Agendabundel

Bundel - Commissie Samenleving 2022-2026 van 11 juni 2024 1 2 3

4

5

6 7 8 9

Opening en vaststellen agenda Vaststellen besluitenlijst vorige vergadering De commissie wordt gevraagd de concept-besluitenlijst van de vergadering van 14 mei jl. vast te stellen. Besluitenlijst_Commissie Samenleving_14_mei_2024 Z/24/471045 Jaarstukken 2023 Gemeente Zevenaar De raad wordt voorgesteld: 1. de jaarstukken 2023 vast te stellen; 2. kennis te nemen van het accountantsverslag van Stolwijk & Kelderman; 3. een deel van het niet-bestede budget voor de opvang en begeleiding van Oekraïners een nieuwe bestemmingsreserve te vormen en een bedrag van € 230.000 toe te voegen; 4. het restant van het voordelige resultaat van 2023 ad € 953.777 toe te voegen aan de algemene reserve. Portefeuillehouder: Arthur Boone Raadsvoorstel en -besluit1211752 Jaarstukken 2023 Gemeente Zevenaar Behandelschema Jaarstukken 2023 Bijlage 1. 1212259 Jaarstukken 2023 – Raad versie 26-6-2024 Bijlage 2. 1211797 Definitief concept accountantsverslag Gem. Zevenaar 2023 Bijlage 3. 1212258 Jaarrekening in één oogopslag 2023 Z/24/466491 Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 De raad wordt voorgesteld: 1. De visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vast te stellen; 2. De beleidsvisie sociaal domein 2020-2023 (Z/19/345901/934631) in te trekken. Portefeuillehouder: Stef Bijl 1200393 Raadsvoorstel Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 Bijlage 1.

1208661 Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 Bijlage 2. 1208655 Advies Participatieraad Zevenaar Bijlage 3. 1206951 Bestuurlijke reactie op advies participatieraad Zevenaar Stand van zaken Sociaal Domein Vanwege de importantie en impact van het onderdeel sociaal domein staat dit onderwerp als terugkerend onderdeel op de agenda. De portefeuillehouders informeren de commissie op hoofdlijn over de ontwikkelingen, voor de commissie is er gelegenheid tot het stellen van vragen en het voeren van onderling overleg. 240611 Tussentijdse cijfers Sociaal Domein commissievergadering 20240611 Agenderingsvoorstellen commissie De leden van de commissie kunnen agenderingsvoorstellen aan de commissie voorleggen. NB.: gebruik hiervoor het format agenderingsvoorstel raadscommissies. Mededelingen portefeuillehouders Gelegenheid voor de portefeuillehouders om korte actuele en urgente mededelingen te doen. Rondvraag De leden van de commissie kunnen vragen stellen aan de portefeuillehouders. Sluiting

Besluitenlijst Commissie Samenleving Datum Tijd Locatie Voorzitter Aanwezigen

1

14-05-2024 19:30 - 21:15 Raadzaal J.W.H. Winters Danny Berntssen (Lokaal Belang), Micha van Aken (Groen Links), Jojanneke de Nooij (CDA), Pascal de Winkel (VVD), Joost du Croix (Wijzz), Maaike Jansen (PvdA), Hans Lombarts (D66), Ben van Bindsbergen (D66), Lotte van der Velden (SP), Amber van der Vlies (Lijst11), Britte Liselotte van Die (Lokaal Belang), Anita van Loon (Wijzz), Danny van Voorst (VVD) Opening en vaststellen agenda • • • •

Dhr. Guido Ariessen en mevrouw Joke Harmsen van Sociaal Zevenaar zijn niet aanwezig en worden niet vervangen. Dhr. Gerard Broersen (Groen Links) is afwezig en laat zich vervangen door dhr. Micha van Aken. Dhr. Frano Hesseling (PvdA) is afwezig en wordt niet vervangen. Dhr. Robert Wiggers (ONSZevenaar) is afwezig en wordt niet vervangen.

Op verzoek van dhr. Boone wordt de agenda als volgt aangepast. • Punt 4 Z/24/469394 1e voortgangsrapportage 2024 wordt punt 3 • Punt 8 Z/24/467704 Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland (MGR-SDCG): jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en meerjarenbegroting 2025-2028wordt punt 4 • Punt 3 Z/23/462265 Startnotitie suïcidepreventie wordt punt 5 Daarna de volgorde die er was vervolgen. 2

Vaststellen besluitenlijst vorige vergadering + gespreksverslag harmonisatie subsidiebeleid 9 april 2024 • •

3

Besluitenlijst: Patrick de Winkel is Pascal de Winkel. Wordt aangepast in het verslag. Gespreksverslag harmonisatie subsidiebeleid: Anita van Loon (Wijzz), zou de volgende aanvulling opgenomen willen hebben: De basisvoorzieningen moeten drempelloos op orde zijn. Subsidieregeling moet niet te ingewikkeld worden. Laagdrempelige toegang is noodzakelijk en moet in stand blijven. Dit wordt toegevoegd aan de gespreksnotitie.

Startnotitie suïcidepreventie Er wordt gesproken over de vraag of deze taak bij de zorg ligt of bij de gemeente. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. Binnenkort wordt een wetsvoorstel aangenomen, waarbij de gemeente hier formeel ook een rol in krijgt. De gatekeepertraining is vaak kosteloos en kan dus worden ingezet. De netwerkaanpak is ook een optie voor sommige fracties. Er wordt nog aandacht gevraagd voor het onderzoeken van regionale opties. Ook wordt het idee geopperd aan de professionals te vragen wat er nog nodig is. Waar hebben zij behoefte aan. Verder de vraag hoe de goede doelgroep bereikt kan worden en wat de cijfers voor suïcide zijn in de gemeente Zevenaar.

De commissie kan nog geen uitspraken doen over een beschikbaar budget. Dit hangt af van hetgeen gekozen worden. 4

1e voortgangsrapportage 2024 Conclusie: als bespreekstuk naar de raad van 29 mei 2024.

5

Invulling mantelzorgwaardering 2024, 2025 en 2026 Conclusie: als hamerstuk naar de raad van 29 mei 2024

6

Toestemming gemeenteraad tot wijziging Gemeenschappelijke Regeling BVO DRAN Conclusie: als hamerstuk naar de raad van 29 mei 2024

7

Meerjarenbegroting 2025-2028 inclusief gewijzigde begroting 2024 Conclusie: als hamerstuk naar de raad van 29 mei 2024

8

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland (MGR-SDCG): jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en meerjarenbegroting 2025-2028 Conclusie: als hamerstuk naar de raad van 29 mei 2024

9

Stand van zaken Sociaal Domein Wethouder Bijl geeft de stand van zaken.

