Agendabundel

36

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 133 177

Realisatie

Verschil

193

16

Lasten

4.841

4.998

4.948

50

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-4.708

-4.821

-4.755

66

-4.708

-4.821

-4.755

66

Mutaties reserves Baten Lasten Totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Verschillenanalyse 1.

Veiligheid

Programma 1 Veiligheid - Overige verschillen Lasten De afwijkingen binnen dit programma bestaan uit diverse kleine verschillen (< € 100.000) die wij niet verder toelichten.

66.000 V

I

Incidentele baten en lasten

Onderwerp Programma 1. Veiligheid

Omschrijving

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

Voor dit programma zijn geen incidentele baten en/of lasten

Totaal programma 1

0

0

37

2.VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Omschrijving Dit programma gaat over verkeer en vervoer (wegen, openbare verlichting e.d.), parkeren en openbaar vervoer. Wat willen we bereiken? Wij willen dat de gemeente Zevenaar voor elke inwoner en bezoeker goed bereikbaar is. Of je nu wandelt of jezelf met de fiets, auto of het openbaar vervoer verplaatst. Dit moet voor iedereen comfortabel en veilig zijn. Hierbij hebben we oog voor verkeersgedrag, de inrichting van de infrastructuur en het verkeersveiligheidsgevoel van inwoners. Ontwikkelingen Project ViA15: doortrekken A15 en verbreden A12 In juli 2025 is het aannemerscontract tussen Rijkswaterstaat en GelreGroen geactualiseerd. Het Rijk heeft budget toegevoegd aan het project zodat het gerealiseerd kan worden. Vanaf het najaar van 2025 heeft GelreGroen de voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van het project vanaf januari 2026. In januari 2026 zijn de voorbereidende werkzaamheden van start gegaan (kappen van bomen, verleggen kabels & leidingen, etc.). In het derde kwartaal 2026 wordt gestart met de op- en afrit Zevenaar Oost en de verbredingen van de A12 en de A15. Vanuit de gemeente is de projectorganisatie opgestart. Vervanging VRI's Doesburgseweg Daarnaast speelt nog dat de huidige VRI's op de kruising Doesburgseweg/Ringbaan/Noordeinde zijn vier jaar technisch afgeschreven en dringend aan vervanging toe zijn.

Uitstel is vanuit oogpunt van veiligheid niet meer acceptabel. Na asfaltwerkzaamheden in 2024 zijn medio 2025 de VRI-armaturen vervangen.

Beleidskaders • Omgevingsvisie (2025) • Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (2022) • Gemeentelijke verkeers- en vervoersplan 2020 • Beheerplan openbare verlichting (2022) • Beheerplan straatmeubilair (2022) • Beheerplan verkeersregelinstallaties (2022) • Beheerplan wegen en civiele kunstwerken (2022)

WAT HEBBEN WE GEDAAN? 2.1 Optimaliseren van de bereikbaarheid via verkeersveilig infrastructuur 2.1.1 Wij anticiperen op het doortrekken van de A15 en het verbreden 2024-2028 van de A12 Een doorgetrokken A15 en verbreding van de A12 met daarbij de aanleg van deze twee nieuwe aansluitingen heeft gevolgen voor het verkeer op ons onderliggend wegennet. Wij zetten ons in om hinder (o.a. sluipverkeer) tijdens de uitvoering van de werkzaamheden zoveel mogelijk te beperken. Ondertussen werken wij aan een alternatief plan, indien onverhoopt het project A15/A12 niet doorgaat als gevolg van de uitspraak van de Raad van State. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Nadat de Raad van State Tracébesluit ViA15 onherroepelijk heeft verklaard zijn Rijkswaterstaat en GelreGroen (consortium) in overleg gegaan over het contract. In verband met de lange doorlooptijd van het project moest er extra budget beschikbaar komen bij het Rijk. Dit aanvullend budget is beschikbaar gesteld en 38

op 3 juli 2025 is het contract tussen RWS en GelreGroen getekend. Hiermee is het doorgaan van het project ViA15 een feit. GelreGroen is vervolgens begonnen met het opbouwen van hun team en het project. GelreGroen is gestart met onderzoeken en informatiebijeenkomsten, waaronder twee beeldvormende raadsbijeenkomsten over het project ViA15 en grondwateronttrekking en inloopbijeenkomsten voor inwoners bij Van der Valk. Vanuit Zevenaar zijn wij ook gestart met het inrichten van het projectteam en de samenwerking met omliggende gemeenten. In 2026 start de uitvoering, waarbij men begint bij de verbreding van de A12 en de nieuwe op- en afrit Zevenaar Oost. 2.1.3 Wij beschermen en geven voorrang aan fietsers, voetgangers en 2022-2030 mensen met een beperking in het verkeer Bij onderhoud of het opnieuw inrichten van wegen houden we rekening met de bescherming van fietsers, voetgangers en mensen met een beperking. Wij streven naar een optimale toegankelijkheid en een optimaal gebruik van de openbare ruimte, wegen, en fietspaden. We stimuleren het fietsen door goede en veilige fietsroutes en zorgen voor voldoende ruimte om fietsen te kunnen parkeren. Binnen ons Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan, dat onderdeel uit gaat maken van een nieuw op te stellen mobiliteitsvisie, geven wij prioriteit aan de thema’s fietsverkeer, voetgangers en openbaar vervoer. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan We zijn vorig jaar verder gegaan met de voorbereiding en subsidieaanvragen voor voetgangersvoorzieningen en oversteekplaatsen en verkeersremmemde maatregelen om het oversteken te verbeteren. Het gaat hierbij om de voorbereiding voor de projecten nieuwbouw openbare basisschool De Wissel aan de Vincent van Goghstraat, de rotonde Arnhemseweg - Wilhelminaan, Noordeinde - Acaciastraat. Verder zijn verkeersmaatregelen uitgevoerd in de wijken Schrijvershoek en Bloemkamp. Ook is hier aandacht besteed aan het verbeteren van de voetgangersvoorzieningen en oversteek situaties. 2.1.4 Wij actualiseren het verkeers- en mobiliteitsbeleid 2024-2025 In de bredere mobiliteitsvisie die wij opstellen, actualiseren wij de (beleids)plannen op het gebied van verkeer en vervoer. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Aan de raad wordt parkeren en het parkeerbeleid voorgelegd voor beeldbepaling en meningsvorming (zie 2.3.1.). Uiteraard betrekken wij onze inwoners en belangengroepen ook bij het opstellen van de visie, onder andere om de locaties waar verkeersonveiligheid ervaren wordt in kaart te brengen. Verkeersveiligheid krijgt naast mobiliteit en verkeerscirculatie volop aandacht in deze visie. Dat geldt ook voor verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid op de wegen die niet in eigen beheer/eigendom zijn.

Hiervoor treden wij actief in overleg met andere wegbeheerders, zoals de Provincie Gelderland. In het huidige Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan (GVVP) zijn in het uitvoeringsprogramma doelstellingen gekoppeld aan jaartallen waarin het doel bereikt dient te worden. In deze collegeperiode integreren wij de acties uit het GVVP in de nieuw op te stellen mobiliteitsvisie. Wij onderzoeken of de acties aansluiten op onze visie op een verbetering van de verkeersveiligheid. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Volgens Gerealiseerd plan

Het mobiliteitsprogramma is inmiddels vastgesteld. Voorstel raad Wij stellen voor om dit resultaat af te sluiten.

