Agendabundel
Tekst van het document
23 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
Opgave 2
Stimuleren en ondersteunen van bedrijvigheid en ondernemerschap
4.7.2 Organiseren via bedrijventerreinen
4.6 Betrekken en samenwerken met mkb
kennisdeling over digitalisering, arbeidsmarkt, scholing en financiering.
Via de Regio Deal werken we, samen met partners zoals VNO-NCW, aan een platform op tien bedrijventerreinen, goed voor 400 bedrijven. Dit platform biedt
Het mkb, inclusief startups en scale-ups, speelt een cruciale rol in de innovatiekracht van onze regio. Toch wordt het potentieel nog niet volledig benut. Het mkb is onvoldoende verbonden met het ecosysteem van The Economic
4.7.3 Meer ondernemers en starters bereiken
Board en loopt tegen uitdagingen aan, zoals het vinden van financiering en personeel. Onze ambitie is om het mkb beter te integreren in dit ecosysteem
ondersteunen, werken we samen met partners als VNO-NCW, ondernemers verenigingen zoals OKA, IKN, TPN-West bedrijvenvereniging, Liemers
en te ondersteunen bij groei en innovatie.
ambassade en start up clubs. Voor concrete vraagstukken wordt bijvoorbeeld het energieloket (REE) ingezet voor gesprekken over de energietransitie. Ook
We willen een vertegenwoordiging van het mkb koppelen aan The Economic Board als klankbord voor adviezen en plannen. Organisaties zoals Connectr,
benutten we de ervaringen met digitaliseringsvouchers om ondernemers te informeren. Koplopers binnen The Economic Board spelen hierbij een
Briskr, Health Valley en Lifeport@ kunnen verder helpen het mkb dichterbij te brengen. Daarnaast willen we grote transities, zoals AI en netcongestie,
sleutelrol. Met het MKB Dienstverlening actieplan willen we hier meer op inzetten.
vertalen naar kansen voor het mkb. Initiatieven zoals het MKB Datalab, Smart Energy Hubs en het project Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (Regio
4.7.4 Financiering
Om ook de brede groep van mkb’ers en starters beter te bereiken en te
Deal) worden hierbij ontsloten.
Financiering is voor startups, scale-ups en gevestigd mkb een blijvend knelpunt. Dat belemmert bijvoorbeeld de valorisatie van innovaties, omdat er geen voorfinanciering gevonden wordt om een innovatie tot een commercieel haalbaar product te maken. Naast de bestaande initiatieven – zoals de Energy Investor Day – ontwikkelen we een visie op wat nog meer nodig is. Zo kunnen we het mkb helpen door beter inzichtelijk te maken waar financiering beschikbaar is. Bijvoorbeeld met de financieringskalender waarop financiële bijeenkomsten vermeld staan.
4.7 Ondersteuning mkb 4.7.1 Actieagenda mkb-dienstverlening
Het rapport Dienstbare Dienstverlening (2022) wijst op de complexe overheidsdienstverlening voor het mkb. The Economic Board ziet de Actieagenda mkb-dienstverlening 2024-2026 als basis voor regionale ondersteuning. De regio Arnhem-Nijmegen zet in 2025 in op meedoen als pilotregio. Inzet is om kennis te delen met het mkb op het vlak van digitalisering, AI, subsidiemogelijkheden voor energietransitie en verduurzamen van bedrijfsterreinen. We doen dit met onze partners VNO-NCW, Groene Metropoolregio, de start up clubs, Kamer van Koophandel, Oost NL, HAN University of Applied Sciences, gemeente Arnhem en gemeente Nijmegen.
24 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
Opgave 3
Arbeidsmarkt in balans
4.8.1 Strategische bijstelling
4.8 Structurele arbeidskrapte in de clusters
Als regio hebben we met het Human Capital Akkoord een belangrijke stap gezet naar een gezamenlijke aanpak van de arbeidsmarktproblematiek. Maar
Nederland heeft te maken met een weliswaar iets afnemende en fluctuerende, maar toch structureel grote arbeidsmarktkrapte. Dit wordt veroorzaakt door
de urgentie vraagt om (meer) strategische, structurele samenwerking en eigenaarschap om de noodzakelijke opschaling te realiseren. Zo is er nog te
vergrijzing en beperkte productiviteitsgroei. Er moet dan meer of langer gewerkt worden. In onze regio is dat niet anders: de vraag naar personeel
veel sprake van een versnipperde, individuele en incidentele inzet op projecten. Belangrijk uitgangspunt in onze strategie voor 2026-2030 is daarom dat we
is groot en blijft de komende jaren groot. De sectoren die de meeste krapte ervaren zijn de gezondheidszorg, de technische en digitale sectoren. De krapte
per cluster één samenhangend en meerjarig publiek-privaat arbeidsmarktprogramma ontwikkelen, waarin we de bestaande projecten van publieke
raakt dus juist onze clusters extra. Ook is er een tekort aan vaardigheden en vakmensen. De vraag naar digitale vaardigheden en functies blijft
en private partners in de regio als basis nemen. De programma’s omvatten aandacht voor instroom, oriëntatie, om- en bijscholing, ontwikkeling van
onverminderd groot en verspreid over alle sectoren. Complicerende dynamiek daarbij is de opkomst van nieuwe banen versus banen die juist verdwijnen. De
modulair en flexibel onderwijs, match met werkgevers, goed werkgeverschap en (sociale en technologische) innovatie.
