Document · PDF

Agendabundel

Commissie Middelen 13 oktober 2022, gemeente Zevenaar37.370 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Bundel - Commissie Middelen 2022-2026 van 13 oktober 2022

Agenda bijlagen Agenda_Commissie_Middelen_13_oktober_2022 1 2

Opening en vaststellen agenda Z/22/419206 Meerjarenbegroting 2023-2026 De raad wordt voorgesteld de Meerjarenbegroting 2023 – 2026 vast te stellen overeenkomstig het aangeboden ontwerp. Portefeuillehouder: college Nb. Door het college is bijgaande RIB 2022-066 over de septembercirculaire 2022 aangeboden. Omdat de circulaire gevolgen heeft voor de Meerjarenbegroting is deze nog aan de begrotingsstukken toegevoegd. 1119812 Raadsvoorstel Meerjarenbegroting 2023-2026 1120897 Bijlage 1 Meerjarenbegroting 2023-2026 gemeente Zevenaar 221012 Begroting 2023 in 1 oogopslag RIB 2022-066 Septembercirculaire 2022 Behandelschema Meerjarenbegroting 2023-2026 Overzicht vragen en antwoorden inloopavond MJB 2023-2026

Z/22/431326 Collegeprogramma 2022-2026 De raad wordt voorgesteld het collegeprogramma 2022-2026 als uitwerking van het coalitieakkoord “Het moet anders en het gaat anders, samen!” vast te stellen. Portefeuillehouder: college 1119872 Raadsvoorstel Collegeprogramma 2022-2026 1121310 Bijlage 1 Collegeprogramma 2022-2026 1102687 Bijlage 2 Coalitieakkoord 2022-2026

4 5

Rondvraag Sluiting

Agenda bijlagen 1 Agenda_Commissie_Middelen_13_oktober_2022

Agenda Commissie Middelen 13 oktober 2022 Tijd

19:30 uur

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

J. Hugen

Opening en vaststellen agenda

Z/22/419206 Meerjarenbegroting 2023-2026 De raad wordt voorgesteld de Meerjarenbegroting 2023 – 2026 vast te stellen overeenkomstig het aangeboden ontwerp. Portefeuillehouder: college

Rondvraag

Sluiting

Zevenaar, 19 september 2022 Namens de Agendacommissie, Inge van Dijk, commissiegriffier

Pagina 1

2 Z/22/419206 Meerjarenbegroting 2023-2026 1 1119812 Raadsvoorstel Meerjarenbegroting 2023-2026

Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Portefeuillehouder Portefeuille Behandelend ambtenaar/afdeling Telefoon E-mail

Meerjarenbegroting 2023-2026 Z/22/419206 INT/22/1119812 Arthur Boone Financiën Astrid Peters (FIN) 0316-595349 A.Peters@zevenaar.nl

1. Samenvatting Wij bieden u de meerjarenbegroting 2023-2026 ter vaststelling aan. Deze meerjarenbegroting is in meerjarig perspectief structureel en reëel sluitend. Het is de eerste begroting van ons college van de bestuursperiode 2022-2026. De ambities van de nieuwe coalitie uit het akkoord “Het moet anders en het gaat anders, samen!", hebben wij uitgewerkt in een collegeprogramma. Hoe we dit doen en wat dit gaat kosten hebben we verwerkt in de nu voorliggende meerjarenbegroting voor 2023-2026. 2. Raadsvoorstel 1. De meerjarenbegroting 2023 – 2026 vast te stellen overeenkomstig het aangeboden ontwerp. 3. Waarom naar de raad De artikelen 189 tot en met 195 van de Gemeentewet regelen de bevoegdheid van de gemeenteraad tot het jaarlijks vaststellen van de begroting van de gemeente. De raad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is of dat dit evenwicht binnen de looptijd van de meerjarenbegroting tot stand zal worden gebracht. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Bij ieder programma in de meerjarenbegroting wordt aangegeven wat de doelstellingen zijn en wat het beoogd effect van de inhoudelijke programmadoelstelling is. 5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1. Wij geven uitvoering aan ons collegeprogramma. Onze bestuursperiode begint in een tijd van mondiale politieke instabiliteit.

Landelijk, maar ook lokaal, hebben we te maken met de ontwrichtende gevolgen van de globale politieke en macro-economische ontwikkelingen. De ontregelende maatregelen van de COVID-crisis waren net opgeheven en toen brak er oorlog uit in de Oekraïne, met alle gevolgen van dien. De stijgende energiekosten, schaarste aan grondstoffen en oplopende inflatie raken onze inwoners, bedrijven en samenleving. Steeds meer huishoudens hebben moeite om hun vaste lasten te kunnen

betalen en ook de dagelijkse boodschappen worden steeds duurder. Er ontstaat meer armoede. Er is sprake van een krappe arbeidsmarkt, waardoor vacatures niet kunnen worden ingevuld. Dienstverlening en/of productiviteit in nagenoeg alle marktsectoren komt in gevaar. De woningnood blijft onverminderd hoog. We hebben de opgave om te “bouwen, bouwen, bouwen”, ook in Zevenaar. Klimaatverandering, maar ook de effecten van de energiecrisis, verhogen de urgentie om de duurzaamheidsagenda te realiseren. De zorgkosten voor Wmo en Jeugd blijven een stijgende lijn vertonen. Ontwikkelingen zoals invoering van de Omgevingswet, onduidelijkheid over de stelselwijzigingen in de Jeugdzorg, transformatie van het sociaal domein zijn ook grote opgaven voor onze gemeente. Daarnaast zorgt de door het Rijk aangekondigde nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds (vanaf 2026) voor een onzeker financieel toekomstperspectief. Deze ontwikkelingen beïnvloeden ons werk nu, maar naar verwachting ook in de komende jaren. De afgelopen maanden werkten we aan ons collegeprogramma, waarin we de hoofdlijnen uit het coalitieakkoord “Het moet anders en het gaat anders, samen!" van Lokaal Belang, PvdA, VVD, D66 en GroenLinks hebben vertaald naar concrete ambities, doelstellingen en resultaten. Een aantal onderwerpen is op de raadsagenda opgenomen.