39

2.1.5 Wij inventariseren verkeersonveilige situaties en ondersteunen 2022-2026 lokale initiatieven Vooruitlopend op de brede mobiliteitsvisie inventariseren wij in hoeverre de meest kwetsbare verkeersdeelnemers zich veilig voelen in het verkeer. We brengen in kaart welke plekken niet verkeersveilig zijn in onze gemeente. We kijken dan niet alleen naar de cijfers zoals het aantal ongevallen, maar ook naar hoe (on)veilig inwoners zich voelen op de weg. Wij ondersteunen en maken daarbij gebruik van lokale initiatieven die werken aan verkeersveiligheid. We werken samen met instanties zoals Veilig Verkeer Nederland en ouderenbonden en maken gebruik van het nog op te richten participatieplatform. Verder houden wij een enquête specifiek gericht op het inventariseren van ervaren verkeersonveilige situaties. De input verwerken we in de plannen ter uitvoering van het GVVP.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Voor de rotonde Arnhemseweg - Wilhelminalaan is Rijkssubsidie aangevraagd en toegekend. Dit jaar wordt een Definitief Ontwerp gemaakt. Er is ook een provinciale subsidie aangevraagd. Dit jaar wordt met de voorbereiding gestart. Twee andere kruispunten (Lentemorgen - Noordeinde en uitrit Kampsingel) wordt opgenomen in het mobiliteit investeringsprogramma. 2.1.6 Wij nemen regie op de verbetering van de verkeerssituatie Witte 2022-2030 Kruis en stimuleren RWS en de provincie om het wegennet rondom Babberich en Zevenaar te verbeteren en hierop te anticiperen Wij benutten elke gelegenheid om de gewenste aanpassingen aan het wegennet in en rondom Babberich en Zevenaar (Witte Kruis) onder de aandacht te brengen bij de provincie en Rijkswaterstaat. Wij zetten in op het stimuleren van verbeteringen en anticiperen hierop. Dit doen we zowel ambtelijk als bestuurlijk. De hiervoor reeds gedane inspanningen in de afgelopen jaren zetten wij voortvarend voort in deze collegeperiode. Daarbij zetten wij ons in om de gebiedsoplossing samen met de provincie gerealiseerd te krijgen. Het doortrekken van de Witte Kruis maakt onderdeel uit van de gebiedsoplossing Babberich. Zo nodig en mogelijk treffen wij kleinschalige maatregelen voor wegen waar de gemeente wegbeheerder van is. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Niet Niet volgens volgens volgens plan plan plan De provincie is bereid om € 10 miljoen beschikbaar te stellen voor de realisatie doortrekken Witte Kruis. Er zijn gesprekken gevoerd met de provincie over de randvoorwaarden voor het beschikbaar stellen van het budget. Het bedrag van de provincie is onvoldoende om het project te kunnen realiseren. De komende periode gaan we op zoek naar aanvullende middelen. Voorstel raad Kennisnemen van de stand van zaken. 2.1.7 Wij anticiperen op wijzigingen in de infrastructuur en op toename 2024-2025 van verkeer Bij het opstellen van een brede mobiliteitsvisie zoeken we een oplossing om de toename van verkeer op verschillende plekken in de gemeente in goede en veilige banen te leiden. Waar nodig en mogelijk verminderen we het drukke verkeer. Het project ViA15 brengt met de realisatie van twee nieuwe aansluitingen op de A12 en A15 wijzigingen aan ons wegennet met zich mee. Wij passen ons wegennetwerk hier verder op aan en maken bewuste keuzes over via welke wegen wij het verkeer willen afwikkelen (categoriseringsplan). Hierdoor kunnen wij wegen in- en rondom woonwijken afwaarderen/anders categoriseren. Dit sluit aan op de motie die onlangs in de Tweede Kamer is aangenomen om de maximum 40

snelheid binnen de bebouwde kom terug te brengen van 50 naar 30 kilometer per uur. Dit vraagt een herinrichting van wegen binnen de bebouwde kom. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Volgens plan

Niet volgens plan

Het mobiliteitsprogramma is zowel door het college als de raad vastgesteld. De noodzakelijke verkeersmaatregelen zijn opgenomen in het mobiliteitsprogramma en deze worden geprioriteerd naar jaartal in het mobiliteit investeringsprogramma. Deze verwachten in 2026. Voorstel raad Wij stellen voor om het jaar gereed aan te passen naar 2026 en hiervan kennis te nemen. 2.1.8 Wij richten de Edisonstraat opnieuw in 2024-2028 Het opnieuw inrichten van de Edisonstraat is nodig om een goede aansluiting van de diverse bedrijventerreinen (vooral Mercurion) op de nieuwe aansluiting op de A12 bij Zevenaar Oost te realiseren. De Edisonstraat wordt hiervoor aangepast. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Niet Volgens volgens volgens plan plan plan De noodzaak voor het al dan niet doortrekken van de Edisonstraat is in relatie gebracht met de nieuwe Omgevingsvisie, het Mobiliteitsprogramma en nieuwe woningbouwontwikkelingen zoals Reisenakker. Het college neemt medio 2026 een besluit over de uitvoering van een variant. 2.2 Verbeteren van de bereikbaar van de kernen via openbaar vervoer 2.2.1 Wij spannen ons in voor de komst van hub Zevenaar Oost 2023-2030 Er zijn en worden veel woningen gebouwd op Groot Holthuizen. Eveneens staat de realisatie van de Fashion Outlet op de planning en worden steeds meer bedrijven op 7Poort gerealiseerd. Goede bereikbaarheid, ook met het openbaar vervoer vinden we van groot belang. We blijven ons inzetten voor een station Zevenaar Oost. De Groene Metropoolregio (GMR) heeft onlangs een verkenning opgestart om de potentie van een mobiliteitshub Zevenaar Oost te onderzoeken. Een hub is een vervoersknooppunt waar je kunt overstappen van het ene naar het andere vervoersmiddel. Na de zomer van 2022 wordt het rapport door de GMR opgeleverd aan de gemeente Zevenaar. Het doel zoals opgenomen in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2020 – 2030 blijft vooralsnog dat Zevenaar Oost in 2030 fungeert als mobiliteitshub. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Niet volgens plan

Niet volgens plan

Na afronding van de werkzaamheden aan de A12 wordt dit verder opgepakt. Voorstel raad Kennisnemen van de stand van zaken. 2.2.2 Wij behouden de buurtbus 2022-2030 De buurtbus vervult een belangrijke rol om de kleine kernen van onze gemeente bereikbaar te houden. Om de buurtbus te behouden gaan wij de vrijwilligers meer ondersteunen. Als eerste actie overleggen wij met de organisatie en de vrijwilligers om de knelpunten die zij ervaren in kaart te brengen. 41

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De buurtbus wordt jaarlijks ondersteund met een beperkte financiële bijdrage. Daarnaast vindt meerdere malen per jaar overleg plaats over door de buurtbus ervaren knelpunten. 2.2.3 Wij zetten in op het voorkomen van de realisatie van de Noordtak 2022-2026 We zijn tegen de aanleg van een Noordtak van de Betuweroute. Aanleg van de Noordtak leidt ertoe dat Zevenaar steeds meer ingeklemd wordt door grootschalige infrastructuur. Dit heeft een negatieve invloed op het woon- en leefplezier van onze inwoners in met name Zevenaar Oost en Babberich. Daarnaast is de impact op de natuur en het landschap groot. Dit standpunt blijven wij duidelijk maken in ambtelijke en bestuurlijke gremia. We trekken hierin samen op met de regio Achterhoek en de Liemerse gemeenten. Wij dragen ons standpunt regionaal uit. Daarom wordt er allereerst actief gestuurd op het onderzoeken van het nut en de noodzaak van de voorgestelde varianten voor het goederenvervoer. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Wij conformeren ons nog steeds aan het standpunt van de regio Achterhoek en handelen en participeren daarin met inachtneming van de motie. Het onderzoek van I&W naar het nut en de noodzaak heeft vertraging opgelopen in de aanbestedingsprocedure, uitkomsten worden niet voor de zomer 2026 verwacht. 2.3 Met een doelmatig parkeerbeleid de leefbaarheid en veiligheid in de kernen bevorderen 2.3.1 Wij actualiseren het parkeerbeleid. 2022-2025 Met de gemeenteraad en samen met onze inwoners, instellingen en ondernemers onderzoeken we wat er goed is en wat kan worden verbeterd aan het parkeren in de gemeente Zevenaar. Op de raadsagenda staat dit onderwerp opgenomen als onderdeel van het thema Mobiliteitsvisie (zie 2.1.4). Met actieve betrokkenheid van genoemde groepen maken we een plan waarin in ieder geval de volgende onderdelen zijn opgenomen: • Het opstellen van een parkeerbeleid voor de gehele gemeente (o.a. parkeernormen). • Een evaluatie en zo nodig het bijstellen van het betaald parkeren en vergunningen-parkeren in het reguleringsgebied in Zevenaar. • Het zo nodig actualiseren van de Parkeerverordening Zevenaar 2017.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Niet Niet volgens volgens volgens plan plan plan Het parkeerbeleid is uitgesteld naar 2026 omdat we eerst besluitvorming over het mobiliteitsprogramma wilden afwachten. Daar staan de kaders in die we kunnen vertalen in de parkeernota. Voorstel raad Wij stellen voor om jaar gereed aan te passen naar 2026 en kennis te nemen van de vertraging.