eerste vooral rond de duurzaamheidstransitie en de toenemende digitalisering. Bij verdwijnbanen gaat het veelal om banen met veel routinematige taken.
We versterken de bestaande regionale samenwerking en arbeidsmarktstructuur. Het blijft noodzakelijk om gericht boven- en intersectorale samenwerking te stimuleren via kennisuitwisseling, cross-overs te stimuleren en thematische inzet te clusteren, zoals bijvoorbeeld het enthousiasmeren van studenten richting bèta-opleidingen. Dit doen we samen met partners, zoals
“De arbeidsmarkt is voortdurend in beweging: nieuwe banen ontstaan, bestaande verdwijnen, en functies veranderen van inhoud. Deze dynamiek biedt zowel kansen als uitdagingen. Net als in de rest van Nederland kampt de regio Arnhem-Nijmegen met een aanzienlijke arbeidsmarktkrapte. Vooral binnen de sectoren Energie, Zorg en High Tech — de speerpunten van de regio en essentieel voor haar economische groei en profilering — is de mismatch groot. Bij de HAN werken we samen met ondernemers en overheden aan een duurzame samenleving en een inclusieve arbeidsmarkt, waarin een leven lang ontwikkelen centraal staat.”
regionale werkcentra, UWV en arbeidsmarktregio’s. 4.8.2 Drie speerpunten Human Capital Akkoord
Inhoudelijk houden we vast aan de drie speerpunten uit het Human Capital Akkoord:
1. Een leven lang ontwikkelen voor iedereen We stimuleren intersectorale mobiliteit en mobiliteit binnen de sectoren, door werkzoekenden en werknemers gericht te scholen en om te scholen. Daarvoor ontwikkelen we in de genoemde programma’s onder meer modulair onderwijs gericht op zij-instroom naar toekomstige banen in de drie clusters. Hierbij stimuleren we gezamenlijke verantwoordelijkheid van onderwijsinstellingen, overheden en ondernemers door creatieve oplossingen te omarmen en ontwikkelen, maatwerk toe te passen waar nodig en gezamenlijk te investeren in opleidings- en begeleidingscapaciteit voor zij-instromers. We stimuleren
Rob Verhofstad Voorzitter College van Bestuur HAN University of Applied Sciences, Lid The Economic Board
samenwerking en proberen zo de concurrentiegedachte tegen te gaan. 25 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
2. Aantrekken en behoud van talent
4.8.3 Krachtige regie doorzetten
Een van de uitdagingen voor onze regio is het aantrekken en behoud van talent. Dat betekent dat talent de mogelijkheden van de arbeidsmarkt
De noodzakelijke triple helix-aanpak van de arbeidsmarktproblematiek vraagt om een krachtige regie. The Economic Board heeft met het Human Capital
moet zien én dat ze de regio ervaart als een fijne regio om in te werken en te leven. Behoud van talent – ook internationaal talent – kan bijvoorbeeld
Akkoord de regierol op de uitvoering gekregen. Vanuit deze rol bundelen we krachten, en zorgen we voor aansluiting op landelijke opgaven, actieplannen
door stageprogramma’s aan te bieden bij verschillende bedrijven in de regio. En studenten zo te laten ervaren dat onze regio veel aantrekkelijke
en aanvalsplannen. Zo draagt The Economic Board ook bij aan het binnenhalen van rijksgelden voor de regio. Ook de Provincie Gelderland heeft
en hoogwaardige banen biedt. Talent moet dan de regio wel zien als een fijne regio om te leven en te blijven. Dat vraagt investeringen in bijvoorbeeld
hierin een belangrijke rol. Intensieve samenwerking is nodig om projecten op te schalen en duurzaam te verankeren in de arbeidsmarktstructuur, om
woningbouw, infrastructuur en culturele voorzieningen, en een inclusieve samenleving. Ook moet talent de regio ervaren als een fijne plek om te werken,
innovatie in het onderwijs en op de werkvloer te stimuleren en om best practices van de ene sector te vertalen naar de andere sector. Onze regierol
waarin werkgevers voorop lopen met goed werkgeverschap en investeren in het welzijn en productiviteit van de werknemer. Voor de regio is aantrekken (en
moet de komende jaren doorgezet worden. Het plan erkent de structurele krapte op de arbeidsmarkt, maar we bieden ook concrete strategieën om
behouden) van internationale studenten en onderzoekers een speerpunt in de planperiode.