Deze onderwerpen zijn, voor zover niet eerder in gang gezet, in deze begroting niet concreet uitgewerkt. In deze meerjarenbegroting is de uitvoering van het collegeprogramma verwerkt met de bijbehorende financiële consequenties. De opgaven en onzekerheden die de komende tijd op ons afkomen vragen om voorzichtigheid en realiteitszin. Onze financiële positie is echter gezond en stabiel. We kunnen en willen de komende periode o.a. investeren in plannen die bijdragen aan: het welzijn van en gelijke kansen voor onze inwoners, de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente, uitbreiding van onze woningvoorraad, betere bereikbaarheid en verkeersveiligheid, een aantrekkelijk lokaal ondernemingsklimaat en inzet op duurzaamheidsmaatregelen. We leggen binnen het sociaal domein de focus op het borgen van de dienstverlening aan onze inwoners door de uitvoering te versterken. We zetten in op preventie voorzieningen, op het gebied van zorg, armoede en schulden. We herijken de lokale belastingen. We houden de lokale lasten voor inwoners, ondernemers en verenigingen zo laag mogelijk. Daar waar nodig herbezien we bezuinigingstaakstellingen op de welzijns- en cultuurorganisaties. We zetten in op meer veiligheid op straat door extra handhavingsinzet, maar pakken ook overlast op straat aan en verborgen criminaliteit (ondermijning).

We blijven een bijdrage leveren aan de vluchtelingencrisis en het faciliteren van noodopvang. In het fysieke domein investeren we in het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. We willen meer woningen door te "bouwen, bouwen, bouwen". We investeren hierin, maar ook in de opgaven op het gebied van vrijetijdseconomie, duurzaamheid, energietransitie, mobiliteit, economie en werkgelegenheid. Dit doen we door lokale projecten uit te voeren, maar ook door regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GMR). We nemen deel aan de vijf regionale opgaven zijnde de verbonden regio, productieve regio, ontspannen regio, groene groeiregio, circulaire regio. Deze opgaven dragen ook bij aan of versnellen de realisatie van onze eigen ambities. We zien dat de maatschappelijke opgaven, maar ook de krapte op de arbeidsmarkt vragen om actief te investeren in de ontwikkeling van de eigen organisatie. Dat betekent investering in de kwaliteit van de uitvoeringsorganisatie, de ICT- en informatievoorziening, modernisering van de dienstverlening, investeringen in aantrekkelijk werkgeverschap en strategisch personeelsbeleid en de doorontwikkeling naar de digitale gemeente.

zaaknummer Z/22/419206

pagina 2 van 6

We hebben drie rode draden in ons collegeprogramma geweven: het ambtelijk-bestuurlijk samenspel (organisatiecultuur), dienstverlening en participatie. Wij willen samen met u, onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners een succes maken van de opgaven waar we als Zevenaar voor staan. 1.2. De nu voorliggende meerjarenbegroting 2023-2026 is reëel en structureel sluitend. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2023 óf het laatste jaar 2026 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende meerjarenbegroting hieraan voldoet en dus structureel en reëel sluitend is. 1.3 Het structurele tekort in 2026 blijft relatief beperkt In 2026 buigt het positieve structurele begrotingssaldo om naar een tekort van € 1,6 miljoen, met name verklaard door de terugval van de algemene uitkering (“ravijnjaar”). Het laatste jaar is niet structureel sluitend. Voor dit jaar spelen meerdere onzekerheden en onduidelijkheden die zowel positief als negatief het saldo kunnen beïnvloeden. Het saldo dat wij presenteren is echter reëel op basis van de huidige inzichten. Een gezonde financiële huishouding van de gemeente heeft onze prioriteit. De begroting moet structureel en reëel sluitend zijn en de risico’s die de gemeente loopt, dienen op verantwoorde wijze in de begroting te zijn afgedekt.

Het tekort van € 1,6 miljoen in het laatste jaar 2026 vinden wij echter in de huidige context acceptabel. Voor meer achtergronden verwijzen wij u graag verder naar de “Financiële hoofdlijnen” in de meerjarenbegroting. Alternatieven N.v.t. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? De meerjarenbegroting is onderdeel van de Planning en Control-cyclus. Door middel van tussentijdse voortgangsrapportages en de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de mate waarin doelen zijn behaald, de bereikte resultaten en financiële overschotten en tekorten. 7. Klimaat en duurzaamheid Bij programma 7 gaan we in op de ontwikkelingen bij duurzaamheid. 8. Communicatie De digitale meerjarenbegroting wordt op de portal van de gemeente Zevenaar https://zevenaar.pcportal.nl gepresenteerd. Bij dit raadsvoorstel treft u de begroting in pdf-formaat aan, zodat u ook op deze wijze kennis kunt nemen van de inhoud. In dit format treft u op meerdere plaatsen een herhaling van teksten aan. Dit is een technisch gevolg van het werken met een website.

zaaknummer Z/22/419206

pagina 3 van 6

9. Kosten, baten en dekking Het actuele financieel meerjarenbeeld is als volgt: Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2022 1.571 -1.230 519 0

Begroting 2023 1.051 -118 4.670 0

Begroting 2024 1.625 724 8.042 0

Begroting 2025 1.903 -249 10.336 0

Begroting 2026 2.002 -337 2.754 0

860

5.603

10.390

11.990

4.419

1. Autonome ontwikkelingen

-518

-1.132

-1.409

-1.655

2. Actualisatie bestaand beleid

184

-1.337

-1.023

-659

3. Nieuw beleid

-588

-171

5. Collegeprogramma

-4.721

-3.725

-3.563

-3.566

Totaal mutaties begroting

-5.644

-6.365

-6.166

-6.051

860

-41

4.025

5.824

-1.632

Incidentele baten en lasten1

968

-716

228

Structureel begrotingssaldo

927

3.309

6.052

-1.572

Primitieve begroting 2022-2025 1e Voortgangsrapportage 2022 2e Voortgangsrapportage 2022 Wijzigingen tot de begroting 20232026 Stand tot de begroting