10

Agenderingsvoorstellen commissie Er zijn geen agenderingsvoorstellen binnen gekomen.

11

Mededelingen portefeuillehouders Er zijn geen mededelingen.

12

Rondvraag Geen vragen.

13

Sluiting

*Z076A4FD295*

Raadsvoorstel onderwerp zaaknummer documentnummer portefeuillehouder portefeuille behandelend ambtenaar/afdeling telefoon email

Raadsvoorstel Jaarstukken 2023 Gemeente Zevenaar Z/24/471045 INT/24/1211752 A.M. Boone Financiën Mandy Bruns/Afdeling Financiën 0316-595488 m.bruns@zevenaar.nl

1. Samenvatting Hierbij ontvangt u ter vaststelling de jaarstukken over 2023. De jaarstukken zijn opgesteld in het eerste kwartaal van 2023 en geven inzicht in realisatie van de resultaten uit de begroting 2023. De status van de resultaten is gebaseerd op de informatie en kennis per ultimo 2023. Voor een uitgebreide toelichting op de resultaten verwijzen wij u naar de jaarstukken. De jaarstukken 2023 sluiten met een voordelig resultaat van € 1.183.777. Het geraamde nadelige resultaat na wijziging is € 6.131.902 waarvan het verloop hieronder wordt weergegeven. Ten opzichte van de begroting na wijziging is dus sprake van een voordelig verschil van € 7.315.679. In de bijgevoegde jaarstukken lichten wij dit verschil toe. Voor u ligt de jaarrekening 2023 van de gemeente Zevenaar, waarin verantwoording wordt afgelegd over de activiteiten en resultaten van het jaar 2023. De druk op de bestaanszekerheid bleef gedurende het hele jaar hoog. Inwoners en ondernemers werden geconfronteerd met structureel hoge energieprijzen en een sterk toegenomen inflatie. Hierdoor stegen de kosten voor levensonderhoud snel. Steeds meer inwoners hadden moeite met het betalen van hun rekeningen. Daarom hebben we in 2023 zowel inwoners als ondernemers ondersteund met een energiefonds, bovenop bestaande inkomensondersteuning.

Open-einde-regelingen in het sociaal domein bemoeilijken de sturing, vooral bij de uitvoering van de Jeugdwet en de WMO. Dit zet extra druk op de gemeentefinanciën, versterkt door dalende baten uit de algemene uitkering van het Rijk. In 2023 bood de gemeente voor het tweede jaar op rij onderdak aan Oekraïners die hebben moeten vluchten voor het oorlogsgeweld. Daarnaast was de reguliere opvang van asielzoekers en statushouders landelijk onderwerp van maatschappelijke discussie. De invoering van de Spreidingswet en de erbarmelijke omstandigheden in Ter Apel waren vaak in het nieuws. Voor zowel de opvang van Oekraïense vluchtelingen als statushouders en vluchtelingen is een belangrijke rol voor de gemeente weggelegd. Hieraan hebben we als gemeente Zevenaar zo goed als mogelijk invulling gegeven.

De discussie over maatregelen tegen de asielinstroom leidde tot de val van kabinet-Rutte IV en Tweede Kamerverkiezingen in november. De formatie van een nieuw kabinet vertraagt door moeizame onderhandelingen, wat onzekerheid brengt over compensatieplannen voor gemeenten. In april 2023 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een tweede tussenuitspraak over de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12. Hoewel de nieuwe rekenmethode van het kabinet over stikstof standhield, had de Raad van State meer tijd nodig om te beslissen of deze methode correct was toegepast. De definitieve uitspraak over het doorgaan van het project laat hierdoor nog langer op zich wachten. De gemeente Zevenaar zet zich op alle mogelijke manieren in voor het slagen van dit essentiële project om de mobiliteit in de regio een impuls te geven. Voor het aanpakken van de wooncrisis gebruiken we de Wet voorkeursrecht gemeenten en doen we strategische grondaankopen. Ook de ontwikkeling van 7Poort II kreeg vorm, wat zal bijdragen aan werkgelegenheid en economische groei. Bij deze jaarrekening vindt u ook voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording. Voor het eerst legt het college zelf verantwoording af over hoe er is gehandeld op het gebied van financiële rechtmatigheid over het jaar 2023. Dit moet leiden tot een verbetering van de interne beheersing.

De organisatieontwikkeling die in 2023 gestalte heeft gekregen helpt hier een duurzame basis voor te leggen. 2. Raadsvoorstel Wij stellen u voor om: 1. de jaarstukken 2023 vast te stellen; 2. kennis te nemen van het accountantsverslag van Stolwijk & Kelderman; 3. een deel van het niet-bestede budget voor de opvang en begeleiding van Oekraïners een nieuwe bestemmingsreserve te vormen en een bedrag van € 230.000 toe te voegen; 4. het restant van het voordelige resultaat van 2023 ad € 953.777 toe te voegen aan de algemene reserve. 3. Waarom naar de raad Op grond van artikel 197 van de Gemeentewet legt het college van burgemeester en wethouders over elk begrotingsjaar aan de raad verantwoording af over het gevoerde beleid, onder overlegging van de jaarstukken bestaande uit de jaarrekening en het jaarverslag. Het vaststellen van deze stukken is, op grond van artikel 198 van de Gemeentewet, een bevoegdheid van de gemeenteraad. Daarbij hoort ook de bestemming van het resultaat. De jaarstukken van ieder jaar moeten vóór 15 juli van het daaropvolgende jaar zijn vastgesteld om te kunnen voldoen aan de eisen van tijdige indiening. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Voldoen aan de Gemeentewet en de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de raad invulling te laten geven aan de kaderstellende en controlerende taak.