dit op korte termijn aan te pakken. We sturen op inzet die schaalbaar is en waarmee we bestaande arbeidsmarktprogramma’s kunnen versnellen.
3. Onbenut arbeidspotentieel
We stellen concrete doelstellingen voor talentbehoud, internationalisering en zij-instroom.
Ieder talent telt. Ondanks dat de vraag naar personeel groot blijft, zien we nog steeds dat er mensen aan de kant staan of in een baan werken die niet past bij hen. We stimuleren dat mensen zonder baan of met een niet-passende baan gericht worden begeleid naar werk in Energy, Health en High Tech. Bijvoorbeeld via maatwerktrajecten van de arbeidsmarktregio’s voor doelgroepen zoals statushouders, jongeren en deeltijders. Ook werken we samen met werkbedrijven en impactondernemers, die in de keten een bijdrage leveren aan de clusters. Het onbenutte potentieel bestaat nu uit 51.000 mensen die nog wel (deels) werken, en 40.000 mensen die aan de kant staan en niet werken. We moeten erop inzetten dat dit onbenutte potentieel ook vanuit arbeidsmarktperspectief wordt benaderd.
26 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Focusprogramma 2026-2030 Human Capital Akkoord Lifeport Regio Arnhem Nijmegen blijft qua aantal inwoners en bedrijven groeien. Tegelijk blijven de uitdagingen op de arbeidsmarkt groot. Met het Human Capital Akkoord regio Arnhem-Nijmegen zijn de krachten gebundeld van bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en overheden. Samen zorgen we voor een arbeidsmarkt die werkt: waar vraag en aanbod elkaar beter vinden en tekorten in zorg, techniek en energie worden aangepakt.
Concept
Ontwikkeling arbeidsmarkt in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen 3,5% werklozen
van de beroepsbevolking in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen, evenveel als landelijk
Werkgelegenheid Lifeport Regio Arnhem Nijmegen +11,3% (2022 t.o.v. 2011)
Lifeport Regio Arnhem Nijmegen -1%
Nederland +12%
(2022 t.o.v. 2021)
(2022 t.o.v. 2011)
Nederland -0,7% (2022 t.o.v. 2021)
451.000 personen
vormden de regionale beroepsbevolking in 2022, goed voor een bruto arbeidsparticipatie* van 75%
415.315 werkzame personen in de regio (2022)
Lifeport Regio Arnhem Nijmegen 75%
Lifeport Regio Arnhem Nijmegen +4,9%
(in 2022)
(t.o.v. 2021)
Nederland 74,8%
Nederland +2,9%
(in 2022)
(t.o.v. 2021)
* participatiegraad betreft het aandeel van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet beroepsbevolking)
27 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
Opgave 4
Hulpmotor voor de brede welvaart
innovatieve producten en diensten kunnen testen, valideren en naar de markt
4.9 Leidend principe
brengen. Dat trekt weer de juiste bedrijven en investeringen van buiten de regio aan, waarmee de diverse transities kunnen worden versneld. Overheden
Een belangrijke strategische ontwikkeling voor The Economic Board is de onderkenning van het belang van brede welvaart. Bij al onze inzet in de
kunnen ook aanbestedingsregels moderniseren zodat regionale innovaties ook daadwerkelijk kunnen landen in de regio.
clusters moet brede welvaart het leidende principe zijn. We brengen in kaart hoe onze initiatieven bijdragen aan zowel economisch als sociaal kapitaal. Dat betekent dat we innovaties ontwikkelen die bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken, zoals de energietransitie, duurzaamheid, de woningnood en de toenemende zorgvraag. De innovaties die ontwikkeld worden in onze regio, moeten daadwerkelijk landen in het dagelijkse leven van de inwoners in onze regio. Daarmee is een goede brede welvaart ook randvoorwaardelijk voor verdere economische ontwikkeling. Het versterkt een ondernemersvriendelijk klimaat en maakt de regio aantrekkelijker voor talent.