Saldo meerjarenbegroting 2023-2026

In 2022 en volgende jaren zien we dat de positieve effecten van de 2e Voortgangsrapportage het meerjarensaldo verbeteren. Dit is met name het gevolg van de toename van de algemene uitkering (Meicirculaire 2022). In het eerste begrotingsjaar 2023 zien we een beperkt negatief saldo, om vervolgens in 2024 en 2025 heel positief om te slaan. Echter in 2026 zien we een ombuiging naar een tekort. Dit wordt veroorzaakt door de terugval in de algemene uitkering. Het jaar 2026 wordt om die reden ook wel aangeduid als het “ravijnjaar”. De mutaties die zijn opgenomen in deze meerjarenbegroting bestaan uit autonome ontwikkelingen, actualisatie bestaand beleid, nieuw beleid én uit opgevoerd nieuw beleid vanuit ons collegeprogramma. Normaliter nemen wij het nieuwe beleid op in de Kadernota. Wegens de verkiezingen en aansluitend de vorming van een nieuwe coalitie is dit jaar geen Kadernota vastgesteld. Daarom treft u het aangevraagde nieuwe beleid volledig terug in deze begroting waarin tevens de integrale afweging plaats vindt. Het onderdeel “Financieel meerjarenbeeld” in de meerjarenbegroting 2023-2026 geeft een volledig beeld van alle financiële ontwikkelingen. Uiteraard vindt u deze mutaties ook terug bij iedere programma (“Wat kost het”).

Structurele mutaties die opgenomen en toegelicht zijn in de 2e VGR, zijn tevens financieel verwerkt in het meerjarenbeeld van deze begroting, maar hierin niet meer nader toegelicht. In bovenstaande tabel maken wij daarnaast inzichtelijk of sprake is van een structureel begrotingsevenwicht. Incidentele lasten en baten beïnvloeden het structurele begrotingssaldo. In 2023, 2025 en 2026 zijn de incidentele lasten hoger dan de incidentele baten. Elimineren we deze incidentele lasten en baten, dan heeft dit per saldo een positief effect op het structurele meerjarenbeeld in die jaren. In 2024 zijn de incidentele baten hoger dan de incidentele lasten hetgeen in dat jaar een negatief effect heeft op het structurele meerjarenbeeld. 1 Zie ook het onderdeel incidentele baten en lasten in de meerjarenbegroting

zaaknummer Z/22/419206

pagina 4 van 6

Gelet op de voorschriften van de provincie voldoen we aan de voorwaarden van een structureel en reëel sluitende begroting. Het begrotingsjaar 2023 is immers reëel structureel sluitend. De komende periode worden wij als gemeente geconfronteerd met verschillende onduidelijkheden en risico’s. We noemen de onzekerheden in de algemene uitkering, de Omgevingswet, de krapte op de arbeidsmarkt en de huidige economische onrust. Daarbij komen de energiecrisis, oplopende inflatie en het woningtekort die een grote druk op de komende meerjarenbegrotingen leggen. Hoewel er zorgen zijn, is de ratio van het weerstandsvermogen gestegen naar een waarde van 7,7. Het weerstandsvermogen vormt in financiële zin ruimschoots een buffer voor de verschillende risico’s die zich kunnen voordoen. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1.

Documentnummer 1120897

Naam Meerjarenbegroting 2023-2026

Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen

zaaknummer Z/22/419206

De burgemeester Lucien van Riswijk

pagina 5 van 6

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer

Meerjarenbegroting 2023-2026 Z/22/419206 INT/22/1119812

De raad van de gemeente Zevenaar; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 189 van de Gemeentewet; besluit: 1. De meerjarenbegroting 2023 – 2026 vast te stellen overeenkomstig het aangeboden ontwerp. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 2 november 2022. De griffier I.M. van Dijk

zaaknummer Z/22/419206

De burgemeester L.J.E.M. van Riswijk

pagina 6 van 6

1 1120897 Bijlage 1 Meerjarenbegroting 2023-2026 gemeente Zevenaar

22-09-2022

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Voorwoord .................................................................................................................................................. 4 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ..................................................................................................................................................11 Programma's ..................................................................................................................................... 14 0. Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................................... 15 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 41 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .............................................................................................................

48 3. Economie .............................................................................................................................................. 60 4. Onderwijs .............................................................................................................................................. 70 5. Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................................................... 77 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 92 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ...................................................................................................... 111 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................................................125 Paragrafen ...................................................................................................................................... 136 Lokale heffingen ......................................................................................................................................

137 Weerstandsvermogen ..............................................................................................................................150 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 162 Financiering ............................................................................................................................................. 170 Bedrijfsvoering......................................................................................................................................... 177 Verbonden partijen ................................................................................................................................. 182 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 199 Financiën......................................................................................................................................... 205 Inleiding .................................................................................................................................................. 206 Autorisatie ..............................................................................................................................................

207 Kaders en uitgangspunten ...................................................................................................................... 209 Financieel meerjarenbeeld ....................................................................................................................... 211 Overzicht van baten en lasten per programma ........................................................................................ 234 Overzicht baten en lasten op taakveld .....................................................................................................235 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien .................................... 243 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................................... 244 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ............................................................... 249 Geprognosticeerde balans ......................................................................................................................

