geeft ons hier meer duidelijkheid over. Het is reëel te veronderstellen dat de compensatie onvoldoende gaat zijn, waardoor er bij de meerjarenbegroting ombuigingsvoorstellen en aanpassingen in de fasering van beleid nodig zullen zijn om een structureel sluitende begroting aan te kunnen bieden.
4
FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding Deze kadernota is het eerste document in de planning & control-cyclus voor het samenstellen van de meerjarenbegroting 2024-2027. De kadernota is bedoeld voor de integrale afweging. In dit hoofdstuk presenteren wij het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij globaal inzicht in de ontwikkeling van ons weerstandsvermogen. Bij de meerjarenbegroting 2024-2027 werken wij dit verder uit in de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement. De kadernota borduurt voort op de 1e voortgangsrapportage die u op 31 mei heeft behandeld. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar de programma's en naar het hoofdstuk financiën. Hierbij zijn alle effecten boven de € 25.000 in beeld gebracht. Hieronder geven wij een financieel totaaloverzicht. Daarna presenteren wij de mutaties met een financiële omvang groter dan € 100.000. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 Primitieve begroting 2023-2026 3.709 5.508 -1.948 -2.185 1e Voortgangsrapportage 2023 -1.630 -1.502 382 -1.915 Stand tot de kadernota 2.079 4.006 -1.566 -4.100 1. Autonome ontwikkelingen
-1.901
-2.112
-2.127
-2.155
2. Actualisatie bestaand beleid
-1.543
-1.374
-1.108
-1.038
-472
-306
-124
-124
Totaal mutaties kadernota
-3.916
-3.791
-3.359
-3.317
Saldo na kadernota
-1.837
215
-4.925
-7.416
Waarvan incidenteel
-327
435
67
7
-2.164
650
-4.858
-7.409
3. Nieuw beleid
Structureel begrotingssaldo na kadernota
STRUCTUREEL EN REËEL EVENWICHT De kadernota laat een financieel meerjarenbeeld zien dat niet in alle jaren structureel sluitend is. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2024 óf het laatste jaar 2027 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende kadernota hier niet aan voldoet. Hierbij moeten wij het volgende aantekenen: Meicirculaire In deze kadernota zijn de effecten van de meicirculaire (Algemene Uitkering uit het gemeentefonds) niet opgenomen, aangezien de meicirculaire later uitkomt. Dit geeft de nodige onzekerheid over de te verwachten inkomsten vanuit het Rijk. Het algemene beeld landelijk is dat de middelen voor de periode tot en met 2025 toereikend zullen zijn. Door middel van een RIB wordt deze informatie, inclusief een geactualiseerd financieel meerjarenbeeld, separaat aan u verstrekt. Toelichting financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen Het saldo in de primitieve begroting 2023-2026 was € 3.709.000 positief. Na de begroting 2023-2026 is ook de 1e voortgangsrapportage 2023 vastgesteld met een negatief effect van € 1.630.000. De mutaties die volgen uit de kadernota 2024-2027 komen in 2024 uit op een nadeel van € 3.916.000. Dit leidt tot een nieuw negatief
5
begrotingssaldo voor 2024 van € 1.837.000. De jaren daarna loopt het negatieve saldo verder op, naar € 7.416.000 in 2027. Veel mutaties hebben betrekking op loon- en prijsstijgingen. Daarnaast hebben ook de ontwikkelingen van de zorgkosten bij jeugd en Wmo, zoals opgenomen in de 1e voortgangsrapportage 2023, een grote impact. Deze werkt door in het meerjarenperspectief in deze kadernota. Op het moment van schrijven is het nog onzeker hoeveel compensatie wij in de meicirculaire van het Rijk krijgen voor de gestegen kosten. Landelijk is de inschatting dat het rijksbudget voor de gemeenten tot en met 2025 toereikend is. In de jaren daarna verwachten wij echter geen volledige compensatie van het Rijk en daarmee hebben de gestegen lasten een negatieve impact op de ontwikkeling van het begrotingssaldo. In het meerjarensaldo in deze kadernota zitten zowel incidentele als structurele baten en lasten. Het structurele begrotingssaldo presenteren we in de meerjarenbegroting 2024-2027, die u later ontvangt. Als we daar de uitsplitsing maken tussen de incidentele- en structurele baten en lasten heeft dat in de meerjarenbegroting vanaf 2025 een positief effect op het (structurele) meerjarensaldo. In 2024 geldt het tegenovergestelde.
Overzicht van de mutaties boven de € 100.000 Hieronder vindt u een overzicht van de mutaties met een budgettair effect op de begroting van meer dan € 100.000. Bedragen x € 1.000 Mutatie omschrijving Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Overzicht van de mutaties >= € 100.000 1. Autonome ontwikkelingen
-1.670
-1.930
-1.919
-1.806
Areaaluitbreiding de Bem en de Tol
0V
-230 N
-230 N
-230 N
Bijdrage BVO DRAN leerlingenvervoer
-72 N
-48 N
-67 N
-175 N
Bijdrage MGR - module WgSW (sociale werkvoorziening) Bijdrage Samenwerking de Liemers programma RID Bijdrage VGGM
-600 N
-654 N
-624 N
-402 N
-184 N
-184 N
-184 N
-184 N
-814 N
-814 N
-814 N
-814 N
2. Actualisatie bestaand beleid
-1.428
-1.233
-937
-887
Bijdrage Samenwerking de Liemers programma RSD (regionale sociale dienst) Doorontwikkeling RID
-606 N
-606 N
-606 N
-606 N
-275 N
0V
0V
0V
Formatie juridisch advies
-166 N
-166 N
-166 N
-166 N
Implementatie na aanbesteding applicaties sociaal domein Implementatie Wet digitale toegankelijkheid Ontvlechting en professionalisering inkoop
-100 N
-150 N
0V
0V
-110 N
0V
0V
0V
-96 N
-154 N
-58 N
-58 N
Subsidie NME Kunstwerk!