4.10
Sociale agenda
Het belang van brede welvaart geldt niet alleen voor onze regio, maar wél in het bijzonder. De brede welvaart in de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen is lager dan het Nederlands gemiddelde, en daalt. Dit sterkt The Economic Board in de keuze om de komende planperiode brede welvaart onlosmakelijk te verbinden aan economische groei. The Economic Board wil mede daarom een agenderende en verbindende rol spelen bij het ontwikkelen van brede welvaart in onze regio. Naast de economische agenda werkt de board aan een sociale agenda, om vanuit innovaties, transities en economie een bijdrage te leveren aan de maatschappelijke uitdagingen.
Grote verschillen in groei bij economisch krachtigste regio’s De Investeringsagenda van de provincie Gelderland, de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en The Economic Board, is een dragend belangrijk vehikel om investeringen in brede welvaart te initiëren en te laten landen. Het is belangrijk deze investeringsagenda de komende periode strategischer te laden. Met investeringen kunnen we bedrijven en kennisinstellingen helpen plekken te creëren waar zij met pilots de grote maatschappelijke transities kunnen oppakken en versnellen. Bijvoorbeeld investeringen in living labs waarvan inwoners concreet profiteren in het dagelijks leven. Deze living labs en innovatie hubs kunnen ons als een regio positioneren waar bedrijven hun 28 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
Figuur 1 toont het meest recente kaartbeeld van de brede welvaart in Nederlandse regio’s. Gelderland-Zuid kent een gemiddelde brede welvaart. Net als veel andere regio’s in zuidelijk Nederland. In het midden en oosten van het land is de brede welvaart bovengemiddeld. In de grootstedelijke regio’s in de Randstad ligt de welvaart onder het nationale gemiddelde. Bredebrede welvaart in Nederlandse regio’s (COROP-gebieden) 2022 Figuur 1: Brede welvaart in Nederlandse regio’s (COROP-gebieden), 2022
Bron: RaboResearch 2024 Achter de gemiddelde scores voor Arnhem-Nijmegen en Zuidwest-Gelderland gaan verschillen schuil op de onderliggende dimensies van brede welvaart. Zo zijn in de regio Arnhem-Nijmegen huisvesting (woontevredenheid), veiligheid en gezondheid iets lager dan in Nederland als geheel. Ook blijft het inkomen achter bij het Nederlandse gemiddelde. Betere scores zijn er voor de werk-privébalans en persoonlijke ontwikkeling (figuur 2). Hoewel de verschillen niet zijn,een lijkt gezonde Zuidwest-Gelderland een beetje op de “De regio Arnhem-Nijmegen combineert fijn groot wonen, contramal van de stedelijke regio Arnhem-Nijmegen. Hier zijn juist de dimensies veiligheid, woontevredenheid economie en sterke samenwerking tussen ondernemers, overheden en inkomen bovengemiddeld, en zijn de inwoners bovengemiddeld gelukkig (subjectief welzijn). Daarentegen enzijnkennisinstellingen. Innovaties vanuit onze ondernemers zijngemiddeld in Nederland (figuur 3). de werk-privébalans en persoonlijke ontwikkeling juist iets lager dan
essentieel om ons verdienvermogen intact te houden, en een bijdrage te leveren aan onze maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatverandering, energietransitie en gezondheid. ” John Brom Wethouder gemeente Nijmegen, Lid The Economic Board
6
RaboResearch | Eerst de bruggenhoofden dan de brug | 30 september 2024
29 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
Opgave 5
Versterken publiek-private ecosystemen 4.11
overlegtafels organiseren, waar mkb-bedrijven ideeën uitwisselen met grotere bedrijven, overheden en kennisinstellingen.
Reflectie en actie
Versterken regiekracht
De afgelopen jaren hebben de kracht van het triple helix-ecosysteem – met The Economic Board als verbindende factor – bewezen. Toch hebben we ook
4.11.3
geconstateerd dat er nog veel onbenutte potentie in onze regio is. Dat vraagt reflectie en actie op het verder versterken van het ecosysteem, inclusief The
moeten werken, vraagt van The Economic Board meer regiekracht dan het nu heeft. Ook het eindrapport ‘Kwalitatief evaluatieonderzoek The Economic
Economic Board.