250 EMU-saldo ...............................................................................................................................................251 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ..............................................................................................251 Bijlagen ........................................................................................................................................... 253 Overzicht mutaties Meerjarenbegroting 2023-2026 ................................................................................ 254 Overzicht mutaties tot de Meerjarenbegroting 2023-2026 ...................................................................... 259 Meerjareninvesteringsplan ...................................................................................................................... 262 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 268 Overzicht beleidsindicatoren .................................................................................................................. 269

ALGEMEEN

VOORWOORD Graag presenteren wij u de Meerjarenbegroting 2023-2026 van Zevenaar.. Deze bieden wij u ter besluitvorming aan. De meerjarenbegroting bouwt voort op de uitgangspunten van de Kaderbrief 2023 en is een uitwerking van het coalitieakkoord 2022-2026, zoals deze is gepresenteerd door de coalitiepartijen op 7 juni 2022. Het collegeprogramma is integraal onderdeel van de begroting. De begroting laat zich het beste lezen in de digitale versie. In de digitale begroting is alles snel en makkelijk terug te vinden, bijvoorbeeld op programma of onderwerp. Door te klikken, bepaalt u zelf of u diep inzoomt op een onderwerp of de programmabegroting liever op hoofdlijnen leest. Op uw verzoek is er echter ook weer een aantal fysieke exemplaren van de begroting per fractie beschikbaar. Voor de behandeling van de begroting is het volgende proces uitgezet: • Inloopavond voor raads- en commissieleden: • Commissievergaderingen • Raadsvergadering

4 oktober 11, 12 en 13 oktober 2 november

Wij hopen op een constructief inhoudelijk debat, waarin we met elkaar de begroting behandelen en vaststellen. We wensen u veel leesplezier. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zevenaar, De secretaris Daniëlle Jansen

De burgemeester Lucien van Riswijk

HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Voor u ligt de eerste begroting van de bestuursperiode 2022-2026. Onze bestuursperiode begint in een tijd van mondiale politieke instabiliteit. Landelijk, maar ook lokaal, hebben we te maken met de ontwrichtende gevolgen van de globale politieke en macro-economische ontwikkelingen. De ontregelende maatregelen van de COVID-crisis waren net opgeheven en toen brak er oorlog uit in de Oekraïne, met alle gevolgen van dien. De stijgende energiekosten, schaarste aan grondstoffen en oplopende inflatie raken onze inwoners, bedrijven en samenleving. Steeds meer huishoudens hebben moeite om hun vaste lasten te kunnen betalen en ook de dagelijkse boodschappen worden steeds duurder. Er ontstaat meer armoede. Er is sprake van een krappe arbeidsmarkt, waardoor vacatures niet kunnen worden ingevuld. Dienstverlening en/of productiviteit in nagenoeg alle marktsectoren komt in gevaar. De woningnood blijft onverminderd hoog. We hebben de opgave om te “bouwen, bouwen, bouwen”, ook in Zevenaar. Klimaatverandering, maar ook de effecten van de energiecrisis, verhogen de urgentie om de duurzaamheidsagenda te realiseren. De zorgkosten voor Wmo en Jeugd blijven een stijgende lijn vertonen.

Ontwikkelingen zoals invoering van de Omgevingswet, onduidelijkheid over de stelselwijzigingen in de Jeugdzorg, transformatie van het sociaal domein zijn ook grote opgaven voor onze gemeente. Daarnaast zorgt de door het Rijk aangekondigde nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds (vanaf 2026) voor een onzeker financieel toekomstperspectief. Deze ontwikkelingen beïnvloeden ons werk nu, maar naar verwachting ook in de komende jaren. De afgelopen maanden werkten we aan ons collegeprogramma, waarin we de hoofdlijnen uit het coalitieakkoord “Het moet anders en het gaat anders, samen!" van Lokaal Belang, PvdA, VVD, D66 en GroenLinks hebben vertaald naar concrete ambities, doelstellingen en resultaten. Een aantal onderwerpen is op de raadsagenda opgenomen. Deze onderwerpen zijn, voor zover niet eerder in gang gezet, in deze begroting niet concreet uitgewerkt. In deze meerjarenbegroting is de uitvoering van het collegeprogramma verwerkt met de bijbehorende financiële consequenties. De opgaven en onzekerheden die de komende tijd op ons afkomen vragen om voorzichtigheid en realiteitszin. Onze financiële positie is echter gezond en stabiel. We kunnen en willen de komende periode o.a.

investeren in plannen die bijdragen aan: het welzijn van en gelijke kansen voor onze inwoners, de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente, uitbreiding van onze woningvoorraad, betere bereikbaarheid en verkeersveiligheid, een aantrekkelijk lokaal ondernemingsklimaat en inzet op duurzaamheidsmaatregelen. We leggen binnen het sociaal domein de focus op het borgen van de dienstverlening aan onze inwoners door de uitvoering te versterken. We zetten in op preventie voorzieningen, op het gebied van zorg, armoede en schulden. We herijken de lokale belastingen. We houden de lokale lasten voor inwoners, ondernemers en verenigingen zo laag mogelijk. Daar waar nodig herbezien we bezuinigingstaakstellingen op de welzijns- en cultuurorganisaties. We zetten in op meer veiligheid op straat door extra handhavingsinzet, maar pakken ook overlast op straat aan en verborgen criminaliteit (ondermijning). We blijven een bijdrage leveren aan de vluchtelingencrisis en het faciliteren van noodopvang. In het fysieke domein investeren we in het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. We willen meer woningen door te "bouwen, bouwen, bouwen". We investeren hierin, maar ook in de opgaven op het gebied van vrijetijdseconomie, duurzaamheid, energietransitie, mobiliteit, economie en werkgelegenheid.

Dit doen we door lokale projecten uit te voeren, maar ook door regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GMR). We nemen deel aan de vijf regionale opgaven zijnde de verbonden regio, 5

productieve regio, ontspannen regio, groene groeiregio, circulaire regio. Deze opgaven dragen ook bij aan of versnellen de realisatie van onze eigen ambities. We zien dat de maatschappelijke opgaven, maar ook de krapte op de arbeidsmarkt vragen om actief te investeren in de ontwikkeling van de eigen organisatie. Dat betekent investering in de kwaliteit van de uitvoeringsorganisatie, de ICT- en informatievoorziening, modernisering van de dienstverlening, investeringen in aantrekkelijk werkgeverschap en strategisch personeelsbeleid en de doorontwikkeling naar de digitale gemeente. We hebben drie rode draden in ons collegeprogramma geweven: het ambtelijk-bestuurlijk samenspel (organisatiecultuur), dienstverlening en participatie. Wij willen samen met u, onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners een succes maken van de opgaven waar we als Zevenaar voor staan.

FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding In dit onderdeel van de begroting presenteren wij u het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij in het kort inzicht in de algemene financiële ontwikkeling, het weerstandsvermogen en overige bijzonderheden. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Financieel meerjarenbeeld’. We zijn verheugd u een reëel sluitende begroting aan te kunnen bieden. Het collegeprogramma is verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting 2023-2026. Vanwege het ontbreken van een kadernota vindt u daarom het nieuwe beleid volledig terug in deze begroting. In deze begroting vindt dus de integrale afweging plaats. Het economisch perspectief ziet er in de eerste 3 jaren goed uit met name door de groei van de algemene uitkering. De financiële ruimte in het begrotingssaldo maakt het mogelijk vanuit het collegeprogramma te werken aan nieuw beleid, nieuwe plannen en ambities voor onze gemeente, haar inwoners en bedrijven. Het laatste jaar is niet structureel sluitend. Voor dit jaar spelen meerdere onzekerheden en onduidelijkheden die zowel positief als negatief het saldo kunnen beïnvloeden. Het saldo dat wij presenteren is reëel op basis van de huidige inzichten. De meicirculaire 2022 (uitkering uit het gemeentefonds) laat een bijzonder positief beeld zien.

In 2022 groeit de algemene uitkering met € 5 miljoen. Dit bedrag loopt op tot € 12,8 miljoen in 2025 om daarna te zakken naar € 6,5 miljoen in 2026. Dit laatste jaar wordt daarom ook wel het ravijnjaar genoemd. Een belangrijk onderdeel van de stijging van de algemene uitkering is de verwerking van de herijking van het gemeentefonds en de opschorting van de opschalingskorting in de jaren 2023 tot en met 2025. In 2026 komt de opschalingskorting volledig terug en daalt de algemene uitkering weer. Met het oog op een door het Rijk aangekondigde nieuwe bekostigingssystematiek is er ook geen groei opgenomen in 2026. De positieve ontwikkeling van de algemene uitkering is grotendeels toe te schrijven aan de zeer hoge geplande uitgaven (trap op) van het Rijk begin 2022. Mocht het Rijk er niet in slagen deze uitgaven gezien de huidige marktomstandigheden ook daadwerkelijk te realiseren, dan is er sprake van onderuitputting (trap af). Daardoor kunnen de geraamde bedragen in de algemene uitkering in volgende circulaires naar beneden bijgesteld worden. In 2023 is de compensatie van de tekorten in de jeugdzorg in de algemene uitkering verwerkt. Het Rijk heeft deze middelen echter nog niet voor alle jaren toegekend. Voor de jaren na 2023 hebben wij de compensatie volgens de Commissie van Wijzen voor 100% als inkomsten stelpost opgenomen.

Eind van dit jaar krijgen wij inzicht in de acties die volgen uit de mogelijke voordelen van de hervormingsagenda jeugd. Het kabinet wil in het kader van de hervorming van de jeugdzorg een pakket maatregelen invoeren, waardoor gemeenten als uitvoerende organisaties minder middelen nodig hebben. Eventuele besparingen in de vorm van lagere lasten door rijksmaatregelen in de jeugdzorg hebben wij vooralsnog niet in de begroting opgenomen. Naast de verschillende onduidelijkheden en onzekerheden in de algemene uitkering worden wij ook geconfronteerd met andere punten, zoals de Omgevingswet en de huidige economische ontwikkelingen.

Bij het opstellen van de begroting 2023-2026 is de coronacrisis nagenoeg voorbij, maar zijn de effecten wel versterkt door het conflict in de Oekraïne en opgegaan in andere crisissen. We noemen de energiecrisis, oplopende inflatie, woningtekort en krapte op de arbeidsmarkt welke een grote druk op de komende meerjarenbegrotingen leggen. Het is de vraag of de algemene uitkering voldoende mee stijgt om deze hogere kosten op te vangen. Alhoewel er zeker zorgen zijn over het structurele perspectief voor 2026 en verder, laat ons weerstandsvermogen een hoog niveau zien. De algemene reserve is verder opgelopen bij een nagenoeg gelijkblijvend risicoprofiel. Dit resulteert in een ratio van 7,7. In deze begroting zijn veel nieuwe ontwikkelingen en mutaties opgenomen. In de financiële hoofdlijnen is een tabel opgenomen met de grootste mutaties, groter dan € 100.000.

Financieel meerjarenbeeld Het actuele financieel meerjarenbeeld ziet er als volgt uit: Het saldo in de primitieve begroting 2022 was in het jaar 2023 € 1.051.000 positief. Na de begroting 2022-2025 is de 1e Voortgangsrapportage 2022 vastgesteld met een negatief effect van € 118.000. De mutaties die volgen uit de 2e voortgangsrapportage komen in 2023 uit op een voordeel van € 4.670.000. De mutaties in deze begroting zijn samengeteld € 5.644.000 negatief, hoofdzakelijk door nieuw beleid voor de uitvoering van het collegeprogramma. Dit leidt tot een nieuw negatief begrotingssaldo in 2023 van € 41.000. Na de eliminatie van incidentele baten en lasten komt het structurele begrotingssaldo uit op € 927.000 (positief) in 2023. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 Primitieve begroting 2022-2025 1.571 1.051 1.625 1.903 2.002 1e Voortgangsrapportage 2022 -1.230 -118 724 -249 -337 2e Voortgangsrapportage 2022 519 4.670 8.042 10.336 2.754 Stand tot de begroting 860 5.603 10.390 11.990 4.419 1. Autonome ontwikkelingen

-518

-1.132

-1.409

-1.655

2. Actualisatie bestaand beleid

184

-1.337

-1.023

-659

3. Nieuw beleid

-588

-171

5. Collegeprogramma

-4.721

-3.725

-3.563

-3.566

Totaal mutaties begroting

-5.644

-6.365

-6.166

-6.051

860

-41

4.025

5.824

-1.632

Eliminatie incidentele baten en lasten

968

-716

228

Structureel begrotingssaldo

927

3.309

6.052

-1.572

Saldo meerjarenbegroting 2023-2026

Structureel en reëel evenwicht Op grond van de voorschriften (BBV) dienen wij inzichtelijk te maken of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van een structureel evenwicht. Hiervoor is inzicht in de incidentele baten en lasten nodig. Incidentele lasten beïnvloeden het structurele begrotingssaldo positief en incidentele baten negatief. Door het saldo van de incidentele baten en lasten te betrekken bij het financieel meerjarenbeeld ontstaat een beter inzicht in het structurele evenwicht van onze begroting.