42

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 349 593

Realisatie

Verschil

677

84

Lasten

7.984

8.009

8.118

-109

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-7.635

-7.416

-7.441

-25

92

113

184

71

Mutaties reserves Baten Lasten

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

92

113

184

71

-7.543

-7.303

-7.257

46

Gerealiseerd resultaat

Verschillenanalyse 2.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Overige verschillen Lasten De afwijkingen binnen dit programma bestaan uit diverse kleine verschillen (< € 100.000) die wij niet verder toelichten.

46.000 V

I

Incidentele baten en lasten Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

Onderwerp Omschrijving Programma 2. Verkeer en vervoer Baten Mutatie reserves Onttrekkingen uit de algemene reserve en bestemmingsreserves. Lasten Begeleiding en advies A12/A15

Besteding Bestemmingsreserve advies en begeleiding project a12/a15

171

100

171

100

0

0

Totaal programma 2

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserves Nummer Naam 9059

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Advies en begeleiding project A12/A15

494

0

171

Eindstand 323

De kosten met betrekking tot het project A12/A15 worden gedekt uit deze bestemmingsreserve. Het gaat om de kosten voor advies en begeleiding van de voorbereiding en uitvoering. Onttrekking

In 2025 is € 171.000 ten laste gebracht van de bestemmingsreserve.

Totaal bestemmingsreserves

494

0

171

323

43

Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9012

Snelfietsroute F12

Beginstand Toevoeging Onttrekking 393

0

Eindstand

1

392

In 2015 heeft de raad besloten tot de aanleg van een snelfietsroute F12. Van de totale kosten van € 3.110.000 resteert na cofinanciering een bijdrage van de gemeente Zevenaar van € 376.000. Inclusief rente is hiervoor een reserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten. 9036

Fietspad Geitenwaard

100

0

0

100

In 2017 heeft de raad als onderdeel van de bestedingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2016 een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld voor aanleg van een fietspad in de Geitenwaard. In 2018 is dit bedrag overgeboekt van de reserve bestedingsvoorstellen naar de reserve fietspad Geitenwaard ter dekking van de toekomstige afschrijvingslasten. 9037

Herinrichting Tengnagelwaard

48

0

1

47

In 2017 heeft de raad van de gemeente Rijnwaarden als onderdeel van de bestedingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2016 een bedrag van € 55.000 beschikbaar gesteld voor de herinrichting van de Tengnagelwaard in Lobith. In 2018 is dit bedrag overgeboekt van de reserve bestedingsvoorstellen naar de reserve herinrichting Tengnagelwaard ter dekking van de toekomstige afschrijvingslasten.

9055

Herontwikkeling Bizetstraat 1 Zevenaar

166

0

0

166

Vervanging software centrale afsluiting 34 0 11 parkeren Bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten te dekken met betrekking tot de investering in vervangingssoftware voor de centrale afsluiting parkeren.

22

Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten

13

728

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Eindstand

Deze bestemmingsreserve is ingesteld om de jaarlijkse afschrijvingslasten van de investering 'Herontwikkeling Bizetstraat 1' te dekken. 9072

741

0

Voorzieningen Nummer Naam 8006

Openbare verlichting

181

32

0

213

Deze voorziening dient om schommelingen in de kosten van het periodieke onderhoud aan de openbare verlichting en verkeersregelinstallaties op te vangen. Toevoeging De jaarlijkse storting van € 32.000 is gebaseerd op de in 2022 geactualiseerde beheerplannen openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. Onttrekking In 2025 is er geen onttrekking geweest uit de voorziening voor groot onderhoud.

8007

Wegen

2.675

2.010

2.012

2.674

Afdekken van verplichtingen en om schommelingen in het wegenonderhoud op te kunnen vangen. Het groot onderhoud aan de wegen is opgenomen in het beheerplan wegen en civiele kunstwerken.

44

Toevoeging

In 2025 hebben we € 42.000 meer gestort in de voorziening wegen dan geraamd. Zoals in programma 2 is toegelicht krijgt de gemeente een vergoeding van nutsbedrijven wanneer er ten behoeve van nieuwe aanleg of schades van nutsbedrijven wegen of trottoirs aangetast worden. Deze ontvangsten doteren we aan de voorziening wegen. In 2025 waren deze ontvangsten hoger, waardoor ook de storting in de voorziening hoger is. Deze ontvangsten doteren we aan de voorziening wegen.

Onttrekking

De geraamde onttrekking aan de voorziening hebben we in 2022 aangepast op basis van het geactualiseerde beheerplan wegen en civiele kunstwerken. In 2025 hebben we iets minder uitgegeven aan groot onderhoud aan de wegen, het restant van de geplande werkzaamheden uit 2025 vindt begin 2026 plaats.

8008

Bruggen

172

149

143

178

Deze voorziening is bedoeld voor de egalisatie van kosten van groot onderhoud aan bruggen conform het beheerplan wegen en civiele kunstwerken. Toevoeging De jaarlijkse storting van € 122.000 is gebaseerd op het in 2022 geactualiseerde beheerplan wegen en civiele kunstwerken en aanvullend is € 25.000 gestort in verband met brandschade voetgangers- fietsbrug de Bijland (1e VGR 2025). Onttrekking

In 2025 hebben we € 143.000 onttrokken aan deze voorziening voor onderhoud van civiele kunstwerken.

Totaal voorzieningen

3.028

2.191

2.155

3.065

45

3.ECONOMIE Omschrijving Dit programma gaat over economische ontwikkeling, werklocaties, regelingen voor ondernemers en promotie van de gemeente. Wat willen we bereiken? Economische ontwikkeling is een essentieel onderdeel van de brede welvaart. We willen ‘Onderneem het in Zevenaar!’ op de kaart zetten. Dit doen we om economisch groeien, vernieuwen en ondernemen in Zevenaar aantrekkelijker te maken. Daarvoor bieden we ruimte voor ondernemerschap op toekomstbestendige bedrijventerreinen, in een bruisend stadscentrum en in levendige dorpscentra. Ons buitengebied is aantrekkelijk en combineert agrarische en vrijetijdseconomie op duurzame wijze. We zorgen voor het juiste aanbod van kavels op nieuwe bedrijventerreinen en verbetering van de kwaliteit van bestaande. Dat laatste kan als ondernemers zich per bedrijventerrein weten te organiseren rond het thema van ‘toekomstbestendige bedrijventerreinen’. Ontwikkelingen Economische ontwikkelingen In 2025 laat de Nederlandse economie een gematigde groei zien van circa 1,7%. Voor Zevenaar en de Liemers zijn met name de ontwikkelingen in de industrie, bouw en logistiek van belang. De industriële sector herstelt zich, wat kansen biedt voor de lokale maakindustrie. Ook de bouwsector groeit, mede door de toegenomen woningbouwactiviteit en lagere rente, wat aansluit bij de ambities van Zevenaar op het gebied van woningontwikkeling.