zaaknummer Z/24/471045

pagina 2 van 7

5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1. Met de jaarstukken leggen wij verantwoording af over het boekjaar 2023. De jaarstukken bestaan uit de jaarrekening en het jaarverslag met bijlagen en hebben als doel: 1. verantwoording per programma over het gevoerde (financiële) beleid en beheer; 2. financiële verantwoording voor de accountantscontrole over de getrouwheid en rechtmatigheid. De jaarstukken zijn een instrument om de gemeenteraad te ondersteunen bij zijn kaderstellende, budgetbepalende en controlerende taken. De jaarrekening is ingedeeld volgens de begroting 2023 en bestaat uit de verantwoording over de realisatie van de diverse programma’s en de financiële rekening. Per programma geven wij inzicht in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd, de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken en in relatie tot de gerealiseerde baten en lasten. In de toelichting zijn de afwijkingen tussen de ‘begroting na wijziging’ en de realisatie nader verklaard. Deze afwijkingen zijn per programma en taakveld weergegeven. In de financiële rekening wordt inzicht geboden in de algemene dekkingsmiddelen en de onvoorziene lasten. 1.2. De jaarstukken 2023 laten een voordelig resultaat zien van € 1,2 miljoen. De verantwoording over het (financieel) gevoerde beleid en beheer vindt plaats in de programmaverantwoording.

Het totale te verklaren voordeel van € 7,3 miljoen (ten opzichte van de begroting na wijziging) wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende afwijkingen (groter dan € 250.000) ten opzichte van de ramingen. Omschrijving Organisatieontwikkeling Algemene Uitkering Sportaccommodaties Sportbedrijf Vrijval reserve incidentele afschrijvingslasten Vestersbos Opvang ontheemden Oekraïne IZA gelden Afname dubieuze debiteuren RSD Minimabeleid – Energietoeslag Sociale werkvoorziening WMO - zorgkosten Jeugdhulp - zorgkosten Onderhoud en reparaties (vrijverval en mechanische riolering) Rioolheffing Grondexploitatie Zevenaar-Oost wonen (GREX) Grondexploitatie Babberich - Middag Oost & Zwanenwaay (GREX) Omgevingsvergunningen en toezicht

bedrag x € 1.000 491 3.000 518 -1.500 975 350 256 -1.461 279 640 1.240 -384 461 359 296 792

I of S I I I I I I I I I S S I I I I I

Voor een toelichting op deze posten verwijzen wij u naar de “Financiële hoofdlijnen” van de jaarstukken. Een meer uitgebreide toelichting, ook op de overige ontwikkelingen gedurende 2023, kunt u vinden in de programmaverantwoordingen in de jaarrekening. zaaknummer Z/24/471045

pagina 3 van 7

2.1 De accountant geeft een goedkeurend oordeel over de getrouwheid De jaarstukken 2023 zijn gecontroleerd door de accountants van Stolwijk & Kelderman. Naar aanleiding van deze controle is een accountantsverslag opgesteld. Dit verslag is bij de vergaderstukken gevoegd. Het controleprotocol is voor meerdere jaren vastgesteld en wordt alleen bij belangrijke wijzigingen geactualiseerd. Dit protocol vormt de basis voor de accountantscontrole over 2023. Voor een totaaloverzicht van de accountantscontrole en bevindingen verwijzen wij u naar de samenvatting en kernpunten vanaf pagina 5 in het accountantsverslag. Tot en met het boekjaar 2022 heeft de accountant een controleverklaring met een oordeel over de getrouwheid en de rechtmatigheid bij de jaarrekening afgegeven. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording vanaf het kalenderjaar 2023 is dit gewijzigd in alleen een oordeel over de getrouwheid. Het college van B&W heeft vanaf dit jaar een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en licht daarmee het handelen toe in relatie tot de wet- en regelgeving. Getrouwheid De accountant heeft een goedkeurend oordeel verstrekt voor de getrouwheid. Rechtmatigheid De accountant heeft vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft van de geconstateerde en verantwoorde rechtmatigheidsfouten.

De rechtmatigheidsfouten overschrijden de 3% tolerantiegrens die is opgenomen in de financiële verordening. De rechtmatigheidsfouten zijn onderverdeeld in drie hoofdbevindingen: 1. Begrotingsrechtmatigheid 2. Naleving Europese aanbesteding 3. Controleerbaarheid van uitgevoerde identiteitscontrole bij de WMO. Bij het onderdeel financiën, onderdeel rechtmatigheid staan de hoofdbevindingen opgenomen. In de paragraaf bedrijfsvoering vindt u een toelichting op de geconstateerde onrechtmatigheden en de verbeteringen die worden doorgevoerd. 1. Begrotingsrechtmatigheid Bij de begrotingsrechtmatigheid is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 264.000. Dit zijn overschrijdingen op de begrote (ingeschatte) jaarlasten binnen een totaalkrediet. De lasten vallen daarmee binnen het krediet, maar de afspraken over de jaarlasten is nog niet goed ingeregeld in de financiële verordening. 2. Naleving Europese aanbestedingen Bij de Europese aanbestedingen is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 832.000. In de paragraaf bedrijfsvoering vindt u een toelichting op de onrechtmatige aanbestedingen.

zaaknummer Z/24/471045

pagina 4 van 7

3. Controleerbaarheid uitgevoerde identiteitscontrole bij de WMO Sinds eind 2022 leidt het niet vast kunnen stellen of een consulent de identiteit heeft gecontroleerd tot een financiële onrechtmatigheid. Tot dan waren dit formele rechtmatigheidsfouten. Bij de controles over 2023 hebben wij geconstateerd dat achteraf op basis van de informatie in het digitale dossier niet is vast te stellen of een consulent een controle op de identiteit heeft uitgevoerd. De administratieve onvolkomenheid leidt tot de aanzienlijke onrechtmatigheid in de verantwoording van € 8,5 miljoen. Accountantsverslag In het accountantsverslag heeft de accountant de belangrijkste constateringen en bevindingen beschreven en voorzien van adviezen. De adviezen van de accountant betrekken wij bij de verbetering van de interne beheersing. 3.1 Een deel van het resultaat bestemmen voor opvang en begeleiding vluchtelingen Bij het opstellen van de jaarrekening werd duidelijk dat ongeveer € 975.000 van het budget voor de opvang van Oekraïners nog niet is besteed in 2023. Om een aantal activiteiten op het terrein van opvang en begeleiding van vluchtelingen mogelijk te maken willen we € 230.000 van dit overschot reserveren door het vormen van een nieuwe bestemmingsreserve.