Presentatie structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Saldo meerjarenbegroting 2023-2026 na bestemming Eliminatie incidentele baten en lasten (- = baten )

-41 968

4.025 -716

5.824 228

-1.632 60

Structureel begrotingssaldo

927

3.309

6.052

-1.572

Bij het onderdeel financiën presenteren wij het 'Overzicht van incidentele baten en lasten'. In 2023 zijn de incidentele lasten hoger dan de incidentele baten. In 2024 is dit omgekeerd. Elimineren we incidentele baten en lasten dan heeft dit een positief effect op het structurele meerjarenbeeld in 2023, 2025 en 2026 en een negatief effect in 2024. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2023 óf het laatste jaar 2026 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende meerjarenbegroting hier aan voldoet en dus structureel en reëel sluitend is.

Toelichting financiële ontwikkelingen

Mutatie omschrijving

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026

Overzicht van de mutaties >= € 100.000 1. Autonome ontwikkelingen

-504

-975

Aanpassen bijdrage BVO DRAN (doelgroepenvervoer) Aanpassing rente grondexploitaties

-83 N

-128 N

-220 N

-306 N

162 V

58 V

-165 N

-113 N

-471 N

-736 N

-710 N

-770 N

-102 N

-230 N

-215 N

-201 N

44 V

-148 N

Bijdrage Regionale ICT-Dienst (RID)

-163 N

Stijgende gas- en elektriciteitskosten

-236 N

-321 N

Actualisatie rente taakvelden en rente taakveld Treasury Actualiseren bijdrage gemeenschappelijke regeling VGGM Actualiseren bijdragen aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein centraal Gelderland Bijdrage aan VGGM onderdeel Brandweer

Volumestijging Wmo 2026

-1.299

-1.505

Voortzetting dienstverlening met Scalabor voor uitvoering WSW Vrijval stelpost indexatie 2023

-80 N

-140 N

-175 N

-200 N

847 V

835 V

822 V

810 V

2. Actualisatie bestaand beleid

403

-866

-507

-1.114

Actualisatie afschrijvingen MJB 2023-2026

1.528 V

-69 N

-87 N

131 V

Formatie uitvoering Jeugd en Wmo

-1.035 N

76 V

152 V

-90 N

-10 N

180 V

245 V

OZB-woningen Reisdocumenten en rijbewijzen

3. Nieuw beleid

-400

Ontwikkelen/uitwerken dorpenplan Lathum 5. Collegeprogramma

-400 N

-3.589

-2.901

-2.871

-2.899

Bestrijden van ernstige overlast en criminaliteit Budgettaire ruimte voor preventieve voorzieningen Doelmatiger subsidiebeleid

-260 N

-120 N

-134 N

-135 N

-70 N

Extra formatie handhavingsinzet op straat

-194 N

-193 N

Groeien naar een aantrekkelijker werkgever Herijken lokale belastingen

-345 N

-445 N

-409 N

Integraal beleidsplan openbare ruimte

-446 N

-359 N

-488 N

-684 N

Regionale agenda Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2023-2025 Uitbreiding formatie ruimtelijke ordening en vergunningverlening Uitvoeren beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 Uitvoeringskosten Omgevingswet

-210 N

-172 N

-238 N

-230 N

-190 N

-129 N

-77 N

Verbeteren functioneel beheer informatievoorziening Verbeteren van de datahuishouding en het datagedreven werken Voorbereiding organisatieontwikkeling

-128 N

-168 N

-500 N

-100 N

Waardering mantelzorgers

-100 N

(V = Voordeel; N = Nadeel)

Een toelichting op de bovenstaande posten kunt u terugvinden op de afzonderlijke programma's en in het onderdeel 'Financieel meerjarenbeeld'. In de bijlagen is een totaaloverzicht van de mutaties opgenomen.

Weerstandsvermogen Op basis van de recente actualisatie geeft de ratio de volgende uitkomst:

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

38.955.000

5.068.000

Het weerstandsvermogen van onze gemeente kan als uitstekend worden gekenmerkt. De ratio moet minimaal 1,0 zijn. Dit betekent dat de financiële risico’s ruimschoots zijn afgedekt.

7,70

LEESWIJZER Inleiding De meerjarenbegroting is het hulpmiddel om uw kaderstellende en controlerende rol uit te voeren en te kunnen sturen op hoofdlijnen. De begroting hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording; BBV) en de wensen van de provincie. Uiteraard hebben wij ook nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u en voor de inwoners van onze gemeente. De meerjarenbegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is opgebouwd uit de verschillende programma's en de paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële begroting gaat - naast een aantal samenvattende overzichten - vooral in op het financieel meerjarenbeeld van onze gemeente. U ontvangt deze meerjarenbegroting op basis van het papierarm vergaderen weer digitaal. Door de mogelijkheden van het internet kunnen wij meer informatie op een eenvoudigere manier beschikbaar stellen. Via de menustructuur kiest u welke informatie u tot u neemt en hoeft u niet eerst het boekwerk door te bladeren. Ook kunt u indien gewenst aantekeningen maken, die u bovendien altijd digitaal beschikbaar heeft.

Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: Wat willen we? Wat doen we? en Wat kost het? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze digitaal direct openen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar. Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat willen we?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Aanvullende eigen indicatoren ontwikkelen wij de komende jaren. Bij het onderdeel 'Wat doen we?' staan de te behalen resultaten opgesomd zoals opgenomen in het nieuwe collegeprogramma. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij de voortgangsrapportages en de jaarstukken leggen wij hier (tussentijds) verantwoording over af. In dit onderdeel presenteren wij ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage leveren aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat kost het?). Hier geven we de ontwikkelingen aan en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden.

Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten, de reserves en voorzieningen, en het meerjareninvesteringsplan. Beleidsindicatoren Bij het onderdeel 'Wat willen we?' zijn (verplichte) beleidsindicatoren opgenomen. Om te zorgen dat wij onze doelstellingen realiseren hebben wij waar mogelijk een koppeling gemaakt tussen de doelstellingen van het huidige beleid en deze indicatoren. Bij nieuw beleid geven wij aandacht aan het meetbaar maken van de doelstellingen en een goede koppeling tussen ambitie, doelstelling, resultaten en indicator. Dit zien wij als een groeiproces. Zorgvuldigheid, duurzaamheid en eenvoud zijn de uitgangspunten bij het opstellen van de indicatoren. De komende jaren vullen wij deze (beleids)indicatoren verder aan, nadat deze zijn vastgesteld als onderdeel van beleidsnota’s. We gaan hierbij uit van het principe dat deze een hele cyclus mee moeten lopen. 11

Bij de ontwikkeling passen wij de onderstaande indeling toe: 1. Verplichte beleidsindicatoren - op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording dienen wij een verplichte set beleidsindicatoren op te nemen. De provincie Gelderland is als referentiewaarde opgenomen. Er zijn geen normen bepaald ten aanzien van de beleidsindicatoren, deze volgen uit de doelstellingen die door de gemeenten worden bepaald. Bij de indicatoren is een link naar 'Waarstaatjegemeente?' opgenomen. Hier kunt u de (grafische) informatie vergelijken met andere gemeenten in Nederland. 2. Eigen beleidsindicatoren - een beperkte set van onze eigen beleidsindicatoren. Het uitgangspunt is dat deze duurzaam zijn en waar mogelijk wordt aangesloten bij indicatoren die al via openbare bronnen worden ontsloten. Bij de indicatoren staat het jaar van realisatie. De tussenliggende stappen zijn aangeduid als streefwaarden. Deze tussenstappen of streefwaarden moeten ervoor zorgen dat het eindelijke doel wordt gerealiseerd. Paragrafen Het BBV schrijft voor dat in de paragrafen de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. De begroting bevat de volgende paragrafen: • Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer.

Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten. • Weerstandsvermogen In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van onze gemeente. Het geeft aan in welke mate wij in staat zijn om financiële risico’s op te vangen. Ook presenteren wij hier de financiële kengetallen. • Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de begroting. • Financiering In de financieringsparagraaf bespreken wij de uitvoering van het beleid en de specifieke beleidsvoornemens op het gebied van treasury. • Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren, sturen en beheersen. Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, planning en control, communicatie, inkoop en aanbesteding en juridische zaken. • Verbonden partijen Een gemeente werkt vaak samen met andere gemeenten of externe partijen om bepaalde doelen te bereiken.

Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze verbonden partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de hiermee gemoeid zijnde gemeentelijke bijdragen nader toe. • Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. 12

Financiën In dit hoofdstuk schetsen wij de autorisatie, kaders en uitgangspunten, financiële ontwikkelingen en het financieel meerjarenbeeld voor de komende jaren. Ook hebben wij hier de verplichte onderdelen als het overzicht van baten en lasten naar taakvelden, het overzicht van algemene dekkingsmiddelen, het overzicht van incidentele baten en lasten, de balans en de berekening van het EMU-saldo opgenomen. Tot slot presenteren wij een aantal bijlagen.

PROGRAMMA'S

0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Informatiehuishouding van de gemeente In deze meerjarenbegroting staan diverse onderdelen genoemd die te maken hebben met de informatiehuishouding van de gemeente. Wij proberen de samenhang daarbij zoveel mogelijk aan te geven. Het gaat dan om (nieuwe) wetgeving zoals de Wet open overheid en de Archiefwet waarin een veelheid aan vereisten de uitvoering complex en bewerkelijk maken.

Daarnaast hebben we te maken met ontwikkelingen als het E-depot voor opslag, beheer en ontsluiting van digitale archieven en datagedreven werken op basis waarvan we steeds meer ons beleid bepalen. Uiteraard geldt dat we alert zijn op informatiebeveiliging en privacy. Vanuit de VNG wordt gepleit voor een kaderwet informatie, vergelijkbaar met de Algemene wet bestuursrecht. Daarin moeten algemene bepalingen en uitgangspunten worden opgenomen die gelden voor de informatiewetten en waarin de verhouding tussen de verschillende informatiewetten wordt verduidelijkt. Totdat deze nieuwe wetgeving er is zou de VNG graag zien dat er een soort generiek actieplan informatiehuishouding gemeenten wordt ontwikkeld waarin binnen de huidige structuren van i-wetgeving meer samenhang wordt gecreëerd. Globale maatschappelijke ontwikkelingen Meer en meer krijgen we als organisatie te maken met ontwikkelingen op de wereldmarkt. Deze ontwikkelingen beïnvloeden ons werk de komende jaren. De oorlog in Oekraïne noodzaakt tot opvang. De prijzen van grondstoffen drukken op de civieltechnische projecten en op de initiatieven van projectontwikkelaars waardoor deze duurder worden of stil komen te liggen. De krapte op de arbeidsmarkt maakt arbeid duur of zelfs niet beschikbaar. De economische ontwikkelingen vergroten de vraag naar inkomensondersteuning.

Op zich losstaande ontwikkelingen maar die elkaar wel beïnvloeden en/of versterken. Hierdoor ondervinden wij als gemeente of in de uitvoering problemen (duurdere grondstoffen en duurdere arbeid) of onze dienstverlening niet op niveau kunnen houden vanwege het niet beschikbaar hebben van personeel. Ook speelt de stikstofproblematiek een belangrijke rol. Dit alles kunnen we niet altijd beïnvloeden, maar alert zijn op deze ontwikkelingen kunnen we wel. We doen dit onder andere door een focus op digitalisering van onze organisatie, de basis op orde houden en ook door te werken aan het up-to-date houden van onze organisatie, zodat we flexibel en wendbaar blijven in onze rol als eerste overheid, werkgever en dienstverlener.