Tegelijkertijd staat de landbouwsector onder druk door stikstofmaatregelen en stijgende kosten. Dit vraagt om aandacht voor het buitengebied en de agrarische ondernemers in onze gemeente. De arbeidsmarktkrapte blijft een structurele uitdaging, vooral in technische beroepen, wat de noodzaak onderstreept van samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven. Zevenaar kan profiteren van regionale samenwerking binnen de Liemers en met omliggende regio’s zoals de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en The Economic Board, met name op het gebied van duurzame economische ontwikkeling, logistiek en innovatie. In de Liemers is de regionale sociaaleconomische vitaliteit versterkt dankzij €1,5 miljoen aan LEADER-subsidies, waarmee in 2025 in totaal 27 lokale projecten voor leefbaarheid, toerisme en korte ketens zijn ondersteund. Beleidskaders • Liemers Economische Visie LEV (2019) • Economische Agenda Zevenaar (2021) • Centrumvisie Zevenaar 2015 - 2025 (2015) • Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025 - 2028 • Omgevingsvisie Gemeente Zevenaar 2040 (2025) WAT HEBBEN WE GEDAAN? 3.1 Realiseren van een aantrekkelijke binnenstad van Zevenaar voor inwoners en bezoekers 3.1.1 Wij werken samen aan een toekomstbestendig centrum van 2022-2026 Zevenaar Wij zetten in op het behoud van de leefbaarheid en de economische vitaliteit (als bovenlokaal winkelgebied) van het centrum van Zevenaar.

Wij starten samen met centrumondernemers en vastgoedeigenaren met het toekomstbestendig maken van het centrum. Ieder vanuit zijn eigen rol. We zetten in op een eenduidige profilering en het compact maken van het kernwinkelgebied tot een centrumgebied. We voeren het Actieplan Centrum uit, met als doel het centrum te ontwikkelen tot een compleet, compact en comfortabel winkel-, woon-, werk- en uitgaansgebied. We faciliteren de aanstelling van een centrummanager en professionalisering van de samenwerking tussen ondernemers, vastgoed en gemeente. Daarnaast stellen we met de betrokken partners een marketingstrategie en activiteitenplan op en voeren deze uit. Ook starten we met het opstellen van een plan om het centrum compact te maken: een transformatieplan. 46

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Vanaf januari 2025 is de BedrijvenInvesteringsZone (BIZ) Centrum Zevenaar een feit. Ook vastgoedeigenaren maken deel uit van het bestuur en werken samen aan een toekomstbestendig centrum. Vanuit de BIZ plegen we actief acquisitie om nieuwe concepten te laten landen in Zevenaar, mede door de inzet van een transformatiemanager. Ook zetten we in om pop-up winkels te openen. Dit heeft geleid tot 5 nieuwkomers in het centrum. Daarnaast brengen we Zevenaar Centrum structureel onder de aandacht van het publiek en potentiële ondernemers. Dit gebeurt met name de via social mediakanalen onder de vlag van Zin in Zevenaar. 3.1.2 Wij zetten in op het herinrichten en aantrekkelijker maken van de pleinen in het centrum van Zevenaar We voeren de volgende projecten uit:

2022-2025

• Herinrichting van het Raadhuisplein in Zevenaar In het najaar van 2022 starten we met de uitvoering van de herinrichting van het Raadhuisplein. Oplevering is voorzien in 2023. Dit plein behoudt de functie van evenemententerrein en krijgt een sfeervolle en functionele inrichting. Het ontwerp is in samenspraak met omwonenden en ondernemers gemaakt. • Herinrichting van de Markt in Zevenaar Een opwaardering van de openbare ruimte in het centrum biedt veiligheid, comfort en beleving voor de consument. Dit leidt tot meer bezoekers en uitgaven en dus omzet voor de ondernemers. Deze maatregel moet specifiek meer ruimte voor horecaondernemers bieden. De start van de herinrichting is gepland voor uiterlijk 2024. • Herinrichting van het Muldershof In 2022 starten we met het maken van een ontwerp voor het Muldershof, samen met omwonenden en ondernemers. We hebben specifiek aandacht voor de verblijfsfunctie van het plein en het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen in het kader van hittestress en klimaatadaptatie. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet volgens plan

Volgens Gerealiseerd plan

De herinrichting van het Raadhuisplein, Markt en Muldershof is afgerond. Voorstel raad Wij stellen voor om dit resultaat af te sluiten. 3.2 Ruimte bieden voor groei- en ontwikkelkansen voor bedrijven 3.2.1 Wij blijven inzetten op de realisatie van de Fashion Outlet 2017-2027 Zevenaar (FOZ) We blijven inzetten op het realiseren van de Fashion Outlet Zevenaar. Deze ontwikkeling levert circa 500 directe arbeidsplaatsen op. We werken aan een positief effect voor de binnenstad. Daarnaast benutten we de FOZ om de regio te promoten. Dit heeft een economische spin-off. Samen met de Regionale Opleidingscentra (ROC’s) leidt de FOZ haar personeel op.

47

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Volgens Niet volgens plan volgens plan plan Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat de gronden in 2027 geleverd worden. De Fashion Outlet zal op basis van de huidige verwachtingen in 2029 gereed zijn. Voorstel raad Kennisnemen van de vertraging. 3.2.2 Wij zetten in op het toekomstbestendig maken van het 2021-2025 bedrijventerrein Tatelaar/Hengelder Om de economische structuur en de positie van Zevenaar te versterken investeren we in toekomstbestendige werklocaties, waar duurzaamheid en mobiliteit onderdeel van uitmaken. Om Hengelder en Tatelaar toekomstbestendig te maken, is onderzocht wat de actuele knelpunten zijn. Alternatieve invullingen worden hierbij ook afgewogen. Denk aan de mogelijkheid van transformatie naar een woongebied. Samen met ondernemersvereniging Lindus voeren we gesprekken met ondernemers. De inzet is gericht op het vergroten van de organisatiegraad en het opstellen en uitvoeren van maatregelen. Voor de uitvoering van de maatregelen dienen we een subsidieaanvraag bij de provincie in. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Volgens Niet volgens plan volgens plan plan De Vereniging stelt een actieplan op. In dit Actieplan staan de thema's waar ze de komende jaren op willen focussen en ook meer leden willen aantrekken. Uit dit actieplan staan ook de benodigde investeringen in de openbare ruimte ter beoordeling voor de gemeente. Voorstel raad Wij stellen voor om jaar gereed aan te passen naar 2026 en kennis te nemen van de vertraging. 3.3 Bevorderen van een beter ondernemingsklimaat 3.3.1 Wij stimuleren partners om in te zetten op meer balans op de 2023-2025 krappe arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is uit balans. Er zijn voldoende vacatures, met name in de horeca, zorg, techniek en ICT. Geschikte en beschikbare werknemers zijn lastig te vinden. Vanuit onze rol als gemeente gaan wij in gesprek met partners zoals de Liemerse Ambassade, Groene Metropoolregio, ondernemersverenigingen, onderwijsen andere kennisinstellingen, Regionale Sociale Dienst de Liemers (RSD) en het werkgeversservicepunt (WSP). We stimuleren om personeel op te leiden, om te scholen en/of om geschikte opleidingen en werkervaringsplaatsen (stages) aan te bieden en inzet van arbeidsmigranten te faciliteren. We leggen hierbij de nadruk op techniek- en talentonderwijs en hebben oog voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en inclusief werkgeverschap. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Gerealiseerd plan plan Onze rol als lokale overheid is het verbinden van kennisinstellingen met ondernemers om te verkennen waar kansen liggen om potentieel talent en in de regio op te leiden en te behouden. Als deelnemer van de Groene 48