Met dit bedrag kunnen we verder werken aan de taakstelling die wij hebben voor statushouders, zoals bijvoorbeeld het vormgeven van deelwonen en het trainen van de woonvaardigheden. Ook kunnen we hiermee de dagvergoeding die gaat dalen egaliseren en kunnen we taallessen organiseren. 4.1 Het voordelige resultaat van 2023 dient bestemd te worden door de raad. Wij stellen u voor het restant van het voordelige resultaat van 2023 van € 953.777 toe te voegen aan de algemene reserve. De weerstandsratio bedraagt 1,1. De beschikbare en benodigde capaciteit zijn nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Alternatieven Niet van toepassing. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? Deze jaarstukken maken onderdeel uit van de Planning en Controlcyclus. Door middel van tussentijdse rapportages en deze jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de mate waarin doelen zijn behaald, de bereikte resultaten en financiële overschotten en tekorten. Structurele effecten die voortvloeien uit deze jaarstukken worden meegenomen in de volgende documenten in de cyclus. 7. Klimaat en duurzaamheid Niet van toepassing. 8.

Communicatie De digitale versie van deze jaarstukken 2023 presenteren wij op de portal van de gemeente Zevenaar https://zevenaar.pcportal.nl .Bij dit raadsvoorstel treft u de jaarstukken in pdf-formaat aan, zodat u ook op deze wijze kennis kunt nemen van de inhoud. In dit format treft u op meerdere plaatsen een herhaling van teksten aan. Dat is een technisch gevolg van het werken met een website.

zaaknummer Z/24/471045

pagina 5 van 7

9. Kosten, baten en dekking Alle financiële ontwikkelingen over 2023 zijn verwerkt en toegelicht in de jaarrekening en de overige beschikbaar gestelde documenten. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1. 2. 3.

Documentnummer INT/24/1212259 INK/24/1211797 INT/24/1212258

Naam Jaarstukken 2023 Gemeente Zevenaar Accountantsverslag Gemeente Zevenaar 2023 Jaarrekening in één oogopslag 2023

Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen

zaaknummer Z/24/471045

De burgemeester Lucien van Riswijk

pagina 6 van 7

Raadsbesluit onderwerp zaaknummer documentnummer

Jaarstukken 2023 Gemeente Zevenaar Z/24/471045 INT/24/1211752

De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat de jaarstukken 2023 van de gemeente Zevenaar voor 15 juli 2024 dienen te worden vastgesteld; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar; gelet op artikel 197, 198 en 200 van de Gemeentewet; besluit: 1. de jaarstukken 2023 vast te stellen; 2. kennis te nemen van het accountantsverslag van Stolwijk & Kelderman; 3. een deel van het niet bestede budget voor de opvang en begeleiding van Oekraïners een nieuwe bestemmingsreserve te vormen en een bedrag van € 230.000 toe te voegen; 4. het restant van het voordelige resultaat van 2023 ad € 953.777 toe te voegen aan de algemene reserve. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 26 juni 2024. De griffier D. Vriezen

zaaknummer Z/24/471045

De burgemeester drs. L.J.E.M. van Riswijk

pagina 7 van 7

Behandelschema Jaarstukken 2023

Commissie Samenleving 11 juni 2024

Commissie Ruimte 12 juni 2024

Commissie Middelen 13 juni 2024

Programma’s 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie * alleen de alinea’s die betrekking hebben op sport en cultuur komen in deze commissiebehandeling aan de orde 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en duurzaamheid * alleen de alinea’s die betrekking hebben op volksgezondheid komen in deze commissiebehandeling aan de orde

Programma’s 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 7. Volksgezondheid en Duurzaamheid * alleen de alinea’s die betrekking hebben op duurzaamheid komen in deze commissiebehandeling aan de orde 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Programma’s 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 3. Economie 5. Sport, cultuur en recreatie * alleen de alinea’s die betrekking hebben op recreatie komen in deze commissiebehandeling aan de orde

Paragrafen Grondbeleid (beleidsinhoudelijk)

Paragrafen Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid (grondexploitaties) Openbaarheidsparagraaf Financiën Resultaat Overzicht van baten en lasten Overzicht van baten en lasten per taakveld Overzicht van algemene dekkingsmiddelen Overzicht van incidentele baten en lasten Rechtmatigheid Wet Normering Topinkomens (WNT) Balans en toelichting

1

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------2 Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------3 Bestuurlijke hoofdlijnen -----------------------------------------------------------------------------------------------------3 Financiële hoofdlijnen -------------------------------------------------------------------------------------------------------4 Leeswijzer ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------7 JAARVERSLAG ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8 Programma's ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------9 0.Bestuur en ondersteuning ----------------------------------------------------------------------------------------------10 1.Veiligheid ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------32 2.Verkeer, vervoer en waterstaat ----------------------------------------------------------------------------------------38 3.Economie

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------48 4.Onderwijs ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------57 5.Sport, cultuur en recreatie ----------------------------------------------------------------------------------------------63 6.Sociaal domein -----------------------------------------------------------------------------------------------------------80 7.Volksgezondheid en duurzaamheid -----------------------------------------------------------------------------------98 8.Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing----------------------------------------------113 Paragrafen ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------125 Lokale heffingen ----------------------------------------------------------------------------------------------------------126 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ---------------------------------------------------------------------------136 Onderhoud kapitaalgoederen ------------------------------------------------------------------------------------------149 Financiering ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------157 Bedrijfsvoering

------------------------------------------------------------------------------------------------------------166 Verbonden partijen -------------------------------------------------------------------------------------------------------175 Grondbeleid ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------194 Openbaarheidsparagraaf ------------------------------------------------------------------------------------------------202 Bijlagen jaarverslag ----------------------------------------------------------------------------------------------------------204 Kerngegevens -------------------------------------------------------------------------------------------------------------204 JAARREKENING --------------------------------------------------------------------------------------------------------------205 Financiën -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------206 Resultaat -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------207 Overzicht van baten en lasten ------------------------------------------------------------------------------------------234 Overzicht van baten en lasten per taakveld --------------------------------------------------------------------------236 Overzicht van

algemene dekkingsmiddelen -------------------------------------------------------------------------244 Overzicht van incidentele baten en lasten ---------------------------------------------------------------------------245 Rechtmatigheid -----------------------------------------------------------------------------------------------------------248 Wet Normering Topinkomens (WNT) ---------------------------------------------------------------------------------250 Balans en de toelichting --------------------------------------------------------------------------------------------------251 Bijlagen ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------288 Investeringsoverzicht ----------------------------------------------------------------------------------------------------289 Overzicht reserves --------------------------------------------------------------------------------------------------------327 Overzicht voorzieningen -------------------------------------------------------------------------------------------------328 Overzicht langlopende geldleningen ----------------------------------------------------------------------------------328 Overzicht grondexploitaties ---------------------------------------------------------------------------------------------330 Single information, Single audit (SiSa)