Beleidskaders • Besturingsfilosofie • Dienstverleningsvisie 2018-2022 • Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL • Coalitieakkoord 2022-2026 (2022) • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening Zevenaar 2018 (2018) • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2019

WAT WILLEN WE? 0. Bestuur en ondersteuning Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden.

WAT DOEN WE? 0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 0.1.1 Wij stellen een nieuw dienstverleningsbeleid op

2023-2024

Iedereen binnen onze gemeente is verantwoordelijk voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers. We stellen een dienstverleningsbeleidsplan op. Hierin formuleren we onze ambities, (meetbare) doelen en daarbij horende resultaten zodat we de komende jaren onze dienstverlening steeds verder verbeteren. We voeren om de drie jaar een burgerpeiling uit om de tevredenheid van inwoners over onze gemeentelijke dienstverlening te meten. De uitkomsten van deze burgerpeiling nemen we mee in het opstellen en evalueren van het dienstverleningsbeleid. 0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit

2022-2026

Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen. 0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal

2022-e.v.

Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid.

0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter

2024-2026

Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten. 0.2 Stimuleren van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en instellingen 0.2.1 Wij coördineren participatie

2023-2024

Participatie gaat over op welke manieren inwoners mogen meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. Participatie is een belangrijk thema voor onze bestuursperiode. Participatie is een rode draad in het coalitieakkoord en in dit collegeprogramma, maar ook onderwerp op de raadsagenda. In verschillende resultaten in dit collegeprogramma is participatie concreet benoemd, onder andere bij energietransitie (7.2.1), ruimtelijke plannen en wonen (8.2.3), invoering van de omgevingswet (8.2.2) en openbare ruimte (5.6.5 en 8.2.3). Wij brengen de verschillende initiatieven op het gebied van participatie samen in een uniforme werkwijze door hiervoor een programma participatie in te richten. We stellen hiervoor een toolbox samen. De middelen en methodes uit deze toolbox helpen medewerkers en inwoners om op een effectieve manier participatie in te zetten. We stellen een tijdelijke programmamanager aan om dit te realiseren. 0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur

Doorlopend

Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving.

In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt.

0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing

Doorlopend

Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert. We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid. Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen.

We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers. Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten. 0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie

2023-2024

Om de lokale economie te stimuleren, zetten we in op het gebruik van lokale producten. Dit geldt ook voor lokale diensten. In verband met de complexiteit van inkoop en aanbesteding en de toenemende aandacht vanuit rechtmatigheid is het noodzakelijk om voor dit onderwerp vol aandacht te hebben. Dit thema – en ook social return en duurzaamheid - komt nadrukkelijk aan bod bij het herijken van ons inkoopbeleid. Tevens positioneren we de inkoopfunctie zodanig dat deze past bij de huidige ambitie van de organisatie en het bestuur. 0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever

2022-2026

Er is sprake van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. We willen ook nu in staat blijven om (nieuwe) medewerkers aan te trekken, te boeien, te binden en te behouden. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers volledig zichzelf kunnen zijn, dat iedereen erbij hoort en dat iedereen dat ook zo voelt. Daarin geven we zelf het goede voorbeeld. Wij nemen maatregelen die zijn gericht op het faciliteren van groei in de professionele en persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Daarnaast richten we ons op het kunnen bieden van moderne marktconforme arbeidsvoorwaardelijke ontwikkelingen en aandacht voor diversiteit en inclusiviteit. Deze maatregelen vragen om een meer centrale aanpak. We investeren in centrale regievoering op werving en selectie, het opleiden en begeleiden van medewerkers en de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. Dit heeft een tweeledig doel. Allereerst richten we ons op ontwikkeling en behoud van onze huidige medewerkers. Daarnaast willen we ook een gezonde instroom in ons personeelsbestand. We zien landelijk dat medewerkers steeds meer betekenisvol werk zoeken. Als gemeente kunnen we dit gezien onze maatschappelijke taak zeker bieden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het aantrekken van ervaren senior medewerkers steeds uitdagender.

We willen door het inzetten van traineeships, stages en ontwikkelfuncties als werkgever aantrekkelijker worden voor de jongere generatie. We investeren daarbij in opleiding en begeleiding van deze doelgroep naar senior medewerkers. 0.4.4 Wij voeren een strategisch personeelsbeleid

2023-2024

Het uitgangspunt hierbij is dat er aansluiting is op de visie en missie van de organisatie. Het doel van het strategisch personeelsbeleid is om ondersteunend te zijn aan het realiseren van doelstellingen (beleidsmatig en organisatorisch) door adequate inzet van personeel en organisatie. Het stapsgewijs toewerken naar een vernieuwd strategisch personeelsbeleid stelt ons in staat om in te spelen op veranderingen in de toekomst. Na de herindeling in 2018 zijn we vooral bezig geweest met consolideren en de basis van de organisatie op orde brengen. We willen nu meer gaan kijken naar veranderingen in de samenleving, maatschappelijke opgaven, nieuwe taken en de arbeidsmarkt. We brengen op basis daarvan kansen en uitdagingen in beeld. Door dit anticiperend inzicht kunnen we tijdig interventies in gang zetten om de organisatie wendbaar te houden. Bijvoorbeeld door: • Arbeidsmarktcommunicatie. • Doorontwikkeling van de Zevenaar Academie. • Beleid voor duurzame inzetbaarheid. • Verhogen van digitale vaardigheden. • Datagedreven werken. • Digitalisering, automatisering en robotisering. • Aanpassing van arbeidsvoorwaarden. • Aansluiting beschikbare formatie t.o.v. uitvoeringsvraag borgen (m.n. binnen fysiek en sociaal domein). Een onderdeel van het strategisch personeelsbeleid is het opmaken van een strategische personeelsplanning.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zevenaar&id=2b6ce0fd-05a5-4479-bd97-210ab812100f