Metropoolregio Arnhem en The Economic Board zijn wij betrokken bij de uitvoering van de Human Capital Agenda. Zo start de regio in 2025 met het Arbeidsmatchplatform (AMP). Om aan de vraag naar technisch talent te kunnen voldoen, speelt het AMP hierop in door werkzoekenden en werkgevers op basis van skills aan elkaar te koppelen, zonder dat diploma’s of traditionele werkervaring een drempel vormen. Hier zijn tijdens de Actietafel onderwijs en arbeidsmarkt concrete afspraken over gemaakt. Voorstel raad Dit is een continue proces. Om dit reden stellen wij voor om dit resultaat af te sluiten. 3.3.2 Wij participeren in de Liemerse Ambassade 2023-2026 In 2020 is de Liemerse Ambassade opgericht. De Liemerse Ambassade is het knooppunt in het regionaal economisch netwerk. Deze netwerkorganisatie helpt projectideeën te realiseren van Liemerse inwoners en bedrijven. Dat doen ze door krachten van ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen, overheid en inwoners te verbinden, talenten te ontwikkelen, middelen te verwerven en de resultaten aan het hele land te laten zien. De meerwaarde van deelname is meer samenhang realiseren tussen verschillende gebieden en vergroten van de structurele samenwerking om de economische kracht in de Liemers te versterken. Met name op de arbeidsmarktproblematiek en uitvoering van de Liemers Economische Visie speelt de Liemerse Ambassade een rol.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De belangrijkste projecten van de Liemerse Ambassade in 2025 zijn de uitvoering van de Liemerse Economische Visie (zie 3.3.5), het penvoerderschap van het LEADER-project en samen met de agrarische sector werken aan een Agrarische Agenda met de oprichting van een netwerkorganisatie. Deze laatste doelstelling is niet bereikt. De agrariërs in Het Broek werken wel, mede door het traject geïnitieerd door de Liemerse Ambassade, samen aan een subsidieaanvraag voor een bijdrage uit de GLB-regeling (Gemeenschappelijk Landbouw Beleid). Binnen het LEADER-project nemen we bestuurlijk en ambtelijk deel aan de Locatie Actie Groep. Belangrijkste taak van deze groep is het beoordelen van de binnengekomen initiatieven of zij in aanmerking komen voor een financiële bijdrage. In 2025 hebben vijf initiatieven uit de gemeente Zevenaar een positief advies ontvangen om een subsidieaanvraag in te dienen. LEADER loopt nog t/m 2027. 3.3.4 Wij voeren de Economische Agenda Zevenaar uit 2022-2026 We blijven werken aan de uitvoering van de Economische Agenda Zevenaar. We zetten in op meer werkgelegenheid, meer ruimte voor ondernemerschap en meer samenwerken als partners in business. Vermindering van regeldruk en verbetering van de dienstverlening aan ondernemers door de gemeentelijke organisatie zijn hiervoor belangrijke resultaten.

We verbeteren onze dienstverlening onder meer door het inrichten van een speciaal ondernemersloket. Door uitvoering van een tweejaarlijkse ondernemerspeiling meten we het effect van de verbetering. In het kader van ruimte voor ondernemerschap gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein in Lobith en/of Giesbeek, afhankelijk van de organisatiegraad op het terrein. Om de uitvoering van de Economische Agenda te bewaken, stellen we een Economische Monitor op. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Volgens plan

Volgens plan

Bedrijventerrein Halve Maan – Lobith Vanaf april 2025 zijn we op bedrijventerrein Halve Maan gestart met het inzetten op georganiseerd vermogen. De gevestigde ondernemers hebben zich verenigd en er is een projectplan klaar om de komende drie jaar uitgevoerd te worden. Speerpunten zijn veiligheid, energie, terreinbeheer en netwerken.

49

Dag van de Ondernemer 2025 Dit jaar organiseerden we dit voor het derde jaar op rij, opnieuw samen met MKB Zevenaar en BIZ centrum Zevenaar. Monitor economie en toerisme In de 2025 uitgave belichten we een aantal interessante economische highlights. Tevens zetten we een aantal ondernemers uit onze gemeente in de schijnwerper. Op de dag van de ondernemer presenteerden we de monitor. 3.3.5 Wij voeren de Liemers Economische Visie uit 2023-2026 In 2020 zijn we gestart met de uitvoering van de Liemers Economische Visie, samen met de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland en Westervoort. Speerpunten zijn maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. In 2022 ronden we de eerste fase af en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma 2023-2026 op. Deze voeren we samen met de Liemerse gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen binnen de Liemerse Ambassade uit. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan De Liemerse Ambassade coördineert de uitvoering van de Liemerse Economische Visie 2024-2026. Voor het speerpunt logistiek sluiten we ons aan bij de activiteiten van Logistics Valley. Voor vrijetijdseconomie hebben we ingezet op de marketingcampagne "Kijk verder in de Liemers", maar met meer aandacht voor inzet van social media en de Duitse bezoeker dan voorheen. We zijn gestart met het organiseren van een halfjaarlijks toeristisch café, met een gemiddelde opkomst van 40 ondernemers. Voor versterking van de maakindustrie is een coördinator onderwijs en arbeidsmarkt aangesteld die voor meer aansluiting moet zorgen tussen onderwijs en ondernemers, met als doel dat er meer goed gekwalificeerde arbeiders beschikbaar komen. Ook kunnen ondernemers hier terecht met vragen over arbeidsgerelateerde zaken. VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Realisatie 2025 2025

Verschil

Functiemenging (%) 2024 54,60 48,80 46,50 Het aantal banen en woningen is in de gemeente Zevenaar niet volledig in balans. Vanuit de geplande woningbouw opgave is het zaak om ook ruimte voor economie goed te borgen. Een gezonde economie draagt, net als een gezonde leefomgeving en een inclusieve samenleving, bij aan de brede welvaart. Voor het versterken van de lokale economie zetten we onder andere in op de uitbreiding van bedrijventerrein 7Poort. De voorkeur heeft het om het woonwerkverkeer zo beperkt mogelijk te houden. Naar verwachting stijgt de komende jaren het aantal woningen sterker dan het aantal banen. Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar) 2024 174,20 156,50 149,00 De gemeente Zevenaar volgt de provinciale en landelijke trend. Het aantal vestigingen ten opzichte van de inwoners in de leeftijdscategorie 15 t/m 64 jaar stijgt. Oorzaak hiervoor is het relatief grote aantal oprichtingen en het nog beperkt aantal faillissementen. De verwachte stijging zet nog steeds door.

50

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten Lasten

Primitieve Na wijziging begroting 23.773 33.273

Realisatie

Verschil

5.778

-27.494

24.329

33.904

10.751

23.153

-556

-632

-4.973

-4.341

Baten

0

0

0

0

Lasten

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

0

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

-556

-632

-4.973

-4.341

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Mutaties reserves

Verschillenanalyse 3.

Economie

3.2 Grondexploitatie (bedrijventerrein) - Grondexploitatie Zevenaar-Oost Lasten Bedrijven Ten behoeve van de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden. Deze herziening is uitgevoerd op basis van de actuele marktontwikkelingen en de op 16 december 2025 vastgestelde Notitie Parameters. De resultaten van deze jaarlijkse actualisatie zijn opgenomen in de Uitvoeringsrapportage Grondexploitatie 2025.