Board’ bevestigt dit. Er wordt gevraagd om meer focus, en ondanks de al toegenomen slagkracht van The Economic Board willen stakeholders
De ambities en de verbreding van onze scope waar we richting 2030 aan
Versterken lobby
Een belangrijk doel voor 2026-2030 is de regio nog steviger op de kaart te
uitbreiding op het gebied van strategische coördinatie. Met name voor het aansluiten van het mkb, het versterken van de samenwerking en lobby en de
zetten. Daarvoor is lobby een belangrijk instrument. In onze Board zit op persoonlijk niveau veel lobbykracht, maar we moeten onze lobby als regio
verdieping van de strategische agenda is er behoefte aan uitbreiding met 4 fte. Voor de financiering wordt gewezen op additionele financiële bijdragen vanuit
verder professionaliseren. Daarbij wil The Economic Board de regie nemen en voor de regio de relevante lobbykansen signaleren. Die kunnen dan door
externe subsidies (Rijk, Brussel), lokale overheid en bijdragen van bedrijven en onderwijsinstellingen. Verdere onderbouwing van de financiën wordt
meerdere partijen in de triple helix opgepakt worden. Daarbij moeten we ervoor zorgen dat lobbyactiviteiten als een vliegwiel werken, waar niet
nader toegelicht in hoofdstuk 6 en in de bijlage 1, Uitgangspunten financiële begroting 2026-2030 .
4.11.1
alleen grotere partners van profiteren, maar bijvoorbeeld ook het mkb. We ontwikkelen een gericht lobby plan, afgestemd met onze stakeholders, met focus op nationale en internationale fondsen. Onze regio kan ook meer halen uit EU-programma’s en partnerschappen met vergelijkbare regio’s. We willen meer inzet op kennisdeling, fondsenwerving en positionering voor onze opgaven in de regio. Daarom stellen we een internationale strategie op met concrete doelen en prioriteiten, waaruit de samenhang en samenwerking van de regio blijkt, en benoemen we een verantwoordelijke voor internationale lobby en partnerschappen. We zetten vooral in op gezamenlijke planvorming en integrale lobby agenda vanuit de volledige triple helix. 4.11.2
Focusprogramma 2026-2030 Lifeport Regio Arnhem Nijmegen Lifeport Regio Arnhem Nijmegen is het merk om de regio als één herkenbaar gezicht naar het Rijk, Brussel en Europa te presenteren. Onder de noemer Lifeport Regio Arnhem Nijmegen willen we de kracht en de potentie van de regio zichtbaarder maken. Lifeport Regio Arnhem Nijmegen is dé innovatie hub voor een duurzame en vitale samenleving die bijdraagt aan een verbeterde brede welvaart.
Inbedding mkb en maatschappelijke partners
We hebben in voorgaande hoofdstukken geconstateerd dat we maatschappelijke organisaties en het mkb sterker moeten verbinden met The Economic Board. De komende planperiode onderzoeken we hoe we dit het beste vorm kunnen geven. Voor maatschappelijke organisaties denken we aan een aparte partnergroep die adviseert aan The Economic Board, maar ook een vertegenwoordiging in de board zelf kan een optie zijn. Daarbij kunnen we thematische 30 — Hoofdstuk 4 Onze opgaven voor 2026–2030
Concept
Hoofdstuk 5
Strategische samenwerkingen Samenwerking is de kern van de triple helix. Die samenwerking stimuleren wij: binnen de triple helix en met partners daarbuiten. Het succes van de regio is dan ook een optelsom van bijdragen van een diversiteit aan partners. Wij willen kijken hoe we nog vaker die individuele bijdragen aan het collectief een podium kunnen geven. Hieronder gaan we in op een aantal samenwerkingen en onze visie daarop. In de planperiode willen we de rollen in samenwerking en bij projecten duidelijker verdelen en inzichtelijk maken. Gemeenten ervaren nu bijvoorbeeld soms een overlap in en verwarring over de taakverdeling tussen The Economic Board en GMR, wat kan leiden tot inefficiënties. Met het nieuwe dashboard van The Economic Board werken we hieraan, zodat we beter kunnen sturen, meer inzicht hebben in waar – en met welke rol – we bij betrokken zijn, en concreter maken wat de impact van ons gezamenlijke werk is.