--------------------------------------------------------------------------------331 Controleverklaring accountant -------------------------------------------------------------------------------------------369

2

ALGEMEEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Voor u ligt de jaarrekening 2023 van de gemeente Zevenaar, waarin verantwoording wordt afgelegd over de activiteiten en resultaten van het jaar 2023. De druk op de bestaanszekerheid bleef gedurende het hele jaar hoog. Inwoners en ondernemers werden geconfronteerd met structureel hoge energieprijzen en een sterk toegenomen inflatie. Hierdoor stegen de kosten voor levensonderhoud snel. Steeds meer inwoners hadden moeite met het betalen van hun rekeningen. Daarom hebben we in 2023 zowel inwoners als ondernemers ondersteund met een energiefonds, bovenop bestaande inkomensondersteuning. Open-einde-regelingen in het sociaal domein bemoeilijken de sturing, vooral bij de uitvoering van de Jeugdwet en de WMO. Dit zet extra druk op de gemeentefinanciën, versterkt door dalende baten uit de algemene uitkering van het Rijk. In 2023 bood de gemeente voor het tweede jaar op rij onderdak aan Oekraïners die hebben moeten vluchten voor het oorlogsgeweld. Daarnaast was de reguliere opvang van asielzoekers en statushouders landelijk onderwerp van maatschappelijke discussie. De invoering van de spreidingswet en de erbarmelijke omstandigheden in Ter Apel waren vaak in het nieuws. Voor zowel de opvang van Oekraïense vluchtelingen als statushouders en vluchtelingen is een belangrijke rol voor de gemeente weggelegd.

Hieraan hebben we zo goed als mogelijk invulling gegeven. De discussie over maatregelen tegen de asielinstroom leidde tot de val van kabinet-Rutte IV en Tweede Kamerverkiezingen in november. De formatie van een nieuw kabinet vertraagt door moeizame onderhandelingen, wat onzekerheid brengt over compensatieplannen voor gemeenten. In april 2023 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een tweede tussenuitspraak over de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12. Hoewel de nieuwe rekenmethode van het kabinet over stikstof standhield, had de Raad van State meer tijd nodig om te beslissen of deze methode correct was toegepast. De definitieve uitspraak over het doorgaan van het project laat hierdoor nog langer op zich wachten. De gemeente Zevenaar zet zich op alle mogelijke manieren in voor het slagen van dit essentiële project om de mobiliteit in de regio een impuls te geven. Voor het aanpakken van de wooncrisis gebruiken we de Wet voorkeursrecht gemeenten en doen we strategische grondaankopen. Ook de ontwikkeling van 7Poort II kreeg vorm, wat zal bijdragen aan werkgelegenheid en economische groei. Bij deze jaarrekening vindt u ook voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording. Voor het eerst legt het college zelf verantwoording af over hoe er is gehandeld op het gebied van financiële rechtmatigheid over het jaar 2023.

Dit moet leiden tot een verbetering van de interne beheersing. De organisatieontwikkeling die in 2023 gestalte heeft gekregen helpt hier een duurzame basis voor te leggen.

3

FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding Resultaat (-/- is een nadeel, + is een voordeel) De jaarstukken 2023 sluiten met een voordelig resultaat van € 1.183.777. Het geraamde nadelige resultaat na wijziging is € 6.131.902 waarvan het verloop hieronder wordt weergegeven. Ten opzichte van de begroting na wijziging is dus sprake van een voordelig verschil van afgerond € 7.315.679. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten Lasten Resultaat 2023

Primitieve Na wijziging begroting 159.791 197.130 160.182 203.262 -392 -6.132

Realisatie

Verschil

182.691 181.507 1.184

-14.440 21.755 7.316

Toelichting op hoofdlijnen Het totale voordeel van € 7.315.679 wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende afwijkingen (groter dan € 250.000) ten opzichte van de ramingen waarbij is aangegeven of deze incidenteel of structureel zijn. Omschrijving 1. Organisatieontwikkeling 2. Algemene Uitkering 3. Sportaccommodaties Sportbedrijf 4. Vrijval reserve incidentele afschrijvingslasten Vestersbos 5. Opvang ontheemden Oekraïne 6. IZA gelden 7. Afname dubieuze debiteuren RSD 8. Minimabeleid – Energietoeslag 9. Sociale werkvoorziening 10. WMO - zorgkosten 11. Jeugdhulp - zorgkosten 12. Onderhoud en reparaties (vrijverval en mechanische riolering) 13. Rioolheffing 14. Grondexploitatie Zevenaar-Oost wonen (GREX) 14. Grondexploitatie Babberich - Middag Oost & Zwanenwaay (GREX) 15. Omgevingsvergunningen en toezicht 1. 2.

3.

4.

bedrag x € 1.000 491 3.000 518 -1.500 975 350 256 -1.461 279 640 1.240 -384 461 359 296 792

I of S I I I I I I I I I S S I I I I I

Er was in 2023 een budget van € 620.000 voor de organisatieontwikkeling. Een bedrag van € 491.000 is nog niet besteed en bedoeld voor het vervolg in 2024. De hogere Algemene uitkering (€ 3.000.000) is ontstaan door de verwerking van de september- en de decembercirculaire. In deze circulaires zitten onder andere een uitkering uit het BTWcompensatiefonds, een energietoeslag, compensatie voor de invoeringskosten van de Omgevingswet en bijstelling van de aantallen bij diverse maatstaven. Van het Rijk is een specifieke uitkering voor de hogere energielasten van openbare zwembaden MEOZ ('Meerkosten Energie Openbare Zwembaden') ontvangen. De specifieke uitkering (voordeel € 518.000) is voor dekking van de hogere energielasten 2022 en 2023. Betreft de vrijval van de gevormde reserve voor incidentele afschrijvingslasten locatie Vestersbos (restant boekwaarde/sloopkosten). De afschrijvingslasten zijn in de begroting 2023 vanwege uitstel 4