-4.354.000 N

I

In deze rapportage is het verwachte resultaat voor Zevenaar-Oost Bedrijven bepaald op € 8.590.000 (netto contante waarde, peildatum 1 januari 2026). Ten opzichte van het voorgaande jaar betekent dit een verslechtering van € 4.354.000 NCW. De verslechtering wordt veroorzaakt door de volgende factoren: 1. Bijstelling grondopbrengsten Op basis van een marktonderzoek naar grondprijzen van bedrijfskavels zijn de grondopbrengsten neerwaarts bijgesteld. Dit leidt tot een negatief effect van € 274.000. 2. Rente-effecten De rente-effecten binnen de diverse deelgrondexploitaties leiden per saldo tot een nadeel van € 522.000. De hogere rentevoet werkt positief uit op deze winstgevende grondexploitatie. 3. Prijspeilcorrectie Om de budgetten te actualiseren naar het huidige prijsniveau is een prijspeilcorrectie toegepast. Deze correctie resulteert in een negatief effect van € 477.000. 4. Actualisatie kosten- en opbrengstenstijging De percentages voor kosten- en opbrengstenstijging zijn geactualiseerd op basis van de uitgangspunten voor de herziening per 1 januari 2026. Hoewel zowel de kosten als opbrengsten stijgen, leidt de relatief sterkere kostenstijging tot een negatief effect van € 293.000. 5. Vertraging Tracébesluit Via15 en plankosten: Net als vorig jaar leidt de vertraging rond het Tracébesluit Via15 tot uitstel in de uitvoering.

Dit heeft extra plankosten tot gevolg (circa € € 0,6 miljoen) Daarnaast wordt vanaf 2025, conform de financiële verordening van de gemeente Zevenaar, ook overhead (2025: 80%) over de inhuurkosten doorbelast aan de 51

grondexploitaties (effect circa € 1,3 miljoen). Deze combinatie beïnvloedt de VTU- en plankosten en resulteert in een nadeel van € 1.893.000. 6. Civieltechnische werken Op basis van een nieuwe civieltechnische raming, uitgaande van het volledige plangebied 7Poort en inclusief herstelwerkzaamheden, is een nadelig effect van € 895.000 ontstaan. Programma 3 Economie - Overige verschillen Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse kleine verschillen (< € 100.000) die wij niet verder toelichten.

Lasten

13.000 V

I

Incidentele baten en lasten Onderwerp Programma 3. Economie Baten Mutatie reserves Lasten Grondexploitatie ZevenaarOost bedrijven

Opstellen lokale ontwikkelstrategie

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

Omschrijving

Onttrekkingen uit de algemene reserve en bestemmingsreserves.

0

0

Door de ontwikkelingen met betrekking tot de grondexploitatie Zevenaar-Oost bedrijven is het verwachte resultaat met afgerond € 4.354.000 nadelig bijgesteld. Dit bedrag is verrekend met de voorziening.

4.354

0

Voor versterking van het landelijk gebied is projectsubsidie aangevraagd. Doel is om te komen tot een lokale ontwikkelstrategie voor de vijf gemeenten in de Liemers. In totaliteit is vanuit Zevenaar een bedrag van € 274.500 beschikbaar gesteld, verdeeld over vier jaar.

69

69

-4.423

-69

Totaal programma 3

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9006

Revitalisering Tatelaar fase 2

Beginstand Toevoeging Onttrekking 500

0

Eindstand

0

500

Deze reserve is ingesteld om de afschrijvingslasten voor Revitalisering Tatelaar fase 2 te dekken. 9051

Herinrichting Muldershof

565

0

0

565

Deze bestemmingsreserve is ingesteld om de jaarlijkse afschrijvingslasten van het krediet 'Herinrichting Muldershof' te dekken. 9052

Herinrichting Markt Zevenaar

375

0

0

375

Deze bestemmingsreserve is ingesteld om de jaarlijkse afschrijvingslasten van het krediet 'Herinrichting Markt Zevenaar' te dekken. Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten 1.440 0 0 1.440

52

4.ONDERWIJS Omschrijving Dit programma gaat over alle onderwijszaken, zoals het openbaar onderwijs, huisvesting van scholen en leerlingzaken (leerlingenvervoer, kinderopvang, volwasseneneducatie, onderwijskansenbeleid). Wat willen we bereiken? We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen. Ontwikkelingen Onderwijskansenbeleid In 2025 hebben we in afstemming met de betrokken partijen uitvoering gegeven aan de doelstellingen in het beleidsplan onderwijskansen (2024-2027). Belangrijke doelstelling is het vergroten van de deelname van peuters aan de voorschoolse educatie. In 2025 was de deelname van nieuwe peuters hoger dan in 2024. In 2024 waren er 72 nieuwe peuters. In 2025 was er een instroom van 79 nieuwe doelgroeppeuters. Deze kinderen gaan vier dagdelen naar de voorschoolse educatie. De nieuwkomersleerlingen in de basisschoolleeftijd hebben onderwijs gekregen op Taalschool de Liemers. Voor de nieuwkomersleerlingen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar zijn er Internationale Schakelklassen in Arnhem. Vorig jaar is een regionaal projectleider gestart om sluitende afspraken te maken met de gemeenten en schoolbesturen.

Deze afspraken moeten ertoe leiden dat er snel plaats is voor nieuwe leerlingen, ook als er een groot aantal vluchtelingen naar Nederland komt. Bevorderen van een veilig en zorgzaam schoolklimaat Liemers College Het jongerenwerk op school is in 2025 volgens afspraak uitgevoerd. Het jongerenwerk is op vaste tijden aanwezig op de locaties Landeweer en Zonegge. Ook is er in 2025 groepsvoorlichting gegeven, dit keer over hoe om te gaan met ongewenste publicatie van persoonlijke gegevens op social media. Daarnaast is op alle drie de locaties schoolmaatschappelijk werk ingezet. Hiermee zijn 40 ouders/leerlingen geholpen bij problematiek die in de gezinssituatie speelt. Via “Helder op school” programma is door Iriszorg gewerkt aan een integrale aanpak op de scholen om het gebruik van verslavende middelen te voorkomen. Ook heeft Iriszorg een (online) ouderavonden op maat georganiseerd, over de bewustwording van de gevaren van gamen, social media, en verslavende middelen, zoals roken en vapen. Daarnaast heeft Iriszorg ondersteuning aan ouders, jongeren, professionals geboden via voorlichtingen of gesprekken. HALT is als vaste partner aanwezig geweest op de scholen en in de wijk met voorlichting in de klas en preventieve gesprekken met ouders en jongeren.

Kansrijk jongerenwerk/ straatcoaching was in 2025 op/bij schoolpleinen te vinden ter voorkoming van mogelijke (of verdere) overlast en afglijden van jongeren. Onderwijshuisvesting Eind 2025 is het besluit voor IKC De Wissel voor het afronden van de definitiefase en het beschikbaar stellen van het bouwvoorbereidingskrediet voor de ontwerpfase met één maand uitgesteld tot januari 2026. Op de beoogde locatie zit op dit moment nog de Taalschool. Voor dit onderwijs zijn wij op zoek naar alternatieve huisvesting. In 2025 zijn wij verder gegaan met de definitiefase van het project Heerenmäten/Zonegge. Dit project heeft vertraging opgelopen. Het is nu de verwachting dat de uitkomsten van deze fase in Q2 van 2026 zullen worden afgerond en in september als voorstel aan de raden van de GRHVOL-gemeenten worden aangeboden. Het IHP primair onderwijs is in juni 2025 door de raad vastgesteld. In juli 2025 is er binnen de gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs de Liemers (GRHVOL) een start gemaakt voor een regionaal IHP-VO (voortgezet onderwijs). Hiervoor wordt in 2026 een raadsvoorstel aangeboden. Volwasseneneducatie Bij volwasseneneducatie gaat het om onderwijs voor inwoners die beter willen leren lezen en schrijven. Evenals voorgaande jaren hebben onze inwoners in 2025 deelgenomen aan lessen volwasseneducatie van het 53