Gemeenten In de voorgaande periode heeft The Economic Board zich meer proactief opgesteld naar gemeenten en hen ook meer betrokken bij de bredere strategische doelstellingen van The Economic Board. Deze samenwerking willen we continueren en verder verstevigen, zodat lokale en regionale doelen beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Los van het feit dat de lokale gemeenten ongeveer de helft aan de financiële begroting bijdragen, zijn zij ook belangrijke partij in het gezamenlijk bijdragen op visie en agenda’s van de regio. Gemeenten kunnen The Economic Board nog meer betrekken bij hun beleidsagenda’s, wat bij bijna alle gemeenten in 2024 al gebeurde. Zo kunnen we meedenken, adviseren en meeschrijven, en daarbij verschillende partners betrekken. Deze activiteiten lopen per jaar al snel op tot meer dan € 50.000 aan waarde per gemeente. De grote strategische programma’s – zoals Human Capital, Waterstof backbone en Digital health – laten zich moeilijk per gemeente in een financieel getal uitdrukken. Maar deze programma’s hebben meer dan € 1 miljard aan economische en innovatiewaarde in de komende 10 jaar. De gemeenten kunnen samen met The Economic Board binnen deze strategische programma’s meer hun agenda’s betrekken. Hier liggen kansen voor de regio. 31 — Hoofdstuk 5 Strategische samenwerkingen
Concept
Provincie Gelderland
Interregionaal
De provincie voert proactief economisch beleid en schept voorwaarden. The Economic Board bepaalt haar eigen strategische economische agenda.
We zien een toenemend belang van en enthousiasme tot samenwerking met andere regio’s. Dat zijn bijvoorbeeld direct aanpalende regio’s, zoals bij
Uitvoeringspartners (zoals Briskr en Connectr en overige partners) kunnen een rol spelen richting de uitvoering. Het proces om vanuit strategische opgaven
Foodvalley en Fruitdelta voor cross-overs tussen Health en Food. Maar het zijn ook ‘assen’ van regio’s die krachten bundelen op specifieke thema’s. Zoals de
een uitvoeringspartner te betrekken, is uiteraard een afweging van de uitvoeringspartner of deze dit kan uitvoeren en of dit ook past in de agenda van
as Eindhoven-Arnhem-Nijmegen-Twente voor semicon. Deze samenwerkingen willen we nog verder intensiveren. Zoals bijvoorbeeld via onze Human Capital
partner. Daarnaast is het vaak nog essentiëler dat de provincie meedoet als strategisch partner, om aanjager te zijn en partners te mobiliseren. We vragen
Agenda voor semicon, waarmee we ook talent voor Brainport Eindhoven opleiden.
de Provincie Gelderland dus niet alleen om financieel mee te doen, maar echt betrokken te zijn als strategisch partner.
Internationaal
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR)
Onze ervaringen met internationale samenwerking – zoals een gezamenlijke reis met Duitsland naar Marokko – nodigen uit tot meer. Er zijn over de
The Economic Board en GMR zijn belangrijke dragende spelers in de regio. De GMR is daarmee een belangrijke en logische partner die door gezamen-
grenzen best practices in vergelijkbare regio’s, waar we van kunnen leren voor bijvoorbeeld energietransitie en gezondheidszorg. En er zijn internationale
lijkheid impact maakt met regionale afspraken over ruimteverdeling, die gemeenten helpt met kennis en kunde in circulair opdrachtgeverschap, lobby
partners met wie we onze innovatiekracht nog verder kunnen versterken. Vooral op het gebied van Energy en Health liggen er kansen voor Europese
en communicatie, en afstemming met overheidsagenda’s (17 gemeenten, provincie, waterschappen). De GMR en The Economic Board zijn partners en
partnerships. Voor internationale samenwerking zijn er via Interreg en de EU extra financieringsmogelijkheden.
bestuurlijk aan elkaar gekoppeld. The Economic Board kan met haar triple helix netwerk nieuwe ontwikkelingen signaleren en daarop adviseren. En ze kan bijdragen aan structuurversterking – dankzij inzet voor kennishubs, programma’s en leerprojecten –, en aan consortiumvorming en cofinanciering, en kan inzetten op communicatie. De opgaven van The Economic Board en GMR raken elkaar op meerdere terreinen. De taakverdeling is grofweg dat The Economic Board oppakt wat triple helix moet worden georganiseerd. De GMR pakt zaken op die vooral betrekking hebben op de samenwerking met andere overheden zoals wetgeving, financiering en de ruimtelijke vraagstukken. Goede onderlinge afstemming en samenwerking is daarbij essentieel. Bij boardleden bestaat de behoefte meer te adviseren op strategische vraagstukken die bij GMR liggen. Dit biedt kansen voor de regio.
32 — Hoofdstuk 5 Strategische samenwerkingen
Focusprogramma 2026-2030 Regio Deal Gezonde groene groei De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, The Economic Board en de provincie Gelderland werken samen aan de Regio Deal Gezonde groene groei voor Lifeport Regio Arnhem Nijmegen. Hiermee zorgen we voor de aanpak van belangrijke opgaven en verbetering van kwaliteit van leven, wonen en werken en leefomgeving van inwoners en ondernemers (brede welvaart) in onze regio. Met een totale investering van de gezamenlijke triple helix voor de komende jaren van meer dan € 40 miljoen gaat dit voor veel positieve impact in onze regio zorgen.