doorgeschoven in afwachting van besluitvorming ten aanzien van de ontwikkeling op deze locatie. Per abuis is de hiervoor geraamde dekking uit de reserve kapitaallasten niet doorgeschoven waardoor een nadeel is ontstaan van € 1.500.000. 5. Voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen wij een vergoeding vanuit het Rijk. We zien een voordeel van € 240.000 in lagere uitgaven voor leefgeld. Verder is er een voordeel gerealiseerd van € 735.000 op de normbedragen voor de opvangplekken. In totaal een voordeel van € 975.000. 6. Aan het eind van het jaar werd de specifieke uitkering IZA (Integraal Zorg Akkoord) vastgesteld. Omdat deze gelden niet zijn geraamd betekent dit een voordeel van € 350.000. 7. De voorziening dubieuze debiteuren wordt jaarlijks bijgesteld o.b.v. de opgave van de RSD de Liemers. Door afname van het aantal dubieuze debiteuren is het voordeel voor 2023 € 256.000. 8. Door ondersteuning van de minima bij het voldoen van de energierekening (energietoeslag) is er een nadeel ontstaan van € 1.461.000. Er zijn via de algemene uitkering (decembercirculaire 2023) extra aanvullende middelen ontvangen voor betaling van de toeslagen en de uitvoering hiervan. De van het Rijk ontvangen aanvullende middelen zijn voldoende voor dekking van de hogere uitgaven. 9. Door een lagere bijdrage aan de MGR (Modulaire gemeenschappelijke regeling) en Scalabor B.V.

is er een voordeel ontstaan van € 279.000. 10. De zorgkosten Wmo (hulp bij het huishouden, begeleiding en behandeling) laten een voordeel zien. We hebben geprobeerd om de uitgaven in de hand te houden door in te zetten op: - Scherper indiceren door de consulenten zelf de doelen te laten stellen. Tot en met 2022 stelden de zorgaanbieders van begeleiding de doelen. Vanaf 2023 wordt er dus strakker geëvalueerd en meer toegewerkt naar afschalen van de ondersteuning. - Betere afstemming en samenwerking met Algemeen Maatschappelijk Werk (meer dan 10% van de meldingen voor Wmo begeleiding doorgezet naar AMW); - Meer afstemming met Veilig Thuis door aan de voorkant al mee te denken, dus voordat er werkelijk een Wmo-melding wordt gemaakt. In totaal melden we voor de zorgkosten Wmo een voordeel van € 640.000. 11. In 2023 zijn meerdere initiatieven opgezet om de zorgkosten om te buigen. Een deel is gericht op het verbeteren van de kwaliteit en doelmatigheid van onze medewerkers. Verder is er een aanmeldteam gestart met als doel inwoners zoveel mogelijk te wijzen op de voorliggende voorzieningen en te helpen met de juiste indicatiestelling. Een ander belangrijke ingreep is het uitbreiden van het hulpaanbod gericht op preventie. Denk hierbij aan Buurtgezinnen, Homestart en Maatschappelijk Werk op school.

Wij zien dat deze initiatieven effect hebben op het gebied van begeleiding en behandeling. Op het gebied van begeleiding en behandeling zien we positieve ontwikkelingen. Op het gebied van verblijf, waaronder ook pleegzorg en jeugdbescherming, zien we de ontwikkeling minder. Deze zorgvorm moet in principe alleen ingezet worden wanneer er geen alternatieven zijn. Daarbij worden veel van deze verblijfskosten door derden geïndiceerd. We hebben daar slechts een geringe invloed op. In totaal melden we een voordeel op de zorgkosten voor jeugd van € 1.240.000. 12. In 2023 hebben we een aantal calamiteiten gehad (afgebroken PVC buizen), waaronder de Zwanenwaay in Babberich, Koestraat in Lathum en Heilige Huisjes in Zevenaar. Hiervoor en in verband met ziekte is extra capaciteit ingehuurd. Daarnaast is in 2023 sprake geweest van de huur van een kolkenzuiger in verband met noodzakelijk onderhoud en reparaties. Tezamen een nadeel van € 384.000. 13. Door een incorrecte verlaging van de raming op de opbrengsten van rioolheffing (had eigenlijk met de reserve verrekend moeten worden) melden we hier een financieel-administratief voordeel van € 461.000. 14. Voor de jaarlijkse herziening van de grondexploitaties (GREX) heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden op basis van actuele marktontwikkelingen zoals prijspeil-correcties en grondopbrengsten op basis van de grondprijsbrief.

Deze ontwikkelingen hebben onder andere gezorgd voor een per saldo voordeel van € 655.000.

5

15. Er is een voordeel ontstaan van € 792.000 aan leges ontvangsten. Dit kan mede verklaard worden doordat in het vierde kwartaal 2023 nog een aantal omgevingsvergunningen vergund is voor grote bouwprojecten. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico's die zich binnen onze gemeente kunnen manifesteren. De weerstandscapaciteit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

11.942.000 10.850.000

= 1,10

De nu berekende ratio duidt op een voldoende weerstandsvermogen om de risico’s af te dekken.

6

LEESWIJZER Inleiding Door de jaarstukken leggen wij als college verantwoording af aan uw raad over het gevoerde beleid. Tevens zijn deze jaarstukken een instrument om uw raad te ondersteunen bij de kaderstellende en controlerende taken. De jaarstukken hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording hierna BBV). Verder hebben wij nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u als raad. De komende jaren willen wij hierin in overleg met u nog verdere stappen zetten. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag is opgebouwd uit de verschillende programma's en de paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid ten aanzien van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële jaarrekening gaat vooral in op de financiële positie van onze gemeente. Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze digitaal direct openen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar.

Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat wilden we bereiken?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Bij het onderdeel 'Wat hebben we gedaan?' staan de activiteiten die wij in 2019 in het kader van autonome ontwikkelingen, actualisatie van bestaand en nieuw beleid uitgevoerd hebben. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij deze jaarstukken leggen wij hier verantwoording over af. De kleuren bij de stand van zaken betekenen het volgende: Lichtgrijs de activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning. Groen

de activiteit loopt op schema binnen de gestelde kaders (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel).

Oranje

de activiteit dreigt óf qua beleidsdoel/resultaat óf qua tijdsplanning óf financieel uit de pas te gaan lopen, bijsturing is noodzakelijk.