ROC in Zevenaar of Arnhem. Vorig jaar waren er 82 cursisten uit onze gemeente en dit is vergelijkbaar met het aantal in 2024. In 2025 was er ook het wekelijkse Taalcafé en het Praathuis in onze gemeente en hier stond oefenen in de Nederlandse taal en ontmoeting centraal. Verder zijn er verschillende initiatieven geweest vanuit het Liemers Taalhuis. Zo was er in de Week van Lezen en Schrijven aandacht voor het schrijven van begrijpelijke brieven naar inwoners. In de berichtgeving vanuit de gemeenten kwamen er eenvoudiger teksten, ook online. Leerlingenvervoer Een belangrijk onderdeel van het verbeterplan doelgroepenvervoer betrof het leerlingenvervoer. In 2025 zijn allereerst de verbeteringen in organisatie en werkwijze geëvalueerd. De implementatie kostte tijd maar heeft de samenwerking verbetert, net als de zorgvuldigheid bij het toekennen van vervoer. Ook is het besef bij inwoners en medewerkers gegroeid dat vervoer niet vanzelfsprekend een gemeentelijke taak is, maar onderdeel van een bredere afweging. Beleidskaders • Beleidsplan onderwijskansen 2024-2027 • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 • Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 • Integraal Huisvestingsplan 2025-2050 • Het Participatiekompas (2025) • Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Zevenaar 2024 • Subsidieregeling peutervoorziening en voorschoolse educatie 2025

WAT HEBBEN WE GEDAAN? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Bijdrage 2025

Gemeenschappelijke regeling Huisvesting voortgezet Op het gebied van huisvesting voortgezet onderwijs werken de onderwijs in de Liemers gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar samen in een (GRHVOL) Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs Liemers. Door deze samenwerking kunnen er in alle drie de gemeenten grote renovaties en nieuwbouw plaatsvinden, die de gemeenten zelfstandig moeilijk kunnen realiseren.

999

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Realisatie 2025 2025

Verschil

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2024 5,10 1,10 1,30 In schooljaar 2023-2024 was het aantal absoluut verzuimers in Zevenaar 1.10 op 1.000 leerlingen, en daarmee lager dan het Gelderse gemiddelde (5,1) en het landelijk gemiddelde (6,7). De scholen in onze gemeente werken goed samen om leerlingen op school te houden. Hierdoor was er minder sprake van absoluut verzuim. De voorlopige cijfers over 2024-2025 laten een toename van absoluut verzuim zien. Dit kan grotendeels worden verklaard door het absoluut verzuim van nieuwkomersleerlingen, die tijdelijk geen onderwijsplek hadden. 54

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2024 28,00 45,00 20,00 In schooljaar 2023-2024 was het aantal leerlingen met relatief verzuim in Zevenaar 45 op 1.000 leerlingen, en daarmee hoger dan het Gelderse gemiddelde (28) en het landelijk gemiddelde (28). Het aantal meldingen was gelijk aan het percentage van het jaar daarvoor. Het gaat met name om verzuim in het voortgezet onderwijs. In schooljaar 2024-2025 hebben we ervoor gezorgd dat de school en de leerplichtambtenaar sneller samenwerken met de maatschappelijk werker op school. Hiermee komt zicht op achterliggende oorzaken van het zorgelijk verzuim en kan hieraan gewerkt worden. Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan VO en MBO) 2024 2,10 2,10 1,70 Een voortijdig schoolverlater is een jeugdige die het onderwijs verlaat zonder startkwalificatie. Een startkwalificatie is minimaal een HAVO-diploma of MBO niveau 2. Het percentage voortijdig schoolverlaters in Zevenaar (2,10%) is in 2023-2024 licht gedaald ten opzichte van 2022-2023. In 2022-2023 was het percentage voortijdig schoolverlaters in Zevenaar 2,50%. Voortijdig schoolverlaten blijft desondanks een aandachtspunt. Evenals voorgaande jaren zien we terug dat voortijdig schoolverlaten vooral bij MBO2 en MBO4 heeft plaats gevonden, op de leeftijd van 18 jaar. Reden voor uitval is motivatie en/of omstandigheden thuis.

Voor het merendeel van de jongeren geldt dat zij weer terug naar school gegaan zijn. Dit gebeurt met hulp van de leerplichtconsulenten. Omdat er voor jongeren ook vorig jaar een gunstige arbeidsmarkt was, is een deel van de VSV-ers gaan werken.

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 1.174 1.284

Realisatie

Verschil

1.403

119

Lasten

6.467

6.535

6.391

144

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-5.294

-5.251

-4.988

263

Baten

123

68

68

0

Lasten

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

123

68

68

0

Gerealiseerd resultaat

-5.170

-5.183

-4.920

263

Mutaties reserves

Verschillenanalyse 4.

Onderwijs

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Leerlingenvervoer Lasten De uitgaven met betrekking tot het leerlingenvervoer laten ten opzichte van de begroting een voordeel zien van afgerond € 120.000. Dit voordeel bestaat voor € 65.000 uit geraamde kosten voor maatregelen om zelfstandig reizen (verder) te bevorderen en meer gebruik van het openbaar vervoer. Voor deze maatregelen zijn vrijwel geen kosten gemaakt. Daarnaast heeft het verbeterplan doelgroepenvervoer bijgedragen in de lagere kosten van de BVO DRAN met betrekking tot het leerlingenvervoer (€ 55.000).

120.000 V

I

55

Programma 4 Onderwijs - Overige verschillen Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse kleine verschillen (bedragen < € 100.000) die wij verder niet toelichten.

Lasten

143.000 V

I

Incidentele baten en lasten Onderwerp Programma 4. Onderwijs

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

Omschrijving

Voor dit programma zijn geen incidentele baten en/of lasten

Totaal programma 4

0

0

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9028

Onderwijshuisvesting

Beginstand Toevoeging Onttrekking 261

0

10

Eindstand 251

In 2006 is in de gemeente Rijnwaarden geïnvesteerd in onderwijshuisvesting. Deze investering is destijds gedekt met eenmalige middelen. Daarom is conform de BBV-regels een reserve afschrijvingslasten gevormd. In de Nota reserves en voorzieningen is deze reserve in 2018 vanuit de algemene reserve aangevuld met € 248.661 zodat de reserve nu op het juiste niveau is om de gehele afschrijvingslast van de investeringen in onderwijshuisvesting te kunnen dekken.

9029

Basisschool 't Scathe

1.834

0

59

1.776

In 2012 is de investering in de bouw van de basisschool 't Scathe in Pannerden voor een bedrag van € 650.000 gedekt met eenmalige middelen. Daarom is conform de BBV-regels een reserve afschrijvingslasten gevormd. Op basis van de Nota reserves en voorzieningen 2018 is de reserve in 2018 aangevuld met € 1.737.809 waardoor nu de gehele afschrijvingslast gedekt wordt uit deze reserve afschrijvingslasten.

9034

De Cirkel/De Duim

551

0

28

524

In 2017 heeft de raad van de voormalige gemeente Rijnwaarden uit de reserve bestedingsvoorstellen jaarrekening 2016 € 280.000 beschikbaar gesteld voor de verbouwing van de Cirkel en de verhuizing van jeugdsoos de Duim. In 2018 is hiervoor een reserve afschrijvingslasten gevormd. Conform de Nota reserves en voorzieningen 2018 is de reserve in 2018 aangevuld met € 282.000 om de reserve op het juiste niveau te brengen om de gehele afschrijvingslast van de investering te dekken. 9053

Vervangende nieuwbouw de Wissel

6.500

0

0

6.500

Deze bestemmingsreserve is bedoeld voor de afschrijvingslasten van de vervangende nieuwbouw De Wissel.

Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten

9.146

0

96

9.051

56

5.SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden sport, kunst en cultuur, erfgoed, media (bibliotheek), openbaar groen en vrijetijdseconomie. Wat willen we bereiken? Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente. Ontwikkelingen Beleidsnota Sport 2021-2028 Het in 2021 vastgestelde beleidsplan sport en bewegen 2021-2028 is momenteel in uitvoering. Het sportbeleid richt zich op de positieve en preventieve effecten van een gezonde leefstijl met voldoende beweging. Daarbij werken we nauw samen met onze uitvoeringspartner Ataro B.V. en hun team Sportservice. Zij leggen actief verbindingen met sportaanbieders, kinderopvangorganisaties, zorg- en welzijnsaanbieders en het onderwijs.

Dit krijgt onder andere vorm via het lokale Sportakkoord, intensief contact met sportverenigingen en projecten die minder actieve inwoners stimuleren om te kiezen voor een gezonde leefstijl. Deze werkzaamheden zijn onderverdeeld in een aantal verschillende programma's die beter bekend zijn als JOGG, Valpreventie, BOKS en bijvoorbeeld verenigingsondersteuning. Wanneer verenigingen knelpunten ervaren op het gebied van kwaliteit of capaciteit, zoeken we samen naar passende oplossingen. In 2025 is in dat kader onder meer meegewerkt aan de aanleg van een nieuwe toplaag voor het eerste hockeyveld van Hockeyvereniging Zevenaar en is er intensief contact met Stichting Breedtesport de Liemers aangaande een vraag over de toekomst van de stichting. Tevens is in oktober 2025 gebleken dat het plan voor sportpark Hengelder financieel onhaalbaar is gebleken voor alle partijen. In de periode daarna is er gewerkt aan het realiseren van een 'Basis op orde'-plan, en wordt er onderzocht welke ambities er wel nog realiseerbaar zijn. Cultuur In het kader van herdenken en vieren van 80 jaar Vrijheid hebben er in 2025 diverse activiteiten plaatsgevonden, daarnaast is het Liemers project over onderduik- en evacuatieverhalen in de Liemers o.a. in de vorm van de publicatie van podcast reeks 'Kind op de vlucht' gerealiseerd.

In 2025 is er een aanvraag gedaan bij de provincie voor de nieuwe regeling Culturele infrastructuur en cultuur en erfgoedparticipatie (voorheen regeling cultuur- en erfgoedpacten). Het projectplan hiervoor is opgesteld met de gemeenten Duiven, Westervoort, Lingewaard, Overbetuwe en Zevenaar voor de jaren 2025 t/m 2027. Het pact is een belangrijk middel om Liemers brede initiatieven op het gebied van toerisme en recreatie, cultuur en cultureel erfgoed te kunnen ondersteunen, hierdoor zijn er al vele succesvolle projecten gerealiseerd in de Liemers. Deze aanvraag is gehonoreerd, waardoor in januari 2026 het nieuwe pact van start zal gaan. In 2025 is naast een cultuurcoach voor het PO ook een cultuurcoach gestart voor het VO om de verbinding te maken tussen de middelbare scholen en het lokale culturele aanbod. Zodat alle leerlingen in Zevenaar laagdrempelig in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur. Daarbij begeleidt zij o.a. project Kunstbende voor de Liemers, dit wordt gefinancierd door SPUK gelden (combinatiefunctionaris) en middelen vanuit een aanvraag bij de Groene Metropool Regio. Op basis van de positieve evaluatie vanuit de culturele sector en de scholen wordt voor schooljaar 2025/2026 e.v. de inzet van de cultuurcoach (in zowel PO als VO) doorgezet.

Binnen de Groene Metropoolregio is in juni 2025 het nieuwe Regioplan 2025 t/m 2027 cultuurregio 025 vastgesteld, met de drie focusgebieden; cultuureducatie, amateurkunst & vrijwilligers en talentontwikkeling.

57

Beleidskaders • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 • Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 • Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028 • Het Participatiekompas (2025) • Beleidskader Vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 • Omgevingsvisie Zevenaar 2040 - Stad, dorpen en landschap in balans • Liemerse Economische Visie 2040

WAT HEBBEN WE GEDAAN? 5.1 Werken aan een doelmatiger subsidiebeleid 5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te 2023-2026 bereiken Wij gaan subsidie gerichter inzetten om gemeentelijke beleidsdoelen te bereiken en sturen daarmee als gemeente op de gewenste maatschappelijke effecten. Daarnaast verbeteren we de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Vanaf 2023 herzien wij daartoe stapsgewijs onze subsidiesystematiek als beleidsontwikkeling daar aanleiding toe geeft. Wij streven er naar dit proces in 2026 af te ronden. Met ingang van 2023 herzien wij de bezuinigingstaakstelling voor culturele festivals. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Niet Niet volgens volgens plan plan De subsidies die werden verstrekt sluiten aan bij de gemeentelijke beleidsdoelen. Het verder vergroten van de doelmatigheid is onderzocht en bleek een complex proces met financiële consequenties voor de organisaties. Er is besloten om de organisaties op dit moment niet met financiële wijzigingen en onzekerheid te confronteren. De raad is hierover in december geïnformeerd met een RIB. Voorstel raad De aangepaste uitwerking wordt in 2026 aangeboden, in lijn met de aangeboden RIB van december 2025. 5.2 Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor verschillende doelgroepen 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname 2022-2026 We voeren de onderdelen van de Beleidsnota Sport en Bewegen 2021-2028 uit. We stimuleren senioren en kwetsbare groepen om meer te bewegen en hun leefstijl gezonder te maken. Daarvoor zetten we onder meer de combinatiefunctionarissen in, middels de opdrachtverlening aan Ataro B.V.. We richten ons speciaal op die groep waarbij voldoende bewegen kan voorkomen dat zij intensievere zorg en ondersteuning nodig hebben in de toekomst. Ook stimuleren we de ontwikkeling en deelname aan programma’s die gericht zijn op een gezonde leefstijl. Hiervoor werken wij samen met zorgverleners, sport- en beweegaanbieders, dorps- en buurthuizen, verzorgingshuizen en belangenorganisaties.

Tevens continueren we de inzet van de Gelrepas en de samenwerking met Stichting Leergeld De Liemers om financiële drempels om te gaan sporten zoveel mogelijk weg te nemen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Binnen het Beleidsplan Sport en Bewegen zet de gemeente in op het stimuleren van sport- en beweegdeelname onder haar inwoners. Sport en bewegen nemen daarnaast een belangrijke plaats in binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), onder meer via de Brede Regeling Combinatiefuncties en het 58

Lokaal Sportakkoord (LSA). De focus ligt hierbij onder anderen op preventie en bevordering met specifieke aandacht voor doelgroepen die minder vanzelfsprekend deelnemen aan sport en bewegen: ouderen, jonge kinderen, jongeren en inwoners met een lage sociaaleconomische status (SES). Op lokaal niveau wordt hier invulling aan gegeven door gerichte programma’s en interventies. De buurtsportcoaches spelen hierin een centrale rol. Zij voeren programma’s uit die erop gericht zijn inwoners structureel aan het sporten en bewegen te krijgen en te houden. Daarnaast zijn zij betrokken bij de uitvoering van de ketenaanpak valpreventie en het programma Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Met sportbedrijf Ataro B.V. is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten voor de inzet van combinatiefunctionarissen ten behoeve van bovengenoemde doelstellingen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het gemeentelijk sportbeleid en wordt bijgedragen aan een gezonde en actieve leefstijl voor inwoners van alle leeftijden, zowel individueel als in verenigingsverband. 5.2.2 Wij promoten het sportaanbod 2023-2026 We leggen verbindingen tussen scholen en sportverenigingen en zorgen dat kinderen kennismaken met het lokaal sport- en beweegaanbod. Hier zetten we onder andere onze combinatiefunctionarissen voor in, middels de opdrachtverlening aan Ataro.