Concept
Hoofdstuk 6
Financiering De ambities van The Economic Board zijn niet haalbaar zonder voldoende financiering. Naast de bestaande financiering van inwonerbijdragen van gemeenten, subsidies voor specifieke projecten en partnerbijdragen is er behoefte aan een structurele vorm van extra financiering. Deze extra financiering dient als een buffer die financiële flexibiliteit en slagkracht waarborgt, waardoor we snel en adequaat in kunnen spelen op (onverwachte) veranderingen in de markt en nieuwe strategische kansen kunnen benutten. The Economic Board heeft te maken met beperkte middelen om grote regionale vraagstukken aan te pakken. Dit creëert financiële spanningen, vooral omdat The Economic Board ambitieus is in het oplossen van kwesties die cruciaal zijn voor de regio, zoals de energietransitie en economische groei.
6.1 Bijdrage per inwoner In het rapport over andere Economic Boards in Nederland is een vergelijking gemaakt over de investering door de overheid van euro’s per inwoner. Voor het economische domein is € 2 tot € 3 per inwoner gebruikelijk, waarbij Brainport daar flink bovenuit steekt. Er zijn Economic Boards die zelfs van twee provincies tegelijk financiële bijdragen ontvangen. In het eindrapport ‘Kwalitatief evaluatieonderzoek The Economic Board’ wordt door verschillende overheidsbestuurders en ondernemers geadviseerd te onderzoeken of de bijdrage per inwoner aan The Economic Board verhoogd kan worden. Gezien de huidige financiële situatie van gemeenten hebben we besloten hen niet meer te vragen dan de vaste indexatie.
33 — Hoofdstuk 6 Financiering
Concept
6.2 Hybride financieringsmodel Naast de overheidsfinanciering wordt actief onderzocht op welke wijze bedrijven, kennisinstellingen en onderwijsinstellingen een grotere bijdrage kunnen leveren. Dit kan onder meer door structurele bijdragen of cofinanciering binnen projecten. Daarnaast wordt ingezet op intensievere lobbyactiviteiten rondom strategische thema’s en het actief werven van aanvullende financiering.Tevens wordt een hybride financieringsmodel ontwikkeld, met specifieke aandacht voor Europese fondsen zoals Horizon Europe en Interreg. Verder wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een systeem van partner- en/ of lidmaatschapsbijdragen voor bedrijven en onderwijsinstellingen, met als doel de financiële basis en duurzame samenwerking te versterken.
6.3 Transparante verantwoording De financiële bijdrage van veel verschillende partners verplicht The Economic Board om zo transparant mogelijk te rapporteren over de bestedingen van gelden. Uitgangspunt is dat elke euro die geïnvesteerd wordt in The Economic Board, voor het grootste gedeelte landt bij programma’s, projecten en speerpunten binnen de clusters welke zijn opgenomen in drie hoofdlijnen en vijf concrete opgaven. Elke geïnvesteerde euro wordt door onze samenwerking en aanvullende subsidies en middelen tenminste vermenigvuldigd, wat zorgt voor maximale impact en economische waardecreatie. Van de personeelskosten voor het projectbureau wordt gemiddeld 86% van de capaciteit ingezet op de projecten en programma’s. Gezien de opgaven en doelstellingen van The Economic Board verwachten wij een benodigde uitbreiding van 4,0 fte in de komende jaren. Deze uitbreiding is met name gericht op vier domeinen: lobby, analyse en financieel management, governance richting overheid en bestuurders en aansluiting mkb.
34 — Hoofdstuk 6 Financiering
Concept
Bijlage 1
Uitgangspunten financiële begroting 2026-2030
bedrijven en kennisinstellingen. Daarnaast uit de lopende strategische lobby
The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen financiert haar activiteiten uit drie bronnen:
Subsidies specifieke opgaven, projecten en programma’s
waaruit een percentage regie en uitvoering afgeroomd wordt. De verwachte groei is niet gegarandeerd, gezien de afhankelijkheid van macro-economische factoren en maatregelen buiten de invloed van The Economic Board.
De financiën zullen in de periode 2026-2030 toenemen door de lopende Regio
Inwonerbijdragen van de gemeenten
Deal. In september 2024 zijn door The Economic Board ingediende projecten beschikt die tevens doorwerken naar de jaren 2026-2027. Ook verwachten we
Via de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ontvangt The Economic Board jaarlijks een bijdrage van de gemeenten gebaseerd op het aantal inwoners.
dat door de financiële toename van de partnerbijdragen en subsidietrajecten, ook de bijdrage aan o.a. het Human Capital Akkoord toeneemt. Exacte cijfers zijn bij het schrijven van dit plan voor zowel de Regio Deal als het Human Capital Akkoord nog niet te geven, omdat de afwikkelingen nog plaatsvinden.