0V
0V
50 V
100 V
Versterken I-organisatie
-75 N
-157 N
-157 N
-157 N
3. Nieuw beleid
-310
-315
-55
-55
Ondersteuning dorpsraden voor de uitwerking van dorpsplannen
-100 N
-100 N
0V
0V
6
Opstellen Lokale Ontwikkelstrategie
-110 N
-55 N
-55 N
-55 N
Subsidie Schoolmaatschappelijk werk
-100 N
-160 N
0V
0V
(V = Voordeel; N = Nadeel)
Toelichting op de mutaties boven de € 100.000 Hieronder vindt u een overzicht van de mutaties met een budgettair effect op de begroting van meer dan € 100.000. Areaaluitbreiding de Bem en de Tol 0N De deelgrondexploitaties de Bem en de Tol zijn voor een groot deel woonrijp gemaakt. Wij verwachten dat deze in 2023/2024 gesloten worden. Hierdoor stijgen de onderhoudskosten vanaf 2025. Voor wegen gaat het om € 69.000, waarvan € 55.000 gestort wordt in de voorziening groot onderhoud wegen en € 14.000 voor de klein onderhoudskosten. Voor openbaar groen gaat het om € 40.000. Tenslotte stijgt de benodigde personele capaciteit van openbare werken met € 121.000. Deze wijzigingen leiden tot een nadelig resultaat van € 230.000. Bijdrage BVO DRAN leerlingenvervoer 72.000 N De bijdrage aan de BVO DRAN wordt aangepast aan de meerjarenbegroting 2024-2027 van de BVO DRAN. De bijdrage stijgt in 2024 voornamelijk door de doorwerking van de hogere indexering van de vervoerskosten van 2% naar 13,7% (NEA-index) in 2023. In 2027 wordt het nieuwe jaar aan de begroting toegevoegd. De kosten stijgen ten opzichte van 2026 vanwege de reguliere jaarlijkse groei (3%) en de indexering (2%). Daarnaast worden de kosten voor zero emissie die tot medio 2026 waren verlaagd naar 7,5% vanaf 2027 weer begroot op 15%.
Bijdrage MGR - module WgSW (sociale werkvoorziening) 600.000 N De hogere bijdrage aan de MGR voor de module WgSW heeft betrekking op loonkostenontwikkeling en inflatie (structurele effecten van de gewijzigde begroting 2023 en indexeringen 2024 e.v.). Daarnaast is rekening gehouden met de aangepaste verdeling op basis van het gewijzigde aantal arbeidsjaren per gemeente op 30-10-2022. Dit leidt tot een nadeel van € 600.000 aflopend naar € 402.000 in 2027. Bijdrage Samenwerking de Liemers - programma RID 184.000 N Volgens de begroting 2024 van de RID wordt de inwonersbijdrage van Zevenaar € 3.153.000; een stijging van € 184.000. Dit betreft met name loon- en prijsindex. Daarnaast raamt de RID kosten voor extra onderhoudscontracten en beveiliging. Bijdrage VGGM 814.000 N De bijdrage voor 2024 van Zevenaar aan de VGGM is overeenkomstig de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regeling. Hierbij is rekening gehouden met de actuele inwoneraantallen, indexeringen voor 2024 en met de aanpassingen van de gewijzigde begroting 2023 zoals een verhoging voor noodzakelijke versterking in de bedrijfsvoering. De verhoging voor Zevenaar bedraagt € 814.000 (programma 1 € 423.000 brandweer en programma 7 € 391.000 volksgezondheid).
Bijdrage Samenwerking de Liemers - programma RSD 606.000 N In de meerjarenbegroting van de gemeenschappelijke regeling 2024-2027 is rekening gehouden met de caoontwikkelingen (bijgesteld) van 2023 en de verwachte ontwikkeling voor 2024. Daarnaast is rekening
7
gehouden indexering van de overige lasten, de geactualiseerde dienstverleningsovereenkomst en stijging van de formatie. Voor de gemeente Zevenaar leidt dit tot een nadeel van € 606.000. In de raming is nog geen rekening gehouden met de nieuwe bestuurlijke opdracht van de RSD (waarvoor in de periode 2024-2026 jaarlijks een extra budget nodig is van € 203.000) die in het najaar van 2023 aan de raden wordt voorgelegd. Doorontwikkeling RID 275.000 N Op basis van een extern adviesrappport luidt het voorstel om de huidige ICT-samenwerking voort te zetten en te intensiveren, om zo de ICT-ontwikkelingen bij te kunnen benen. Investeringen zijn nodig in de bedrijfsvoering, het opstellen van een actuele visie met een cloudstrategie, een heldere governance en digivaardigheid van het personeel. De kostenraming voor 2024 is nu nog een inschatting, namelijk € 530.000; bijdrage Zevenaar 52%. Formatie juridisch advies 166.000 N In het werkveld van juridische zaken hebben wij de taken en werkzaamheden in beeld gebracht. Indien we ons beperken tot de wettelijk verplichte taken, een minimale inzet ter borging van de juridische kwaliteitszorg en de ondersteuning van de afdelingen, is er in de formatie een tekort van twee fte. We zien een verband met de aanhoudende toename in het aantal Woo-verzoeken, het aantal klachten en het aantal bezwaren.