Rood

de activiteit loopt uit de pas, dit geldt voor 1 of meer indicatoren (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel). Corrigerende maatregelen zijn noodzakelijk.

Donkergrijs

de activiteit is afgerond en wij stellen voor deze af te sluiten.

Wij presenteren ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage hebben geleverd aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat heeft het gekost?). Hier hebben we de ontwikkelingen aangegeven en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden. Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten per programma. Hetzelfde geldt voor de mutaties in de reserves en voorzieningen per programma. Bedragen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen verschillen voorkomen. 7

JAARVERSLAG

8

PROGRAMMA'S

9

0.BESTUUR EN ONDERSTEUNING Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we bereiken? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Organisatieontwikkeling In 2023 hebben we de organisatieontwikkeling voorbereid en legden we het fundament voor een robuuste en wendbare organisatie. Met ondersteuning van een extern bureau is de detailstructuur vormgegeven. De vele ontwikkelingen die op ons afkomen leiden tot grote veranderopgaven. We noemen de energietransitie, klimaatadaptatie, Omgevingswet, woningmarkt en veranderingen in het sociale domein.

De organisatieontwikkeling is nodig om de sturing, beheersing en verantwoording op termijn effectiever en efficiënter te maken en te werken aan meer strategische slagkracht. Het MT, de Ondernemingsraad, het Lokaal Overleg en de stuurgroep hebben het advies voor de nieuwe organisatiestructuur ieder vanuit het eigen perspectief beoordeeld. Aansluitend is het formele besluitvormingsproces richting college en uw raad in gang gezet en heeft u positief besloten over het traject van de organisatieontwikkeling. Dit gaat niet zonder personele gevolgen en conform de cao gemeenten is in afstemming met het Lokaal Overleg een sociaal plan ondertekend. De provincie Gelderland onderschrijft de organisatiewijziging en heeft het commitment uitgesproken om het organisatieontwikkelingstraject financieel en met kennis en kunde te faciliteren, via de subsidieregeling Vitaal Openbaar Bestuur. De provincie noemt het traject een mooie en krachtige ontwikkelrichting en een voorbeeld voor de regio. Externe (markt)ontwikkelingen Overheden, en gemeenten in het bijzonder, staan steeds vaker voor grote maatschappelijke opgaven. Of het nu gaat om armoedebestrijding en jeugdzorg, de energietransitie, klimaatmaatregelen of de fysieke leefomgeving; in de gemeentelijke uitvoering komt het samen.

Dit alles in een tijdsgewricht van verlies van vertrouwen in overheden en een toenemende groep mensen waarvan hun bestaanszekerheid onder druk staat. In 2023 werden we geconfronteerd met blijvend hoge inflatie, hoge energieprijzen en stijgende kosten voor het levensonderhoud. Ook andere externe factoren dragen bij aan dit gevoel van onzekerheid. Denk hierbij aan ontwikkelingen rond de energietransitie, de oorlog in Oekraïne en de vluchtelingenstroom die dit tot gevolg had, en krapte op de arbeidsmarkt waardoor dienstverlening steeds vaker onder druk komt te staan. Daarbij kwam de val van het kabinet Rutte-IV, de Tweede Kamerverkiezingen en de moeizame onderhandelingen over het vormen van een nieuw kabinet. Het demissionair kabinet is voorzichtig met het uitwerken van nieuwe plannen waardoor nieuw landelijk beleid en belangrijke besluiten vertraging oploopt. Vertraging was er tot onze teleurstelling ook na de tussenuitspraak van de Raad van State over de beroepen tegen het Tracébesluit ViA15. Deze externe ontwikkelingen hadden ook een impact op de eigen gemeentelijke organisatie en zullen invloed blijven uitoefenen op beleidskeuzes en uitvoering. We schatten vooraf risico’s in en anticiperen zo goed als kan op onverwachte externe ontwikkelingen. De geactualiseerde risico’s leest u terug in de paragraaf weerstandsvermogen.

Inhuur derden / krapte op de arbeidsmarkt De toenemende vergrijzing, de groei van de economie en de krapte op de arbeidsmarkt maken het aantrekken van nieuwe medewerkers tot een uitdaging. Wij als kleinere gemeente concurreren met de grotere gemeenten om ons heen, die betere arbeidsvoorwaarden kunnen bieden. Deze onderlinge concurrentie zorgt voor een dynamische arbeidsmarkt waardoor ook het behouden van ervaren en 10

gekwalificeerde medewerkers steeds minder vanzelfsprekend is. Vacatures waren lastig in te vullen en stonden in 2023 langer open. Dit leidde tot de inzet van personeel van derden in verschillende werkvelden en beleidsterreinen. Binnen de ambtelijke organisatie zetten wij de beschikbare capaciteit zo efficiënt en doeltreffend mogelijk in. Het is echter niet in alle gevallen te voorkomen dat door de openstaande vacatures soms taken anders geprioriteerd worden. Het volume van inhuur derden over 2023 is fors en laat een stijgende lijn zien. Het streven blijft echter om de inhuur in te perken daar waar dat mogelijk en verantwoord is. Via het thema aantrekkelijk werkgeverschap proberen we nieuwe medewerkers aan ons te binden en te behouden.

Beleidskaders  Besturingsfilosofie  Dienstverleningsvisie 2018-2022  Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL  Collegeprogramma 2022-2026 (2022)  Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) 2023  Verordening controle financieel beheer en organisatie (artikel 213 Gemeentewet) 2023  Nota Verbonden partijen  Nota reserves en voorzieningen 2018  Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2022  Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023  Nota garantiebeleid 2023  Normen- en toetsingskader 2023  Verordening Rekenkamer 2023  Verordening op de raadscommissies (3e wijziging, 2023)  Datastrategie (vastgesteld 14 maart 2023) WAT HEBBEN WE GEDAAN? 0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 0.1.1 Wij stellen een nieuw dienstverleningsbeleid op 2023-2024 Iedereen binnen onze gemeente is verantwoordelijk voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers. We stellen een dienstverleningsbeleidsplan op. Hierin formuleren we onze ambities, (meetbare) doelen en daarbij horende resultaten zodat we de komende jaren onze dienstverlening steeds verder verbeteren. We voeren om de drie jaar een burgerpeiling uit om de tevredenheid van inwoners over onze gemeentelijke dienstverlening te meten. De uitkomsten van deze burgerpeiling nemen we mee in het opstellen en evalueren van het dienstverleningsbeleid.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Gerealiseerd plan plan Burgerpeiling is uitgevoerd in najaar 2023 en meegenomen in de herschreven visie op dienstverlening: 'Samen Sterker 2024-2028'. De herschreven visie is op 28 februari 2024 vastgesteld door de raad. 0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit 2022-2026 Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen.