– inwonerbijdragen van de gemeenten – in kind en cash bijdragen partners – subsidies voor specifieke opgaven, programma’s en projecten
Organisatie- en personeelskosten Van de totale begroting 2025 wordt 16% besteed aan organisatiekosten en 84% aan de projecten en programma’s van The Economic Board. Wij
Voor de planperiode verwacht The Economic Board dat de totale bijdrage iets stijgt door de toename van het aantal inwoners. Tot en met 2024 bestond de
verwachten voor de periode 2026-2030 eenzelfde verhouding met focus op projecten en programma’s. Ruim 65% van de huisvestingslasten wordt in kind
bijdrage uit € 1,00 per inwoner. Vanaf 2025 wordt de inwonerbijdrage jaarlijks geïndexeerd. Zoals gesteld in dit strategisch plan, vragen we vooralsnog geen additionele bijdrage aan de gemeenten.
ter beschikking gesteld door de Radboud Universiteit. In 2025 is 7,22 fte in loondienst. Van deze 7,22 fte wordt 6,2 fte (86%) ingezet op de programma’s en opgaven van The Economic Board. Daarnaast is 1,2 fte aan strategen in kind ter beschikking gesteld door kennisinstellingen, overheden en bedrijfsleven.
In kind en cash bijdragen partners De cash en in kind bijdragen van partners zijn afkomstig van ondermeer onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijfsleven. De in kind bijdragen bestaan uit het ter beschikking stellen van strategen. De in kind en cash bijdragen worden ingezet voor het financieren, aanjagen en versnellen van de opgaven, projecten en programma’s van The Economic Board. De totale begroting voor 2025 bestaat voor 45% uit bijdragen van ondernemers en onderwijsinstellingen en voor 55% uit bijdragen van overheden. Medio 2024 is het aantal partners dat cash bijdraagt aan de programma’s en doelstellingen van The Economic Board toegenomen. De verwachting is dat in de planperiode (2026-2030) meer partners financieel bijdragen en dat de totale financiële bijdrage met
Bij vaststelling van dit Strategisch Plan 2026-2030 verwachten we – gezien de opgaven en doelstellingen van The Economic Board – in de komende jaren met 4,0 fte te moeten uitbreiden. Deze uitbreiding is met name gericht op vier domeinen: lobby, analyse en financieel management, governance richting overheid en bestuurders en aansluiting mkb.
5-10% toeneemt. Deze groei is te verwachten vanuit de partnerbijdrage vanuit 35 — Bijlage 1 Uitgangspunten financiële begroting 2026-2030
Concept
Bijlage 2
Gebruikte bronnen Voor de totstandkoming van deze strategische visie zijn de volgende bronnen gebruikt: • Eindrapport kwalitatief evaluatieonderzoek The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen • Eerst de bruggenhoofden, dan de brug; Brede welvaart en economie in Lifeport – Rabobank 2024 • Samen bouwen aan een economisch sterk Lifeport – Rabobank 2022 • Verkenning eindversie Economic Boards • Draghi’s report on EU competitiveness: Five key takeaways | Euronews • Regionale Agenda 2025-2028 GMR • Ruimte voor Economie - provincie Gelderland • Adviesrapport: Regio Arnhem—Nijmegen Europese Hotspot Energy • Propositie Lifeport Regio Arnhem Nijmegen Nationaal Versterkingsplan Semicon • Nationale technologie strategie • GMR monitor 2022-2023 • Economische ontwikkelingen komende 6-10 jaar regio Arnhem-Nijmegen • Rapport Dienstbare Dienstverlening van Nederlands Comité voor Ondernemerschap • Rapport Elke Regio Telt • Actieplan MKB Dienstverlening
Colofon: The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen theecononomicboard.com Redactie: The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen en JCM Context Ontwerp: Harm van der Burgt Fotografie: Radboud Universiteit, Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, Alliander, DAR, AVISI, Michèle Giebing, Luuk van der Lee en The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen 36 — Bijlage 2 Gebruikte bronnen
Concept
The Economic Board Mercator II, Toernooiveld 300 6525 EC NIJMEGEN T +31 (0) 85 040 9980 E bureau@theeconomicboard.com theeconomicboard.com / lifeport.nl
Concept