11

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) is uitgesteld tot 01-01-2025. Ondanks deze vertraging hebben we wel een start gemaakt met de inventarisatie van de te digitaliseren kanalen. Dit zal ook in het uitvoeringsprogramma dienstverlening aan bod komen. 0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal 2022-e.v. Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De opleidingen zijn geborgd in de Zevenaar Academie. De werkgroep Heldere Taal is opgestart. In de organisatie hebben we taalexperts gevonden. Zij helpen collega's met het schrijven van stukken en beoordelen uitgaande brieven. 0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter 2024-2026 Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Na goedkeuring van de visie gaan we nu aan de slag met het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Klantgerichte werkprocessen is hierbij een van de speerpunten. 0.2 Stimuleren van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en instellingen 0.2.1 Wij coördineren participatie 2023-2024 Participatie gaat over op welke manieren inwoners mogen meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. Participatie is een belangrijk thema voor onze bestuursperiode. Participatie is een rode draad in het coalitieakkoord en in dit collegeprogramma, maar ook onderwerp op de raadsagenda. In verschillende resultaten in dit collegeprogramma is participatie concreet benoemd, onder andere bij energietransitie (7.2.1), ruimtelijke plannen en wonen (8.2.3), invoering van de Omgevingswet (8.2.2) en openbare ruimte (5.6.5 en 8.2.3). Wij brengen de verschillende initiatieven op het gebied van participatie samen in een uniforme werkwijze door hiervoor een programma participatie in te richten. We stellen hiervoor een toolbox samen. De middelen en methodes uit deze toolbox helpen medewerkers en inwoners om op een effectieve manier participatie in te zetten. We stellen een tijdelijke programmamanager aan om dit te realiseren.

12

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Niet Niet volgens volgens plan plan De programmamanager participatie is verantwoordelijk voor het verder professionaliseren en structureel integreren van participatie binnen onze organisatie. Het is de bedoeling verder aan de slag te gaan met het uitrollen van de participatie, hoe en wanneer betrekken wij inwoners in het meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. De werving voor de vacature voor de tijdelijke programmamanager heeft niet geleid tot een match. Desondanks is er wel meer bewustzijn voor het thema burgerparticipatie en vragen wij aandacht voor de integrale benadering. Voorstel raad We komen met een voorstel hoe we het thema participatie verder gaan vormgeven. 0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur Doorlopend Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt.

Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving. In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem.

Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Niet Niet volgens volgens volgens plan plan plan Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen blijft een lastig en veelzijdig thema. Zowel in de raad als aanverwante commissies die over het functioneren van de raad gaan, bijvoorbeeld het Presidium en de agendacommissie, wordt vaker gereflecteerd op het eigen handelen van de raad. Het behouden van rolzuiverheid is soms nog lastig en het is essentieel dat iedereen bereid is en blijft om 13

te evalueren en te blijven leren. De commissievoorzitters, de burgemeester en de vice-voorzitter van de raad hebben een cursus gevolgd bij het Nederlands Debatinstituut. In navolging hierop heeft het Debatinstituut een vergaderscan uitgevoerd waarin gekeken is naar rolzuiverheid, debatvaardigheden en agendasetting. De scan is besproken en naast aanpassingen in de agenda van de raadsvergadering zal hier inhoudelijk vervolg aan worden gegeven door middel van trainingen in 2024. In april is er een bijeenkomst geweest voor raads- en commissieleden waar men met elkaar heeft gesproken over de verdere invulling van de raadsagenda. Concrete werkafspraken naar aanleiding van deze bijeenkomst zijn na de zomer in werking getreden en de eerste Gespreksnota voor een onderwerp op de raadsagenda is in november 2023 in de commissie besproken. Het bijbehorende raadsvoorstel zal in het eerste kwartaal van 2024 behandeld worden. Op dezelfde bijeenkomst in april is ook met de raad gesproken over integriteit onder leiding van een externe begeleider. In september 2023 is het eerste politieke jaarverslag verschenen. In dit jaarverslag zijn alle werkzaamheden van de raad samengevat en inzichtelijk gemaakt. Ook dit is onderdeel van evaluatie en zorgt voor transparantie en reflectie.

In januari 2023 is een junior raadsadviseur aan het team van de griffie toegevoegd om meer handen en voeten te geven aan participatie en ervoor te zorgen dat de raad meer zichtbaar wordt in de samenleving. Door het wegvallen van de plaatsvervangend griffier op de griffie hebben de plannen voor een kinderraad en de uitwerking van een politiek actief cursus vertraging opgelopen. Omdat de vacature voor plaatsvervangend griffier eind 2023 is ingevuld, krijgen de plannen voor een kinderraad en de cursus politiek actief in 2024 inkleuring. Voorstel raad In de raad en in de aanverwante commissies die over het functioneren van de raad gaan, zoals het Presidium en de agendacommissie, wordt vaker gereflecteerd op het eigen handelen en op de omgangsnormen van de raad. 0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing Doorlopend Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert. We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn.

Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid. Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen. We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers. Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten.

14

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan In deze jaarstukken is voor de eerste keer een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. In de paragraaf bedrijfsvoering is een toelichting op de geconstateerde fouten en de constateringen ten aanzien van de interne beheersing opgenomen. 0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040 2025-2026 De raad heeft eind 2020 het Integraal Accommodatieplan (IAP) voor gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Dit is een strategisch plan dat aangeeft welke gemeentelijke accommodaties wij willen behouden en welke wij op termijn willen afstoten. Ook geeft het plan aan voor welke maatschappelijke doelgroepen wij in principe huisvesting aanbieden en voor welke functies. De beleidskaders worden elke vier jaar opnieuw onder de loep genomen om rekeningen te kunnen houden met actuele ontwikkelingen en inzichten. Specifieke aandachtspunten bij de herijking van het IAP zijn verduurzaming en het beoordelen of leegstaande gemeentelijke panden een nieuwe functie kunnen krijgen in de buurt, wijk of het dorp bij voorkeur in combinatie met wonen. Stand van zaken